Жібек құртпен тұт ағашы

Қазақ тілі мен әдебиеті пәні

мұғалімі АуганбаеваГ.А.

Ерте, ерте, ертеде, кең дала мен биік таулардың арасында бір жасыл алқап болыпты. Сол алқаптың дәл ортасында алып тұт ағашы өсіпті. Оның бұтақтары жайқалып, жапырақтары қою жасыл, ал жемістері балдай тәтті екен. Бұл ағашты айнала сан түрлі құстар мен жәндіктер мекендеп, оны өздерінің қамқоршысы санапты.

Бір күні көктемнің жылы самалымен бірге кішкентай жібек құрты дүниеге келіпті. Ол өте әлсіз, нәзік әрі қорғансыз екен. Әлі ұшуды да, жорғалауды да дұрыс білмейтін кішкентай құрт қорқып, айналасына қарай беріпті.

— Мен қайдамын? — деп сыбырлапты ол.

Сол сәтте тұт ағашының бір жапырағы сыбдырлап:

— Қорықпа, балақай. Сен менің бұтағымдасың, — деп жұмсақ үнмен тіл қатыпты.

Жібек құрты таңғалып:

— Сіз кімсіз? — деп сұрапты.

— Мен — тұт ағашымын. Бұл жер — сенің жаңа үйің, — деп жауап беріпті ағаш.

Содан бастап жібек құрты тұт ағашының жапырақтарымен қоректене бастайды. Алғашында ол өте аз жейтін, бірақ күн өткен сайын тәбеті ашылып, тез өсіп, күшейе түсіпті. Әр жеген жапырақ оған қуат беріп, денесін үлкейтіпті.

— Сенің жапырақтарың өте дәмді екен, — деп ризашылықпен айтыпты жібек құрты.

Тұт ағашы мейірлене күліп:

— Менің бар міндетім — саған қамқор болу. Сен де бір күні ерекше тіршілік иесіне айналасың, — депті.

Күндер өтіп, жібек құрты үлкейген сайын ойлана бастайды:

— Менің өмірім тек жапырақ жеумен өте ме? Менің де бір мақсатым бар ма? — деп толғанады.

Бір күні ол ағаштан сұрапты:

— Айтыңызшы, мен не үшін өмір сүріп жүрмін?

Тұт ағашы аздап үнсіз қалып, сосын:

— Әр тіршіліктің өз жолы бар. Сенің жолың әлі алда. Сабыр ет, — деп жауап беріпті.

Бұл сөздер жібек құртына жұмбақ көрінгенімен, ол ағашқа сенеді.

Жаз ортасына қарай жібек құрты бұрынғыдан да үлкейіп, бойында бір өзгеріс сезінеді. Ол бұрынғыдай еркін қозғала алмай, бір орында ұзақ тұрып қалатын болыпты.

— Маған не болып жатыр? — деп алаңдапты ол.

— Бұл — табиғи өзгеріс. Қорықпа, — деп жұбатты тұт ағашы.

Содан кейін жібек құрты өзінен жіңішке жіп шығара бастайды. Алғашында ол не істеп жатқанын өзі де түсінбейді. Бірақ ішкі бір сезім оны тоқтатпай, жіпті орай беруге мәжбүр етеді.

Күндер бойы ол өзіне ақ, жұмсақ піллә тоқиды. Ақырында ол толықтай сол пілләнің ішінде қалып қояды.

— Мен не істедім? Мен өзімді қамап тастадым ба? — деп қорқады ол.

Сырттан тұт ағашының дауысы естіледі:

— Қорықпа. Бұл — сенің жаңа өмірге қадамың.

Пілләнің ішінде жібек құрты ұзақ уақыт қозғалыссыз жатады. Ол түс көреді: кең аспан, түрлі-түсті гүлдер, еркін ұшу...

Бір күні пілләнің ішінде бір қозғалыс басталады. Жібек құрты бұрынғы қалпынан өзгеріп, қанаттары бар әдемі көбелекке айналып келеді. Ол пілләні жарып шығып, алғаш рет жарық дүниені көреді.

— Бұл мен бе? — деп таңырқайды ол.

Қанаттарын жайып көргенде, олар күн сәулесіне шағылысып, түрлі түске боялады.

Тұт ағашы қуана:

— Міне, сен өз жолыңды таптың, — дейді.

Көбелек алғаш рет ұшып көріп, аспанға көтеріледі. Ол өзін еркін, бақытты сезінеді.

— Рақмет сізге! Сіз болмасаңыз, мен мұндай болмас едім, — дейді ол тұт ағашына.

Тұт ағашы жай ғана:

— Әркім өз табиғатымен ерекше. Мен тек саған көмектестім, — деп жауап береді.

Содан бастап көбелек күн сайын ұшып келіп, тұт ағашына сәлем беріп тұрады. Ол енді тек жапырақпен ғана емес, гүлдердің шырынымен қоректенеді, бірақ өзінің алғашқы үйін ешқашан ұмытпайды.

Ал адамдар болса, жібек құртының пілләсінен жібек жіп алып, әдемі маталар тоқуды үйреніпті. Сөйтіп, кішкентай жібек құртының еңбегі бүкіл адамзатқа пайдасын тигізген екен.

Бұл ертегі бізге бір маңызды нәрсені үйретеді: кейде біз өзіміздің кім екенімізді бірден түсінбей қаламыз. Бірақ уақыт пен сабыр арқылы әрқайсымыз өз жолымызды табамыз. Ал сол жолда бізге көмектесетін жандар — тұт ағашы сияқты мейірімді достар.

Сол себепті, ешқашан үмітіңді үзбе. Өйткені сенің де бір күні қанат жайып, биікке ұшатын сәтің келеді.