Жоба жайлы қысқаша түсінік

«Жоба» ( лат.progectus-алдыға жүру) – нақты мақсатты көздейді, ойдағы үдерісті жобалайды,тәжірибелік нәтижемен аяқталады. Білім беру жүйесіне жобалау әдісінің енуіне көбірек ат салысқан американдық ойшыл Джон Дьюи (1859 -1952) – белгілі теория авторы «әрекет арқылы оқыту». Жобаның мақсаты болады: нақты қойылған мақсат нақты нәтиженің кепілділігі. Жобаның негізгі мақсаты қандайда бір «проблеманы» шешуге бағытталады, алдын-ала болжанған талдауы ұсынылады. Жоба шындыққа негізделеді: оның мақсаты қолжетімді болуы керек, жобаны іске асыруда жағдайды қаржы және адами ресурстармен сәйкестендіру қажет. Жоба уақытпен және кеңістікпен шектеледі: оны бастаудың және аяқтаудың мерзімі нақтыланған. Жоба бірнеше кезеңге бөлінгендіктен кезең-кезеңімен жүзеге асырылады.

Әр міндетті шешу үшін талап етеді:

-қойылған міндетке қол жеткізу үшін іс-әрекеттер тізімі;

-әрекеттің күтілетін нәтижесі;

-әрекеттің басталу және аяқталу уақыттары;

-орындауға жауаптылар;

-ресурстік база.

Жобаның басталу және аяқталу уақыты болады. Басталған мерзімнен аяқталу мерзіміне дейін жоба төрт кезеңнен өтеді:

1. жобалауды ұйымдастыру,

2. жобаны әзірлеу,

3. жобаны жүзеге асыру,

4. нәтижені бағалау және жобаны жүзеге асырудағы салдары.

Жобаны ұйымдастырудың бірінші кезеңінде:

• мүдделі жақтың проблемасын аңықтау, орындаушыларды және серіктесті таңдау, жобаға позитивтік шолуды аңықтау;

• жағдайды диагностикалау, жоба кімдер үшін жұмыс жасайды, оның миссиясы;

• жобаны әзірлеу үшін кімдерді жұмылдыру керек және оны әзірлеуден бұрын не істеу керек;

• білім беру ұйымының бар ресурстарын аңықтау. Бұл кезең жоба командасын қалыптастырумен аяқталады.

Жобаны әзірлеудегі екінші кезеңде, оның миссиясы, мақсаты мен міндеттері және жоспары, күтілетін нәтижелері, жетістігін тексеретін әдістері аңықталады. Жобаның бюджетін әзірлеу еңбектенуді қажет етеді. Кезең қаржы туралы шешім шығаруды сараптаумен аяқталады.

Жобаны жүзеге асырудың үшінші кезеңінде мақсат, міндеттеріне сәйкестендірілген іс- әрекеттінің нақты жоспары жасалынады.

Төртінші кезең – нәтижені бағалау және жобаны жүзеге асырудың салдары миссия және мақсаты сәйкестігі. Бұл сапалы индикаторлары және көрсеткіштерді, «өлшейтін» құралдарды әзірлеуді талап етеді.

Жобаны қорғау бойынша ұсыныс

Қорғау схемасының үлгісі

1. Қысқаша түсінік.

2. Жоба тақырыбы, оның мақсаты мен тұжырымдамасы.

3. Мәселе қою, оның өзектілігі.

4. Болжам жасау, оның жағдайларының дәлелдемесі.

5. Негізгі бөлім. Жоба құрылымы және оның мазмұны. Жобамен жұмыс жасау кезеңдері, алынған нәтижелер, олардың қысқаша талдануы.

6. Қорытындылар. Жобаның тиімділігі. Жобаны рефлексивті бағалау нәтижелері.

7. Басқа топтар сұрақтарының жауаптары (пікірталас).

Есте сақтаңыз!

Кіріспеде негізгі мәселермен қатар келесідей тәсілдердің орын алғаны дұрыс: риторикалық сұрақ,тыңдаушылармен тікелей қатынас орнату, цитата келтіру, мақал-мәтелдер.

Соңында қысқаша қорытынды жасау, мәселеге және оны шешу бойынша өз қөзқарасын, ойын айту: «Мәселе қаншалықты тиімді шешімін тапты?», «Жобалау үдерісінде мен қаншалықты табысты болдым?».

Жобаны қорғау барысында өте тез сөйлемеу керек, логикалық екпінді пайдаланған, дыбыс екпінін өзгерту және т.с.с қолданған дұрыс.

Жоба қорғау бойынша білімді бақылау критерийлері:

1. Мәселе қоя алу,көкейтестілігін, мәнін аша алу.

2. Мақсаткерлікті жүзеге асыра алу (мақсат қоя алу және жүзеге асыра алу жолын айқындай білу).

3. Жоспарлай алу (мақсатқа жетуде нақты нәтижелерге қол жеткізу жолдарын жоспарлай алу).

4. Нәтижені бағалай алу (қол жетімді нәтижені бағалай алу).

5. Алынған нәтижелерді бағалау ( алынған нәтижелерді нақты мақсатқа жету тұрғысынан бағалай алу).