«Жолда жүру ережелері»

(таным сағаты)

Мақсаты: Бала сезімін кеңейтіп тілін ұштастырып, жол ережесін жасына сай меңгерту. Қалыптасқан түйсіктерін, білімдерін пысықтап, жол ережесін адам өміріне қажеттілігін түсіндіру.Жаяу мен байланыс қатынасын білдіру .

Әдіс- тәсілдер: Айту, түсіндіру, көрсету, сұрақ- жауап, жұмбақ шешу

І. Ұйымдастыру кезеңі.

Жылулық шеңбері: Армысың- Алтын Кун

Армысың – Көк аспан

Армысың жан досым

Жылуыма жылу қос

Міне менің қолым бос

Жарқырасын күніміз.

***Тәрбиеші балаларға сұрақ қояды. -Қазір жылдың қай мезгілі? -Қазір жылдың қыс мезгілі -Қыс айларын кім айтады? -Желтоқсан, қаңтар, ақпан. -Ал қазір қыстың қай айы? -Қазір ақпан айы. -Қыс мезгілінің ерекшеліктері қандай? -Күн суытады, далада қар жауады күн боран болады. Балалар қармен ойнайды.Адамдар жылы киінеді. Тәрбиеші балаларға жұмбақ жасырады.

Үш көзі бар қаз- қатар

Кезек –кезек ашады.

Үшеуінен байқасам

Үш түрлі нұр шашады.

Ол не?

-Ол бағдаршам. -Өте дұрыс жауап.

Осы кезде бағдаршам есік қағып кіреді, балалармен амандасады.

- Балалар бұл не? - Бұл бағдаршам.

- Бағдаршамды сендер қай жерден көресіңдер?

- Көліктер өтетін жолдан көреміз.

- Бағдаршамның қызметі қандай?

- Жол тәртібін реттеуші.

- Қай жолмен жүреміз?

- Жиек жолмен жүреміз.

- Қоғамдық көліктерге қай жерден отырамыз?

- Аялдамадан отырамыз.

- Бағдаршам туралы тақпақтарымызды айтайық.

***Тақпақ: Ашса кезек үш көзін,

Айтты деп ұқ үш сөзін

Тоқта, сақтан, жол ашық

Жүрме жолға таласын

Қызыл көзін ашқанда

Сынық сүйем баспа алға

***Тақпақ: Қызыл жанды тоқтағын

Көрдің жұрттың тосқанын

Сары жанды дайындал

Айналаңа қарап ал

Жасыл жанды тыңдағын

Жолың ашық тұрмағын

- Балалар, бағдаршам бізге жол қиылыстарынан өтуге көмектеседі. Жаяу жүрушілерді жол апатынан сақтайды. Жолдан өтерде өте мұқият болу керек. Жолдан өтуге болмайды. Бағдаршамның үш көзі – үш түрлі. Бағдаршам бар қиылыс жолдарда адамдар өтетін ақ жолақтар болады. Бағдаршамның қызыл көзі жанғанда көліктер тоқтайды, ал адамдар жаяу жүрушілер ақ жолақтармен өтеді. Ал, ортадағы сары көзі жанса, көліктер дайындалады. – Ал жасыл көзі жанса, жол ашылады, көліктер жүреді. Бағдаршамның үш көзі жаяу жүргіншілерге және көлікпен жүруге де өте қолайлы, адам өміріне орасан зор. Бағдаршам болмағанда көліктер соқтығысып, жол апаты көп болар еді. Біздің өмірімізді сақайтын осы бағдаршам. Олай болса, көшеден өткенде арнайы ақ жолақтардан өту керек. Жол қиылысында аса абай болған жөн. Көшелерде, жолдарда доп ойнауға, жүруге болмайды.

-Балалар, қараңдаршы бағдаршам сендерге ойын ала келіпті.

***Дидактикалық ойын : «Бағдаршам құрастырамыз»

Мақсаты: Түстерді ажыратып, бағдаршам құрастыра білуге үйрету. Есте сақтау қабілеттерін дамыту.Үш түсті қолданып, балалар бағдаршам құрастырады. (тақтаға)

***Сергіту сәті: Қызыл көзін жағады. (қозғалмай тұру)

Сары көзін жағады. (қол шапалақтау)

Жасыл көзін жағады. (бір орында тұрып жүру.)

- Өте жақсы балалар, сендер жолда жүру ережелерімен таныстыңдар. Бағдаршамның адамға көмегі бар екенін түсіндіңдер. Бағдаршамның үш түсті көзі бар екенін білдіңдер. Ендігі болашақта қандай бағдаршам болса деген өз қиялындағы ойларыңды ақ қағаз бетіне түрлі- түсті қарандашпен бағдаршамның суретін салыңдар.

«Болашақ-бағдаршамы»

Мақсаты: Өздерінің қалаған түстерін пайдаланып, балаларға «Болашақ- бағдаршамы» атты тақырыпта суреттер салғызып, қиялдарын , ойлау қабілеттерін дамыту. Әр бала салған суреттерін әңгімелеп береді.

Қорытынды:

- Бағдаршам не үшін керек?

- Бағдаршамның неше көзі бар?

- Олар қандай қызмет атқарады?

-«Тәртіп керек баршаға» (өлеңін жаттату)

«Бұзба көше тәртібін,

Ұрынасың апатқа.

Қызықты өтсін әр күнің,

Жақын болма

«Дені сау бала – бақытты отбасы»

XXI- ғасыр білімділер ғасыры болғандықтан бүгінгі таңда заманымызға сай зерделі, ой- өрісі жоғары, жан- жақты дамыған ұрпақ қалыптастыру мемлекетіміздің алға қойған аса маңызды міндеті болып тұр.Тәрбие мен білімнің алғашқы дәні – мектепке дейінгі тәрбие ошағында беріледі. Отбасында ата-ананың ықыласы мен мейірімінен нәр алған бала балабақшада тәрбиешілердің шұғылалы шуағына бөленеді. Баланың бойындағы жақсы қасиеттер мен мүмкіндіктерді ашып , олардың өнегелі де тәрбиелі болып тәрбиеленуіне балабақшаның маңызы зор. Баланың бақытты болуы үшін, денінің сау болуы үшін үлкен қамқорлық жасауымыз керек. Дені сау баланың ақыл- ойы айқын, өз- өзіне сенімді, жан- жағына қуанышпен шаттана қарайтындай болуы шарт. Бала денсаулығының мықты болып, қозғалыс, дене құрылысының дұрыс жетілуі мектепке дейінгі кезеңде қалыптасады. Сондықтан , бала организімінің қызметін жетілдіру, қабілетін арттыру ең басты міндетіміз.Организмнің қорғаныс қабілеті нашар қалыптасқан кішкентай балалар сыртқы ортаның қолайсыз әсерлеріне тез ұшырайды. Сондықтан да сүйектің, буынның дұрыс әрі мерзімінде жетілуіне бел омыртқаның физиологиялық иіндерінің қалыптасуына табан дөңестерінің дұрыс жетілуіне айрықша мән беру керек. Бұлшық еттерді қатайту, жүрек қан тамыр жүйесінің жетілуіне, тыныс алудың тереңдігі мен ырғақтылығына , тыныс алуды қозғалыспен үйлестіруге мүмкіндік жасап, үнемі ықпал жасау керек.Сондай- ақ баланың қозғалысын жетілдіру, қимыл- дағдыларын және дененің икемділігін , шапшаңдық, күштілік, төзімділік сияқты қасиеттерін қалыптастыруға тұрмыста және дене тәрбиесі оқу іс- әрекеттерінде қажетті жеке және қоғамдық гигиена дағдыларын дамытуға баса назар аударылады.Дене тәрбиесі балалардың ақыл- ой, адамгершілік, еңбек және эстетикалық жағынан тәрбиелеу жұмысын жүзеге асыруға, олардың сергек, шат көңілді және белсенді болуларына мүмкіндік тудырады. Балалар мекемелерінде дене тәрбиесінің мазмұны жүргізілуіне , дене жаттығулары, табиғаттың сауықтырушы күші, гигиеналық және әлеуметтік – тұрмыстық факторлар қолданылады. Дене жаттығуы- дене тәрбиесінің негізгі және ерекше құралы, ол педагогтың арнайы іріктеп алған, әдістемелік дұрыс ұйымдастырылған және басқаруға болатын қозғалыс пен қозғалыс қызметінің күрделі түрлерін қамтиды.Дене жаттығуы еркінді сипаттағы белсенді қимыл - әрекеттеріне негізделген. Дене жаттығуы баланың жан- жақты жетілуіне ықпал етеді.Дене тәрбиесінің негізгі мазмұны денені жаттықтыру болып табылады. Ол мынадай түрлерге бөлінеді. 

Балабақшаға таңертеңгі келген уақыттан бастап Күн тәртібі бойынша сауықтыру шараларын (Таңғы жаттығу, қимылдық ойындар, сергіту сәттері, серуен кезіндегі спорттық ойындар мен жаттығулар, спорттық мерекелер, ойын – сауықтар) өткіземіз. Дене шынықтыру оқу іс - әрекеті балаларды қимылға үйретудің негізгі қалыбы болып табылады. Ол әрбір жас топтарында аптасына 2 рет өткізіледі. Оқу іс - әрекет мынадай құрылымда өтіледі. Кіріспе бөлімде жүру, жүгіру түрлері, секіру жаттығулары, сапқа тұру орындалады. Жүру, жүгіру түрлері кезектесіп тұруы керек 3- 4 минут. Негізгі бөлімде жалпы жетілдіруші жаттығулар орындалып, негізгі қимылға дайындық жұмысы жүргізіледі 3 негізгі қимыл жоспарланады.оның 2 –уі бұрынғы жаттығулар қайталанса, 1 – жаттығулар жауадан жоспарланады. Жаңа сабақтың тақырыбы жылдық жоспардан алынады. Негізгі бөлімге 16 – 18 минут. Күнтізбелік жоспарда әр аптада 2 сабақтан алынған, жыл басына 72 сағат өткізілуі тиіс. Дене шынықтыру негізгі оқу іс - әректі болғандықтан ертеңгілік мезгілде өткізіледі. Дене шынықтыру өткізілетін орын ауа – райы жылы кезде аулада, қыс мезгілдерінде залда өтіледі. Дене шынықтыру басталардан бұрын залдың едені сүртіліп, құрал – жабдықтар дайындалады. Негізгі бөлімнің бір бөлшегі қимылдық ойын. Қорытынды бөлімде де қимыл қозғалысы аздау ойын жоспарланады. Жалпы жетілдіруші жаттығу жасарда тәрбиеші негізгі қалыпқа көп көңіл бөлуі керек. Егер өзгерпей көбіне тіке тұрып жасаса, балаларды жалықтырып жіберуді мүмкін. Сондықтан әр түрлі жағдайда (тұрып, отырып, жатып) жасайтын жаттығулар жоспарлау қажет. Жалпы жетілдіруші жаттығулар үшін (жалаушалар, доптар, кубтар, секіргіштер, құрсаулар, таяқтар) пайдаланылады. Сонымен қатар үлкен көлемдегі құрсаулар, арқай гимнастикалық орындықтар пайдаланылады. Балалар негізгі қалыпқа дұрыс тұрулары керек, Жаттығулардың жасалу техникасын дұрыс сақтаулары керек, тәрбиешінің нұсқауы мен қимылдап, барлық бала бірдей қимылдаулары керек. Балаларға таныс жаттығуларды тәрбиеші көрсетпей-ақ ауызша да айтуға болады, ал қимылдау жаттығуларды тәрбиеші көрсетеді, сосын балалар жасайды. Оқу іс -әрекет қызықтырақ өтсін десе жаттығуды жақсы орындайтын бір баланы алға шығарып, тәрбиеші нұсқау беріп тұрады. Дене шынықтыру оқу іс-әрекетінде балалардың ақыл-ой тәрбиесі ғана жетілмейді, адамгершілік қасиеттер де қалыптасады, балалар ойын кезінде рольдерге бөліседі, ұйымдастырушылық қабілеттері жетіледі, жарыс кезінде өздерін ұстау қабілеттері дамиды. Допты лақтырып, қағып алу, допты бір – біріне лақтыру, ұзындыққа секіру , гимнастикалық қабырғаға өрмелеп мініп түсу; гимнастикалық скамейка үстінде тепе – теңдікті сақтап жүруге үйретеміз. Дене шынықтырудан үйренген қимыл - әрекеттер серуен кезінде, спорттық шараларда жетілдіріледі. Дене шынықтыруды өткізген кезде балалардың қулап жарақат алмауын көп қадағалауымыз керек. Бала организміндегі мүмкіндіктерін арттыра түсу үшін таза ауадағы дене шынықтыруға көп көңіл бөлеміз. Таза ауадағы дене тәрбиесінің құрамы бағдарламалық материалдардан құралады. Таза ауадағы дене шынықтыру 5 – бөлікке бөлінген жүгіруден, жеке және топталған әдістерден тұратын ерекше қозғалыстардан таңдалған спорттық ойындар мен эстафеталардан тұратын қимыл – қозғалыстың белсенділігімен өткізіледі. Таза ауадағы дене шынықтыруда балалардың жаттығуларға деген белсенділігін төмендетпес үшін оларға көп ауыртпалық түсірмеуге, дұрыс демалуларына көңіл бөлеміз. Таза ауадағы дене шынықтыру балалардың тек қана денесін шынықтырып емес, сондай-ақ тәрбиелік мәні бар білімін ұштастыруға септігін тигізеді. Бірін – бірі сыйлау, ұйымшылдыққа, адамгершілікке тәрбиелеуде мәні зор. Спорттық ойындар арқылы балаларды төзімділікке, қайратты шымыр болуға баулу қажет.

«16 Желтоқсан — Тәуелсіздік күні»

Мақсаты: Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күнінің тарихи маңызын тереңірек ашу, балалардың патриоттық сезімдерін ояту. Тәуелсіздік ұғымының мән-мағынасын ұғындыру, оны бағалауға, қорғауға тәрбиелеу. Ұлттық құндылықтарды насихаттау, ұрпақтар сабақтастығын нығайту.

Көрнекіліктер: Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Туы, Елтаңбасы,

Тәуелсіздік тақырыбына арналған суреттер көрмесі, кітаптар көрмесі.

Тәрбиеші: Саламатсыңдар ма, балалар! 16 желтоқсан – Қазақстан Республикасының Тәуелсіздік күні! Бұл күн – халқымыздың ғасырлар бойы аңсаған арманының орындалған күні, еркіндік пен бостандыққа қол жеткізген күні! Тәуелсіздік – ата-бабаларымыздың асыл мұрасы, бізге аманат еткен баға жетпес байлығы.

Тәрбиеші:  Ендеше, бүгінгі ұйымдастырылған іс-әрекетімізді Қазақстан Республикасының Мемлекеттік Әнұранымен бастайық!

(Барлығы орындарынан тұрып, Әнұранды орындайды.)

Тәрбиеші: Азаттық аңсап азап шеккен, Ғасырлар бойы жаны күйген, Қазағым менің қайсар халқым, Тәуелсіздікке қол жеткізген!Тәуелсіздік жолында қаншама қазақ батырлары шейіт болды, қаншама аналар көз жасына ерік берді. Ендеше, тәуелсіздік жолындағы күрескерлерді, 1986 жылғы желтоқсан оқиғасын еске алу үшін бейнероликке назар аударайық.

(Бейнеролик көрсетіледі.)

Тәрбиеші: Желтоқсанның ызғарында, Жас жүректер жалындады. «Азаттық!» деп ұрандатты, Алаңға халық ағылды. Желтоқсан оқиғасы – қазақ халқының ұлттық санасын оятқан, тәуелсіздікке деген ұмтылысын күшейткен маңызды тарихи оқиға. Қан кешкен батырларды еске алып, Тағзым етейік бір минут үнсіздікпен.

(Бір минут үнсіздік жарияланады.)

***Ойын: Көлеңкесін тап» Ойын шарты: Қазақстан Республикасының рәміздерінің көлеңкесін анықтап суреттерін тауып қою.

Тәрбиеші: «Тәуелсіздік жылдарында еліміз қарыштап дамып, әлемге танылды.

Экономикамыз өркендеп, мәдениетіміз гүлденді. Білім мен ғылым саласында үлкен жетістіктерге жеттік.Ендеше, тәуелсіз Қазақстанның жетістіктері туралы бейнеролик тамашалайық.

***(Бейнеролик көрсетіледі.)

Тәрбиеші: Туған жерге, Отанға деген сүйіспеншілік, Жүрегімізде мәңгілікке жанып тұрсын! Тәуелсіздігімізді бағалай білейік, Қазақстанның болашағы жарқын болсын! Осымен «16-желтоқсан Тәуелсіздік күні» атты ұйымдастырылған іс-әрекетіміз аяқталды.