Жұрнақ пен жалғау

Сабақтың тақырыбы: Жұрнақ пен жалғау (302-306 жаттығулар)

Сабақтың мақсаты: 1. Оқушылардың қосымшалардың қызметтері туралы алған білімдерін кеңейту, олардың қызметіне қарай араларындағы айырмашылықтарды аңғарту;

2. Түбір сөзге жалғанып тұрған қосымша түрін ажырата білуге үйрете отырып, түбір сөз, оларға қосымшаның жазылу емлесі туралы алған білімдерін дамыту;

3. Әдемі, таза жазуға баули отырып, қосымшалардың түрлерін сөз арасынан тани білуге үйрету;

Сабақтың түрі: Өткенді пысықтау

Сабақтың әдісі: көрнекіліктік, түсіндірмелі, талдау-жинақтау, сұрақ-жауап, т.б.

Көрнекілігі: дидактикалық материалдар

Қосымша материалдар: үлестірмелі дидактикалық материалдар

Сабақтың барысы: 1. Ұйымдастыру кезеңі:

• Балаларды сабаққа дайындау

2. Үй тапсырмасын тексеру: 3-4 оқушыға оқыта отырып тексеру

• Қосымша дегеніміз не? Қосымша түрлері неше бөлінеді?

• Жұрнақ пен жалғаудың айырмашылығы неде? Түбір сөзге бірінші болып қайсысы бірінші жалғанады?

2. Жаңа сабақ:

• «Адасқан әріптер» ойынын ойнаймыз. Әріптерді өз орнына дұрыс қойсақ бір сөз шығады?

Р Ә Е Н Л Ш І жауабы: әншілер. Сөзге талдау жасау: Әншілер дегенде сөз қалай айтылып тұр. (жіңішке оған жалғанған қосымшалар ше? Неліктен жіңішке айтылады? Ережені еске түсіру

Егер түбір сөздегі дауысты дыбыстар жуан болса, онда қосымша да болып айтылады.

Егер сөздегі дауысты дыбыстар жіңішке болса, онда қосымша да жіңішке болып айтылады.

302-жаттығу: (ауызша) Өлеңді мәнерлеп оқытып, қосымшасы бар табу. Қарамен жазылған сөздерді талдап, қосымшаларын анықтату: шекарашы, сақшысы.

303 -жаттығу: берілген мақалды оқыту, хормен оқыту, жатқа жаздыру, жұрнақ пен жалғауды тиісті сызықпен сызу. Тақтаға дұрыс нұсқасын ілу;

Сергіту сәті: Орнымыздан тұрайық, Алақанды ұрайық.

Бір отырып, бір тұрып, Тез шынығып алайық.

2. Тақтамен жұмыс. Берілген суретпен жұмыс жүргізу: (адамдар, үй жануарлары, аңдар)

• Мыны суретке назар аударайық. Суреттен кімдер, нелер бейнеленген? Олардың қысқы тіршіліктері туралы не айтасыңдар?

2. Топтық жұмыс: үлестірмелі дидактикалық карточкамен жұмыс

Көп нүктенің орнына тиісті әріпті қойып, берілген сөздерден өлең шумағын құрастырыңдар:

І топ: Ж...м...с бер...р осы к...н . К...ктемдегі екк...н...ң.

ІІ топ: Айқ...ра аш...р ес...гін, «Х...ш к...лдің, деп мект...б...м!

2. Оқулықпен жұмыс: 304- жаттығу

сөздерге тиісті жалғау жалғап сөйлем құрап жазу, олардың атқарып тұрған қызметтері жайлы түсіндірту

1. Баян сабаққа әзірленді. Мұғалім сыныпқа кірді. 3. Ауладағы қарды күреді. 4. Серік доп сатып алды. Әлияның шешесі сатушы болып істейді.

2. Тақтамен жұмыс: (Плакатта жазылған сөздер) Көп нүктенің орнына тиісті әріп қойып, мағыналы сөз жасату:Қ...рбыз, қау...н пісед... , С...ғады ептеп ж...л үріп.

Қ...й жайл... удан т...седі, Ала жазд...й с...мір...п.

Қосымшасы бар сөздерді тауып, сатын сызу;

Бекіту: «Кім тапқыр» ойыны: сөздің бастапқы дыбысын өзгерту арқылы, жаңа сөз жасау:

ДАНА (мысалы: сона, тона, .т.б.) – Енді ортаңғы дыбысын өзгертіп сөз құрау:

ОРА (мысалы: оқа, ота, т.б.)

305-жаттығу: жұрнақ пен жалғаудың бір-бірінен өзгеше болатынын, өдеріне мысалдар келтірте отырып дәлелдету; (ауызша орындалады)

2. Қорытынды:

• Сонымен бүгін өткен сабақта өткен қандай тақырыпты еске түсірдік?

• Қ

  Екеуі де сөзге жалғанады

  Сөзге жалғанып, сөз мағынасын өзгертеді. Жалғаудан бұрын жалғанады.

  осымша дегеніміз не? Оның қандай түрлері бар? Салыстыра отырып, ортақ сипатын табу:

Сөз бен сөзді байланыстырады. Жұрнақтан кейін жазылады.

2. Үйге тапсырма: 306-жаттығу; 10. Бағалау.