Жылу қозғалтқыштарының пайдалы әрекет коэффициенті

Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы: 8.2 А

Күні:

Сынып: 8

Қатысқандар: Қатыспағандар:

Мектеп: Жамбыл атындағы орта мектебі

Аудан: Т.Рысқұлов

Мұғалімнің аты-жөні: Жантасова Б.Д.

Бөлімше

Жылу қозғалтқыштарының пайдалы әрекет коэффициенті

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.3.2.19 –жылу қозғалтқышының пайдалы әрекет коэффициентін анықтау;

8.3.2.21-жылу қозғалтқыштарын жетілдіру жолдарын ұсыну;

Сабақтың мақсаттары

1.Жылу қозғалтқышының пайдалы әрекет коэффициентін анықтау

2.ПӘК-і формуласын есептер шығаруда қолдану

3. Жылу қозғалтқыштарын жетілдіру жолдарына мысалдар келтіру

Бағалау критерийлері

1.Жылу қозғалтқыштарының ПӘК анықтайды

2.ПӘК-і формуласын есептер шығаруда қолданады

3.Жылулық қозғалтқыштарды жетілдіру жолдарын ұсынды

Оқу дағдыларының деңгейі

Білу, түсіну, қолдану

Тілдік мақсаттар

ПӘК-не ауызша және жазбаша түсініктеме береді

Пәндік лексика және терминалогия

Жылу қозғалтқышы, пайдалы әрекет коэффициенті, идеал жылулық мәшине, энергия, жылу мөлшері, жұмыс

Диалог пен жазу үшін пайдалы сөздер мен тіркестер:

Қыздырғыштан алынған энергияның қанша бөлігі механикалық энергияға айналатынын көрсететін физикалық шама ................... деп аталады

Идеал жылулық мәшине.......................... тең болатын мәшине.

Болашақ қозғалтқыш ол қандай болуы керек.....................

Құндылықтарға баулу

Еңбек және шығармашылық, ынтымақтастық, өмір бойы білім алуға топтық және жұптық жұмыс арқылы дарытамын.

Пәнаралық байланыс

Математика

АКТ

Тақырып бойынша алдыңғы білім

Жылу қозғалтқышы, жылу мөлшері, жұмыс, ІЖҚ, механикалық энергия

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері

Ресурстар

Сабақтың басы

10-12 минут

- Сәлемдесу, түгендеу, назарларын сабаққа аудару

- Ынтымақтастықты қалыптастыру «Мен сізге ұқсаймын себебі..., мен сізге ұқсамаймын себебі...» ойыны арқылы

- «Мозайка» әдісі арқылы топқа бөлу

І топ. Жылулық қозғалтқыштың ПӘК

ІІ топ. Идеял жылулық мәниненің ПӘК

ІІІ топ. Жылулық қозғалтқышты жетілдіру жолдары

• Алдыңғы білімді анықтау. «Өткен сабаққа шолу» әдісі

1	2	3
4	5	6
7	8	9

1. Жылу қозғалтқыштары дегеніміз не?

Ж: Жүйенің ішкі энергиясының бір бөлігін механикалық энергияға айналдыратын және соның есебінен жұмыс істейтін құрылғылар

2. Кез-келген жылу қозғалтқышының негізгі бөліктерін ата?

Ж: Отын энергиясын бөліп шығатын қыздырғыш, бу немесе газ болып болып табылатын жұмыс денесі, пайдаланылмай қалған жылу мөлшерін алатын суытқыш

3. Барлық жылу қозғалтқыштардың жұмыс істеу принципі қандай?

Ж: жұмыстық дене қыздырғыштан жылу мөлшерін алады, оның бір бөлігін механикалық жұмыс атқаруға жұмсайды, ал қалған бөлігін суытқышқа береді

4. ІЖҚ деп қандай қозғалтқышты айтамыз? Олар қайда қолданылады?

Ж: сұйық отын немесе жанғыш газ қозғалтқыштың ішіндегі целиндрде тікелей жанады. Олар автокөліктерде, тракторларда, тепловоздарда, әуе және су көліктерінде кеңнен қолданылады

5. ІЖҚ бір жұмыстық циклінде қанша жүріс немесе такті болады?

Ж: сору, сығу, жұмыстық жүріс, шығару

6. Автокөлікте көбіне қандай ІЖҚ пайдаланылады?

Ж: төрт целиндрлі іштен жанатын қозғалтқыштар пайдаланылады

7. Жылу мөлшері дегеніміз не? Ол қандай әріппен белгіленеді, өлшем бірлігі қандай?

Ж: жылу берілу кезінде ішкі энергияның өзгеруінің өлшемі. Ол Q белгіленеді

8. Жұмыс дегеніміз не?

Ж: Ішкі энергияны механикалық жұмыс істеу жолымен өзгерудің өлшемі

9. Механикалық жұмысқа анықтама беріңіз?

Ж:  күштің түсірілген нүктесінің орын ауыстыру бағытына проекциясының осы орын ауыстыру шамасына көбейтіндісіне тең күш әсерінің өлшемі.

Қалыптастырушы бағалаудың түрі: Мұғалімнің ауызша бағалауы

Бағалау әдісі: Отшашу.

Топтағы білім алушылар топ атын оқу арқылы бүгінгі сабақтың мақсаты мен бағалау критеритерийлерін анықтап алады

Кеспе қағаздары

Интербелсенді тақта

Сабақтың ортасы

20-22 минут

Топтық жұмыс: «Ойлан-жұптас-бөліс» әдісі арқылы білім алушылар топ аттарына байланысты өздерінің тақырыптарын жеке оқиды, жұптасып ой талқылайды, топтасып ой бөліседі. Топ басшыларды тақырыптарын ашып түсіндіреді, ал қалған топ белсенді тыңдап, сұрақтар қояды

І топ. Жылулық қозғалтқыштың ПӘК

ІІ топ. Идеял жылулық мәниненің ПӘК

ІІІ топ. Жылулық қозғалтқышты жетілдіру жолдары

Бағалау түрі: Өзара бағалау

Бағалау әдісі : бағалау парағы

«Күту уақыты» әдісі

1. Қозғалтқыштың ПӘК нені көрсетеді?

Ж: қыздырғыштан алынған энергияның қанша бөлігі механикалық энергияға айналатынын көрсететін физикалық шама

2. Жылу қозғалтқышта нені жұмыстық дене деп атайды?

Ж: бу мен газ

3. Идеял жылулық мәшине шынайы мәшинеден айырмасы қандай?

4. Ж: Идеал жылулық мәшине тұйық жүйеде жұмыс жасайды

5. Идеял жылулық мәшиненің ПӘК қалай есептеледі?

6. Ж:

7. Жылу қозғалтқыштарын жетілдірудің қандай жолдарын білесіңдер

Ж: суытқыштың температурасы абсолют нөлге тең болуы керек;

Қыздырғыштың температурасы суытқыштың температурасынан әлденеше есе үлкен болуы керек.

Тапсырмалар /жеке жұмыс/

1.Идеал жылу машинесі қыздырғыштан алған әрбір 1000 Дж энергия есебінен 250 Дж пайдалы жұмыс жасайтын болса, онда жылу мәшинесінің ПӘК неге тең?

Жауабы: 25%

2.18,9 МДж жұмыс жасау үшін 1,5кг дизель отынын қажет еткен трактор қозғалтқышының ПӘК-ін анықтаңдар?

Жауабы: 27%

3. Не себепті заманауи жылулық қозғалтқыштарды жасауда Күн энергиясына үлкен назар аударылады?

Бағалау түрі:Өзін-өзі бағалау:

Бағалау әдісі: «Бағдаршам»

(1 қатені  жасыл,  2 қатені   сары, 3 қатеден жоғарыны  қызыл түспен) бағалайды

Қосымша 1

Қосымша 2

Қосымша 3

Интербелсенді тақта

Сабақтың соңы

8 минут

Кері байланыс: жазбаша «Білім қоржыны» әдісі

Рефлексия: «Шейринг» әдісі

Бүгінгі күн мен үшін пайдалы, қызықты ...т.б болды себебі..........

Үйге тапсырма: Келесі тақырыптар бойынша біреуін таңдап алып, презентация-хабарлама дайындаңыздар

1. Жылулық қозғалтқыштардың энергетиканың дамуындағы рөлі

2. Сутегі жанармаймен жүретін автокөліктер

Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қанд

ай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау

І. «Тапсырма» тәсілі

Оқушылардың қажеттіліктеріне және күрделілігіне қарай алға ілгерілеп отыратын тапсырмалар пайдаланылады

ІІ. «Қорытынды» тәсілі

Оқушылар өздерінің мықты және әлсіз тұстарын тапсырма орындау барысында анықтайды. Мұғалім нұсқау бере отырып, өзіндік рефлексия жасауға бағыттайды

ІІІ. «Жіктеу» тәсілі

Оқушылардығ болжалды міндеттеріне қарай топ құруда пайдалы

IV. «Бағалау» тәсілі

Бағалау критерийі арқылы оқушылар өзін-өзі бағалап, өз оқуына түзету енгізу туралы ойланады

• « Отшашу» әдісі

• Бағалау парағы

• Дескриптор

• арқылы өзін-өзі және өзара бағалау жүргізіледі.

• «Бағдаршам» әдісі

Сабақ бойынша рефлексия

Жалпы бағалау

Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

2:

Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:

2:

Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?