Киіз үй – көшпенділер өркениетінің ғажайып сәулет туындысы

Киіз үй – қазақ халқының ғасырлар бойы сақталған мәдени мұрасы, көшпенділердің өмір салтын бейнелейтін бірегей баспана. Оның тарихы тереңде, ал құрылысы мен безендірілуі – нағыз өнер туындысы. Киіз үйдің негізгі материалы – ағаш, киіз және арқан. Құрылысы қарапайым, бірақ функционалды: кереге, уық және шаңырақ. Іші кең, жылы және жайлы, отбасының жылуын сақтайды. Киіз үйдің ішкі безендірілуі ерекше: түрлі-түсті киіздер, төсегі, ас жабдықтары және құрметті қонақтарға арналған орын. Бұл – қазақ халқының мәдениетінің символы, тарихы мен дәстүрлерінің айнасы.

Бүгінгі күні киіз үй – мәдени мұра, туристік нысан және ұлттық рухтың символы. Оны жасау және безендіру – нағыз өнер, ал ішінде отыру – ерекше ләзат. Киіз үй қазақ халқының мәдениетінің маңызды бөлігі, тарихы, дәстүрлері және рухының символы. Ол ата-бабаларымыздың өмір салты мен мәдениеті туралы айтып береді, ұлттық құндылықтарды сақтау және дамыту керектігін еске салады. Киіз үй – қазақтар үшін қасиетті, ол мәдениет пен тарихтың белгісі.

Қазақстан сәулет өнер тарихында киіз үй-көшпелілердің инженерлік данышпандығының символы.Бұл баспана жәй ғана баспана емес,ол-функционалдық пен эстетиканың ұштасқан шыңы.Киіз үйдің дөңгелен пішіні мен жиналмалы қаңқасы даланың қатал климатына,атап айтқанда,қатты жел мен температураның ауытқуына тамаша бейімделген.Киіз үйдің құрылымы-заманауи архитектурадағы “модульдік үйлердің” ертедегі прототипі.Керегенің иілгіштігі уықтың салмақ түсіру жүйесі және шаңырақтың жарық пен ауа алмастыру қызметі қазіргі сәулетшілерде әлі де таңғалдырады.Мәселен,елордамыздағы “Хан Шатыр” ойын-сауық орталығының пішіні мен құрылымдық идеясы осы дәстүрлі киіз үйдің негізінде жасалған.Бүгінде киіз үй заманауй Қазақстан архитектурасына ұлттық нақыш беріп,жаңа ғимараттардың композициялық шешімдеріне арқау болуда.Ол-өткеннің мұрасы ғана емес,болашақ сәулет өнерінің де сарқылмас шабыт көзі.Киіз үй арқылы біз табиғат пен адам арасындағы үйлесімділіктің үйлесін көреміз.

Киіз үйдің ішкі безендірілуі ерекше: түрлі-түсті киіздер, төсегі, ас жабдықтары және құрметті қонақтарға арналған орын. Бұл – қазақ халқының мәдениетінің символы, тарихы мен дәстүрлерінің айнасы.

Киіз үй – қазақ халқының мәдениетінің маңызды бөлігі, тарихы, дәстүрлері және рухының символы. Ол ата-бабаларымыздың өмір салты мен мәдениеті туралы айтып береді, ұлттық құндылықтарды сақтау және дамытуда маңызы ерекше. Бүгінгі ұрпақ киіз үйдің қадір-қасиетін, отбасы, тіршілік үшін айрықша мәнге ие екенін ұмытпауы керек.

Тағай Нұртілек Бахытжанұлы

Оңтүстік Қазақстан гуманитарлық-

экономикалық колледжінің 1-курс студенті