Кітапхананың анықтамалық-библиографиялық аппараты

Кітапханалық сабақ

7 сынып

Кітапхананың анықтамалық-библиографиялық аппараты

Сабақ мектеп кітапханасында өткізілді. Кітапханашы 7-8 сынып оқушыларын жүйелі каталогпен, газет,журналдар мақаласы картотекасымен және олармен жұ-мыс істеу әдісімен, таныстырады. 5 сыныпта оқырмандарды жүйелі каталогпен таныстыру, келесі сұрақты ұсыну мақсатында: Каталог дегеніміз не? Ол не үшін құрылған?Каталог не үшін жүйелілік деп аталады? Одан қандай мәліметтер таба аламыз? Жылдам бағыт беруде каталогте не көмектеседі? Каталогтік карточканы оқи отырып,кітаптан қандай мәлімет алуға болады? Карточкмен кітапханалық кі-таптың бұрышындағы сандар мен әріптер нені білдіреді?

Егер балалар бұл тақырыппен таныс болмаса,онда арнайы сабақ өткізу керек. Содан кейін 5-6, 7-9 сынып балаларына екі каталогты салыстыруды ұсынуға бо-лады. Көрнекілік үшін бірінші қорапшаның жанына келесі каталогті қою.Соң-

ғысы дереу көзге түседі өйткені үлкен.Мектеп бағдарламаларында жаңа пән-дердің пайда болуы,кітап шеңберінің көбейіп,соларды оқумен түсіндіруге бола-ды.

Балалармен бірге каталогтік карточкаларға қарап, шифр қандай элемент-терден тұратынын,терминдердің маңызын түсіндір: индекс, авторлық белгі,ката-логпен кітап қорының байланысын баса көрсетіп, каталогпен, кітап сөрелерінен бұл кітап таңдауда өте жаңашыл жол.

Екінші бөлім газет,журналдар мақалаларының жүйелі картотекасына арнала-ды. Мезгілдік басылымдардан кішігірім әңгіме айтыңыз. Газет,журналдарда саясат және мәдени өмір, ғылым мен білімнің, техниканың жаңа жетістіктері, ірі спорттық жарыстар жарияланады.Оқушылардан қандай мерзімді басылым-дарды білетінін, үйде жазғызып алатынын сұрау.

Жүйелі картотекаға мақалалар жиынтығы кіретінін оқушылардың есіне салу.Сол жиынтықты көрсету керек.

Оқушыларға каталогтік карточканың жүйелі каталогтан айырмашылығын, егер бірінші негізгі мәлімет автор және басылымның аты,онда картотеканың карточ-касында маңызды мәлімет болып атауы және басылымның шығуын(газет,журнал) түсіндіру.

Ескертеміз,картотекаға,каталогка да «кілт» бір схема бойынша құрастырылған.Та-ғы бір айта кететін мәселе.Оқушы толық шығарманың тізімі бойынша қызықтыра-тын сұрақтарын тек қана каталог пен картотеканы пайдалану арқылы табады.

Жаңа мәліметтерді қорытындылау үшін оқушыларға бақылау сұрақтар қой-ыңыз: Каталогтің картотекадан басты айырмашылығы қандай?Әдебиеттерді із-деуді неден бастау керек? Жүйелі каталогтің және мерзімді басылымдар мақала-лар картотекасының айырмашылығы неде? Жүйелі каталогтің көмегімен сөредегі кітаптарды қалай табуға болады?Сабақты практикалық тапсырмалар арқылы аяқ-тау.Жүйелі каталогті және мерзімді басылымдар картотекасын пайдалана отырып, басқа тақырыптағы әдебиеттерді таңдау.

Келесі сабақ кітапхананың анықтамалық-библиографиялық аппараты болып табылатын анықтамалық әдебиеттерге арналады.Оны кітапханашының көмегімен сынып жетекшісі де атқара алады. Алдында өткен материалдарды орынды қай-талап: Энциклопедия деген не? Қандай энциклопедияларды пайдаландың? Керек сөзді қалай табу керек?

Сабақтың мақсаты: оқушылардың әмбебап және салалық энциклопедия, энцикло-педиалық және терминологиялық сөздік туралы білімін тереңдету.

Балжан Бөлтірікова атындағы №4 орта мектебінің

кітапхана меңгерушісі Абуева Нұржамал Серікбаевна

Жамбыл обл.Қордай ауданы,Қордай ауылы.