Көлік түрлері

Ұйымдастырылған оқу қызметі

Білім беру саласы: «Әлеумет»

Таным бөлімі: Қоршаған ортамен танысу

Тақырыбы: Көлік түрлері

Мақсаты: Қозғалыс ортасы мен қолданылуы бойынша көлік түрлерін ажырату және сипаттау.

Алдын ала жүргізілетін жұмыс: Көлік түрлерінің суреттері, үнтаспа.

Әдіс-тәсілдер: түсіндіру, әңгімелесу, сұрақ-жауап, ойын.

Мотивациялық- қозғаушылық :

Шаттық шеңбері

Арайлы таң атты,

Алтын сәуле таратты.

Жарқырайды даламыз,

Жайнай берсін қаламыз.

Ізденушілік-ұйымдастырушылық:

-Балалар біз бүгін көлік түрлерін сипаттап және ажырата білу жөнінде әңгілемейміз.

Тәрбиеші балалардан«Көліктер мен байланыс құралдары жоқ болса,онда не болады?» деген сұраққа жауап алады.

– Бір жерден екінші жерге қатынау қиын болады.Жолаушылар баратын жеріне уақытында бара алмайды.

– Телефон, электронды пошта болмаса, бірден хабар ала алмай қаламыз. Алыста тұратын адамдар жақындарымен хабарласа алмай қалады.

Тәрбиеші «Көлік» атты мультфильм қарауды ұсынады. Сол көрген мультфильмнен не

түсінгендері туралы әңгімелеседі.

Сұрақ-жауап әдісі

– Балалар, мына суретте нелер бейнеленген? (Ұшақ,троллейбус, автобус, кеме).

– Бұлардың барлығын бір сөзбен атауға бола ма?(Көлік).

– Балалар, мен қазір сендерге жұмбақтар жасырамын. Сендер жауабын тауып, қандай көлік түрлері екенін табасыңдар.

Жұмбақ шешу.

Аспандажүзеді,

Қанатынқақпайды.

Ж ерде де жүреді,

Бауырлапжатпайды. (Ұшақ)

Бір-біріне қарап үйлер тіркесіп,

Қаратұлпаржүрәрі-берікөшіп. (Пойыз)

Сымға асылып,

Ж үр асығып.

Дыз-дызетіпжүрегі,

Сымнан ұстап жүреді.

Өзіне адам мінеді,

Ол не, ал кім біледі? (Троллейбус)

Тәрбиеші көліктердің қоғамдық, жеке және жүккөліктері болып бөлінетіндігін айтады.

Қоғамдық көліктерге (ұшақ, троллейбус, автобус,кеме, трамвай, метро т.б.) жатады.

Жүк көліктерінің екі түрге бөлінетіні (фургон,цистерна) және мәшинелердің құрылысын,ұқсастықтарын, айырмашылықтары жайлы айтылады.

Сөздік жұмысын жүргізу

Көптілділік:

Трамвай – трамвай – tram, ұшақ – самолет – aircraft

Тәрбиешімен бірнеше рет қайталайды.

С урет пен жұмыс.

Суретте көлік түрлері бейнеленген. Осы көлік түрлеріне мұқият қараңдар. Олардың ортақ белгілеріне? (Дөңгелектер)

Ал оларға дөңгелектер не үшін қажет? (Жүру үшін).

Ал автобус, мәшине, пойыз қайда жүреді? (Жердерельс арқылы жүреді).

– Тақтадан жерде жүретін тағы да қандай көлік түрлерін көріп тұрсыңдар? (Трамвай, троллейбус)

– Мәшинені жүргізетін адамды кім деп атауға болады?

– Жүргізуші, ең бастысы, нені білуі керек?

– Жүргізуші жолда жүру ережелерін сақтау, үйрену арқылы адамдардың өзінің өмірін және денсаулығын сақтайтындығы түсіндіріледі.

– Әртүрлі көлік түрлерін не үшін ойлап тапқан?

(Жердің әр түкпіріне, қалаларға, басқа елдерге жетуүшін)

– Ал, егер де біз алыс елге барсақ...

Мысал:Қытай еліне барғымыз келсе, біз ол жаққа қалай жетеміз? (Ұшақ, пойыз, автобус).

Ұшақ, тікұшақ қайда ұшады? (Әуеде ұшады).

Тақтадатағы қандай көлік түрлерінің суреттер ілініп тұр? Олардың ортақ белгілері қандай?

Теплоход, кеме, катер.

– Бұл көлік түрлерін қандай орта қатаумен атаймыз?

(Суда жүзетінкөліктер).

– Сонымен, балалар, бүгін біз көлік туралы қандай жаңалықтармен таныстық? (Көліктер жерде, әуеде,суда жүретін болып бөлінеді).

Сергітусәті:

Ал, паровоз, бастаалға,

Бәріміздібасқар да.

Піш-піш, піш-піш, бізкеттік,

Жүрістітымүдеттік.

Кәне, кімніңбойыұзын?

Паровозы ол пойыздың.

Қатар-қатартұрайық,

Пойызды біз құрайық.

Тапсырма: Көліктүрлерін тиістіорынға жапсыр.Жапсырмалар: өрт мәшинесі, автобус, пойыз. Тиісті орнына жапсыру.

– Кәне, сендермен қиялдапкөрейік. Сендер қандай көлік ойлап табар едіңдер?

Сендер есейіп,ержеткен соң кейбіреулерің көлік құрастыратын мамандық иесі болуларың мүмкін.Сөйтіп бір ғажайып, қолайлы және жылдам көлік

түрін ойлап табасыңдар. Бірақ ол үшін әлі көп білім,оқу қажет.

- Қандай қоғамдық көлік түрлерін білесіңдер? Айша мен Қуанышқа қоғамдық көлік түрлерін айтып берейік. (Ұшақ, троллейбус, автобус,пойыз, кеме)

Ойын: «Дауысынан таны»

Шарты: Үнтаспадан көлік түрлерінің (пойыздың гудогі, ұшақтың, кеменің т.б.) дауыстары тыңдатылады. Дыбыстар қай көліктің түрі екенін ажыратады.

Өзі тұратын қалада қозғалыс ортасында және арнайы қызметтерге арналған қандай көлік түрлерібар екені туралы айтуын сұрайды.

Тәрбиеші балалардан суреттерге мұқият қарап,қорытынды жасауларын сұрайды. Әр көлік түрлерінің атқаратын жұмыстарына және арнайықызметіне қарай бөлінетін түрлерін анықтайды.

Рефлексивті-түзетушілік: Барлық көліктің түрлері бірдей ме?

Олардың бір-бірінен қандай ерекшеліктері бар? Қандай ұқсастығы бар? Ата-бабаларымыз қандай көліктермен қатынас жасады және бір-бірлерімен қалай байланысты?

Қазіргі заманда көлік адамдарға қандай көмегін тигізеді? Сұрақ-жауап арқылы аяқтау.

Күтілетін нәтиже

Үйренуі: Көлік түрлерін айтып берді.Көлікке қалай отыру, қозғалыс кезінде жолдан абай болып, көлік ішінде ереже сақтайды.. Өздеріне таныс көлік түрлерін салыстырады,ажыратады. Көлік түрлерінің пайдасын білді. Көлік түрлерін ажыратты және сипаттады. Өзі тұрған жерінде жүретін көліктердің түрлерін білді

Меңгеруіі: Көліктердің адам өміріне қаншалықты қажетті мағұламаттарды меңгерді.

Ахметкалиева Жанар Темиржановна

Ыбырай Алтынсарин атындағы ЖОББМ

Тасқала ауданы