Көне жазбалар

Сабақ: дүниетану

Мектеп: 59

Күні:

Мұғалімнің аты: Сидирова Г.У.

Сынып: 1

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Тақырыбы:

Көне жазбалар

Осы сабақ арқылы жүзеге асатын оқу мақсаттары

1.3.3.1 Қазақстан аумағындағы көне жазу туралы білу.

1.3.3.2 Түрлі материалдарды, әдістер мен құралдарды пайдалана отырып көне жазуларды бейнелеу

1.3.1.2 Көне заманның танымал тарихи ескерткіштері/жәдігерлері туралы әңгімелеу

Сабақтың мақсаттары

Барлық оқушылар: өткен мен қазіргі кезеңді көз алдына елестетудің түрлі тәсілдерімен танысады;

Оқушылардың басым бөлігі: көне жазбалар мен олардың мағынасы туралы біледі;

Кейбір оқушылар: таңбаларды күнделікті өмірде қолдануды үйренеді.

Бағалау критерийлері

Айтылған сөздер мен сөйлемдердің көпшілігін дұрыс қайталай алады.

Нақты сөйлеу арқылы, мәселені түсінгенін көрсете алады.

Тілдік мақсат

Оқушылар орындай алады. Тірек сөздерді еске сақтау үшін оқушылармен «Өз үштігіңді тап» ойынын өткізіңіз. Әр оқушыға бір тілде тірек сөздердің біреуі жазылған үлестірме парақшалар таратыңыз. Сөздер қайталануы мүмкін. Ең бастысы барлық тірек сөздер қамтылуы тиіс. «Баста» белгісін беріңіз. Оқушылар екі тілде тірек сөздер жазылған үлестірме парақшалары бар оқушыны табуы тиіс. Ойынның қорытындысын шығарыңыз. Әр оқушы тірек сөздерді айтуы тиіс.

Түйінді сөздер мен сөз тіркестері: ақпарат – информация – information; жазу – письменность – writing, ескерткіш-памятник-monument, үңгір-пещера-cave

Сыныптағы диалог/жазылым үшін сай келетін тіл стилі: қазақ тілі

Талқылауға арналған сұрақтар:

Қазақ жерінде бұрын жазу болды деп ойлайсыңдар ма?

Көне жазулар қай ескерткіштер арқылы белгілі?

Олардың өмірі туралы міліметтер бізге қалай жеткен?

Не себепті......деп ойлайсыз?

Ишара: «Бас бармақ» тәсілі

Алдыңғы оқу:

Қазақстан Республикасының рәміздерін анықтау және басқа елдің рәміздерінен ажырата білу

Жоспар

Жоспарланған уақыт есебі

Жоспарланған жаттығу түрлері (төмендегі жазбаларды сіз жоспарлаған жаттығу түрлерімен ауыстырыңыз)

ресурстар

Басы 3 мин

Ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру

Жарқырап күн ашылды,

Айналаға нұр шашылды.

Сәлеметсіздер ме, ұстаздар!

Біз көңілді балалар.

Мақсатымыз білім алу,

Міндетіміз еңбектену алу.

Еңбектену арқылы,

Беске қолды жеткізу.

Интербелсенді тақта

Ортасы 35 мин

І-кезең

Өткен сабақты пысықтау

(Т) Тапсырма мақсаты: Әр топ бірлесе отырып Қазақстан Республикасының рәміздері туралы білгенін әңгімелеу

1-топ елтаңба
2-топ ту
3-топ гимн

Дескриптор:анықтайды, саралайды, дәлелдейді

ІІ-кезең

(МК)Мағынаны тану

-көне жазу (руна жазуы)

-күлтегін ескерткіші

Жазу — адамның ой-пікірін, басқа адамға хабарлап айтқысы келген сөзін, мағлұматын таңбалар арқылы жеткізуді қамтамасыз ететін белгілер жүйесі. Оның алғашқы нұсқалары өте ерте заманда жасалды. Жазу қатынас құралы ретінде пайдаланылған суреттер мен шартты белгілерден кейін пайда болған. Өз ойын басқаға жеткізу үшін адамдар әуелде заттың өзін пайдаланды. Мысалы, кеткен бағытын көрсету үшін жолға бұтақ тастаған. Кейін осы мақсатпен ағашқа садақтың оғын қадап кеткен. Ойды зат арқылы білдіру үрдісі ежелгі замандарда тайпалар арасындағы елшілік қарым-қатынастарда да пайдаланылған. Үндістер соғысатынын хабарлау үшін қарсы жаққа айбалта жіберетін болған. Елші оны әкеліп жерге қояды, егер жау жақ оны көтерсе — соғысуды мақұлдағаны. Кейін мұндай рәміздік зат орнына таңбалар бедерленген бұйымдар қолданылған. Осылайша алғашқы Ж. пайда болған. Адамдар алғашқы жазу құралы ретінде саз балшықтан жасалған тақтаны, ағаштың қабығын, т.б. пайдаланған. Жазу жүйесі таңбалардың жиынтығынан құралған. Ол таңбалар тұтас хабарды, не сөзді, не буынды, не дыбысты белгілейді. Әр таңбаның графикалық формасы, белгілі бір мағынасы болады.

Л.Гумилев атындағы Евразия Ұлттық университетіне «Күлтегін» ескерткішінің көшірмесі әкелінген

ІІІ-кезең

(Т) Оқулықпен жұмыс:

Тапсырма мақсаты: Оқушылардың байқампаздығын, ой-қиялын дамыту.

-Өзіңді сурет салынған үңгірді тапқан ғалыммын деп елестет. Тастағы суреттерге қарап не айтар едің?

Дескриптор: анықтайды, зерттейді, әңгімелейді

Сергіту сәті
Тарсылдатпай еденді

Орнымыздан тұрып ап

Жүгірейік бір уақ.

Бір, екі, үш, бір, екі, үш.

Аяқты алға созайық

Тік көтеріп, қозғайық.

Тым сылбыр да болмайық.

Алға қарай озбайық.

Бір, екі, үш, бір, екі, үш.

(Ө)Тапсырма мақсаты: оқушылардың көне руна жазуларының таңбаларын сауатты жазу дағдысын қалыптастыру

Әр оқушы өз есімін көне руна жазуымен жазады

(ОТ)Оқушылар шағын тақтайшаны немесе ермексазды пайдаланып, жазу жазатын негіз жасайды. Одан кейін тақтайшаға ұшы үшкір ағаш таяқшамен таңбалар мен белгілер арқылы хат жазады. Оқушылар жұп болып «хаттарын» бір-біріне беріп, алмасады және оларды оқуға тырысады. Ағаш таяқшамен өз есімін, тегін, тұратын қаласын және т.б. жазуды ұсынуға болады.

Дескриптор:саралайды, зерттейді,таңбалайды

Оқулық

Тақтайша, ермексаз, ағаш таяқша

Соңы 2мин

Қосымша мәліметтер

Саралау-оқушыға мейлінше қолдау көрсетуді қалай жоспарлайсыз?

Қабілетті оқушыға тапсырманы

қалай түрлендіресіз?

1. Күлтегін ескрткішін дәптерге бейнеле.

2. Оқулықтағы тасқа қашалып салынған суретке әңгіме құра.

Бағалау – оқушы білімін тексеруді қалай жоспарлайсыз?

Пәнаралық байланыс – ермексаздан жасалған негізге көне руна жазуларын қашап жазу барысында көркем еңбек сабағымен байланыс қарастырылады. Үңгір қабырғасына, шатқалға бейнеленген суреттерді талдау кезінде, Күлтегін батырдың ескерткішін тамашалау барысында тарих сабағымен байланыс қарастырылады.

АКТмен байланыс-интербелсенді тақта

Құндылықтармен байланыс-оқушылардың бір-біріне деген құрмет көрсетуін, патриоттық сезімін тәрбиелеу

Рефлексия

Сабақтың мақсаты мен оқу мақсаттары орындалды ма? Бүгін оқушылар не үйренді?

Сабақ қалай өтті, қандай деңгейде өтті?

Жоспарланған саралау жақсы іске асты ма ? (тапсырмалар сәйкес болды ма?)

Уақытты қалай пайдаландым?

Жоспарыма қандай өзгеріс енгіздім және неге?

Өз сабағыңызды талдау үшін осы бос орынды пайдаланыңыз. Сол жақта берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Қорытынды бағалау

Ең жақсы өткен екі нәрсені атап көрсетіңіз (оқыту мен оқуға қатысты)

1.

2.

Қандай екі нәрсе немесе тапсырма сабақтың одан да жақсы өтуіне ықпалын тигізер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1.

2.

Осы сабақтың барысында келесі сабағыма қажет болуы мүмкін барлық сынып немесе жекелеген оқушылар туралы қандай ақпарат білдім?

1.

2.