Думан Дәнешұлы Джапарханов

«Көркем еңбек» пәні бойынша қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырмалар жинағы

Қазіргі білім беру жүйесінде оқушының тек білімін тексеру емес, оның оқу үдерісіндегі алға ілгерілеуін жүйелі бақылау маңызды орын алады. Осы тұрғыда қалыптастырушы бағалау – оқытудың ажырамас бөлігі. Әсіресе шығармашылық бағыттағы «Көркем еңбек» пәнінде қалыптастырушы бағалау оқушының қиялын, эстетикалық талғамын, ұлттық құндылықтарға құрметін және практикалық дағдыларын дамытуға бағытталады.

«Көркем еңбек» пәні бастауыш және орта буында оқушылардың еңбекке баулу, дизайн, сәндік-қолданбалы өнер, бейнелеу өнері элементтерін меңгеруіне жағдай жасайды. Бұл пәнде баға қоюдан гөрі, оқушыны жігерлендіру, жетістігін атап көрсету, әрі қарай дамуына бағыт беру маңызды.

Қалыптастырушы бағалаудың маңызы

Қалыптастырушы бағалау – оқу үдерісінде үнемі жүргізілетін, оқушы мен мұғалім арасындағы кері байланысты қамтамасыз ететін бағалау түрі. Оның негізгі мақсаты:

Оқушының білім алу деңгейін анықтау;

Қателіктерін дер кезінде түзету;

Шығармашылық қабілетін дамыту;

Өзін-өзі бағалау дағдысын қалыптастыру;

«Көркем еңбек Оқу мотивациясын арттыру.

» сабағында қалыптастырушы бағалау практикалық жұмыстар, эскиздер, жобалар, қолөнер бұйымдары арқылы жүзеге асады.

Тапсырмалар жинағының құрылымы

Қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырмалар жинағы оқу бағдарламасына сәйкес бөлімдер бойынша құрастырылады. Мысалы:

1-бөлім: Бейнелеу өнері

Тапсырма: «Табиғат көрінісі» тақырыбында акварельмен сурет салу.
Бағалау критерийлері:

Композицияны дұрыс орналастыру;

Түстер үйлесімділігі;

Суреттің ұқыптылығы;

Шығармашылық идеяның болуы.

Дескрипторлар:

Парақ бетіне композицияны тиімді орналастырады;

Негізгі және қосымша түстерді үйлестіре қолданады;

Жұмысты таза әрі ұқыпты орындайды;

Өз идеясын шығармашылықпен жеткізеді.

2-бөлім: Сәндік-қолданбалы өнер

Тапсырма: Ұлттық ою-өрнек элементтерін пайдаланып бұйым эскизін жасау.

Бағалау критерийлері:

Ұлттық элементтерді дұрыс қолдану;

Ою-өрнектің симметриясын сақтау;

Шығармашылық шешім.

Бұл жерде қазақтың дәстүрлі ою-өрнек өнері мен халықтық қолданбалы өнер элементтері негізге алынады.

3-бөлім: Дизайн және технология

Тапсырма: Қайта өңделетін материалдардан пайдалы бұйым жасау (эко-жоба).

Бағалау критерийлері:

Материалды тиімді пайдалану;

Қауіпсіздік ережесін сақтау;

Бұйымның практикалық маңыздылығы;

Эстетикалық безендірілуі.

Бұл тапсырма оқушылардың экологиялық мәдениетін қалыптастырып, еңбек дағдыларын дамытады.

Қалыптастырушы бағалаудың әдістері

• «Көркем еңбек» пәнінде келесі әдістер тиімді:

• «Екі жұлдыз, бір тілек»

• Өзін-өзі бағалау парағы

• Өзара бағалау

• Галереяға саяхат

• Ауызша кері байланыс

• Рефлексиялық сұрақтар

Мысалы:
Жұмысыңда саған не ерекше ұнады?

Қандай бөлігін жақсартуға болады?

Осындай сұрақтар оқушыны талдауға, өз еңбегіне сыни көзқараспен қарауға үйретеді.

Жинақтың педагогикалық құндылығы

Тапсырмалар жинағы:

• Оқу мақсаттарына толық сәйкес келеді;

• Бағалау критерийлері нақты және түсінікті;

• Оқушының шығармашылық еркіндігін шектемейді;

• Ұлттық құндылықтарды дәріптеуге бағытталған;

• Жас ерекшеліктеріне сай құрастырылған.

• Мұндай жинақ мұғалім жұмысына әдістемелік көмек көрсетіп қана қоймай, оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттырады.

Қорытынды

«Көркем еңбек» пәні бойынша қалыптастырушы бағалауға арналған тапсырмалар жинағы – сапалы білім берудің маңызды құралы. Ол оқушының шығармашылық әлеуетін ашуға, ұлттық мәдени мұраны танып-білуіне, еңбекке баулу мен эстетикалық талғамын қалыптастыруға ықпал етеді.

Қалыптастырушы бағалау – баға қою емес, оқушының дамуына жол көрсету.