Латын әліпбиіне көшу-заман талабы

Латын әліпбиіне көшу-заман талабы

Мемлекет басшысы Нұрсұлтан Назарбаевтың “Болашаққа бағдар: рухани жаңғыру” атты бағдарламалық мақаласында 2025 жылға дейін латын әліпбиіне көшуге кірісуіміз керектігін қадап айтқан болатын. Сондықтан, бүгінгі қоғамда қызу талқыланып жатқан латын әліпбиіне көшу мәселесіне байланысты ой қозғауды жөн көрдім.

Латын әліпбиіне көшу- ұлт болып шешуге тиіс принципті мәселе деп білемін. Латын әліпбиіне көшу-заман талабы деп білемін. Неге десеңіз, латын қарпінің дүние жүзінде кең қолданыста екені баршамызға аян. Әсіресе, ағылшын тілінің, ғылыми кітаптар мен материалдардың, ғаламторлардың қолданысы дегендей. Бұл жерде болашақ жастардың, яғни біздердің еш қиналмай латын қаріптерімен жұмыс істейтініміз хақ. Үлкендеріміздің де біразы 1929-1940 жылдары тілімізде қолданыста болған латын қаріптерімен таныс екені белгілі. Сондықтан латын әліпбиіне көшу бұл жерде пайдалы болады деп ойлаймын.

Сонымен қатар латын әліпбиіне көшу- қазақ тілінің халықаралық деңгейге көтерілуіне жол ашады деп ойлаймын. Қазақ тіліне компьютерлік жаңа технологиялар арқылы халықаралық ақпараттар кеңістігіне кіруге тиімді жолдар ашылады емес пе? Қарапайым ғана мысал келтірер болсам, қазір ұялы телефондарымыздың өзінде латын қарпінде жазу оңай, ал кириллицада қазақшаны тере алмай қиналып жататынымыз бар. Себебі, латын әліпбиінің базасы қалыптасқан, әрі ауқымы кең. Екіншіден, статистикаға жүгінетін болсақ, бүгінгі таңда кириллица жазуын дүние жүзінде 12 мемлекет ғана пайдаланады екен. Ал, қалған мемлекеттердің көбі толықтай латын әліпбиін қолданысқа енгізген.

Қорытындылай келсем, жоғарыда сөз еткендей, латын әліпбиі XXI ғасырда 10 жылдай уақыт қолданыста болды. Сол кезде біз көптеген елге, жерге танылып үлгерген едік. Қазіргідей қуатты мемлекетте өмір сүріп жатқан кезеңде біз халыө болып жазуды қолдап, алып кетпесек, дамыған елдердің қатарына ілесе алмайтынымыз айдан анық. Сондықтан Елбасының шешімін қолдап, оны ары қарай жүзеге асуына жүрегіні “мен-қазақ” деп соққан әрбір азамат үлес қосады деп ойлаймын.