Сабақтың тақырыбы: Линзалар. Жұқа линзаның формуласы.

Сабақтың мақсаты:

1. Білімділік мақсаты: Оқушы білімін, іскерлігін, дағды деңгейін бақылау, бағалау. Жұқа линзаның формуласын түсіндіріп солар жайлы түсінік қалыптастыру.

2. Дамытушылық мақсаты: Оқушылардың білім деңгейін және білім мазмұнының тұрақтылығы мен оны игерудегі іскерлік пен дағдыны бақылау.

3. Тәрбиелік мақсаты: Адамгершілікке, ұқыптылыққа, алғырлыққа, отансүйгіштікке, табиғатты аялауға, сыйластық пен әдептілікке баулу.

Сабақтың түрі:аралас сабақ

Сабақтың әдіс-тәсілдері: түсіндіру, сұрақ-жауап, тестпен жұмыс

Сабақтың көрнекіліктері: плакаттар, үлестірме парақшалармен берілген деңгейлік тапсырмалар,суреттер,

Сабақтың барысы:

І.Ұйымдастыру кезеңі:Сәлемдесу; Оқушыларды түгендеу;Оқушылардың назарын сабаққа аудару.

ІІ. Жаңа сабақты түсіндіру

1.Линза. Линза түлері.

2.Линзаның негізгі ұғымдары мен сипаттамалары

3.Линза беттерінің түрлері, линзалардың белгіленуі

4.Жұқа линзаның формуласы

F-OF – фокустық арақашықтық. d=SO - нәрседен линзаның центріне дейінгі арақашықтық f линза центрінен кескінге дейінгі арақашықтық.

5.Линзаның формуласын қолданылу ерекшеліктері:

1)Жинағыш линза нақты кескін берсе, d>0 (оң), f>0 (оң) және F>0 (оң). Жұқа линзаның формуласы мына түрде жазылады:

2)Жинағыш линза жорамал кескін берсе, d>0 , f<0 , F>0

3)Шашыратқыш линза әруақытта жорамал кескін береді.

d>0, f>0, F<0.

6.Линзаның оптикалық күші.

; 1дптр=1м^-1

7.Линзада кескін тұрғызу

1)Бас оптикалық оське параллель сәулелер линзадан сынғаннан кейін оның фокусы арқылы өтеді.

2)Линзаның оптикалық центрі арқылы өтетін сәуле сынбайды.

3)Линзаның бас фокусы арқылы өтетін сәуле линзадан сынғаннан кейін бас оптикалық оське параллель кетеді.

8.Линзаның ұлғайтылуы.

9.Линзадан алынған кескіндердің кемшіліктері:

1)сфералық аберрация – жалпақ, параллель сәулелер шығын қолданғанда бірнеше фокустың пайда болуы.

2)хроматтық аберрация – линзалар жарық сәулелерін фокусқа жинағанда түске боялған дақтардың пайда болуы.

3)астигматизм – линзаның ұзын және көлденең өлшемдеріне, яғни линзаның қисықтығына тәуелді болатын ақау.

4)дисторсия – кескіннің қисаюы.

III. Жаңа сабақты қорытындылау

1.Линзаның фокус аралығы 20 см. Денеден линзаға дейінгі қашықтық 40 см. Кескін қай жерде болады?

Берілгені:

F=20

d=40

f=40

f=?

2.Егер фокус аралығы 25 см болса, шашыратқыш линзаның оптикалық күшінің абсолют мәні неге тең?

D=

IV.Үй тапсырмасын тексеру.

1.Жарықтың сынуы деген не? Сыну заңы қалай айтылады?

2.Жарықтың салыстырмалы және абсолют сыну көрсеткіштерінің физикалық мағынасы қандай?

3.Олрадың арасында қандай байланыс бар?

4.Толық ішкі шағылу деген не? Толық ішкі шағылу бұрышы қалай табылады?

5.Жазық параллель пластиналар деген не?

6.Призма. Призмадағы сәулелер ерекшеліктері.

V.Тестік тапсырмалар беру.

І-нұсқа

1.Қандай түске ең үлкен жиілік келеді?

А)күлгін В)сары С)көк Д)жасыл Е)қызыл 2.Сәуленің шағылу бұрышы түсу бұрышымен бірге 50⁰ болу үшін түсу бұрышы қандай болу керек?

А)20⁰ В)25 ⁰ С) 50 ⁰ Д) 100 ⁰ Е)45 ⁰

3.Вакуумнан абсолют сыну көрсеткіші 2 болатын, мөлдір ортаға өткенде жарықтың тарау жылдамдығы қалай өзгереді?

А) 2 есе артады В) өзгермейді С) 2 есе кемиді

Д) өзгеруі түсу бұрышына тәуеді Е) дұрыс жауап жоқ

4.Шағылған сәулелер тоған түбін көруіне бөгет жасайды. Осы шағылған сәулелерді тоған түбін көру үшін қалай жоюға болады?

А) көру бұрышын өзгерту В) поляроидты қолдануС) дұрыс жауабы жоқ Д) айнаны қолдану Е)сәулефильтрлері арқылы көру

5.Вакуумге қатысты ортаның сыну көрсеткіші.

А)сыну тұрақтысы В) толық сну тұрақтысы С) сыну коэффициенті Д) салыстырмалы сыну көрсеткіші Е) абсолют сыну көрсеткіші

ІІ-нұсқа

1.Қандай түске ең үлкен толқын ұзындығы сәйкес келеді?

А)күлгін В)қызылС)сары Д) жасыл Е)көк

2.Жарық сәулесінің айна жазықтығына түсу бұрышы 70⁰ шағылған сәулемен айна жазықтығы арасындағы бұрыш

А)20 ⁰ В)90 ⁰ С) 40 ⁰ Д) 30 ⁰ Е) 70 ⁰

3.Шынының сыну көрсеткіші 1,5 болғанда ондағы жарық жылдамдығының шамасы.

А) В) С) Д) Е) с.

4.Жарықтың толық ішкі шағылу шартының орындалуы?

А)жарық оптикалық тығыздығы көп ортадан аз ортаға өтуі.

В) дұрыс жауабы жоқ

С)түсу бұрышы шекті бұрышқа тең

Д)шағылған сәуле орталардың бөлу шекара бойымен тарайды

Е)түсу бұрышы шекті бұрыштан үлкен

5. Мұздың оптикалық тығыздығы судың оптикалық тығыздығынан кем, осы аталған орталардың қайсысында жарық үлкен жылдамдықпен тарайды?

А) мұзда, егер с=0

В)суда, егер мұздағы с=0

С)мұзда

Д)дұрыс жауап жоқ

Е)суда

Жауаптар

І-нұсқа

1А, 2В, 3 С, 4В, 5Е

ІІ-нұсқа

1В, 2А, 3Е, 4Е, 5Е

VI.Оқушыларды бағалау.

Қорытындылау