Логарифмдік теңдеулер мен теңсіздіктерді шешу
Оқушылар логарифмдік теңдеу мен теңсіздіктерді шығарған кезде, көбінесе мынадай қателер жібереді: логарифмдік функцияның анықталу облысын ескермеу, жаңа айнымалы енгізу арқылы квадрат теңдеулерге немесе теңсіздіктерге келтіру негізінде , логарифмдік функция модуль таңбасының астында орналасқан есептерді шығару кезінде, логарифмдік теңдеуді шешкенде негізін ескермеу.Математика пәнінен бұл есептер оқушылардың ойлау қабілетін дамытып, өздігінен жұмыс жасауға баулиды, пәнге деген қызығушылығын арттырады. Сондықтан логарифмдік теңдеу мен теңсіздіктердің шығарылу жолдарын көрсету арқылы жас ұстаздарға , жоғары сынып оқушыларына көмектеседі деп ойлаймын.
№1
log4 (3x2-11x)=log4(x-12) теңдеуінің қанша түбірі бар?
Шешуі: 3х2-11х=x-17
3x2-12x+17=0
D=144-204=-160<0
Түбірі жоқ
№2
Теңдеуді шешіңдер:
log3(3
+
)=log50,2
log3(3
+
)=log5
log3(3
+
)= -1
3
+
=3-1
3
=

3
=

3
=
3-2
x2-13x+28 = -2
x2-13x+30=0
x1 =10 x2 =3
№3
1-5logx3+6
<0 теңсіздігінің неше бүтін
шешімі бар?
logx3=y 1-5y+6y2<0 y>0
6y2-5y+1=0
y1=
y2=
logx3=
=3
x=27
l
+
+
-
ogx3=
=3
x=9
![]()
9
27
a1=10 an=26 d=1
26=10+(n-1) -1
26 = 9+n n = 17
№4
log7(4x2-18x+13) - log7(2x-6)=0
log7
log71
1


2x-8
x
4x2-20x+21=0
D=400-336=64>0
x1,2=
x1=3,5
x2= 1,5
№5
Теңдеуді шешіңіз: log5(4x-3)=1
log5(4x-3)=log55
4x-3=5 4x=8 x=2 Анықталу
облысы 4x-3>0 4x>3 x>
жауабы:
х=2
№6
Анықталу облысын табыңыз: y= log5(12-x)
12-x>0
-x>-12
x<12
(-
; 12)
№7
log2(x2-4x+1) =3 теңдеуінің түбірлерінің қосындысын табыңыз.
x2-4x+1=23
x2-4x-7=0
D=16+28=44
x1=
x2=
x1+x2=
№8
Ықшамдаңыз: 
logab=
формуласын пайдаланып, өрнекті
ықшамдаймыз.
=

№9
теңсіздіктер жүйесінің шешімін
табыңыз.
Анықталу
облысы:
х2-3х+2=0
x1=1
x2=2 (0;1)
(2;+
)
log2x<log223x<8
х2-3х+2>6 х2-3х-4>0 х2-3х-4=0 x1=-1 x2=4
және
жауабы:
(4;8)
№10
log4x=-
теңдеуін
шешіңіз.
Анықтама бойынша
logab=x
ax=b
х=
№11
Функцияның туындысын табыңыз:
f(x) = log
x
f(x) =
log
x=2log3x
f
(x) =
(2log3x)/=
№12
Егер
х= log39+1,5 log3
болса,
онда9х
есептеу
керек
x=log39+1,5log3
=2+1,5
(-1)=0,5
9x=90,5=3
№13
Теңсіздікті шешіңіз:
2log8(x-1)-log8(x-2)
Анықталу
обл. 
log8
(x-3)2 (x-2)
x=3 x
2
-
+
+

2 3
(2; +
)
№14
2log25(4х-3)=1 теңдеуін шешіңіз.
log25(4х-3)2=log2525
(4х-3)2=25
4х-3=5 немесе 4х-3=-5 4х=-2
х=-
4х=8
х=2 Анықталу обл:
4х-3>0 x>
жауабы: х=2
№15
Теңсізді шншіңіз:
log2x+
-4>0
log2x+log2x -4>0 log2x-log2x -4>0
2log2x>4 -4>0 шешіміжоқ
log2x2>log224
x2>24
x>4
жауабы
(4;
+
)
№16
Теңдеуді шешіңіз:
log7(
) =1
=7 5x-16=14 5x=30 x=6 Анықталу
обл: 5х-16>0 x>3,2
№17
Теңдеуді шешіңіз: log3(4-2x)- log32=2
Анықталу облысы: 4-2x>0 2x<4 x<2
log3
log332 2-x=9 x=-7
№18
1-
5logx2+6
<0 теңсіздігініңнешебүтіншешімі
бар?
logx2=t
1-5t+6t2<0 t1=
t2=
logx2=
x=8
logx2=
x=4
жауабы: 5;6;7 3 бүтіншешімібар
№19
2
=4 теңдеуіншешіңіз
2
=22 log3x=2 x=32=9
№20
Теңдеуді шешіңіз:
log3-x5-
=0
log3-x5=
(3-x)
=5
=5 3-x=25x=-22
3-x>0 -x>-3 x<3 Жауабы: х=-22
№21
Теңдеуді шешіңіз: log3(2x+1)=2
2x+1=322x =8 2x=23x=3
№22
Теңдеудің түбірлерінің
қосындысын табыңыз: lg(x+7)-
Анықталу
обл: 
lg(x+7)-
x+7=4
(x+7)2 =16(2x-1)
x2+14+49-32x+16=0 x2 -18+65=0 D=64>0 x1=5 x2=13
x1+x2=5+13=18
№23
Теңсіздіктің неше бүтін шешімі
бар: 1-5logx4+6log
4<0
logx4=y
6y2-5y+1<0 D=1>0
y=
y=
logx4=
x=64
logx4=
x=16
(16; 64) 17;18;…..63 a1=17 d=1 an= 63 63=17+(n-1)
63=16+n n=47 жауабы: 47 бүтін шешімі бар
№24
Функцияның анықталу облысын табыңыз: f(x)=log3(x-4)
x-4>0 x>4
№25
Теңдеуді шешіңіз: log3(log3x)=-1
log3x=3-1
log3x=
3
=x x=

№26
Теңсіздікті шешіңіз: log2x+1(5-2x)>1


-4x+4=0;
x=1;
x
жауабы:
(0;1)
№27
Теңдеулер жүйесін
шешіңіз: 
4+4y+y
-
y
=10
4y=6 y=1,5x=3,5
Шешімі: (3,5; 1,5)
№28
Теңдеуді
шешіңіз:logx8*log

3logx
2*(log
)=1
3logx
2*(1-log2x)=

=-1,5+3
=1,5;
log2x=2
x=4
№ 29
Теңдеуді шешіңіз:
log28x = -1;2-1=23x;3x=-1
x=-
№ 30
Теңдеуді шешіңіз:
Аңықталу
обл. 
x2-x-10=0;
D=1+40=41;
;

log2(x2-x-10)=2log2x
x2-x-10=x2
-x=10
x=-10
Шешімі жоқ
№ 31
Теңдеуді шешіңіз:
lg(x2-7x+3)-lg(2x+1)=lg(x2+7x-3)-lg(2x-1)
;



Аңықталу
обл
шешуі:
шешімі
жоқ
№ 32
Есептеңдер

№ 33
Теңдеуді шешіңіз:

№ 34
Теңсіздіктер жүйесінің шешімін табыңыз:


болғандықтан, бөлшектің алымы
нольден кіші болуы керек

шешімі
жоқ,

Жауабы: (-4;0)
№35
Теңдеуді шешіп, х2+х табыңыз, х-теңдеудің түбірі
lg10-lg5=lgx
x>0 lg2=lgx
x=2
x
+x=4+2=6
№ 36
Теңдеуді
шешіңіз: 4
=50




x-3=8
x=11
Анықталу облысы: x>3, жауабы: x=11
№ 37
Өрнектің мәнін табыңыз:
log
№ 38
Теңдеуді
шешіңіз: log
log
log

2x-3=1
2x=4 x=2
№39
Теңдеуді
шешіңіз: log
Анықталу обл: 3-x>0
-x>-3
x<3
log
3-x=1 x=2
№40
Теңдеуді шешіңіз:
log
log
x=25
№41
Теңсіздікті
шешіңіз: 

5x+1>1 5x>0 x>0 (0; +
)
№42
Теңдеуді
шешіңіз: log
Анықталу обл: 2x+3>02x>-3x>-1,5
log

2x+3=2 немесе
2x+3=-2
2x=-1 2x=-5
x=-
x=-2,5жауабы:
x=-0,5
№43
Есептеңіз: 3*log2log416+log0,52=3log22-log22=3-1=2
№44
Теңсіздікті шешіңіз: lgx+1<0
Анықталу обл: x>0
lgx<-1
lgx<lg10-1
x<
Жауабы:
(0;
)
№45
Функцияның туындысын табыңыз: f(x)=log2(sinx)
f
(x)=

№46
Теңдеудің түбірлерінің қосындысын табыңдар:

lg
t
+3t-4=0
t1=1
t2=-4lg
0
x1=200
lg
0-4
x2=
x1*x2=200*0,002=
0,4
№47
8
өрнегінің мәнін
есептеңіздер
8
=
№48
Теңсіздікті шешіңіз: logx(x+2)<1
x-1<0 x<1
Анықталу
обл:
x>0 жауабы:
(0;1)
№49
Теңсіздіктер жүйесінің шешімін табыңдар:

9x
log
log
t
t1=-1
t2=4
log
x=16
log
x=0,5
log
log
x

9x-x2>0 x(9-x)=0 x=0 x=9 (0;9)
Жауабы:

№50
Есептеңіз: 5
№51
Теңсіздіктің ең үлкен бүтін
шешімін көрсетіңіз:log
x2-3<x+3 x2-x-6<0 D=25 x1=3 x2=-2 Ең үлкен бүтін мәні 2-ге тең
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
Логарифмдік теңдеулер мен теңсіздікті шешу
Логарифмдік теңдеулер мен теңсіздіктерді шешу
Оқушылар логарифмдік теңдеу мен теңсіздіктерді шығарған кезде, көбінесе мынадай қателер жібереді: логарифмдік функцияның анықталу облысын ескермеу, жаңа айнымалы енгізу арқылы квадрат теңдеулерге немесе теңсіздіктерге келтіру негізінде , логарифмдік функция модуль таңбасының астында орналасқан есептерді шығару кезінде, логарифмдік теңдеуді шешкенде негізін ескермеу.Математика пәнінен бұл есептер оқушылардың ойлау қабілетін дамытып, өздігінен жұмыс жасауға баулиды, пәнге деген қызығушылығын арттырады. Сондықтан логарифмдік теңдеу мен теңсіздіктердің шығарылу жолдарын көрсету арқылы жас ұстаздарға , жоғары сынып оқушыларына көмектеседі деп ойлаймын.
№1
log4 (3x2-11x)=log4(x-12) теңдеуінің қанша түбірі бар?
Шешуі: 3х2-11х=x-17
3x2-12x+17=0
D=144-204=-160<0
Түбірі жоқ
№2
Теңдеуді шешіңдер:
log3(3
+
)=log50,2
log3(3
+
)=log5
log3(3
+
)= -1
3
+
=3-1
3
=

3
=

3
=
3-2
x2-13x+28 = -2
x2-13x+30=0
x1 =10 x2 =3
№3
1-5logx3+6
<0 теңсіздігінің неше бүтін
шешімі бар?
logx3=y 1-5y+6y2<0 y>0
6y2-5y+1=0
y1=
y2=
logx3=
=3
x=27
l
+
+
-
ogx3=
=3
x=9
![]()
9
27
a1=10 an=26 d=1
26=10+(n-1) -1
26 = 9+n n = 17
№4
log7(4x2-18x+13) - log7(2x-6)=0
log7
log71
1


2x-8
x
4x2-20x+21=0
D=400-336=64>0
x1,2=
x1=3,5
x2= 1,5
№5
Теңдеуді шешіңіз: log5(4x-3)=1
log5(4x-3)=log55
4x-3=5 4x=8 x=2 Анықталу
облысы 4x-3>0 4x>3 x>
жауабы:
х=2
№6
Анықталу облысын табыңыз: y= log5(12-x)
12-x>0
-x>-12
x<12
(-
; 12)
№7
log2(x2-4x+1) =3 теңдеуінің түбірлерінің қосындысын табыңыз.
x2-4x+1=23
x2-4x-7=0
D=16+28=44
x1=
x2=
x1+x2=
№8
Ықшамдаңыз: 
logab=
формуласын пайдаланып, өрнекті
ықшамдаймыз.
=

№9
теңсіздіктер жүйесінің шешімін
табыңыз.
Анықталу
облысы:
х2-3х+2=0
x1=1
x2=2 (0;1)
(2;+
)
log2x<log223x<8
х2-3х+2>6 х2-3х-4>0 х2-3х-4=0 x1=-1 x2=4
және
жауабы:
(4;8)
№10
log4x=-
теңдеуін
шешіңіз.
Анықтама бойынша
logab=x
ax=b
х=
№11
Функцияның туындысын табыңыз:
f(x) = log
x
f(x) =
log
x=2log3x
f
(x) =
(2log3x)/=
№12
Егер
х= log39+1,5 log3
болса,
онда9х
есептеу
керек
x=log39+1,5log3
=2+1,5
(-1)=0,5
9x=90,5=3
№13
Теңсіздікті шешіңіз:
2log8(x-1)-log8(x-2)
Анықталу
обл. 
log8
(x-3)2 (x-2)
x=3 x
2
-
+
+

2 3
(2; +
)
№14
2log25(4х-3)=1 теңдеуін шешіңіз.
log25(4х-3)2=log2525
(4х-3)2=25
4х-3=5 немесе 4х-3=-5 4х=-2
х=-
4х=8
х=2 Анықталу обл:
4х-3>0 x>
жауабы: х=2
№15
Теңсізді шншіңіз:
log2x+
-4>0
log2x+log2x -4>0 log2x-log2x -4>0
2log2x>4 -4>0 шешіміжоқ
log2x2>log224
x2>24
x>4
жауабы
(4;
+
)
№16
Теңдеуді шешіңіз:
log7(
) =1
=7 5x-16=14 5x=30 x=6 Анықталу
обл: 5х-16>0 x>3,2
№17
Теңдеуді шешіңіз: log3(4-2x)- log32=2
Анықталу облысы: 4-2x>0 2x<4 x<2
log3
log332 2-x=9 x=-7
№18
1-
5logx2+6
<0 теңсіздігініңнешебүтіншешімі
бар?
logx2=t
1-5t+6t2<0 t1=
t2=
logx2=
x=8
logx2=
x=4
жауабы: 5;6;7 3 бүтіншешімібар
№19
2
=4 теңдеуіншешіңіз
2
=22 log3x=2 x=32=9
№20
Теңдеуді шешіңіз:
log3-x5-
=0
log3-x5=
(3-x)
=5
=5 3-x=25x=-22
3-x>0 -x>-3 x<3 Жауабы: х=-22
№21
Теңдеуді шешіңіз: log3(2x+1)=2
2x+1=322x =8 2x=23x=3
№22
Теңдеудің түбірлерінің
қосындысын табыңыз: lg(x+7)-
Анықталу
обл: 
lg(x+7)-
x+7=4
(x+7)2 =16(2x-1)
x2+14+49-32x+16=0 x2 -18+65=0 D=64>0 x1=5 x2=13
x1+x2=5+13=18
№23
Теңсіздіктің неше бүтін шешімі
бар: 1-5logx4+6log
4<0
logx4=y
6y2-5y+1<0 D=1>0
y=
y=
logx4=
x=64
logx4=
x=16
(16; 64) 17;18;…..63 a1=17 d=1 an= 63 63=17+(n-1)
63=16+n n=47 жауабы: 47 бүтін шешімі бар
№24
Функцияның анықталу облысын табыңыз: f(x)=log3(x-4)
x-4>0 x>4
№25
Теңдеуді шешіңіз: log3(log3x)=-1
log3x=3-1
log3x=
3
=x x=

№26
Теңсіздікті шешіңіз: log2x+1(5-2x)>1


-4x+4=0;
x=1;
x
жауабы:
(0;1)
№27
Теңдеулер жүйесін
шешіңіз: 
4+4y+y
-
y
=10
4y=6 y=1,5x=3,5
Шешімі: (3,5; 1,5)
№28
Теңдеуді
шешіңіз:logx8*log

3logx
2*(log
)=1
3logx
2*(1-log2x)=

=-1,5+3
=1,5;
log2x=2
x=4
№ 29
Теңдеуді шешіңіз:
log28x = -1;2-1=23x;3x=-1
x=-
№ 30
Теңдеуді шешіңіз:
Аңықталу
обл. 
x2-x-10=0;
D=1+40=41;
;

log2(x2-x-10)=2log2x
x2-x-10=x2
-x=10
x=-10
Шешімі жоқ
№ 31
Теңдеуді шешіңіз:
lg(x2-7x+3)-lg(2x+1)=lg(x2+7x-3)-lg(2x-1)
;



Аңықталу
обл
шешуі:
шешімі
жоқ
№ 32
Есептеңдер

№ 33
Теңдеуді шешіңіз:

№ 34
Теңсіздіктер жүйесінің шешімін табыңыз:


болғандықтан, бөлшектің алымы
нольден кіші болуы керек

шешімі
жоқ,

Жауабы: (-4;0)
№35
Теңдеуді шешіп, х2+х табыңыз, х-теңдеудің түбірі
lg10-lg5=lgx
x>0 lg2=lgx
x=2
x
+x=4+2=6
№ 36
Теңдеуді
шешіңіз: 4
=50




x-3=8
x=11
Анықталу облысы: x>3, жауабы: x=11
№ 37
Өрнектің мәнін табыңыз:
log
№ 38
Теңдеуді
шешіңіз: log
log
log

2x-3=1
2x=4 x=2
№39
Теңдеуді
шешіңіз: log
Анықталу обл: 3-x>0
-x>-3
x<3
log
3-x=1 x=2
№40
Теңдеуді шешіңіз:
log
log
x=25
№41
Теңсіздікті
шешіңіз: 

5x+1>1 5x>0 x>0 (0; +
)
№42
Теңдеуді
шешіңіз: log
Анықталу обл: 2x+3>02x>-3x>-1,5
log

2x+3=2 немесе
2x+3=-2
2x=-1 2x=-5
x=-
x=-2,5жауабы:
x=-0,5
№43
Есептеңіз: 3*log2log416+log0,52=3log22-log22=3-1=2
№44
Теңсіздікті шешіңіз: lgx+1<0
Анықталу обл: x>0
lgx<-1
lgx<lg10-1
x<
Жауабы:
(0;
)
№45
Функцияның туындысын табыңыз: f(x)=log2(sinx)
f
(x)=

№46
Теңдеудің түбірлерінің қосындысын табыңдар:

lg
t
+3t-4=0
t1=1
t2=-4lg
0
x1=200
lg
0-4
x2=
x1*x2=200*0,002=
0,4
№47
8
өрнегінің мәнін
есептеңіздер
8
=
№48
Теңсіздікті шешіңіз: logx(x+2)<1
x-1<0 x<1
Анықталу
обл:
x>0 жауабы:
(0;1)
№49
Теңсіздіктер жүйесінің шешімін табыңдар:

9x
log
log
t
t1=-1
t2=4
log
x=16
log
x=0,5
log
log
x

9x-x2>0 x(9-x)=0 x=0 x=9 (0;9)
Жауабы:

№50
Есептеңіз: 5
№51
Теңсіздіктің ең үлкен бүтін
шешімін көрсетіңіз:log
x2-3<x+3 x2-x-6<0 D=25 x1=3 x2=-2 Ең үлкен бүтін мәні 2-ге тең
шағым қалдыра аласыз


