«Логикалық ойындар әлемі»

МКҚК «Айгөлек» бөбекжай балабақшасының тәрбиешісі Мухамбекова Элмира Аюовна

«Логикалық ойындар әлемі» әдістемелік құралы мектепке дейінгі ұйым тәрбиеленушілерінің логикалық ойлауын, танымдық қабілеттерін және интеллектуалдық белсенділігін дамытуға бағытталған. Құралдың мазмұны Қазақстан Республикасының мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту жүйесін реттейтін негізгі нормативтік-құқықтық құжаттардың талаптарына сәйкес әзірленген. Атап айтқанда, әдістемелік құрал Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы, Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты, сондай-ақ мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламасы негізінде құрастырылды. Аталған құжаттарда баланың зияткерлік, танымдық және тұлғалық дамуын қамтамасыз ету, оның логикалық ойлауын қалыптастыру мектепке дейінгі білім берудің басты басымдықтарының бірі ретінде айқындалған.

Мектепке дейінгі жас – баланың ойлау, қабылдау, зейін, есте сақтау сияқты негізгі психикалық үдерістері қарқынды дамитын кезең. Осы кезеңде логикалық ойындар баланың танымдық белсенділігін арттырудың, ойлау операцияларын (салыстыру, талдау, жинақтау, топтастыру, қорытынды жасау) қалыптастырудың тиімді құралы болып табылады. «Логикалық ойындар әлемі» әдістемелік құралында ұсынылған ойындар балалардың жас ерекшеліктерін ескере отырып, қарапайымнан күрделіге қарай жүйеленген.

Әдістемелік құралдың мазмұны ойын арқылы оқыту қағидасына негізделген. Ұсынылған логикалық тапсырмалар балалардың санау, пішіндер мен түстерді ажырату, көлемді салыстыру, кеңістікте және уақытта бағдарлау, себеп-салдарлық байланыстарды анықтау дағдыларын дамытуға бағытталған. Сонымен қатар, ойын тапсырмалары баланың өз бетінше ойлауына, мәселені шешу жолдарын іздеуіне және алған білімін тәжірибеде қолдануына мүмкіндік береді.

«Логикалық ойындар әлемі» әдістемелік құралы мектепке дейінгі ұйым тәрбиешілеріне, педагог-психологтарға және әдіскерлерге арналған. Құралды ұйымдастырылған оқу қызметінде, еркін ойын барысында, сондай-ақ дамыту және түзету жұмыстарында қолдануға болады. Логикалық ойындар баланың тек интеллектуалдық дамуына ғана емес, сонымен қатар оның эмоциялық жай-күйінің тұрақтануына, қарым-қатынас жасау дағдыларының қалыптасуына және бірлескен әрекетке бейімделуіне оң ықпал етеді.

Қорытындылай келе, «Логикалық ойындар әлемі» әдістемелік құралы мектепке дейінгі ұйымдардың оқу-тәрбие үдерісін жетілдіруге бағытталған, нормативтік талаптарға сай әзірленген және тәжірибеде қолдануға ұсынылатын ғылыми-әдістемелік құндылығы жоғары құрал болып табылады.

Мектепке дейінгі жаста баланың танымдық және логикалық ойлау қабілеттері ойын әрекеті арқылы қарқынды дамиды. Осы кезеңде логикалық ойындарды жүйелі қолдану баланың ойлау операцияларын қалыптастыруда маңызды орын алады. «Логикалық ойындар әлемі» әдістемелік құралында ұсынылған тапсырмалар мектепке дейінгі жастағы балалардың жас және психологиялық ерекшеліктерін ескере отырып құрастырылған және ойын арқылы оқыту қағидасына негізделген. Логикалық-шығармашылық тапсырмалар балалардың ойлау икемділігін, қиялын және дербес шешім қабылдау дағдыларын қалыптастыруға бағытталған. Мұндай тапсырмаларда бала берілген үлгіге сүйене отырып әрекет етеді, заңдылықтарды анықтайды және өз шешімін дәлелдеуге үйренеді. Бұл баланың танымдық дербестігін арттырып, ойлау белсенділігін күшейтеді.

Әдістемелік құралда жеке және топтық жұмысқа арналған ойын түрлері қамтылған. Топтық логикалық ойындар балалардың өзара қарым-қатынас жасау, пікір алмасу және бірлесіп әрекет ету дағдыларын дамытуға жағдай жасайды. Ал жеке орындалатын тапсырмалар баланың өзіндік жұмыс жасауына, өз мүмкіндіктерін бағалауына және нәтижеге жетуіне ықпал етеді.

ОЙЫНДАРДЫҢ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ

Бұл әдістемелік құралға енгізілген логикалық ойындардың негізгі ерекшеліктері төмендегідей:

• ойындардың мектепке дейінгі балалардың жас ерекшеліктеріне сай болуы;

• тапсырмалардың ойын түрінде берілуі арқылы баланың қызығушылығын арттыруы;

• логикалық ойлау, зейін, есте сақтау, қабылдау және салыстыру дағдыларын кешенді түрде дамытуы;

• геометриялық пішіндермен, сандармен, түстермен, көлеммен және кеңістік ұғымдарымен жұмыс жасауға бағытталуы;

• баланың өз бетінше ойлауына, мәселені шешу жолдарын іздеуіне мүмкіндік беруі;

• жеке және топтық жұмысқа ыңғайлы болуы;

• педагогтың бала дамуындағы ерекшеліктерді бақылауына және бағалауына жағдай жасауы.

Ойындардың мазмұны баланың күнделікті өмірімен және қоршаған ортамен тығыз байланыстырылған. Бұл балалардың тапсырмаларды саналы түрде орындауына, алған білімін тәжірибеде қолдануына көмектеседі. Логикалық ойындар баланың тек интеллектуалдық дамуына ғана емес, сонымен қатар эмоциялық және әлеуметтік дамуына да оң әсер етеді.