Махамбет Өтемісұлы "Бағаналы терек". Батыр арманы

Бөлім

ІІ ТАРАУ. ТАРИХИ ШЫНДЫҚ ПЕН КӨРКЕМДІК ШЕШІМ

Педагогтің аты -жөні

Утегулова Айала Нусипбаевна

Күні

3 желтоқсан

Сынып: 9

Қазақ әдебиеті

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Махамбет Өтемісұлы "Бағаналы терек". Батыр арманы

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

9.2.1.1 эпикалық, поэтикалық, драмалық мәтіндердегі композициялық амалдарды талдау;9.3.2.1 шығармадағы ұрпақтар сабақтастығы көрінісін заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға беру

Сабақтың мақсаты

Эпикалық, поэтикалық, драмалық мәтіндердегі композициялық амалдарды талдайды.Шығармадағы ұрпақтар сабақтастығы көрінісін заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға береді.

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы.

Ұйымдастыру кезеңі

5 минут

1)Амандасу, оқушылардың көңіл күйін сұрау;

2)Оқушыларды түгендеу;

3)Сабақтың тақырыбы мен мақсатын таныстыру;

Мұғаліммен амандасу;

Өткен тақырып бойынша өз ойларын айту;

Оқушылардың көңіл- күйін және сабаққа дайындығын ынталандыру;

Сабақта орындалатын тапсырмаларға сәйкес

Оқулық

137-153 беттер

Сабақтың ортасы

Жаңа материал меңгерту

10 минут

1.Бірлесіп орындалатын жұмыстарға берілген мәтіндік ақпараттармен танысады.

Талқылауға арналған сұрақтар:

Ой түрткі.

Бос орынға тиісті сөздерді қойыңыз. Ханнан ... туғанша, (қырық)

... бір-ақ тусайшы, (Қарадан)

Халықтың ... қусайшы, (кегін) Артымыздан біздердің

Ақырып ... сұрарға! (теңдік)

Мағынаны тану.

«Бағаналы терек» – Махамбет өлеңдері ішіндегі еркше орын алатын өлеңнің бірі. Бұл өлең ақын өмірінің кезіндегі көңіл күйінің көрінісі деуге болады. Исатай өлгеннен кейін Махамбет көтерілісті қайта ұйымдастырмақ болып, көп әуреленеді. Бірақ хан-сұлтан, би-феодалдардың көтеріліске қатысушыларға қолданған қатал шаралары елді бас көтерместей етіп тұқыртып тастады. Мұны Махамбет жақсы түсінді. Елді ереуілге көтеруге белгілі бір жағдай керектігін де аңғарды. Жарылған бағаналы тереке бақыраш жамауға болмайтыны тәрізді, жеңіліске ұшырап, бытырап кеткен елдің басын қайта біріктірудің қиындығын да білді. Халықты хан әулетіне қарсы қанды айқасқа, кек алуға үндейді.

Ақынның көркемдеу құралдары бұл өлеңінің алғашқы бес тармағында түгелге жуық жоғарыда біз мысалға келтіргендей ағаш пен құстардың қасиеттері мен әрекеттеріне негізделген. Сонымен қатар ойлана көз жіберген кісі ғана байқай алатын терең мағыналы астарлаудың үлгісін аңғаруға болады. Елдің теңдігін сұрап, ерлердің кегін алатындай қарадан туған азамат болса екен деген тілекті ақын тура да, бұрма да мағынасында қатар келтірген. Еменге иір бұтақтың бітуі қыранға тұғыр болу үшін қажет дегеннің астарында елге пайда келтіру, халыққа адал қызмет ету идеясы жатқанын аңғармау мүмкін емес.

Барлық оқушылардың жеке мүмкіндіктері мен қабілеттерін ескере отырып, сұрақтарға жауап береді.

Бағалау критерийі

Құбылту мен айшықтау түрлерін анықтап, автор стиліне

баға береді

Шығармадағы ұрпақтар сабақтастығының көрінісін

салыстырып, жаңашылдығына баға береді

Ойлау дағдысының деңгейі: жоғары деңгей

Жаңа материалды түсінгенін тексеру

10 минут

1-тапсырма. Өлеңге «Оқиға тауы» әдісі арқылы сатылай кешенді талдау жаса.

Білім алушы

Өлеңнің тақырыбы мен идеясын ашады;

-Өлеңге сатылай кешенді талдау жасайды;

-Тәрбиелік мәнін түсіндіріп, жазады

Дескриптор

-Өлеңнің тақырыбы мен идеясын ашады; -1 б

-Өлеңге сатылай кешенді талдау жасайды; -2 б

-Тәрбиелік мәнін түсіндіріп жазады.-2 б

Барлығы – 5 балл.

Кері байланыс

Оқулық

ҚБ тапсырмасы

10 минут

2-тапсырма.

FEST –талдау

Жаңашылдығы (анықтау)

Ұрпақтар сабақтастығы (табу)

Салыстыру (заманауи өлеңмен салыстыру)

Баға беру (өлеңнің тарихи құндылығына баға беру)

Шығармадағы ұрпақтар сабақтастығын заманауи тұрғыда талдап, баға береді.

Дескриптор:

- жаңашылдығын анықтайды; -1 б

- ұрпақтар сабақтастығын табады; -1 б,

- заманауи өлеңмен салыстырады; -1 б

- тарихи құндылығына баға береді. -2 б

Барлығы-5 балл.

Кері байланыс

ҚБ тапсырмасынан

Сабақтың соңы.

Сабақтың қорытындысы

5 минут

Сабақты «Түйінді идея» әдісі арқылы қорытындылау.

1. Шығармадағы композициялық амалдар қандай екен?

2. Шығармадаға ұрпақтар сабақтастығы қалай көрінеді?

Үйге тапсырма: 152-беттегі "бағалау" деңгейінің 4-тапсырмасы

Қорытындылау сұрақтарына жауап беру.

Мақсат бойынша рефлексия жасайды.

Үй тапсырмасын алады.

1)Бағалау

2) неше балл жинағанын айту;

3)Оқушының прогресі туралы айту

Рефлексия парақшасы