"Мақал-мәтелдер"

Сабақтың тақырыбы: Мақал-мәтелдер.

Сабақтың мақсаты: Мақал-мәтелдер жөнінде ұғым беру,мақал-мәтелдер өзінен кейінгі ұрпаққа қалдырған халықтың ақыл өсиеті екенін мақал мен мәтелдің айырмашылығын түсіндіру.Мақал-мәтелдерді орынды қолдана білуге,түрлі тапсырмалар арқылы шыңдау және дамыту.Мақал-мәтелдер адамды жамандықтан сақтайтын,ақыл,өсиет беретін халық оқулығы екенін оқушыларға дәлелдеу.Адамгершілікке,Отаншылдыққа,елжандылыққа тәрбиелеу.

Сабақтың көрнекілігі:интерактивті тақта,мақал-мәтелдер жинақтары,суреттер,слайдтар.

Сабақтың әдісі:түсіндіру,сұрақ-жауап,іздендіру,Венн диаграммасы.

Мақал – мәтелдер

Мақал-мәтелдер – тұрақты тіркестер сияқты аз сөзбен көп мағына білдіреді.Мақал-тәрбиелік мәні бар,ақыл,нақыл сипатындағы айтылған сөздер тобы.Мысалы, «Кең болсаң – кем болмайсың», «Бидайдың кеудесін көтергені – дақылы жоқтығы,жігіттің кеудесін көтергені – ақылы жоқтығы». Мәтел – ой пікірді бейнелеп,тұспалдап,ишара түрінде айтатын сөздер тобы.Мысалы, «Қызым саған айтам,келінім сен тыңда», «Біреу тоңып секіреді,біреу тойып секіреді».

І. Мақал-мәтелдердің шығу тарихы.

1.Тіл тас жарады,тас жармаса бас жарады.

2.Аңдамай сөйлеген,ауырмай өледі.

3.Аталы сөзге ақымақ тоқтамайды.

4.Ең ащы да-тіл, ең тәтті де-тіл.

5.Тілден қымбат қазына жоқ.

6.Таза мінсіз асыл сөз,ой түбінде жатады.

7.Шаршы топта сөз бастау қиын.

8-Жақсы ұл-елдің туы болады.

ІІ.Ұсынған шағын мәтін мазмұнына мақал-мәтелден тақырып тауып қою.

ІІІ.Көрініс «Мақал-мәтелдер туралы».

Балалардың тілге шешен,ойға жүйрік екендіктерін мақал-мәтел арқылы жеткізу.

Күй: «Адай» Сейітхан Ұ,Сырайыл А

IV.Қызықты сұрақтар арқылы тиісті мақал-мәтелді табу.

1.Қорқақ неден қорқады?

2.Айнаға қай кезде өкпелеуге болмайды?

3.Ердің атын не шығарады?

4.Қандай батыр алдырмас?

5.Оқусыз не жоқ? Білімсіз не жоқ?

6.Ұлдың ұяты кімге? Қыздың ұяты кімге?

7.Сиырдың сүті қай жерінде?

8.Қар жана ма?

9.Тас ауыр болама?

10.Кімнің кілті аспанда?

V.Ребус шешу.

Оқу-білім туралы мақал-мәтелді табу.

VI.Мақалды жалғастырып,не жайында екенін анықта.

VII.Мақал бір бөлек,мәтелді бір бөлек көшіріп жазыңдар.

VII.Венн диаграммасы арқылы сабақты қорытындылау.

IX.Үйге тапсырма

«Ешкім естімеген мақал»жазып келу.