“Тамыры терең білім ошағы”

Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университетінің т.ғ.к., профессор Көкебаева Г.К.,2 курс магистранты Отешова І.М.

Қазіргі жаһандану жағдайында білім беру жүйесі қоғам дамуының негізгі стратегиялық ресурстарының біріне айналып отыр. Әсіресе жоғары білім беру мекемелері тек кәсіби мамандар даярлайтын орталық қана емес, сонымен қатар ұлттық құндылықтарды сақтап, ғылыми ойды дамытатын, зияткерлік әлеуетті қалыптастыратын маңызды институт ретінде ерекшеленеді. Осы тұрғыдан алғанда, Қазақстандағы жетекші оқу орындарының бірі – Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті терең тарихы мен бай тәжірибесі арқылы елдің білім беру кеңістігінде айрықша орынға ие. Ғасырлар қойнауынан бастау алатын білім мен ғылым дәстүрлері бүгінгі күні жаңа мазмұнмен толықтырылып, заманауи талаптарға бейімделуде. Университет тек білім берумен шектелмей, ғылыми зерттеулерді дамыту, халықаралық ынтымақтастықты нығайту және инновациялық бастамаларды жүзеге асыру бағытында жүйелі жұмыстар жүргізіп келеді. Бұл өз кезегінде оқу орнының бәсекеге қабілеттілігін арттырып, әлемдік білім беру кеңістігінде танылуына жол ашуда.

“Тамыры терең білім ошағы” ретінде танылған бұл университеттің қалыптасу жолы үздіксіз даму мен жаңашылдықтың айқын көрінісі. Оның қабырғасында тәрбиеленген түлектер еліміздің әртүрлі саласында табысты еңбек етіп, қоғамның әлеуметтік-экономикалық дамуына үлес қосып келеді. Сондықтан да аталған жоғары оқу орны тек білім ордасы ғана емес, ел болашағын айқындайтын рухани әрі зияткерлік орталық ретінде бағаланады.

Аталған жоғары оқу орнының қалыптасу және даму тарихы оның қазіргі жетістіктерінің берік негізін құрайды. Университет құрылған кезеңнен бастап еліміздің ғылыми-интеллектуалдық әлеуетін қалыптастыруда шешуші рөл атқарып келеді. Уақыт талабына сай жаңғыру мен үздіксіз даму қағидатын ұстанған оқу орны бүгінгі күні тек ұлттық деңгейде ғана емес, халықаралық білім беру кеңістігінде де өз орнын айқындаған беделді академиялық орталыққа айналды. Бүгінгі таңда университет ауқымды құрылымдық жүйеге ие. Оның құрамында ондаған факультеттер мен ғылыми-зерттеу институттары, сондай-ақ инновациялық орталықтар жұмыс істейді. Университетте 25 мыңнан астам студент білім алуда, олардың қатарында бакалавриат, магистратура және докторантура бағдарламалары бойынша оқитын білім алушылар бар. Соңғы жылдары шетелдік студенттердің саны артып, қазіргі уақытта олардың үлесі 2 мыңға жуық көрсеткішті құрайды. Бұл оқу орнының халықаралық деңгейдегі тартымдылығы мен беделінің өскенін айғақтайды. Білім беру үдерісі заманауи талаптарға сәйкес ұйымдастырылып, академиялық еркіндік пен икемді білім беру траекториялары енгізілген. Университетте жүздеген білім беру бағдарламалары жүзеге асырылып, олардың мазмұны еңбек нарығының сұранысына сәйкес үнемі жаңартылып отырады. Теориялық білім мен практикалық дағдыларды ұштастыруға басымдық берілуі студенттердің кәсіби құзыреттілігін арттыруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, дуальды оқыту элементтері мен тәжірибелік сабақтардың үлесі артып, білім сапасының нақты нәтижелерге бағытталуы қамтамасыз етіледі. Профессор-оқытушылар құрамының сапалық деңгейі университеттің негізгі артықшылықтарының бірі болып табылады. Қазіргі уақытта оқу орнында 2 мыңнан астам оқытушы қызмет етеді. Олардың ішінде 400-ден астам ғылым докторы, 800-ге жуық ғылым кандидаты, сондай-ақ PhD дәрежесіне ие жас ғалымдар бар. Ғылыми дәрежесі бар оқытушылардың үлесі 60 пайыздан жоғары, бұл оқу үдерісінің ғылыми негізде жүргізілуін қамтамасыз етеді. Оқытушылардың кәсіби біліктілігін арттыру мақсатында шетелдік тағылымдамалар мен халықаралық тәжірибе алмасу бағдарламалары жүйелі түрде жүзеге асырылады.

Ғылыми-зерттеу қызметі университет дамуының басым бағыттарының бірі ретінде ерекше маңызға ие. Жыл сайын университет ғалымдары 3 мыңнан астам ғылыми еңбек жариялайды. Оның ішінде 500-ден астам мақала халықаралық беделді ғылыми базаларға (Scopus, Web of Science) енгізілген журналдарда жарық көреді. Бұл көрсеткіштер оқу орнының ғылыми әлеуетінің жоғары екенін және халықаралық ғылыми қауымдастық тарапынан мойындалғанын білдіреді. Сонымен қатар, университет базасында жыл сайын 300-ге жуық ғылыми жоба жүзеге асырылып, олар гранттық және бағдарламалық-нысаналы қаржыландыру аясында қолдау табады.

Университеттің халықаралық деңгейдегі жетістіктері де айрықша назар аудартады. Әлемдік рейтингтік бағалаулар нәтижесінде оқу орны тұрақты түрде жоғары позицияларды иеленіп келеді. Атап айтқанда, ол QS World University Rankings рейтингінде 150–200 аралығындағы орындарға тұрақтап, Орталық Азия аймағындағы көшбасшы университеттердің қатарында танылған. Сонымен қатар, Азия университеттері рейтингінде де жоғары көрсеткіштерге қол жеткізіп, халықаралық білім беру кеңістігіндегі ықпалын арттыруда. Халықаралық ынтымақтастық университет қызметінің маңызды бағыттарының бірі болып табылады. Қазіргі таңда оқу орны әлемнің 400-ден астам жетекші университеттерімен серіктестік байланыс орнатқан. Академиялық ұтқырлық бағдарламалары аясында жыл сайын 1000-нан астам студент пен оқытушы шетелдік жоғары оқу орындарында білім алып, ғылыми тағылымдамадан өтеді. Бұл өз кезегінде білім алушылардың кәсіби көкжиегін кеңейтіп, мәдениетаралық коммуникацияны дамытуға ықпал етеді.

Материалдық-техникалық база да қарқынды түрде жаңартылып келеді. Университеттің оқу ғимараттары, ғылыми-зерттеу зертханалары және инновациялық орталықтары заманауи талаптарға толық жауап береді. Университет кітапханасы еліміздегі ең ірі ғылыми кітапханалардың бірі болып саналады және оның қоры 2 миллионнан астам басылымды қамтиды. Сонымен қатар, электрондық ресурстар мен цифрлық білім беру платформалары кеңінен енгізіліп, білім беру үдерісінің тиімділігі арттырылуда.

Студенттердің жан-жақты дамуына ерекше көңіл бөлінеді. Университет қабырғасында түрлі мәдени, ғылыми және спорттық іс-шаралар ұйымдастырылып, жастардың шығармашылық әлеуетін дамытуға жағдай жасалады. Студенттік ұйымдар мен ғылыми қоғамдар белсенді жұмыс істеп, білім алушылардың көшбасшылық қабілеттерін қалыптастыруға ықпал етеді. Бұл университеттің тек білім берумен шектелмей, тұлғаның жан-жақты қалыптасуына бағытталғанын көрсетеді.

Жалпы алғанда, университеттің қызметі жүйелі даму қағидаттарына негізделіп, білім беру сапасын арттыру, ғылыми әлеуетті нығайту және халықаралық ынтымақтастықты кеңейту бағыттарында тұрақты нәтижелерге қол жеткізіп отыр. Жоғарыда келтірілген нақты көрсеткіштер оқу орнының ауқымды мүмкіндіктерін, жоғары деңгейдегі ғылыми-зерттеу әлеуетін және жаһандық білім беру кеңістігіндегі орнының берік екенін дәлелдейді. Осындай кешенді даму нәтижесінде университет елдің зияткерлік капиталының негізгі тіректерінің бірі ретінде қалыптасып, қоғамның тұрақты дамуына елеулі үлес қосуда.

Қорыта келгенде, Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті – терең тарихи тамыры, қалыптасқан ғылыми дәстүрі және заманауи даму бағыты үйлесім тапқан жетекші білім ордасы ретінде айрықша маңызға ие. Университеттің білім беру сапасы, ғылыми-зерттеу әлеуеті және халықаралық деңгейдегі жетістіктері оның еліміздің ғана емес, бүкіл аймақтың зияткерлік орталығы ретіндегі мәртебесін айқындайды. Ұсынылған деректер мен талдаулар оқу орнының тұрақты даму үстінде екенін және болашақта да білім мен ғылым саласында жетекші позициясын сақтайтынын көрсетеді. Бүгінгі таңда талапты жастар үшін сапалы білім алу табысты болашақтың негізгі кепілі. Осы тұрғыдан алғанда, аталған университетке түсуді мақсат ету – әрбір талапкер үшін маңызды әрі дұрыс стратегиялық қадамдардың бірі. Мұнда білім алушылар тек кәсіби біліммен ғана шектелмей, ғылыми ізденіс дағдыларын меңгеріп, халықаралық деңгейде тәжірибе жинақтауға мүмкіндік алады. Университет ұсынатын академиялық орта, заманауи инфрақұрылым және кең мүмкіндіктер студенттердің жан-жақты дамуына жағдай жасайды. Сондықтан мектеп бітіруші түлектер мен талапкерлерге өз болашағын айқындау барысында жоғары талап қойып, үздік білім ордаларын таңдауға ұмтылу қажет. Солардың қатарында Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті ерекше орын алады. Бұл оқу орнында білім алу – тек диплом иелену ғана емес, сонымен қатар тұлғалық қалыптасу, ғылыми ойлау қабілетін дамыту және жаһандық бәсекеге қабілетті маман болуға жасалған берік қадам. Осылайша, университет білім мен ғылымның тоғысқан, болашаққа жол ашатын сенімді алаңы. Оны таңдау саналы таңдау, ал оған түсуге ұмтылу табысты өмірге бастар маңызды қадам.