Инклюзивті білім беру жүйесінде арнайы мамандардың негізгі мақсаты мен міндеттері

Өмірзақ Еркеназ Асқарқызы

Түркістан облысы, Жетісай ауданы білім бөліміне қарасты

«Ю. Гагарин атындағы №3 жалпы білім беретін мектеп» КММ

Арнайы педагог-дефектолог

Аннотация

Бұл мақалада инклюзивті білім беру жүйесіндегі арнайы мамандардың кәсіби қызметі, негізгі мақсаттары мен міндеттері қарастырылады. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қолдау, олардың оқу процесіне белсенді қатысуын қамтамасыз ету, тұлғалық дамуын жетілдіру жолдары сипатталған. Сонымен қатар мамандар арасындағы өзара ынтымақтастықтың маңызы ашып көрсетіледі.

Түйін сөздер: инклюзивті білім беру, арнайы педагог, дефектолог, ерекше білім беру қажеттіліктері, түзете-дамыту жұмысы.

Кіріспе

Қазіргі таңда білім беру жүйесінде инклюзивті бағыттың дамуы ерекше маңызға ие. Инклюзивті білім беру – барлық балалардың, соның ішінде ерекше білім беру қажеттіліктері бар оқушылардың жалпы білім беру ортасында тең дәрежеде білім алуын қамтамасыз ететін маңызды әлеуметтік-педагогикалық үдеріс. Бұл жүйеде арнайы мамандардың кәсіби қызметі баланың жеке мүмкіндіктерін ескеруге, әлеуетін ашуға және қоғамға бейімделуіне бағытталады.

Негізгі бөлім

Инклюзивті білім беру жүйесіндегі арнайы мамандардың басты мақсаты – ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларға сапалы білім алуға жағдай жасап, олардың жан-жақты дамуына қолдау көрсету.

Аталған мақсатты жүзеге асыру барысында арнайы педагог-дефектолог, логопед, психолог және әлеуметтік педагог бірлесе отырып кешенді жұмыс жүргізеді. Ең алдымен баланың психологиялық-педагогикалық ерекшеліктері анықталып, соған сәйкес жеке білім беру маршруты құрастырылады.

Арнайы мамандардың негізгі міндеттеріне мыналар жатады:

– оқушылардың даму деңгейін диагностикалау;

– жеке түзете-дамыту бағдарламасын әзірлеу;

– түзету сабақтарын жүйелі ұйымдастыру;

– оқу материалдарын баланың мүмкіндігіне қарай бейімдеу;

– танымдық, сөйлеу және әлеуметтік дағдыларын дамыту;

– ата-аналармен тұрақты байланыс орнату;

– пән мұғалімдерімен бірлесіп инклюзивті орта қалыптастыру;

– баланың өзіне деген сенімін арттыру.

Командалық жұмыс инклюзивті білім берудің маңызды бөлігі болып табылады. Мамандар арасындағы өзара әрекеттестік оқушының дамуында оң нәтиже беріп, оның сынып ұжымына сәтті бейімделуіне ықпал етеді. Сонымен қатар арнайы педагог баланың дербестігін қалыптастыруға, әлеуметтенуіне және өмірлік дағдыларын дамытуға ерекше назар аударады.

Қорытынды

Қорытындылай келе, инклюзивті білім беру жүйесінде арнайы мамандардың рөлі ерекше. Олар тек білім беру қызметін атқарып қана қоймай, баланың тұлға ретінде қалыптасуына, қоғамда өз орнын табуына бағытталған маңызды жұмыстарды жүзеге асырады. Арнайы мамандардың кәсіби біліктілігі мен жауапкершілігі инклюзивті білім берудің табысты іске асуына негіз болады.

Пайдаланылған әдебиеттер:

1. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы.

2. Қазақстан Республикасында инклюзивті білім беруді дамытудың тұжырымдамасы.

3. Сүлейменова Р.А. Инклюзивті білім беру: теориясы мен тәжірибесі.

4. Аймауытов Ж. Психология және педагогика негіздері.

5. UNESCO. Inclusive Education Guidelines.