ҰБТ: Төрт таңдаудың тасасындағы тағдыр

Бүгінгі мектеп бітіруші түлек үшін Ұлттық бірыңғай тестілеу (ҰБТ) — жай ғана емтихан емес, ол үміт пен күдіктің таразыға түсетін сындарлы кезеңі. Бұл жүйе оқушының тек білімін ғана емес, оның психологиялық төзімділігін де сынайды. Төрт таңдаудың тасасында түлектердің ұйқысыз түндері, ата-ананың үміті мен болашақ жоспарлары тұр. Алайда, грант жолындағы бәйгеде тест сұрақтарының артында тірі жан, үлкен үміт және қалыптасып келе жатқан жеке тұлға тұрғанын ұмытып кетіп жатқан жоқпыз ба?

Мамандық таңдау: «Бұйрық» емес, «Кеңес»

Өмір таңдаулардан тұрады. Қазіргі қоғамда мамандықты ата-ананың қысымымен таңдайтын оқушылар жиі кездеседі. Менің ұстанымым бойынша, бұл мәселе отбасыда «бұйрық» емес, «кеңес» форматында талқылануы тиіс. Оқушы өз қабілеті мен қызығушылығын еркін жеткізе білуі керек, ал ата-ана тек жол сілтеуші рөлін атқарып, маңызды шешімді баланың өзіне қалдырғаны дұрыс.

Психологиялық қысым мен ішкі күйзеліс

Әрбір түлектің ең үлкен қорқынышы — «ҰБТ-дан төмен балл алып, ата-анамның үмітін ақтай алмасам ше?» деген мазасыз ой. Үлкендердің «Грантқа түспесең, күн көре алмайсың» деген сөздері оқушының сағын сындырады. Біз баланың тұлғалық қасиеттері мен шығармашылығын ескермей, оны 140 сұрақтың шеңберіне қамап тастаймыз. Бұл жүйе бір жағынан жүйелі дайындыққа бағыттағанымен, екінші тараптан оқушыны терең психологиялық қысымға, үрей мен сенімсіздікке алып келеді.

Білім сапасы және сыни ойлау

Бүгінде ҰБТ жүйесі оқушының терең ізденуіне емес, сұрақ пен жауаптың комбинациясын жаттап алуына әкеліп соқтыруда. Оқушы тақырыптың мәнін түсінуден гөрі, «дұрыс-ау» деген жауапты белгілеумен шектеледі. Нәтижесінде, тек жаттаумен жоғары ұпай жинаған немесе төмен балл алып қалған оқушы университет табалдырығын аттағанда сыни ойлау мен шығармашылық талдаудан мақұрым болуы әбден мүмкін.

Қорытынды

Біз — тест парағындағы құрғақ цифрлар емеспіз, біз — ертеңгі елдің тірегі болатын тірі жандармыз. ҰБТ — бұл өмірдің соңы емес, тек үлкен белестің бастамасы ғана екенін қоғам болып түсінуіміз қажет.

Тәңірберген Айзада
№8 ЖББМ КММ, 11-сынып оқушысы
Маңғыстау облысы, Қарақия ауданы, Жетібай ауылы