Волейбол техникасы мен тактикасы

Мұғалімдерге арналған әдістемелік мақала

Дайындаған: Абай облысы Аягөз ауданы Е.Рахмадиев атындағы мектептің дене шынықтыру пәнінің мұғалімі: Ғайсин Мұхит Санақұлы

Кіріспе

Волейбол – дене шынықтыру мен спорттың кең тараған түрлерінің бірі. Бұл ойын ептілікті, жылдамдықты, реакцияны және командалық рухты дамытады. Мектеп бағдарламасында волейболды үйрету оқушылардың қозғалыс үйлесімділігін, дене дайындығын, тактикалық ойлауын жетілдіруге бағытталған.

Авторлық бағдарлама «Волейбол ойынын үйретуде негізгі әдістерді орындау техникасы» оқушылардың волейбол ойнау дағдыларын жетілдіруге арналған. Бағдарламада ойыншылардың техникалық дағдыларын дамытуға, негізгі әдістерді дұрыс меңгеруге және оларды ойын барысында тиімді қолдануға басымдық беріледі.

I бөлім. Волейбол техникасының негізгі элементтері

Допты қабылдау

• Төменнен қабылдау – қатты соққыдан кейін допты бақылауға мүмкіндік береді.

• Жоғарыдан қабылдау – пас беру үшін қолданылады, дәлдік пен жұмсақтықты талап етеді.

Допты беру (пас)

• Жоғарыдан беру – шабуылшыға дәл жеткізу үшін қолдың икемділігі қажет.

• Төменнен беру – қорғаныс жағдайында қолданылады.

Шабуыл соққысы

• Секіріп соғу – қарсыластың алаңына қатты бағыттау.

• Бағыттап соғу – әлсіз аймаққа дәл түсіру.

Қызмет көрсету (сервис)

• Төменнен беру – жаңадан үйренушілерге қолайлы.

• Жоғарыдан беру – күшті әрі дәл бағытталған доп.

• Секіріп беру – кәсіби деңгейдегі ойыншылардың қаруы.

Блок қою

• Қарсыластың шабуылын тоқтату үшін ойыншы секіріп, қолын жоғары көтеріп тосқауыл жасайды.

II бөлім. Волейбол тактикасының негізгі бағыттары

Қорғаныс тактикасы

• Ойыншылардың алаңдағы орналасуы.

• Допты қабылдау жүйесі.

Шабуыл тактикасы

• Жылдам пас арқылы қарсыласты қапыда қалдыру.

• Комбинациялық ойын тәсілдері.

Командалық өзара әрекет

• Әр ойыншының рөлі мен міндетін нақты бөлу.

• Капитанның ұйымдастырушы рөлі.

Ойын жүйелері

• 4–2 жүйесі – төрт шабуылшы, екі пас беруші.

• 5–1 жүйесі – бір негізгі пас беруші, бес шабуылшы.

• 6–0 жүйесі – барлық ойыншылар бірдей рөл атқарады.

III бөлім. Бағдарламаның бағыттылығы мен өзектілігі

Бағдарлама оқушылардың дене дайындығын арттырып, үйлесімді қозғалыс, шапшаңдық, реакция жылдамдығы, командалық өзара әрекеттесу қабілеттерін дамытуды көздейді.

Қазіргі таңда дене тәрбиесі мен спорттық ойындардың рөлі артып келеді. Волейбол – тек қана физикалық дамуды ғана емес, сондай-ақ тактикалық ойлауды, шешім қабылдау қабілетін жетілдіретін командалық ойын.

IV бөлім. Жаңашылдығы мен ғылымилығы

Бағдарламада заманауи әдістер, инновациялық жаттығу тәсілдері, IT технологияларды пайдалану (бейне талдау, интерактивті платформалар) және жеке-бағдарлы оқыту жүйесі енгізілген.

Оқыту барысында спорттық физиология, биомеханика, психология және педагогика салаларының ғылыми негіздеріне сүйеніп, дене дайындығы мен техникасын жетілдіру үшін ғылыми-тәжірибелік әдістер қолданылады.

V бөлім. Мақсаты мен міндеттері

Мақсаты:

• Волейбол ойынының негізгі әдістерін меңгерту.

• Техникалық және тактикалық дағдыларды жетілдіру.

• Дене даярлығын дамыту.

• Командалық ынтымақтастыққа үйрету.

Міндеттері:

1. Волейболдың негізгі техникасын үйрету.

2. Қозғалыс координациясын, күш-қуатты, жылдамдықты дамыту.

3. Тактикалық аспектілерді меңгерту.

4. Командалық жұмысты ұйымдастыру.

5. Салауатты өмір салтын насихаттау.

VI бөлім. Ерекшелігі мен күтілетін нәтиже

Ерекшелігі:

• Дифференциалды және модульдік оқыту әдістерін пайдалану.

• Жекелеген тапсырмалар беру.

• Жаңа технологияларды қолдану.

• Қарқынды және вариативті жаттығулар енгізу.

Күтілетін нәтиже:

• Оқушылар волейболдың негізгі техникасын меңгереді.

• Дұрыс тактикалық шешім қабылдай алады.

• Дене дайындығы жақсарып, шапшаңдық, төзімділік, үйлесімділік артады.

• Командалық жұмыс дағдылары қалыптасады.

• Волейболға қызығушылық артып, белсенді өмір салтын ұстанатын тұлға дамиды.

Қорытынды

Волейбол техникасы мен тактикасын үйрету – оқушылардың дене дайындығын арттырумен қатар, олардың әлеуметтік дағдыларын, бірлесіп жұмыс істеу қабілетін дамытудың тиімді жолы. Авторлық бағдарлама негізінде жасалған әдістемелік құрал мұғалімдерге сабақ барысында нақты бағыт береді және оқушылардың спортқа қызығушылығын арттырады.