Масштаб 6 сынып

Сабақтың тақырыбы:

Масштаб.

Сабақтың мақсаты:

Оқушыларға масштаб дегеніміз не ? және оларды қолдану жөнінде білім алу.

Алған білімдерін есептер шығаруда қолдана білуге үйрету.

Оқушыларды ұқыптылыққа,еңбекке баулу.

Көрнекілік:

Үлесітрме материалдар. Картотека №5.

Сабақтың типі:

Жаңа материалды оқыту.

Сабақтың түрі:

Теориялық білім беру.

Қолданылған

әдебиеттер:

«Анықтама» А.В. Гусеев.

«Самастоятельные и контрольные работы по математике» 6 кл А.П. Ершова.

Сабақтың барысы:

I. Ұйымдастыру кезеңі:

а) оқушыларды түгендеу.

ә) оқушылардың сабақта жұмыс істеу дайындығын тексеру.

.

II. Жаңа материалдарды игеру кезеңіне дайындық

Жаңа материалдың тақырыбын, мақсатын хабарлау.

III . Жаңа материалдарды игеру кезеңі:

1. Географиялық картада, үйдің жоспары және әр түрлі машиналарды (чертежы) сызбасы т.б. өлшемдері кішірейтіліп беріледі.

Мысал: кітап беті тік төртбұрыш пішінді: ұзындығы 2 дм 1 см,

ені 1дм 4см .Кітап бетін дәптерге кескіндеу керек.Ол үшін:

• өлшемдерін бір өлшем бірлігімен жазу керек.

2дм 1см = 21 см

1дм 4см = 14 см

• өлшем мәндерін 7 есе кішірейтейік: Сонда

21 см : 7=3 см.

14 см : 7=2 см

• сызбасын салу:

Мұны масштабы 1 : 7 немесе 1/7 болатын кітап бетінің кескі.

Анықтама: Картадағы кесінді ұзындығының оған сәйкес жер бетіндегі қашықтыққа қатынасы масштаб деп атайды.

Мысалы: географиялық картаның масштабы 1 : 1000000 болса, онда картадағы 1 см кесіндіге жер бетіндегі 1000000 см = 1000 м =1 км қашықтық сәйкес келеді. Керісінше 1 км қашықтық картада 1 см кесіндімен кескінделеді.

Есеп-1. Екі қаланың картадағы арақашықтығы 3,5 см. Жер бетіндегі арақашықтық 175 км. Картаның масштабын табыңдар.

Шешуі: 175 км =175000 м =17500000 см.

3,5 : 17500000 = 35 : 175000000 = 1 : 5000000.

Жауабы: 1 : 5000000 картаның масштабы.

Есеп -2. 1 : 2500000 масштабпен берілген картада екі қаланың арақашықтығы 6 см. Екі қаланың жер бетіндегі арақашықтығын табыңдар.

Шешуі: х- екі қаланың жер бетіндегі арақашықтығы.

6 : х = 1: 2500000;

x= 6 · 2500000 = 15000000(см) =150000(м)=150(км).

Жауабы: 150 км.

Есеп -3. Екі елді мекеннің арақашықтығы 300 км. Масштабы 1 : 7500000 болса, онда ол картада неше сантиметр болады ?

Шешуі: х - екі елді мекеннің картадағы кескіні.

300 км = 30000000 см

х : 30000000 = 1: 7500000;

x =300 : 75= 4 (см)

Жауабы: 4 (см).

Кішкене жәндіктер, ұсақ бөлшектердің сызбалары үлкейтіледі. Бұл кезде алдыңғы мүше соңғы мүшеден үлкен болады.

Мысалы: 5:1; 10 : 1; 25 : 1; 100:1.

IV Оқушылардың жаңа материалды игеру деңгейін анықтау:

1. Масштаб дегеніміз не?

2. Масштаб қайда және не үшін пайдаланылады?

3. Егер дененің нақты өлшемі сызбада 100 есе кемісе, сызбаның масштабы неге тең ?

V Жаңа материалды № 148, №149, №150, №152, №154, №156, № 158 есептерін шығару арқылы бекіту.

№ 148, №149 (ауызша)

VI Оқушыларға үй тапсырмасын және оны орындауға нұсқау беру кезеңі.

1) Үйге № 151, № 153, № 155,№157 №159.

2) Сабақты қортындылау.