Тақырып: Векторлардың скалярлық
көбейтіндіс
-
Білімділік:
Векторлық скалярлық көбейтіндісінің
анықтамасы,
теңдігін, векторлардың скалярлық көбейтіндісінің
геометриялық мағынасын, векторлардың перпендикулярлық белгісін
білу; координаторлары берілген векторлардың скалярлық
көбейтіндісін, векторлар арасындағы бұрыштың шамасын таба алу,
скалярлық көбейтінді туралы теореманы дәлелдей
алу.
-
Дамытушылық:
Өтілген тақырып бойынша алған білімдерін
есеп шығрағанда қолдана білу қабілеттерін
дамыту.
-
Тәрбиелік:
өз бетімен жұмыс істей білуге, шапшаңдыққа,
тапқырлыққа тәрбилеу.
Мақсат: Оқулықтағы жаттығуларды орындай алу мақсаты
көзделеді.
Құрал-жабдықтар,көрнекті
құралдар: сызғыш, сызба
плакаттар.
Сабақ
түрі: жаңа
білім алу сабағы.
Әдіс-тәсілдер:
Лекция.
Сабақ
барысы
-
Оқыту
үрдісінің маңыздылығы:
1.Ұйымдастыру
кезеңі.
2.Үй
жұмысын тексеру.
Үйге
берліген тапсырманы тақтаға жазғызып талқылау (оқушылар үйден
шығара алмаған есептерді)
ДМ.(С
тобы) АВС үшбұрышының АД, ВЕ, СҒ медианалары О нүктесінде
қиылысады.
Мұндағы СА
Шешуі:
, :
, 




-
Жаңа
тапсырмаларды
қалыптастыру:
I.Анықтама.
векторларының скалярлық көбейтіндісі деп осы
векторлардың ұзындықтарын олардың арасындағы бұрыштың косинусына
көбейткендегі көбейтіндіні айтады. Екі вектордың скалярлық
көбейтіндісінің белгіленуі:
.
Яғ
ни,
, ( 1) мұндағы
). 2 сурет
(2)
О
А
Қасиеттері:
.
(орын
ауыстырымдылық)
+
(үлестірімділік
заңы)
)
(
)
(көбейтіндінің үлестірімділік
қасиеті)
0,
онда 
онда
0
Дәлелдеуі:
онда
, яғни 
ә)
Егер
, (
, бұдан
; 
II.
координаталық вектор.

.
. 
III.Теорема: Екі вектордың скалярлық көбейтіндісі
олардың сәйкес координаторларының көбейтіндісінің қосындысына
тең.
Дәлелдеуі.
),
), 
*(
*
*
*
+
(3)
Дербес
жағдай: 
;
- векторының скалярлық
квадраты. 
(4)
-
Жаңа
білімді бекіту: Есептер
шығару
№1 Үшбұрыштың А(1;1), В(4;1), С(4;5) төбелері
берілген, үшбұрыш бұрыштарының косинусын есептеңдер. (Шәкілікова.
Геометрия 9-сынып. №70)
Шешуі:
1. 




5
С
А
В
0
1
4
2. 


; 
Жауабы:
0;
.
№2. (Шыныбеков. Геометрия 9-сынып .
№121)
Егер
және
болса, онда
және
векторларының арасындағы бұрышын
табыңдар.
Шешуі:
,

(
*(
(
(

Жауабы:
.
№3. (Шәкілікова. Геометрия 9- сынып
№84)
және
.
векторы
векторына перпендикуляр
болатындай
санын
табыңдар.
Жауабы.-2.
.
Қосымша есептер:
№116; №117 (Шыныбеков. 9-
сынып)
№116. Егер
және
бірлік векторлары үшін
(
болса, онда
және
векторлары арасындағы бұрышты табыңдар.
Жауабы. 
№117. Егер
және
өзара перпендикуляр бірлік векторлар болса,
онда
2
-
деп
алып,
,
,
сандары мен
және
векторлары арасындағы бұрышты табыңдар.
Жауабы.900
Үйге
тапсырма беру: №69, №72, №81. (Шәкілікова. 9- сынып) . 7- жұмыс,
3,4-нұсқа (ДМ). №123.
(Шыныбеков).
Өздік
жұмысын алу: (ДМ. 7- жұмыс. 1,2 –
нұсқа)
Оқушыларды
бағалау:
жетістіктері мен кемшіліктерін атап
айту.
Сабақты қорытындылау:
Өтілген тақырыптың негізгі түйінін
сұрау.