Бөлім:

9.3В Тербелістер және толқындар

Педагогтің Т. А. Ә.

Дүйсенбиева Гүлнара Мұхтарқызы

Күні:

13.02.2023

Сынып: 9 «А»

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Математикалық және серіппелі маятниктердің тербелістері

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

9.2.5.6 әртүрлі тербелмелі жүйедегі тербелістің пайда болу себептерін түсіндіру;

9.2.5.7 маятниктер тербелісі периодының әртүрлі параметрлерге тәуелділігін зерттеу

Сабақтың мақсаты

• маятник түрлерін ажыратып, формулаларын біледі;

• формулаларды түрлендіріп, есептерді шығара алады;

• тәжірибелерді қорытындылай алады.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі / уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушы әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

8 мин

Білім алушылармен сәлемдесу.

Қалыпты атмосфералық орта қалыптастыру.

Психологиялық ахуал қалыптастыру

Сынып реттілігін қадағалау.

Оқушыларды түгелдеу.

Оқу құралдарын байқау.

Топтың «Алтын ережесімен» таныстыру.

Білім алушылар мұғаліммен амандасып, оқу құралдарын дайындап, зейіндерін сабаққа аударады.

Мұғалімнің мадақтау сөзі.

Топ басшылары әрбір тапсырмаға байланысты бағалау парағын толтырады

АКТ.

Оқулық.

Бағалау парағы.

Алдыңғы білім Мозайка әдісі. Саралаудың үй жұмысы тәсілі. Өткенді еске түсіру мақсатында білім алушылармен ой қозғау. Жаңа тақырыпты ашу.

Phet Colorado арқылы виртуальді зертханалық жұмыс көрсетіледі. PISA тапсырмасы. Сұраққа жауап береді

«Мозайка» әдісі арқылы өткен тақырыппен жаңа сабақты байланыстыру мақсатында ой қозғау сұрақтарын ұжымдық талқылау.

- Қандай қозғалыстарды тербелмелі қозғалыстар деп атайды?

- Тербелмелі қозғалысқа мысалдар келтіріңдер

- Тербелмелі қозғалысты сипаттайтын негізгі шамалар.

- Гармоникалық тербелістер, мысалдар келтіру

- Гармоникалық тербелістің тендеуі.

- Энергия, энергия түрлері қандай?

Жаңа тақырыпты ашу мақсатында бейнекөрініс көрсету.

Жаңа сабақтың тақырыбы:

Математикалық және серіппелі маятниктердің тербелістері

Сабақтың оқу мақсатын, бағалау критерийін таныстыру.

Слайд арқылы сабақтың оқу мақсатын, бағалау критерийін таныстыру.

Сабақ мақсаты.

• әртүрлі тербелмелі жүйедегі тербелістің пайда болу себептерін түсіндіру;

• маятниктер тербелісі периодының әртүрлі параметрлерге тәуелділігін зерттеу

Бағалау критерийлері.

• маятник түрлерін ажыратып, формулаларын біледі;

• формулаларды түрлендіріп, есептерді шығара алады;

• тәжірибелерді қорытындылай алады.

Дескриптор:

• Тербелістерге байланысты сұрақтарға жауап береді

Бейнекөріністі көрсету арқылы жаңа сабақ тақырыбын ашады.

Сабақтың оқу мақсаты мен бағалау критерийлерімен танысады

Өзара бағалау

«Бармақ» әдісі

Сабақтың ортасы

27 мин

Жаңа сабақ:

Phet Colorado арқылы виртуальді зертханалық жұмыс көрсету

1-тапсырма. «Балық аулау» әдісі.

Әр топтан бір білім алушыдан шығып балық аулайды. Ауға қанша балық түссе, топ сонша сұраққа жауап беруі қажет.

1.Ұзындығы 1 метр болатын математикалық маятниктің тербеліс периодын есептеңдер.

2.Периоды 1 с болатын математикалық маятниктің ұзындығы қандай?

3.Серіппелі маятниктің тербеліс периодын 2 есе азайту үшін оның ұзындығын неше есе қысқарту керек?

4.Ай бетіндегі ұзындығы 1 м математикалық маятниктің тербеліс периоды қандай?.Айдағы еркін түсу үдеуі 1,62 м/с²

5.Серіппеге ілінген массасы 1 кг дене периоды 1 с болатын тербелістер жасайды.Осы серіппеге ілінген массасы 4 кг дененің тербеліс периоды қандай?

Математикалық және серіппелі маятниктің анықтамасымен және формуласымен танысады

Дескриптор

• Сұрақтарға жауап береді.

Дескриптор

• Есептің берілгенін жазады;

• Формула қолданады;

• Есеп шығарады.

Мұғалімнің мадақтау сөзі.

Топ басшылары әрбір тапсырмаға байланысты бағалау парағын толтырады

Білім алушыларды ынталандыру үшін

«Қошеметтеу» әдісі арқылы бағалайды.

АКТ.

Маятниктің түрлері: http://www.ehow.com/list_6967711_different-types-pendulums.html#ixzz2AyRRCwUH

АКТ.

Қима қағаздар. Бағалау парағы.

2-тапсырма. «Макбук» әдісі.

Білім алушыларға макбук суретін тарату арқылы жеке тапсырмалар беріледі.

Тест тапсырмалары

1. Гармоникалық тербелістің теңдеуі: Х=2sin2П/t ( м ). Тербелетін нүктенің максималь жылдамдығын анықтаңыз:

А) 2П/10; В) 4П/10; С) 4П; Д) 4П/5; Е) 5П

2. Материалдық нүктенің гармоникалық тербелісінің теңдеуі:

X=Asin ( wt+φ₀). Осы өрнектегі физикалық шамалардың қайсысы нүктенің тепе- теңдік қалпынан ығысуын анықтайды?

А ) ( wt+φ₀); В ) w; С) Х; Д) А; Е) φ₀

3. Серіппелі маятниктің тербеліс периоды тәуелді болатын физикалық шамалар:

А ) Маятниктің массасына;

В ) Жіптің ұзындығы мен еркін түсу үдеуіне;

С ) Жүктің массасы мен қатаңдыққа;

Д ) Тек маятниктің ұзындығына;

Е) Тек еркін түсу үдеуіне

4. Серіппеде тербеліп тұрған жүк 1 минут ішінде 60 тербеліс жасайды. Тербелістің жиілігі неге тең?

А) 30 Гц; В) 0,5 Гц; С) 120 Гц; Д) 60 Гц; Е) 1 Гц

5. Математикалық маятниктің қозғалыс теңдеуі: Х=0,1 cos ( 2t+П/4 ). Математикалық маятниктің ұзындығы қандай?

А) 4 м; В) 0,1 м; С) 2,45 м; Д) П/4 м; Е) 2 м

Дескриптор

• Серіппелі және математикалық маятник формулаларын тест есебін шығаруда қолданады;

• Тест тапсырмаларын орындайды;

• Дұрыс жауапты таңдайды.

Мұғалімнің мадақтау сөзі

Топ басшылары әрбір тапсырмаға байланысты бағалау парағын толтырады

3-тапсырма «Шындық /жалған» әдісі.

«Wordwall» платформасын пайдалану арқылы білім алушылар тапсырманың шындық немесе жалған екендігін анықтайды.

Пиза тапсырмасы. Жүріс

Суретте адамның жүрісінің ізі бейнеленген. Бірінші аяқтың өкшесінен екінші аяқтың өкшесіне дейінгі қадамның арақашықтығы Р-ға тең. Ер азаматтың жүрісі n/ P=140 формуласымен жуықтап есептеледі. Мұндағы n- бір минуттағы қадам саны, P- қадамның метрмен алғандағы ұзындығы

.

Сұрақ 1:

Егер Болат минутына 70 қадам жасаса, онда берілген формуланы қолданып оның

қадамының ұзындығы неге тең болатынын анықта. ______________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Сұрақ 2:

Мерейдің қадамының ұзындығы 0,80 м тең. Жоғарыда берілген формуланы пайдаланып,

Мерейдің жүрісінің жылдамдығын м/мин арқылы, жəне км/сағ арқылы есепте .______________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Дескриптор

• Тұжырымның шындық немесе жалған екендігін анықтайды.

«WORDWALL» платформасы арқылы тапсырма орындайды.

Дескриптор

• Шынайы өмірге бейімдеуді үйренеді, елестетеді;

• Есеп шығарады;

• Логикалық ойлау қабілетін арттырады.

Мұғалімнің мадақтау сөзі.

Жұлдызшалар арқылы бағалау

https://wordwall.net/ru/resource/53011034

АКТ.

Сабақтың соңы

5 мин

БҮКІЛ СЫНЫП ОРЫНДАЙТЫН ЖҰМЫС:

«БББ» әдісі. Саралаудың нәтиже тәсілі.

БББ кестесі арқылы оқушылар сабаққа дейін не білетінін, сабақ барысында не білгенін, әлі де не білгісі келетіндерін жазып береді.

Үйге тапсырма; 26 жаттығу есептері

БББ кестесін толтырады, топ басшылары бағалау парағын толтырып, жалпы нәтижесін шығарады.

Сабақ барысында тапсырмаларды орындауда белсенділік танытқан білім алушыларға қалыптастырушы бағалау арқылы балл қою.

БББ кестесі, Бағалау парағы.