ЖШС «Ел -Дария» бөбекжай-бақшасының тәрбиешісі:

Сапақ Сандуғаш Әлиясханқызы

«Мектеп жасына дейінгі балаларды ұлттық құндылықтар арқылы тәрбиелеу».

Қазіргі қоғамдағы білім беру жүйесінің басты міндеттерінің бірі – жас ұрпақты ұлттық рухта тәрбиелеу, олардың бойына халықтың салт-дәстүрін, мәдениетін, адамгершілік құндылықтарын сіңіру болып табылады. Әсіресе мектеп жасына дейінгі кезең – баланың тұлғалық қасиеттері қалыптасатын, дүниетанымы дамитын ең маңызды уақыт. Сондықтан осы кезеңде ұлттық құндылықтарға негізделген тәрбие беру ерекше маңызға ие.

Ұлттық құндылықтар – халықтың ғасырлар бойы жинақтаған рухани мұрасы, салт-дәстүрі, әдет-ғұрпы, мәдениеті мен дүниетанымы. Баланы ұлттық құндылықтар арқылы тәрбиелеу оның туған жеріне, еліне, тіліне деген сүйіспеншілігін қалыптастырып, адамгершілік қасиеттерін дамытады.

Мектеп жасына дейінгі балаларды тәрбиелеуде ұлттық құндылықтарды қолданудың тиімді жолдарының бірі – халықтық педагогиканы пайдалану. Қазақ халқы бала тәрбиесіне ерекше мән берген. «Баланы жастан» деген халық даналығы тәрбие жұмысының ерте жастан басталуы керектігін көрсетеді.

Балабақшадағы оқу-тәрбие үрдісінде ұлттық құндылықтарды енгізу балалардың танымдық қызығушылығын арттырып қана қоймай, олардың рухани дүниесін байытады. Бұл бағытта ертегілер, мақал-мәтелдер, жұмбақтар, жаңылтпаштар, ұлттық ойындар кеңінен қолданылады.

Мысалы, қазақ халық ертегілері балаларды жақсылық пен жамандықты ажырата білуге, адалдыққа, еңбекқорлыққа тәрбиелейді. Ал мақал-мәтелдер арқылы бала өмірлік тәжірибені, халық даналығын түсіне бастайды.

Сонымен қатар ұлттық ойындардың да тәрбиелік мәні зор. Олар балалардың ойлау қабілетін, ептілігін, ұйымшылдығын дамытады. Мәселен, «Асық ату», «Арқан тарту», «Тақия тастамақ», «Сақина салу» сияқты ойындар балаларды бір-бірімен қарым-қатынас жасауға, достыққа, белсенділікке баулиды.

Ұлттық құндылықтарды балабақша өміріне енгізудің тағы бір маңызды бағыты – салт-дәстүрлермен таныстыру. Балаларға «Тұсаукесер», «Шашу», «Бесікке салу» сияқты дәстүрлердің мағынасын түсіндіру арқылы олардың ұлттық мәдениетке деген қызығушылығы артады.

Сонымен қатар ұлттық қолөнер элементтерін қолдану да маңызды. Ою-өрнектерді таныстыру, ұлттық киімдер туралы әңгімелеу, домбыра үнімен таныстыру балалардың эстетикалық талғамын дамытады және мәдени мұраға деген құрметін қалыптастырады.

Педагог ұлттық құндылықтарды тиімді пайдалану үшін шығармашылық тәсілдерді қолдануы қажет. Мысалы, танымдық ойындар, театрландырылған қойылымдар, ұлттық мерекелерді ұйымдастыру балалардың қызығушылығын арттырады.

Қорыта айтқанда, мектеп жасына дейінгі балаларды ұлттық құндылықтар арқылы тәрбиелеу – олардың рухани дамуының негізі болып табылады. Ұлттық мәдениетті меңгерген бала өз халқының тарихын, дәстүрін құрметтеп, елін сүйетін тұлға болып қалыптасады.

Сондықтан балабақшадағы оқу-тәрбие үрдісінде ұлттық құндылықтарды жүйелі түрде қолдану – қазіргі білім беру жүйесінің маңызды міндеттерінің бірі. Бұл бағыттағы жұмыс болашақ ұрпақтың ұлттық сана-сезімін қалыптастыруға және қоғамның рухани дамуына ықпал етеді.