Жетісу облысы, Сарқан ауданы,
Екіаша ауылы, Жетісу облысы білім басқармасының Сарқан ауданы
бойынша білім бөлімі» мемлекеттік мекемесінің «Балдәурен» бөбекжай
бақшасы мемлекеттік коммуналдық қазыналық кәсіпорны. Тәрбиеші:
ЖИНАКОВА ЛАУРА БАКТЫБАЕВНА
Мектеп жасына дейінгі
балалардың сөйлеу тілін дамыту бағыттары.
Кез-келген халықтың ұлттық
қазынасы тіл болып табылады. Әрбір халықтың тілінде оның ұлттық дәстүрінің,
сана-сезімінің, ойлау тәсілінің,мінез-құлқы белгілері көрініс
табады. Ал тіл мәдениетін игеру баланың сәби шағынан іске аса
бастайтын, біртіндеп жетілетін үрдіс. Балалардың ақыл – ойына,
қабілеттерінің дамуына жетудің бірден – бір жолы — өзара тілдік
қарым – қатынас. Әр баланың табиғи қабілетін ескере отырып, балаға
көмекші әрі сүйемелдеуші болып,әрдайым жанында достық қарым –
қатынаста болсақ, оқыту мазмұнын жаңғыртуға, әрі тиімді әдіс –
тәсілдерді кеңірек қолдануға еркін жол ашылады. Адамзаттың алдында
тұрған басты міндеттердің бірі — есті, еңбексүйгіш, қайырымды, бала
тәрбиелеу. Ол тіл арқылы жүзеге асады. Баланың тілі бай болса, оның
ойы да кең болады. Сондықтан оның тілін байытып, ойын кенейте түсу
үшін өлең,ертегі, әңгіме, мақал -мәтел, жұмбақ, жаңылтпаш, әдеби
шығармалардан үзінділер оқып, таныстырудың маңызы зор.Сол арқылы
олардың ойлау қабілеттері артып, көргендерінен ой түйіп, қорытынды
жасауға үйренеді. Тәрбиеші — педагог — мектепке дейінгі жастағы
балалар- дың сөйлеу тілін дамытуда, оның көзін ашуда басты тұлға.
Осындайда сөйлеу тілін дамытуда ойындар колданудың маңызы зор.
Айналадағы әлемді ойын, еңбек, серуен, оқу іс – әрекеттерінде
педогог-тәрбиешімен, ересектермен, құрдастарымен қарым-қатынас
кезінде танып біледі. Осындай жетістіктерге жету үшін
тәрбиеші-педагог алдында тұрған балаға ертеңгі мектеп оқушысы деп
қарап, баланың мінез кұлқын, сана-сезімінің жетілу дәрежесін таным
үрдістерінің (түйсігі, қабылдауы, ес, ойлау,сөйлеу, зейінінің)
дұрыс бағытта қалыптасып, дамуын қадағалап әpi дамытып отыру керек.
Сондықтан осындай ерекшелігін ескере отырып, оку-тәрбие процесін
жүргізу қажет. Тіл — қоғамдағы адамдардың бір — бірімен пікір
алысып, қарым — қатынас жасайтын құралы. Таза мәнерлі тіл – бұл
ойлау жемісі. Баланы ана тілінде дұрыс сөйлеуге үйрету арқылы
олардың бойындағы тілдік мәдениетті қалыптастырамыз. Олай болса тіл
адам баласы қоғамымен бірге туып, өмір сүріп, ұрпақтан — ұрпаққа
мирас болып келе жатқан мұра. Баланы тілдік мәдениетке тәрбиелеуде
отбасының, бала — бақшаның қажырлы еңбегі орасан. Бала — бақшада
тәрбие жұмыстарының басты мақсаттарының бірі — баланың тілін
ұстартып, жақсы сөйлей білуге үйрету.