Мектепке дейінгі балаларға арналған артикуляциялық гимнастика

Өткізген күні

Баланың аты-жөні

Жасы

Диагнозы

Мақсаты

Білімділік

Түзете-дамытушылық

Тәрбиелік

Ш дыбысы туралы түсініктерін кеңейту, дыбыс пен әріпті ажыратуға үйрету

Артикулияциялық қимыл әрекеттерін жетілдіру. Ойлауын, есте сақтауын дамыту.

Фонематикалық есту қабілетін қалыптастыру.

Сабаққа дұрыс қарым-қатынас құруды үйрету. Сабаққа зейін салып, жазу дәптерін ұқыпты ұстауды қалыптасытру.

Құрал-жабдықтар:Артикулияциялық жаттығулардың суретті, айна , әріпі қоңырау, шар, тасбақа , жылан суреттері, Ш дыбсының артикулияциялық кескіні, жетістік баспалдағының суреттері.

Сабақ барысы

Іс-әрекет кезеңдері

Қысқаша мазмұны

Баланың іс-әрекеті

Ұйымдастырушылық

5 мин

• Сәлеметсің бе, ,,,,! Қалың қалай?

Баланың жауабы. Мектепте болған қызықты оқиғалармен бөлісу

Мақсатын баяндау

3 мин

Артикуляциялық жаттығулар

5 мин

5 мин

Дыбысты қою

Жеке дыбыстың айтылуын бекіту

Фонематикалық есту қабілетін қалыптастыру бойынша жұмыс

Дыбыс пен таңбаны сәйкестендіру

Уйге тапсырма

Бүгінгі сабағымыздың мақсатты Ш дыбысын дұрыс анық айтуға үйренеміз.

«Піл»

Ернімізді жауып тұрып, алға қарай созамыз, піл тұмсығын көрсетеміз

«Бақа»

Күлеміз, тістерімізді көрсетіп ерінімізді екі жаққа керіп күлеміз.

«Тәтті тосап»

Күлеміз, аузымызды ашамыз. Жалпақ тілмен жоғары және астыңғы ерінді жалаймыз.

«Кесе»

Ауыз кең ашық. Жалпақ тілді жоғары тіске қарай көтеріп 10-15 секунд ұстап тұру керек. Бірақ тіл тіске тимеуі керек.

«Тісті тазалау»

Күлеміз, аузымызды сәл ашып,

Тілдің ұшымен оңға, солға қозғалтып тістердің ішкі жағынан үстіңгі тістерді тазалаймыз.

«Шар».

Қ  ане, балалар, біздің қолымыздағы шарды үрлеп, желін шығарайық. Сонда бізде қандай дыбыс шықты? Ш дыбысы.

«Тасбақа мен жылан» әңгімесін тыңдайық.

Бір күні жылан орман ішінде серуендеуге шықты. Орман өте тыныш болды. Тек ағаштарда жапырақтардың «ш-ш-ш» деген дыбыстары ғана естілуде. Енді сен жапырақтардың қалай сыбдырлағанын көрсет. (бала тапсырманы жасаған уақыттағы кідіріс). Жылан жаймен көк шөптің үстінен өрмелеп бара жатып, қарсы келе жатқан тасбақаны көріп қалады. Ол тоқтап қалды да, ашулы түрмен «ш-ш-ш» деді. Енді сенде көрсетші. Бала тапсырманы орындайды. Қорықпайтын тасбақа жолдан кетпеді. Жылан одан қорқып, басқа жаққа өрмелеп кетті. Оның даусы бәсеңси берді: ш-ш-ш. Сенде көрсетші: ш-ш-ш (ақырын).

Жапырақтар жел соққанда қалай шулайды?

- Ш-ш-ш-ш

- Аналарымыз «тышын шуламандар» деп айтқанда қандай дыбысты айтады .

- Ш-ш-ш-ш

- Дөңгелек жарылғанда қандай дыбыс шығады.

- Ш-ш-ш-ш

Ш дыбысын айтқан кезде артикулияциялық қалпын еске түсіреміз.

Ол үшін айнаны алып Ш дыбысын айтқан кезде ерніміз, тісіміз, тіліміз қандай қалыпта болатының көреміз.

Ерін – ерніміз алдыға шығып дөңгеленеді

Тіс - тістер бір – біріне жақын, бірақ тимейді, арасында жіңішке саңылау болады

Тіл – таңдайға ожауланып, жоғары көтеріледі . Оның бүйірлері жоғарғы азуларға тиеді. Алдыңғы ұшы альвеол артындағы таңдайға тиіп, ортасында жарты ай қуысын жасайды.

Жылы ауа- алақанымызға үрлеген кезде жылы ауа сезіледі.

Ойын: «Қоңырау»

Шарты: Мен бірнеше дыбыс айтамын сен «ш» дыбысын естігенде қонырауды соғасын.

Дыбыстар; Т,К,Қ, С,Ш,Л т.б

Дыбыс пен әріп

Дыбысты – біз құлағымызбен естйміз және айтамыз .

Ал егер «Ш» дыбысын қолымызбен жазсақ онда әріп болып табылады . Ендеше мен саған Ш дыбысының әріп бейнесін көрсетемін сен оған қарап жазып шықи .

Шардың, жапырақтардың, жыланның дауысын қайталау. Артикуляциялық жаттығу

Баланың ауызекі сөйлеу тілін бақылап, диагностика жасау.

Артикулияциялық жаттығуларды айна алдыңда дұрыс жасау.

Қандай дыбыс шығатының айтқызу, әр түрлі заттарға еліктеу арқылы ш дыбысын анық айту.

Айна алдында балаға жеке дыбыстың айтылуын көру арқылы қайталау, еске сақтау.

Ойын ойнау арқылы есте сақтау

Дыбыстың әріп таңбасымен танысу.

Рефлексия

5мин

Жетістік баспалдағы» арқылы сабақтағы жұмысын қорытындылайды.

Сабақ түсінікті болса смайлк арқылы бағалау

Күтілетін нәтиже

Ш дыбысын дұрыс анық айтып, үйрену