Күні: Пән мұғалімі : А.С.Акильжанова

Сабақтың тақырыбы

Менделеев-Клапейрон теңдеуіне есептер шығару.

Сілтеме

Физика 10-сынып оқулығы, интернет ресурстары.

Жалпы мақсаты

Кез келген белгісіз параметрді оқушылардың өз бетімен таба алуына үйрету. Есептер шығару арқылы біліктіліктерін тексеру. Ойларын ашық айту және ойлау қабілеттерін дамыту, салыстыра білу, есте сақтау, тапқырлық қабілеттерін дамытуды ұйымдастыру.

Міндеттер

- Оқушылардың пәнге деген қызығушылығын арттыру ;

- оқушының білімге құштарлығының, еңбекке икемділігінің дамуына ықпал жасау, жауапкершілікке, ұжыммен жұмыс жасай білуге тәрбиелеу.

Мұғалім үшін оқу нәтижелері

- Оқушылардың бірін-бірі сынау арқылы толықтырып, тақырыпты пысықтау ;

- Берілген тапсырмаларды , топта орындауға үйрету;

-Оқушылардың бір-бірін бағалауға дағдыландыру;

Сабақ түрі, әдіс-тәсілдері

топпен жұмыс, бекіту, жүйелеу сабағы, сұрақ-жауап, көшбасшылық, сыни тұрғыдан ойлау технологиясының «БББ» кестесі, «Екі жұлдыз, бір ұсыныс»

Сабақтың көрнекілігі

Интербелсенді тақтада слайдтар, топтарға арналған тапсырма , бағалау парағы.

Күтілетін нәтиже

Жұппен,топпен жұмыс жасай отырып, бірлесіп білім алады.

Ұйымдастыру кезеңі

2 минут

Смайликтер бойынша 3 топқа бөлу.

Бағалау критерийлері

• Өз бетімен білім алуы

• Дербес жұмыс жасауы

• Жұпта жұмыс жасауы

• Физикалық білімі

Сабақтың барысы

Мұғалімнің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Білу - 3 минут

Өтілген тақырыптар бойынша физикалық диктант орындату.

Физикалық диктант. «Ойлы болсаң, озып көр»

(Үй жұмысын тексеру)

«Қысым» тобына

1. Термодинамикалық параметрлерді байланыстыратын теңдеу ................................................................ деп аталады. (газ күйінің теңдеуі)

2. Авогадро санының және Больцман тұрақтысының көбейтіндісіне тең шама .............................................................................. деп атайды. (универсал газ тұрақтысы: 8,31 Дж/К*моль)

3. Идеал газ күйінің теңдеуін жазып көрсетіңіз:

4. ............................................. процесті француз физигі Ж.Шарль зерттеген. 1787ж. Ол тәжірибе жүзінде тұрақты көлемде берілген газ массасының қысымы оның температурасына тура пропорционал болатынын тағайындады: (Изохоралық порцес, p₁/p₂=T_1/T₂)

5. Бірдей қысым мен температурада газдың бірдей көлемдеріндегі молекулалар саны тең. Бұл заңды кім болжап айтты? (А.Авогадро 1811ж)

6. ........................................... деп газ қоспасының әрбір газы осы көлемді жалғыз өзі алатын кездегі қысымды атайды. (Үлестік қысым деп)

«Температура» тобына

1. .............................................. деп үш параметрдің (P, V, T) біреуі тұрақты болғандағы басқа екң параметр өзгеретін процесті айтады. (Изопроцестер)

2. Тұрақты температура кезінде өтетін процесс .........................................деп аталады.

3. Бойль – Мариотт заңын жазыңыз:

4. Дальтон заңын жазыңыз: (p=р₁+р₂+.........+р_n)

5. ММенделеев-Клапейрон теңдеуі қалай қорытылады?

6. P₁*V₁=P₂*V₂ Бұл қай заң? (Бойль-Мариотт заңы, изотермалық процесс)

«Көлем» тобына

1. Менделеев-Клапейрон теңдеуі қалай қорытылады?

2. Француз физигі Гей-Люссак 1802ж. Тәжірибе жүзінде тұрақты қысымда газдың берілген массасы көлемінің температураға сызықты тәуелді болатынын тағайындады: Бұл қай заң? (V₁/V₂=T₁/T₂ –Гей-Люссак заңы)

3. Бойль –Мариотт заңын ............................ түтігінің көмегімен анықтауға болады. Бұл түтіктің бір жағы жабық шыны түтік, онда сыртқы ауадан сынап бағанымен бөлінген ауа бар. (Мельде)

4. Термодинамикалық параметрлерді байланыстыратын теңдеу ................................................................ деп аталады. (газ күйінің теңдеуі)

5. Авогадро санының және Больцман тұрақтысының көбейтіндісіне тең шама .............................................................................. деп атайды. (универсал газ тұрақтысы: 8,31 Дж/К*моль)

6. Егер көлем тұрақты болса, онда процесс ..................................... деп аталады. (изохоралық процесс)

ТҮСІНУ - 5 мин

Тақырыпты оқушылар өздері меңгеруіне мүмкіншілік беру.

Менделеев-Клапейрон теңдеуіне есептер шығару.

Оқушыларға деңгейлік тапсырмалар жазылған үлестірмелі кеспе-қағаздар үлестіріледі. Тақтаға шыққан оқушылар есепті шығарып болғанша қалған оқушылар тапсырманы орындайды.

«Қысым» тобына

№1 есеп

Жабық ыдыстың ішіндегі көлемі 4 л 20⁰С температурадағы 5 г азот 40⁰С температураға дейін қыздырылады. Газдың қыздырғанға дейінгі және қыздырғаннан кейінгі қысымын есептеу керек.

Жауабы:

«Температура» тобына

№2 есеп

Жабық ыдыстағы газдың 27⁰С температура кезіндегі қысымы 75 кПа болды. -13⁰С температура кезінде қысым қандай болады?

T₁=27⁰C= 300K Р₁/Р₂=Т₁/Т₂

T₂=-13⁰C=260K

P₁=75 kПа=75000Па Р₂=Р₁*Т₂/Т₁ «65 кПа»

Т/к: Р₂

«Көлем» тобына

№3 есеп

Температура 5⁰С болғанда, балондағы ауаның қысымы 104 Па болады. Қандай температурада баллондағы ауаның қысымы 2,6*10⁴ Па шамасына жетеді? «69,5*10³К»

ҚОЛДАНУ – 15 мин

Дарындылық, жас ерекшеліктеріне сай деңгейлік тапсырмалар

Тапсырмаларды орындау:

«Шапшаңдық» (Деңгейлік тапсырмалар)

І. Тақтаға 3 оқушы шығады. Оқушылардың әрқайсысына деңгейлік есептер беріледі.

А деңгей

Биіктігі 5 м, еденінің ауданы 200 м² аудиторияны толтыратын ауаның (қалыпты атмосфералық қысымдағы) массасын табу керек. Бөлмедегі ауаның температурасы 17⁰С. Ауаның мольдік массасы 0,029 кг/моль.

В деңгей

Көлемі 1 м³ жабық ыдыста массасы 1,6 кг оттегі мен 0,9 кг су бар. 500⁰С температурада судың буға айналатынын біле отырып, қысымды табу керек.

;

С деңгей

массасы 10 кг, мольдік массасы 40*10-3 кг/моль газдың 400К температурадағы қысымы 250кПа. Газ тұрған ыдыстың көлемі қандай?

V=mRT/MP= 10*8.31*400/40*10^-3*250*10³=3.324 м³

ТАЛДАУ – 7 мин

Сыни ойлауын дамыту.

Анықтама тұжырымдайды, ережелерді нақтылайды.

Семантикалық карта.

Семантикалық карта

ЖИНАҚТАУ- 6 мин

Оқушыларға тапсырмалар беріп, жауаптарына қарай әрекет ету

«Қысым» тобына

1. Изотермалық процесті график түрінде кескіндеңдер.

«Температура» тобына

1. Изобаралық процесті график түрінде кескіндеңдер.

«Көлем» тобына

1. Изотермалық процесті график түрінде кескіндеңдер.

кері - байланыс.

«Тазалық» ойыны

2 минут

Оқушыларға бір парақ беріледі. Онда мыналар салынған:
Чемодан(суреті)

қоқыс жәшігі (суреті)

еттартқыш (Суреті)
- Құрметті оқушылар, бүгінгі тақырып бойынша алған керекті ақпараттарыңызды чемоданға салыңыздар (жазыңыздар), бүгіні сабақтағы керек емес болған, артық дүниені қоқыс жәшігіне салыңыздар (жазыңыздар).

Ал бүгіні ақпараттың ішінде әлі оқуым керек, толықтыруым керек дегендері болса, еттартқышқа салыңыздар (жазыңыздар)

Бағалау

2 минут

Топ бағалаушылары топ мүшелерін бағалайды.

Қорытынды баға шығару

Бағалау парағы бойынша бағалау.

Үйге тапсырма беру / 1минут

Үйге: Менделеев-Клапейрон теңдеуі тақырыбын оқып келу. №

Үй тапсырмасын күнделікке жазып алу.

Рефлекция / 1 минут

Стиккерлер тарату

Оқушылар стикерлерге «Екі тілек, бір ұсыныс» жазып жапсырады.