Пәні: Биология

Сыныбы: 9

Күні:

Мұғалімі: Қайырбай А.Т

Мектебі: 271 орта мектеп

Қатысқан оқушылар:

Қатыспаған оқушылар:

Тақырыбы:

Менструалдық цикл және жыныс гормондарының маңызы

Осы сабақ арқылы жүзеге асырылатын оқу мақсаттары:

Менструалдық цикл мен экстроген және прогестерон рөлін сипаттау және түсіндіру

Сабақтың мақсаты:

Оқушылар :

Менструалдық циклді түсінеді

Жыныс гормондары түрлері мен қызметін біледі.

Экстроген және прогестерон рөлін сипаттап, түсіндіреді

Жатырдағы өзгерістер мен гармон деңгейінің арасында байланыс жүргізеді.

Үлгерімі жақсы оқушылар ФСГ және ЛГ танысады

Тілдікмақсаттары:

Пәнгеқатысты лексика және терминология:

Экстроген, прогестерон,овуляция,андрогендер,Лейдиг торшалары, Сертоли торшалары, эстрогендер,алъдостерон, изоандростерон, дегидроандростерон, тестостерон,эстрадиол, эстрон, эстриол,

Диaлог құруға, жазылымға қажетті сөздер топтамасы:

эстроген/прогестерон деңгейлері арасындағы өзара қарым-қатынасты көрсететін кестені түсіндіре және осы абзацта сипаттай алады (жазылым дағдысы)

Аталық гормондарға ... жатады.

Аналық гормондарға... жатады.

Егер х деңгейі ұлғайса, жатыр төсемінің қалыңдығы…

Жұмыртқа …күні босайды

Деңгейлері … болатын жағдайда жатыр төсемі бұзылады

Алдыңғы білім:

Оқушылардың адамның көбеюі, көбею органдары мен гаметалар құрылымы, ұрықтану туралытүсініктері бар. Олар жыныстық жетілу кезінде болатын өзгерістер туралы біледі.

Қысқаша шолу

оқушылар гормондардың етеккір циклін қалай реттейтіндігі туралы түсінеді. Менструалдық циклді, жыныс гармондары рөлін біледі.

Сабақбарысы

Сабақ қезеңдері

Сабақта орындалуытиісіс – әрекеттер

Оқыту ресурстары

Басталуы

0-1минут

• Оқушылар қатысымын тексеру, зейін, аудару активити

«Сәттілік қолы»

Негізгі бөлім

1-2минут

2-5минут

5-10минут

10-35минут

Мұғалім мен оқушы әңгімесі:

Қандай балаларды ержеткен және бойжеткен деп бөлеміз?

Ер жеткеннің белгісі қандай?

Бойжеткеннің белгісі неде?

Ана болуға дайындық неден білінеді?

Оқушы ойы тыңдалғаннан кейін жаңа тақырыптың аты, оның мақсаты ашылады.

(T) Етеккір циклі туралы идеямен таныстыру үшін бейнебаян және PowerPoint презентациясы көрсетіледі.

Мұғалім көрсетілімнен кейін қысқаша түсініктеме береді.

(I) Белсенді тапсырма: «Білезік»

Мақсаты:

Білезік жасау арқылы менструация кезеңінің әр түрлі күндерін көрсету

Ол үшін:

1. Қажетті құралдарды таңдап алып, барлық түтіктерді есептеп, әр түрлі түстегі түтіктердің жеткілікті екендігіне көз жеткізеді.

2. 5 қызыл түсті түтікті алып, байлағышпен бекітеді

3. 22 сары түсті түтіктің 8 алып, оған жалғап бекітіңіз

4. Одан кейін бір ақ түсті түтікті бекітіңіз

5. Сары 22 түтіктің қалғанын алып соңына жалғап бекітіңіз.

6. Жасаған блезікті қолға кейіп, айналдырыңыз.

Оқушыларға қойылатын сұрақтар:

1. Менструация күні қандай түспен көрсетіледі?

2. Овуляция күні қандай түспен белгіленеді?

(IІ) Жұптық тапсырма: 1. Мәтінмен жұмыстану. (түртіп алу, түсіндіру тапсырмасы)

Оқушылар гормондар туралы ақпаратты қосымша мәтіннен оқиды. Жаңа сөздік, түйінді қорытындыларды дәптерге жазып алады. Өздерінің оқып түйгенін бір-біріне түсіндіреді.

Оқушыларға берілген жатыр қабырғасының қалыңдығы мен эстроген және прогестерон деңгейлерін көрсететін суреттенжатырдағы өзгерістер мен гармон деңгейінің арасында байланыс жүргізеді. Оқушылар мынаны түсінуі керек:

• эстроген жатыр қабырғасының өсуін тудырады және жұмыртқаның босауына қатысады.

• Прогестерон жатыр қабырғасына қолдау жасайды.

Қосымша тапсырма: үлгерімі жақсы оқушылар ФСГ және ЛГ таныса алады, содан кейін аталған сайттан жүктелген тапсырманы орындайды.

2. Таблицамен жұмыс. Оқушылар берілген мәтін арқылы кестені толтырады. Кестені толықтай толтырып шығу үшін оларға мәтін мен сурет қажет болады. Әр толтыру уақыты 3 минут.

3.Диаграммамен жұмыс.Диаграмманы талдап, сұрақтарға жауап береді.

(f) Циклдік ойын – әр оқушыға бір сұрақ жазылған және басқа сұрақтың жауабы бар карточка үлестіріледі. Оқушылардың ішінен біреуі сұрақты оқуды бастайды. Оқушылар сол сұрақтың жауабын карточкадағы жауаптардан өздері анықтайды, содан кейін жауапты тапқан оқушы өзінің сұрағын оқиды, әрі қарай осылай жалғасады.

Интернет желісі ресурстар

Етеккір циклін таныстыруға арналған фильмнен бейнебаян:

http://www.youtube.com/watch?v=ECVT0MymH5o&feature=related

https://www.twig-bilim.kz/film/puberty-in-girls-5346/

https://www.twig-bilim.kz/film/puberty-in-boys-5347/

PowerPoint презентациясы

http://www.tes.co.uk/teaching-resource/Animated-Menstrual-Cycle-Powerpoint-6065289/

Керкті құралдар:

Тазартқыш, түрлі түсті түтіктер, қайшы, байлағыш сым.

Суреттің бір мысалы:

http://www.bbc.co.uk/schools/gcsebitesize/science/aqa_pre_2011/human/hormonesrev3.shtml

http://www.tes.co.uk/teaching-resource/Menstrual-Cycle-Cyclic-Graph-Activity-6296703/

циклдікойынмысалы:

http://www.tes.co.uk/ResourceDetail.aspx?storyCode=3009960

Слайд таныстырылым

Пайдаланған әдебиеттер:

Алматы: Атамұра, 2009.

Грин, Стаут, Тейлор «Биология», 3 томдық.

Соңы

35-40

• Қорытынды: «Домино».Карточкілерді ретімен орналастыру.(Оқушылар берілген карточкідегі сурет пен мәліметке қарай отырып ретімен орналастырады).

Рефлексия

«Басбармақ» сабақты оқушылардың түсінгендігін байқау үшін.

<<Досыма хат>> еркін жазу.

Сабақ соңында 10-15 сөзден тұратын осы сабақ туралы достарына хат жазу ұсынылады. Содан соң барлығы өз хаттарын оқып жалпы қорытынды жасалады.

• Үй тапсырмасы.

Сабақтағы терминдердің ағылшынша аудармасын жазу.

Қосымша ақпарат

Дифференциалды оқыту – Көбірек қолдау көрсету үшін не істейсіз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндеттер қоюды жоспарлайсыз?

Бағалау – Оқушылардың берілген материалды меңгеру деңгейін қалай тексересіз?

Пәнаралық байланыс

қауіпсіздік және денсаулық

АКТ-мен байланыс

Құндылықтарменбайланыс(тәрбиелік элемент)

Барлық оқушылар:

Менструалдық циклді түсінеді

Экстроген және прогестерон рөлін сипаттап, бір-біріне түсіндіреді

Көптеген оқушылар түсінгенін талдап, түйінді жерлерді жазып анықтай алады.

Үлгерімі жақсы оқушылар ФСГ және ЛГ танысады, талдайды

Бағалау оқушылардың белсенділігі мен жұмыстану деңгейіне, сұрақтарға жауабы мен кесте толтыруына қарай қойылады. Бағалау парағы.

Интернет желісі. Интерактивті тақта. Таныстырылым. Шығармашылыққа, ізденіске, өзара сыйластыққа тәрбиелеу. Жеке, жұптық жұмыс. Суретпен жұмыс.

Валеология

Рефлексия

Жалпы бағалау:

Сабақтың қандай екі аспектісі ең табысты (сабақ беру мен оқытуды қарастырыңыз)?

1:

2:

Қандай екі мезет сабақты жақсарта алар еді (сабақ беру мен оқытуды қарастырыңыз)?

1:

2:

Мен сабақтан топ пен жекелеген адамдар туралы маған келесі сабаққа дайындалуға көмек беретіндей не білдім?

Eggreleased (ovulation)