Митохондрияның компоненттері	Құрылымы	Функциясы
Сыртқы мембрана	Тегіс және порозды	Кішкентай молекулалардың өтуіне мүмкіндік береді; митохондрияға молекулаларды тасымалдайтын белоктарды қамтиды.
Ішкі мембрана	Кристаналарға иілген	Электрондық тасымалдау тізбегінің және АТФ синтезінің орны; көпшілік иондар мен кішкентай молекулалар үшін өткізбейтін.
Интермембраналық кеңістік	Сыртқы және ішкі мембраналар арасындағы кеңістік	Митохондрия матрицасында өндірілген АТФ-ты пайдаланатын ферменттерді қамтиды.
Митохондрия матрицасы	Гель тәрізді сұйықтық	Кребс циклінің ферменттерін, митохондрия ДНҚ-сын және рибосомаларды қамтиды; жасушалық тыныс алу арқылы АТФ өндірісінің орны.
Кристаналар	Ішкі мембрананың иілген құрылымдары	АТФ өндірісі үшін беткей алаңын арттырады; электрондық тасымалдау тізбегінде қатысатын белоктарды ұстайды.

Митохондрияның құрылымы мен қызметтері.

Тақырып бойынша 31 материал табылды

Митохондрияның құрылымы мен қызметтері.

Материал туралы қысқаша түсінік

10.1.4.5- митохондрия құрылымдары мен жасушалық тынысалу үдерістерінің өзара байланысты орнату;

Материалдың қысқаша нұсқасы

Өзімнің ҚМЖ

10 сынып ЖМБ №23

ДӘІЖО___________

Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі
«» КММ
(білім беру ұйымының атауы)
Қысқа мерзімді (сабақ) жоспары

Митохондрияның құрылымы мен қызметтері.

§45.Митохондрияның құрылымдық компоненттері және олардың қызметі. §46.Митохондрия құрылымдары мен жасушалық тыныс алу процестерінің өзара байланысы.

(Сабақ тақырыбы)

Бөлім:	Тыныс алу
Педагогтің аты-жөні:
Күні:
Сыныбы: 10 «ә,б»	Қатысушылар саны: Қатыспағандар саны:
Сабақтың тақырыбы:	Митохондрияның құрылымы мен қызметтері. §45.Митохондрияның құрылымдық компоненттері және олардың қызметі. §46.Митохондрия құрылымдары мен жасушалық тыныс алу процестерінің өзара байланысы.
Оқу бағдарламасына сәйкес оқу мақсаты	10.1.4.5- митохондрия құрылымдары мен жасушалық тынысалу үдерістерінің өзара байланысты орнату;
Сабақтың мақсаты:	митохондрия құрылымдары мен жасушалық тынысалу үдерістерінің өзара байланысты орнатады;

Сабақтың барысы:

Сабақ кезеңі

Мұғалімнің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Бұрынғы білімін еске түсіру

Оқушылармен амандасу, түгендеу, сынып тәртібін қадағалау.

«Бір қадам алға..» әдісі арқылы өткен материалды және үй жұмысын пысықтау мақсатында тапсырма беру.

Бұрыңғы кілт сөздер:

1. Дайындық кезеңі

2. Оттексіз кезеңі

3. Оттекті кезеңі

Оқушылар амандасады, сынып тәртібін сақтайды.

Оқушылар үй жұмысы бойынша өткен білімдерін еске түсіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор:

-әр кілт сөздің дұрыс мазмұны үшін - 1 балл;

Интерактивті панель, презентация

Биология 10-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2019ж

Оқушылардың назарын аудару

«Ой қозғау сұрағы»

"Митохондриялар жасушалық тыныс алу процесінде маңызды рөл атқарады. Егер митохондриялардың қызметі бұзылса, жасушалардың энергетикалық қамтамасыз етілуі қалай өзгеруі мүмкін? Бұл жағдай жасуша функциясына және жалпы организмге қандай әсер етуі мүмкін?"

Дәйек сөз немесе цитата:

"Тыныс алу – бұл тек өмір сүрудің белгісі ғана емес, ол өмірдің өзінен ләззат алудың ең қарапайым түрі."

— Тхить Нят Хань

«Қызықты деректер»

- Тақырыпқа байланысты қызықты фактілер, оқиғалар немесе нақты өмірден алынған мысалдар оқушылардың назарын аударуға көмектеседі және олардың материалды жақсырақ есте сақтауына ықпал етеді.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор:

-әр сұраққа дұрыс жауап бергені үшін - 1 балл;

-өз ойы мен пікірін айтқаны үшін -2 балл;

Интерактивті панель, презентация

Биология 10-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2019ж

Сабақтың мақсатын таныстыру

10.1.4.5- митохондрия құрылымдары мен жасушалық тынысалу үдерістерінің өзара байланысты орнату;

Дәйек сөз немесе цитата:

"Митохондрия – клетканың энергетикалық зауыты, оның құрылымдары арқылы тіршілікке қажетті қуат өндіріледі."

— Альберто Луси

"Митохондриядағы екі қабат мембрана клетканың қуатын өндіріп, тіршіліктің шексіз қозғалысын қамтамасыз етеді."

— Джеймс Уотсон

«Кілт сөздерді сәйкестендіру» әдісі бойынша оқу мақсатына сай тапсырма беріледі.

Жаңа сабақтың мақсатын оқиды және түртіп алады.

Кілт сөздерді мазмұнымен ауызша атау арқылы сәйкестендіреді.

Дескриптор:

- әр кілт сөздерді мазмұнымен сәйкестендіргені үшін – 1 балл;

Интерактивті панель, презентация

Биология 10-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2019 ж

Құндылық:

«жасампаздық және жаңашылдық»

Теориялық білім: митохондрия құрылымдары мен жасушалық тынысалу үдерістерінің өзара байланысты сипаттайды;

Практикалық дағдылар: митохондрия құрылымдары мен жасушалық тынысалу үдерістерінің өзара байланысты орнатады;

Функционалдық сауаттылық: митохондрия құрылымдары мен жасушалық тынысалу үдерістерінің өзара байланысты түсіндіреді;

Сабақтың оқу мақсатымен байланысты басты құндылықтармен танысады. Ой қозғау жүзеге асады.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Интерактивті панель, презентация

Биология 10-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2019 ж

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты таныстыру

«Бейнетүсіндіру» әдісі. мұғалім жаңа сабақты бейне сурет, кесте арқылы түсіндіру.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор:

-тапсырманың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл;

Интерактивті панель, презентация

Оқушыларға бағыт бағдар беру

«Бір ғана жауап» әдісі

Осы сұрақтарға бір ғана жауаппен жауап беріңіз.

Оқушылар оқу мақсатына сай қойылған бірнеше сұраққа бір жауап қана береді.

Дескриптор:

-тапсырманың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл;

Интерактивті панель

Практикалық тапсырмалар беру

«Сәйкестендіру» әдісі.

Мақсаты: Оқушының ой-өрісін, ойлау қабілетін дамыту.

«Сипатта, анықта,түсіндір» әдісі.

Суретте митохондрия құрылымының сұлбасы көрсетілген. Митохондрия құрылымы бөліктерін сипаттаңыз, анықтаңыз және түсіндіріңіз.

Оқушының логикалық ойлау қабілеті дамиды.

Өз ойын, ой-пікірлерін білдіреді. Берілген тапсырманы орындайды.

Дескриптор:

-тапсырманың әр дұрыс жауабы үшін -1 балл;

Интерактивті панель, презентация

Биология 10-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2019 ж

А3,А4 формат қағазы, маркер

Бағалау

Функционалдық сауаттылықты арттыру тапсырмасы ҚМЖ қосымшасында орналасқан.

Функционалдық сауаттылықты арттыру тапсырмаларын орындайды. Ой қозғау жүзеге асады.

Функционалдық сауаттылықты арттыру тапсырмасының дескрипторы ҚМЖ қосымшасында орналасқан.

Интерактивті панель, презентация

Жұмыс дәптері

Сабақтың соңы

Кері байланыс беру

Кері байланыс: «БББ» әдісі. Мұғалім сабақты қорытындылау мақсатында оқушылардың сабаққа деген көзқарасын, кері байланысын тыңдайды.

Мақсаты: Оқушы алған білімін саралай білуге дағдыланады.

Оқушылар бүгінгі сабақтың мақсатына жеткізетін тапсырмалар орындауына қарай, өз түсінгенін, пікірін, өз ойын айту арқылы сабаққа қорытынды жасайды.

Кері байланыс:

«Өте жақсы!»

«Жақсы!»

«Талпын!»

Интерактивті панель

Презентация

Білгенім.....

Білдім.....

Білгім келеді....

Білімді игеруді жақсарту және оны тәжірибеге көшіру

Шығармашылық жұмыс

§47. Кребс циклі. Циклдің негізгі және аралық қосылыстары, реакцияның соңғы өнімдері.

Оқушылар берілген тақырыпша бойынша тірек сызба жасайды, берілген тапсырманы орындайды.

Кері байланыс:

«Бас бармақ» әдісі арқылы бағаланады.

«Керемет!» және т.б

Биология 10-сынып, Автор: Е.А.Очкур, Ж.Ж.Құрманғалиева, М.А.Нуртаева. Алматы «Мектеп» баспасы 2019 ж

ҚЫСҚА МЕРЗІМДІ ЖОСПАРҒА ҚОСЫМША

«Қызықты деректер»

1. Митохондриялар мен эволюция:

Митохондриялар мен пластидтер (жасыл жасуша құрамындағы хлоропласттар) туралы қызықты теория бар. Ғалымдар митохондрияларды өздігінен өмір сүретін бактериялардан шыққан деп санайды. Бұл гипотеза эндосимбиоз теориясы деп аталады. Бұл теория бойынша, миллиондаған жылдар бұрын, аэробты бактериялар жасушалармен симбиотикалық қарым-қатынасқа түсті және олардың ішінде тұрақты тіршілік етуге бейімделді. Бұл процесс нәтижесінде қазіргі митохондриялар пайда болды.

2. Митохондриялар және адамның денсаулығы:

Митохондриялардың қызметі бұзылғанда түрлі аурулар пайда болуы мүмкін. Митохондриальды аурулар — бұл генетикалық негізделген аурулар тобы, митохондриялардың дұрыс жұмыс істемеуімен байланысты. Мысалы, Мелас синдромы — бұл митохондриялардың функциясы бұзылғанда пайда болатын ауру, оның белгілері: бұлшықет әлсіздігі, көру қабілетінің нашарлауы және жүйке жүйесінің бұзылуы.

3. Митохондриялардың денсаулыққа әсері:

Митохондриялар тек жасушалық тыныс алу ғана емес, сонымен қатар қарттық процесіне де ықпал етеді. Көптеген зерттеулер митохондриялардағы зақымданулар қарттықтың және әртүрлі жасқа байланысты аурулардың дамуына себепкер болуы мүмкін екенін көрсетеді. Жасушалардағы митохондриялардың қызметі төмендеген сайын, оларды энергиямен қамтамасыз ету қиындайды, нәтижесінде жасушалар және тіндер ескіріп, түрлі аурулар дамиды.

4. Митохондриялар мен спорт:

Спортшылардың митохондриялары жаттығулар барысында шыдамдылықты арттыру үшін үлкен рөл атқарады. Жоғары аэробты жүктемелердің әсерінен митохондриялар саны мен олардың тиімділігі артады, бұлшықеттерде оттегіні тиімді пайдалану мүмкіндігін жақсартады. Бұл процесс спорттық өнімділіктің жоғарылауына әкеледі.

5. Митохондриялар мен генетика:

Митохондриялардың қызықты бір ерекшелігі — олардың тек аналық тараптан берілуі. Бұл дегеніміз, ұрпақтар арасындағы митохондриялар генетикалық тұрғыдан тек анадан келеді. Бұл ақпарат ұрпақтың денсаулығы туралы маңызды мәліметтер алуға көмектеседі.

«Кілт сөздерді сәйкестендіру» әдісі бойынша оқу мақсатына сай тапсырма беріледі.

Митохондрия
Сыртқы және ішкі мембрана
Кристалар
Матрикс
Қуат стансысы

Митохондрияда орналасқан электрондарды өткізетін сұйық зат
АТФ молекуласында макроэргиялық байланыстың түзілуі
АТФ синтетаза кешендері орналасқан
Тыныс алуға қатысатын органоид
Митохондрияның қос мембранасы

«Бейнетүсіндіру» әдісі. мұғалім жаңа сабақты бейне сурет, кесте арқылы түсіндіру.

Митохондрияның компоненттері	Құрылымы	Функциясы
Сыртқы мембрана	Тегіс және порозды	Кішкентай молекулалардың өтуіне мүмкіндік береді; митохондрияға молекулаларды тасымалдайтын белоктарды қамтиды.
Ішкі мембрана	Кристаналарға иілген	Электрондық тасымалдау тізбегінің және АТФ синтезінің орны; көпшілік иондар мен кішкентай молекулалар үшін өткізбейтін.
Интермембраналық кеңістік	Сыртқы және ішкі мембраналар арасындағы кеңістік	Митохондрия матрицасында өндірілген АТФ-ты пайдаланатын ферменттерді қамтиды.
Митохондрия матрицасы	Гель тәрізді сұйықтық	Кребс циклінің ферменттерін, митохондрия ДНҚ-сын және рибосомаларды қамтиды; жасушалық тыныс алу арқылы АТФ өндірісінің орны.
Кристаналар	Ішкі мембрананың иілген құрылымдары	АТФ өндірісі үшін беткей алаңын арттырады; электрондық тасымалдау тізбегінде қатысатын белоктарды ұстайды.

Ескерту: Бұл кесте митохондриялардың құрылымдық компоненттерін және олардың сәйкес функцияларын сипаттайды, митохондрия құрылымдары мен жасушалық тыныс алу процестері арасындағы байланысты ерекше атап өтеді. Бұл байланысты түсіну 10-сынып биологияны оқитын студенттер үшін маңызды, әсіресе жасушалардағы энергия өндірісі контекстінде.

«Бір ғана жауап» әдісі

Осы сұрақтарға бір ғана жауаппен жауап беріңіз.

1.Митохондрия бауыр жасушасында не істейді?

2.Митохондрия бұлшық ет (қаңқа) жасушаларында не істейді?

3.Митохондрия эпителий жасушасында не істейді?

4.Митохондрия мембранасы тыныс алу үшін не істейді?

«Сәйкестендіру» әдісінде суретте берілген бөліктердің құрлысы мен қызметін сәйкестендіріңіз.

Суреттегі бөліктері	Қызметтері
	Матриксте орналасқан катиондар жинағы
	Митохондрияда орналасқан электрондарды өткізетін сұйық зат
	Митохондриялық ДНҚ ішкі жарғақшаны құрайтын кейбір ақуызды синтездейді.
	АТФ синтетаза кешендері орналасқан.
	Ақуыздар жартылай ғана синтезделеді.
	Электролиттерді,суды, қантты және кейбір полисахаридтерді жеңіл өткізеді.
	Криста деп аталатын тарақ тәрізді қатпарлар түзеді.
	Сыртқы мембрананы ішкі мембранадан бөліп тұрады. Қалыңдығы 10-20 нм.

Жауабы

Суреттегі бөліктері	Қызметтері
Гранула	Матриксте орналасқан катиондар жинағы
Матрикс	Митохондрияда орналасқан электрондарды өткізетін сұйық зат
днқ	Митохондриялық ДНҚ ішкі жарғақшаны құрайтын кейбір ақуызды синтездейді.
Кристалалар	АТФ синтетаза кешендері орналасқан.
Рибосома	Ақуыздар жартылай ғана синтезделеді.
Сыртқы мембрана	Электролиттерді,суды, қантты және кейбір полисахаридтерді жеңіл өткізеді.
Ішкі мембрана	Криста деп аталатын тарақ тәрізді қатпарлар түзеді.
Мембрана аралық кеңістік	Сыртқы мембрананы ішкі мембранадан бөліп тұрады. Қалыңдығы 10-20 нм.

Жұптық жұмыс.

«Сипатта, анықта,түсіндір» әдісі.

Қосымша балл үшін дескриптор:

-митохондрия құрылымын сипаттайды, анықтайды және түсіндіреді – 3 балл;

ФУНКЦИОНАЛДЫҚ САУАТТЫЛЫҚ ТАПСЫРМАСЫ

Оқушының аты-жөні: _____________________________________________сыныбы___________

Сұрақ:

"Ғалымдар митохондриялардың қызметін зерттеу үшін жасушаларды әртүрлі жағдайларда бақылап, әртүрлі температураларды қолданып тәжірибелер жасаған. Олар төмен температура кезінде митохондриялардың тыныс алу қабілетінің төмендегенін байқады. Мұны түсіндіріңіз."

Жауап:

Төмен температура кезінде митохондриялардың тыныс алу қабілетінің төмендеуі оның метаболизм жылдамдығының азаюымен байланысты. Температура клетканың химиялық реакцияларының жылдамдығына әсер етеді. Температура төмендегенде, ферменттердің қызметі бәсеңдейді, бұл митохондрияларда энергия өндіру процесінің баяулауына және, тиісінше, жасушалардың энергияға деген қажеттілігін қамтамасыз етудің қиындауына әкеледі.

Кесте тапсырмасы (Митохондрия құрылымы мен функцияларын салыстыру):

Сұрақ:
"Төменде митохондрияның құрылымдары мен олардың функциялары көрсетілген. Кестедегі ақпаратқа сүйене отырып, әр құрылымның атқаратын қызметін көрсетіңіз."

Құрылым	Қызметі
Сыртқы мембрана	Жасуша мен митохондрия арасындағы зат алмасуды реттейді.
Ішкі мембрана	Энергия өндіру процесінің (АТФ синтезі) негізгі бөлігі болып табылады.
Кристы	Энергия өндіруге қатысатын ферменттерді орналастырады және ішкі мембрананың беткі ауданын ұлғайтады.
Матрикс	АТФ синтезі мен басқа метаболикалық реакцияларды жүзеге асыратын ферменттерді қамтиды.

Жауап:

Сыртқы мембрана: Жасушадан митохондрияға немесе керісінше молекулаларды тасымалдайды, зат алмасу процестерін реттейді.

Ішкі мембрана: АТФ синтезін жүзеге асыратын ферменттерді қамтиды, сонымен қатар протондар мен электрондардың тасымалдануын реттейді.

Кристы: Ішкі мембрананың бүктелген құрылымдары, олардың беті үлкен болғандықтан, энергия өндіруге қатысатын ферменттер мен құрылымдардың тығыз орналасуына мүмкіндік береді.

Матрикс: Метаболикалық реакциялардың өтетін ортасы, АТФ синтезіне және басқа да биохимиялық процестерге қажетті ферменттер мен молекулалар бар.

Талдау тапсырмасы (Ғылыми деректерді талдау):

Сұрақ:
"Ғалымдар 20 адамнан тұратын топтың митохондрияларының тыныс алу деңгейін зерттеу үшін тәжірибе жүргізді. Әр адамға белгілі бір жағдайлардағы тыныс алу деңгейі көрсетілген диаграмма ұсынылды. Егер осы топтың денсаулық жағдайы жақсы болса, митохондриялар қандай жағдайларда тиімді жұмыс істейді?"

Жауап:
Тәжірибеде көрсетілген деректерге негізделген, денсаулығы жақсы адамдарда митохондриялар тиімді жұмыс істейді, егер температура қалыпты және оттегінің жеткілікті мөлшері болса. Денсаулық жағдайы нашар адамдарда немесе экологиялық факторлар әсер еткенде митохондриялардың тыныс алу процесі баяулауы мүмкін. Сонымен қатар, глюкоза деңгейі мен басқа да метаболикалық көрсеткіштер маңызды рөл атқарады.

ҚАЛЫПТАСТЫРУШЫ БАҒАЛАУ ТАПСЫРМАЛАР

Оқушының аты-жөні: _____________________________________________сыныбы___________

Тапсырма-1. Митохондрияның құрылымдық бірліктерін жасушалық тыныс алумен сәйкестендіріңіз.

Митоходрия құрылымы	Жасушалық тыныс алу
1.Сыртқы мембрана	А.Кребс циклі
2.Ішкі мембрана	Б. Электронды- транспортты тізбек
3.Мембранааралық кеңістік	В. Гликолиз
4.Матрикс	Г. Ацетилкоэнзимның түзілуі А
5.Рибосомалар
6.Сақиналы ДНК

Дескриптор:

- митохондрияның құрылымдық бірліктерін жасушалық тыныс алумен сәйкестендіреді – 2 балл;

Тапсырма-2. Схема мен микрофотографияда келесі үрдістер жүретін құрылымдық бөліктерді белгілеңіз.

1.Кребс Циклі

2.ацетил коэзим А түзілуі

3.Электронды-транспорттық тізбек

Сыртқы мембрана

Ішкі мембрана

матрикс

Кристалар

ауабы

дескриптор:

- микрофотографияда келесі үрдістер жүретін құрылымдық бөліктерді белгілейді – 2 балл;

Тапсырма-3. Жасушалық тыныс алуға қатысатын митохондрияның құрылымдық компоненттерді атаңыз.

Shape9

Митохондрия құрылысы

1-_________________________

2-_________________________

3-_________________________

4-_________________________

5-_________________________

6-_________________________

7-_________________________

8-_________________________

9-_________________________

Дескриптор:

-жасушалық тыныс алуға қатысатын митохондрияның құрылымдық компоненттерін атайды – 2 балл;

Т Shape10

Митохондрия құрылысы

1- түйіршіктер, 2 - ДНК, 3 - АТФ-синтаз молекулалары, 4 - сыртқы мембрана, 5 - ішкі мембрана, 6 - матрикс, 7- мембрана аралық кеңістік, 8 - кристалар, 9 - рибосомалар.

апсырма-4. Митохондрияның құрылысы туралы білімдеріңізді қолдана отырып, тыныс алуға қатысатын компоненттерді түсіндіріңіз.

________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________

Дескриптор:

- жасушалық тыныс алуға қатысатын митохондрияның құрылымдық компоненттерін түсіндіреді – 2 балл;

Тапсырма- 5. Митохондрияның құрылымдық компоненттерін атаңыз және жасушалық тыныс алудың кезеңдерімен сәйкестендіріңіз.

Дескриптор:

- жасушалық тыныс алудың кезеңдері мен митохондрия компоненттерін сәйкестендіреді – 2 балл;

Жүктеу

Бөлісу

ЖИ арқылы жасау

Файл форматы:

docx

Биология Сабақ жоспары 10 сынып

23.11.2024

590

Жүктеу

ЖИ арқылы жасау

Жариялаған:

Тезекбаева Карлыгаш Толешовна

Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз

Митохондрияның құрылымы мен қызметтері.

Митохондрияның құрылымы мен қызметтері.

Химия пәні

Тарих пәні

Биология пәні

Ағылшын тілі пәні

География пәні

Информатика пәні

Мектепке дейінгі білім беру

«Қазақ тілі» жəне «Қазақ əдебиеті»

Дене шынықтыру

Білім алушылардың білім сапасын арттыру

Инклюзивті білім беру