Наурызда айтылатын бата- тілектер

Танымдық сабақ есебі

Тақырыбы: Наурызда айтылатын бата- тілектер

Пән: Қазақ тілі мен әдебиеті.

Мұғалімі :Уразова А.Г.

Сынып: 6-сынып оқушылары

Мақсаты:

- Оқушыларға Наурыз мерекесінде айтылатын бата тілектерінің мағынасын түсіндіру.

- Баталарды дұрыс айтуға, олардың мағынасын түсінуге үйрету.

- Қазақ халқының салт-дәстүрлерін құрметтеуге және оларды қазіргі өмірде қолдануға дағдыландыру.

Күтілетін нәтиже:

- Оқушылар Наурыз мерекесіне байланысты бата тілектерін үйреніп, олардың мағынасын түсінеді.

- Оқушылар өз беттерімен жақсы тілек сөздерін құрып, айта алады.

- Оқушылар қазақ халқының дәстүрлері мен мәдениетін тереңірек түсінеді.

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі (2 минут)

- Оқушылармен амандасу, көңіл-күйлерін сұрау.

Әр топ өз ауылының аты(Абай ,Ыбырай,Шоқан) кім екені туралы қысқаша түсінік береді.

- Сабақтың мақсатымен таныстыру.

- Оқушыларға Наурыз туралы қысқаша ақпарат беру.

ІІ. Мотивациялық кезең (3 минут)

- Мұғалім: Наурыз мерекесі туралы айтып, оның қазақ халқындағы маңызына тоқталады. Мысалы, "Наурыз — қазақ халқының ең үлкен мерекесі, бұл күні жаңа жыл басталып, табиғат жаңарады, адамдар бір-біріне жақсылық тілейді".

Мұғалім: Наурыз мерекесінде айтылатын баталар мен тілектердің маңызына тоқталады.

Сұрақ: Наурыз мерекесінде біз қандай тілектер айтамыз? Неге? (Оқушылардың пікірлерін тыңдай отырып, сабақтың тақырыбына бағыт беру).

ІІІ. Жаңа сабақты түсіндіру (15 минут)

Тыңдалым;

https://youtu.be/MoDTvJB3uu4?si=RKe9bgNAlvPXAH4x бейнеролик көрсету басталды

1. Наурыздағы бата тілектерінің мағынасы:

- Мұғалім: Наурыз айында айтылатын бірнеше батаның мысалдарын келтіреді және олардың мағынасын түсіндіреді.

- «Ұлыстың ұлы күні — Наурыз, әр үйге береке, молшылық әкелсін!» — Бұл батада жаңа жылдың басталуымен бірге әрбір отбасы мен үйге ырыс, молшылық, тыныштық тіленеді.

- «Жаңа жылда Жер-Ана молшылық, бақ-береке берсін!» — Жер-Анадан алынатын игіліктер мен береке халықтың еңбекпен қол жеткізетін табысы екенін білдіреді.

- «Төріңе ырыс, бақ, байлық дарысын!» — Бұл бата тілегі үй ішіне ырыс пен бақ, байлық пен береке дарысын деген тілек айтылады.

- «Әрқашан қадамдарың сәтті болсын, алдыңнан тек жақсылық, береке көр!» — Бұл бата адамның болашағына сәттілік, табыс және жақсылық тілейді.

2. Баталарды айту тәртібі мен маңызы:

- Баталар мен тілектердің айтылу барысында мәнерлеп, дұрыс интонациямен айту қажет екенін айтты.

- Қазақ халқының әрбір бата сөзінің терең мағынасы мен мәні бар екенін түсіндірілді.

ІV. топтық жұмыс (айтылым)

1. Топтық жұмыс: Оқушылар топтарға бөлінген, осы Абай ауылы, Ыбырай ауылы, Шоқан ауылнан, берілген бата тілегін, оны талдап, өз түсініктерімен айтып берді тапсырмасы беріледі. Әр топ өздері түсінген бата мағынасын айтып береді.

2.Оқылымда Мәтінмен жұмыс болы

\

3. (Жазылым )жұмыстары болды

.

Әр оқушыға Наурыз мерекесімен байланысты өз тілегін жазу тапсырмасы беріледі. Олар өз тілектерін қағазға жазып, оны сынып алдында дауыстап оқыды.Оқушылар бата сөдеріндегі етістіктерді түрлендіріп жазды .

V. Сұрақ-жауап (5 минут)айтылым

- Мұғалім бата тілектерінің маңызы туралы сұрақтар қойып, оқушылардың жауаптарын тыңдалды

Сегіту сәтті:

VI. Сабақты қорытындылау

- Мұғалім оқушылардың жұмыстарын қорытындылап, баталар мен тілектердің маңызын талы да атап өтті.

- Оқушыларға Наурыз мерекесінің мәні мен баталардың қоғамда атқаратын рөлін түсінуге көмек көрсетілді

- Оқушыларға жақсы тілектер мен баталарды тек Наурызда ғана емес, күнделікті өмірде де айту қажеттігін еске салу.

VII. Үйге тапсырма

- Оқушыларға «Наурыз мерекесінің маңызы және бата тілектер» тақырыбына эссе жазу тапсырмасы берілді.

Бағалау критерийлері:

- Оқушылардың баталарды дұрыс айтуы мен мағыналарын түсінуі.

- жазбаша жұмысқа белсенді қатысу.

- Топтық жұмыс барысында баталардың мағынасын түсіну және өз ойларын еркін айту.

-Мәтінді дұрыс қатесіз оқу,мазмұнын баяндады

Қорытынды:

Бұл сабақ арқылы оқушылар Наурыз мерекесіндегі бата тілектерінің мағынасын түсініп, оларды дұрыс айтуға үйренді. Сонымен қатар, қазақ халқының салт-дәстүрлеріне құрметпен қарау, ұлттық құндылықтарды сақтау дағдылары қалыптасты.

Кері байланыс жасалды