САБАҚ: 5

Мектеп:

Мерзімі:

Мұғалім:

СЫНЫП: 9

Қатысқан оқушылар саны:

Қатыспағандар:

Бөлім

Тарихи шындық пен көркемдік шешім

Сабақтың тақырыбы

Нысанбай жыраудың "Кенесары – Наурызбай" дастаны: Уақыт тезінен өткен жыр.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

9.3.2.1 шығармадағы ұрпақтар сабақтастығы көрінісін заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға беру;

Сабақтың мақсаттары

-шығармадағы ұрпақтар сабақтастығы көрінісін заманауи тұрғыда салыстырып, жаңашылдығына баға береді;

Жоспар

Сабақтың кезеңі/ уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Ұйымдастыру кезеңі. Оқу мақсатымен, бағалау критерийімен танысады.

Жұпқа бөлу

Мұғалім сынып оқушыларын «Балмұздақ таяқшалары» әдісі арқылы жұптастырады.

Әр жұп берілген қосымша мәліметпен танысады.

Қосымша мәлімет

Бұл дастанды Кенесары Қасымов бастаған ұлт-азаттық кетерілісіне бастан-аяқ қатысып, барлық оқиғаларды өзі көрген Нысанбай жырау Жаманқұлұлы шығарған. Нысанбай көлемді, тарихи-реалистік сипаттағы жырда Кенесары мен Наурызбайдың бейнесін батырлық эпос үлгісімен жырлап, ұлт-азаттық көтерілісінің соңғы кезін терең танып, үлкен ақындық шеберлікпен суреттеген. Ұлттық батырлар Кенесары мен Наурызбайдың психологиялық жағынан ең бір айқын айшықталған бейнесі жасалынған. Бұл жырды тарихшы ғалымдар да, жазушылар да өздерінің зерттеу жұмыстарында, шығармашылық қызметтерінде дерек көзі ретінде пайдаланған. Ұлт-азаттық көтерілісінің ішінде жүріп, оның жалынды жыршысына айналған Нысанбайдың аузынан тараған жыр тарихи жәдігер ретінде де, көркемдік ескерткіш ретінде де ете құнды дүние.

Жыр Кенесары-Наурызбай көтерілісінің шырқау биікке жетіп, әлсіреген кезін, көтеріліс басшысы хан Кененің мұздай каруланған патша әскерінің екпініне тойтарыс беруге шамасы жетпей, атамекенінен еріксіз кетіп, торға түскен жаралы жолбарыс күйін кешкен күйзелісін бейнелейді. Нысанбай жыраудың халық атынан қос батырын жоқтаған мұң-шерге толы зарлы жоқтау жырында көтерілістің, өзекті арнасын үлкен ауқымда қамтып, Кенесары, Наурызбай ерліктерін бұрынғы батырлар жыры дәстүрінде бейнелейді, эпикалық оқиғаға лирикалық сипат беріп, заман шындығын тебірене жырлайды.

Қазақтардың жеңілген себебі - Кенесары қолында алауыздық туады, барымтаны олжалауға таласады. Ақын мұны да жасырмай жырлаған. Бұл Нысанбайдың өзге акындардан ерекшелігін, сыншыл жыршы екенін көрсетеді. Жыр керкемдік қуатымен ғана емес, тарихи деректі сипатымен де кұнды.

Сынып оқушылары «Балмұздақ таяқшалары» әдісі арқылы жұптасады.

Жұптық жұмыс

ҚБ «Нысана»

Оқушы

лар стикер жапсыру арқылы бағалай

http://kerey.kz/?p=5889

Сабақтың ортасы

Жұптық жұмыс. Тапсырма:

Алған ақпаратыңыздың ішінен 2 сөйлемді белгілеңіз, ойыңызды дәлелдеңіз.

Келісемін – V

Толықтырамын – +

Топтық жұмыс.

«Кенесары-Наурызбай» жыры мен батырлар жырындағы ұрпақтар сабақтастығын салыстырыңыз. Жырдың жаңашылдығын анықтаңыз, бағалаңыз.

Кері байланыс

• Жырда ұрпақтар сабақтастығы қалай байқалды?

• Тапсырманы орындауда сіз неден қиналдыңыз?

• Сізге нені қайталау керек?

Өзін-өзі бағалау

Өзге 2 жұптың жұмысымен танысыңыз, өз жұмысыңызбен салыстырып, айырмашылығын анықтаңыз.

Оқушылар алған ақпаратының ішінен 2 сөйлемді белгілеп, ойын дәлелдейді.

Топтық жұмыс. Жырды салыстыру.

ҚБ.4 балл

«Нысана»

ҚБ.6 балл «Нысана»

Кесте

2 минут

Рефлексия

1. Мен алған қосымша ақпарат:

2. Мен үшін қажетсіз, артық дүние:

3. Ой елегінен өткізіп, әлі де қарастыруым керек:

Суреттер