Ойын арқылы оқыту әдістері.

“Ойын арқылы оқыту әдістері” авторлық бағдарлама

Каржауова Марал Кумисбековна

Қызылорда облысы, Қазалы ауданы, Әйтеке би кенті, №266мектеп-лицей коммуналдық мемлекеттік мекемесінің мектепалды даярлық тобының мұғалімі.

marzhauova@inbox.ru

Аңдатпа.

Бұл баяндамада ойын арқылы оқыту әдістерінің білім беру үдерісіндегі маңызы мен тиімділігі қарастырылады. Ойын технологиялары оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып, оқу материалын жеңіл әрі қызықты меңгеруге мүмкіндік береді. Зерттеу барысында ойын әдістерінің түрлері, оларды сабақта қолдану жолдары және білім сапасына тигізетін әсері талданды.

Ойын элементтерін жүйелі қолдану оқушының шығармашылық қабілетін, логикалық ойлауын және коммуникативтік дағдыларын дамытуға ықпал ететіні анықталды. Баяндамада алынған нәтижелер ойын арқылы оқытудың заманауи білім беру талаптарына сай келетін тиімді әдіс екенін дәлелдейді.

Кілтті сөздер: ойын арқылы оқыту, педагогикалық технология, танымдық белсенділік, білім сапасы, оқыту әдістері.

Кіріспе

Қазіргі білім беру жүйесінде оқыту әдістерін жаңарту, оқушылардың қызығушылығын арттыру және білімді тәжірибеде қолдана білу дағдыларын қалыптастыру өзекті мәселе болып табылады. Осы тұрғыда ойын арқылы оқыту әдістері ерекше маңызға ие.

Ойын – оқушының табиғи қажеттілігі мен әрекеті болғандықтан, ол оқу үдерісін белсенді, еркін әрі нәтижелі етеді. Сабақ барысында ойын элементтерін қолдану оқушылардың пәнге деген оң көзқарасын қалыптастырып, оқу мотивациясын арттырады.

Материалдар мен әдістер

Зерттеу барысында педагогикалық, психологиялық және әдістемелік әдебиеттерге теориялық талдау жасалды. Сонымен қатар бақылау, салыстыру, тәжірибелік жұмыс әдістері қолданылды. Сабақ үдерісінде дидактикалық ойындар, рөлдік ойындар, топтық және шығармашылық ойын тапсырмалары пайдаланылды.

Ойын әдістері оқу мақсаттарына сәйкес іріктеліп, оқушылардың жас ерекшеліктері мен білім деңгейі ескерілді.

Ойын арқылы оқыту – бұл балалардың оқу белсенділігін арттыратын, шығармашылық және әлеуметтік дағдыларын дамытатын заманауи педагогикалық әдіс.

1. Дидактикалық ойындар

• Мақсаты: жаңа білімді меңгерту, қайталау, бекіту.

• Мысалы: сөздік ойындар, логикалық тапсырмалар, сурет сәйкестендіру.

2. Рөлдік ойындар

• Мақсаты: қарым-қатынас дағдыларын дамыту, әлеуметтік рөлдерді тәжірибе арқылы үйрету.

• Мысалы: «Дүкенде сатып алу», «Дәрігер қабылдауы», театрлық сахналар.

3. Қимылды ойындар

• Мақсаты: денсаулықты сақтау, зейін мен реакцияны дамыту.

• Мысалы: сергіту сәттері, қозғалыс ойындары, командалық жарыстар.

4. Шығармашылық және зерттеушілік ойындар

• Мақсаты: ойлау қабілеті мен қиялын дамыту.

• Мысалы: құрастыру, сурет салу, тәжірибе жасау.

5. Интерактивті және цифрлық ойындар

• Мақсаты: заманауи технология арқылы танымдық белсенділікті арттыру.

• Мысалы: мультимедиялық викториналар, интерактивті тақта ойындары, білім беру қосымшалары.

Ұйымдастыру формалары:

• Жеке ойындар – баланың өз бетінше әрекеті;

• Жұптық ойындар – бір-бірімен ынтымақтасу;

• Топтық ойындар – балалардың өзара қарым-қатынасы, топтық шешім қабылдау дағдыларын дамыту.

Бағалау критерийлері:

• Баланың ойынға белсенді қатысуы;

• Тапсырманы орындау сапасы;

• Өзін-өзі және өз ойын жеткізу дағдылары;

• Басқа балалармен ынтымақтастық деңгейі.

Нәтижелер

Ойын арқылы оқыту әдістері мектепалды даярлық тобында тиімділігін көрсетіп, сабаққа қызығушылығы артқаны байқалды. Олар оқу тапсырмаларын белсенді орындап, өз ойларын еркін жеткізе бастады. Ойын барысында оқушылардың өзара қарым-қатынасы жақсарып, топпен жұмыс істеу дағдылары қалыптасты.

Білімді меңгеру деңгейі жоғарылап, оқу материалы ұзақ уақыт есте сақталды. Бұл әдіс сабақтарды қызықты, белсенді және нәтижелі ететін заманауи педагогикалық тәсіл болып табылады.

Талқылау

Алынған нәтижелер ойын технологияларының оқыту үдерісінде маңызды орын алатынын көрсетеді. Дәстүрлі оқыту әдістерімен салыстырғанда, ойын арқылы оқыту оқушыны оқу әрекетінің белсенді қатысушысына айналдырады.

Бұл әдіс оқушының жеке ерекшеліктерін ескеруге, шығармашылық қабілетін дамытуға мүмкіндік береді. Дегенмен ойын әдістерін мақсатсыз қолдану күтілетін нәтижеге жеткізбейтінін ескеру қажет.

Қорытынды

Ойын арқылы оқыту әдістері – білім беру сапасын арттыруға бағытталған тиімді педагогикалық технология. Ойын элементтерін сабақта орынды және жүйелі қолдану оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып, оқу үдерісін қызықты әрі мазмұнды етеді.

Сондықтан бұл әдісті заманауи білім беру талаптарына сай кеңінен қолдану ұсынылады.

Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы. – Астана, 2007.

2. Қазақстан Республикасының мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың Мемлекеттік жалпыға міндетті стандарты. – Астана, 2020.

3. Выготский Л.С. Ойын және оның баланың психикалық дамуындағы рөлі. – Мәскеу: Педагогика, 2004.

4. Эльконин Д.Б. Балалар ойынының психологиясы. – Мәскеу: Педагогика, 2007.

5. Бабаева Н. Мектепке дейінгі ұйымдарда ойын арқылы оқыту әдістері. – Алматы, 2018.

6. Смаилова А. Мектепке дейінгі педагогика. – Алматы: Мектеп, 2016.

7. Жұмабаев М. Педагогика. – Алматы: Ана тілі, 2013.

8. Қалиев С., Жарықбаев Қ. Қазақ тәлім-тәрбиесі. – Алматы, 2010.

9. Интернет көздері: педагогикалық порталдар мен әдістемелік сайттар.

Автор туралы мәліметтер

МАЗМҰНЫ