М
аңғыстау
облысы Бейнеу ауданы Бейнеу селосы
«Бейнеу гимназиясы» КММ-нің
қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі
Багытова Камила Мухаммединовна
«Oqutime» – кітап оқытудың тиімді әдістері
«Oqutime»-да қамтылған әдістермен балалардың кітап оқытуға деген қызығушылығын арттыруға болады.
Бастауыш сыныптарда балалардың таным көкжиегін, оқыған шығармасын жан-жақты талдауына, есте сақтау қабілетін дамытуға арналған тиімді әдістерді қолдану керек.
«Дала қоңырауы» атанған тұңғыш педагог, ағартушы, аудармашы, жазушы, ақын Ыбырай Алтынсарин балаларды, жастарды оқуға үндеумен қатар адамгершілікке, достыққа, еңбекке, жігерлілікке, тапқырлыққа, халқын сүюге, адам деген ардақты есімді ақтай алатын кісі болып шығуға үндеді. Қаламгердің әңгімелері барлық адами қасиеттерді қамтиды, оқиғалары қызықты, қарапайым тілде жазылған. Бастауыш сынып оқушылары бұл әңгімелерді қызығып оқиды. Сіздерге Ы.Алтынсариннің “Жаман жолдас», “Бір уыс мақта», “Бақша ағаштары» әңгімелері мен халық ертегісі «Алтын сақа» бойынша құрастырылған тапсырмаларды ұсынамын.
1-кезең. ИӘ/ЖОҚ
1-қатысушыға:
|
МЫСАЛДАР |
ИӘ |
ЖОҚ |
|
«Жаман жолдас» әңгімесін Ыбырай Алтынсарин жазды. |
|
|
|
Бір төре баласымен егіннің басына барады. |
|
|
|
Аю бұл жатқан кісінің қасына келіп иіскелеп, тістеп алады. |
|
|
|
Жылқылар өкпеден қорқа қоймайды. |
|
|
|
Қарлығаш баланың төбеттеріне тапсырғанын айтпайды. |
|
|
|
Жалмауыз кемпірдің қызы құлаған бәйтеректің жанына келеді. |
|
|
|
Бала садақпен атып, қыздың көзін шығарады |
|
|
|
Бағусыз бетіңмен кетсең, сен де мынау қисық біткен ағаштай қисық өсерсің |
|
|
|
Қиқымның ешнәрсеге керегі бола қалмас, – дейді қызы. |
|
|
|
Жәндік-жансыздардың барлығы керексіз болып, жерде қалады. |
|
|
Жауабы:
|
МЫСАЛДАР |
ИӘ |
ЖОҚ |
|
«Жаман жолдас» әңгімесін Ыбырай Алтынсарин жазды. |
+ |
|
|
Бір төре баласымен егіннің басына барады. |
|
+ |
|
Аю бұл жатқан кісінің қасына келіп иіскелеп, тістеп алады. |
|
+ |
|
Жылқылар өкпеден қорқа қоймайды. |
|
+ |
|
Қарлығаш баланың төбеттеріне тапсырғанын айтпайды. |
|
+ |
|
Жалмауыз кемпірдің қызы құлаған бәйтеректің жанына келеді. |
+ |
|
|
Бала садақпен атып, қыздың көзін шығарады |
+ |
|
|
Бағусыз бетіңмен кетсең, сен де мынау қисық біткен ағаштай қисық өсерсің |
+ |
|
|
Қиқымның ешнәрсеге керегі бола қалмас, – дейді қызы. |
+ |
|
|
Жәндік-жансыздардың барлығы керексіз болып, жерде қалады. |
|
+ |
ІІ кезең. МАҒЫНАНЫ ТАП
1-қатысушыға:
1.Сол кезде бай тұрып судағы жүзіп жүрген өкпені құрықпен түртіп көреді.
2.Ертеңінде көшеді, жалғыз баласының алтын сақасын ұмыттырып жұртқа тастап кетеді.
3. Бала сол қотыр тайды ұстайды да жүгендейді.
4. Айылын тартқанда бесті ат болады.
Жауабы:
-
Құрық – өрістегі жылқыны ұстау үшін, ұшы аттың құйрық қылынан жасалатын ілмек жіп бекітілген ұзын сырық.
-
Жұрт - көшіп кеткен елдің, ауылдың, үйдің орны, үй тіккен жер.
-
Жүген –Атты кісінің өз ырқына көндір үшін жылқының басына кигізетін, ауыздығы мен тізгіні бар, қайыстан жасалған әбзел.
-
Айыл – ер-тоқым ауып кетпес үшін көліктің бауырынан, шабынан тартып қоятын құр не жалпақ қайыс тартпа.
ІІІ кезең. КЕЙІПКЕР ӘЛЕМІ
Оқушы берілген сипаттамаларды оқып, қай кейіпкер екенін табуы керек.
1-қатысушыға:
|
1.Ол жас болса да, ақылды, қиындықтан құтылудың жолын табады. Өзі түгілі, елін де құтқарады. |
2.Қолынан іс келеді, бірақ шыдамсыз, үлкеннің айтқанын мән беріп тыңдамайды. |
3.Тәрбиеге аса мән береді, айналасында көргенін баласына үлгі етеді, баласының жақсы болып өскенін қалайды. |
|
? |
? |
? |
Жауабы:
1. "Алтын сақа" ертегісіндегі бала
2. "Бір уыс мақта" әңгімесіндегі қыз
3. "Бақша ағаштары" әңгімесіндегі әке
IV КЕЗЕҢ. АРТЫҚ СӨЗДІ ТАП
1-қатысушыға:
-
Бір кішкентай қыз әкесінің шапаны мен көйлегін жамап отыр екен.
-
Бір мезгілде үйректер мен аққулар төбеден ұшып өтеді.
-
Кім өлтіргенін білу үшін сол жерде қарап жүрсе, иттер мен жылқының ізі көрінеді.
Жауабы:
-
Бір кішкентай қыз әкесінің шапаны мен көйлегін жамап отыр екен.
-
Бір мезгілде үйректер мен аққулар төбеден ұшып өтеді.
-
Кім өлтіргенін білу үшін сол жерде қарап жүрсе, иттер мен жылқының ізі көрінеді.
V КЕЗЕҢ. МАҒАН ҰНАҒАН ШЫҒАРМА


Оқушы осы шығармалардың ішінде қайсысы ерекше ұнағанын айтып, алған әсерімен бөліседі.
жүктеу мүмкіндігіне ие боласыз
Бұл материал сайт қолданушысы жариялаған. Материалдың ішінде жазылған барлық ақпаратқа жауапкершілікті жариялаған қолданушы жауап береді. Ұстаз тілегі тек ақпаратты таратуға қолдау көрсетеді. Егер материал сіздің авторлық құқығыңызды бұзған болса немесе басқа да себептермен сайттан өшіру керек деп ойласаңыз осында жазыңыз
«Oqutime» – кітап оқытудың тиімді әдістері
«Oqutime» – кітап оқытудың тиімді әдістері
М
аңғыстау
облысы Бейнеу ауданы Бейнеу селосы
«Бейнеу гимназиясы» КММ-нің
қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі
Багытова Камила Мухаммединовна
«Oqutime» – кітап оқытудың тиімді әдістері
«Oqutime»-да қамтылған әдістермен балалардың кітап оқытуға деген қызығушылығын арттыруға болады.
Бастауыш сыныптарда балалардың таным көкжиегін, оқыған шығармасын жан-жақты талдауына, есте сақтау қабілетін дамытуға арналған тиімді әдістерді қолдану керек.
«Дала қоңырауы» атанған тұңғыш педагог, ағартушы, аудармашы, жазушы, ақын Ыбырай Алтынсарин балаларды, жастарды оқуға үндеумен қатар адамгершілікке, достыққа, еңбекке, жігерлілікке, тапқырлыққа, халқын сүюге, адам деген ардақты есімді ақтай алатын кісі болып шығуға үндеді. Қаламгердің әңгімелері барлық адами қасиеттерді қамтиды, оқиғалары қызықты, қарапайым тілде жазылған. Бастауыш сынып оқушылары бұл әңгімелерді қызығып оқиды. Сіздерге Ы.Алтынсариннің “Жаман жолдас», “Бір уыс мақта», “Бақша ағаштары» әңгімелері мен халық ертегісі «Алтын сақа» бойынша құрастырылған тапсырмаларды ұсынамын.
1-кезең. ИӘ/ЖОҚ
1-қатысушыға:
|
МЫСАЛДАР |
ИӘ |
ЖОҚ |
|
«Жаман жолдас» әңгімесін Ыбырай Алтынсарин жазды. |
|
|
|
Бір төре баласымен егіннің басына барады. |
|
|
|
Аю бұл жатқан кісінің қасына келіп иіскелеп, тістеп алады. |
|
|
|
Жылқылар өкпеден қорқа қоймайды. |
|
|
|
Қарлығаш баланың төбеттеріне тапсырғанын айтпайды. |
|
|
|
Жалмауыз кемпірдің қызы құлаған бәйтеректің жанына келеді. |
|
|
|
Бала садақпен атып, қыздың көзін шығарады |
|
|
|
Бағусыз бетіңмен кетсең, сен де мынау қисық біткен ағаштай қисық өсерсің |
|
|
|
Қиқымның ешнәрсеге керегі бола қалмас, – дейді қызы. |
|
|
|
Жәндік-жансыздардың барлығы керексіз болып, жерде қалады. |
|
|
Жауабы:
|
МЫСАЛДАР |
ИӘ |
ЖОҚ |
|
«Жаман жолдас» әңгімесін Ыбырай Алтынсарин жазды. |
+ |
|
|
Бір төре баласымен егіннің басына барады. |
|
+ |
|
Аю бұл жатқан кісінің қасына келіп иіскелеп, тістеп алады. |
|
+ |
|
Жылқылар өкпеден қорқа қоймайды. |
|
+ |
|
Қарлығаш баланың төбеттеріне тапсырғанын айтпайды. |
|
+ |
|
Жалмауыз кемпірдің қызы құлаған бәйтеректің жанына келеді. |
+ |
|
|
Бала садақпен атып, қыздың көзін шығарады |
+ |
|
|
Бағусыз бетіңмен кетсең, сен де мынау қисық біткен ағаштай қисық өсерсің |
+ |
|
|
Қиқымның ешнәрсеге керегі бола қалмас, – дейді қызы. |
+ |
|
|
Жәндік-жансыздардың барлығы керексіз болып, жерде қалады. |
|
+ |
ІІ кезең. МАҒЫНАНЫ ТАП
1-қатысушыға:
1.Сол кезде бай тұрып судағы жүзіп жүрген өкпені құрықпен түртіп көреді.
2.Ертеңінде көшеді, жалғыз баласының алтын сақасын ұмыттырып жұртқа тастап кетеді.
3. Бала сол қотыр тайды ұстайды да жүгендейді.
4. Айылын тартқанда бесті ат болады.
Жауабы:
-
Құрық – өрістегі жылқыны ұстау үшін, ұшы аттың құйрық қылынан жасалатын ілмек жіп бекітілген ұзын сырық.
-
Жұрт - көшіп кеткен елдің, ауылдың, үйдің орны, үй тіккен жер.
-
Жүген –Атты кісінің өз ырқына көндір үшін жылқының басына кигізетін, ауыздығы мен тізгіні бар, қайыстан жасалған әбзел.
-
Айыл – ер-тоқым ауып кетпес үшін көліктің бауырынан, шабынан тартып қоятын құр не жалпақ қайыс тартпа.
ІІІ кезең. КЕЙІПКЕР ӘЛЕМІ
Оқушы берілген сипаттамаларды оқып, қай кейіпкер екенін табуы керек.
1-қатысушыға:
|
1.Ол жас болса да, ақылды, қиындықтан құтылудың жолын табады. Өзі түгілі, елін де құтқарады. |
2.Қолынан іс келеді, бірақ шыдамсыз, үлкеннің айтқанын мән беріп тыңдамайды. |
3.Тәрбиеге аса мән береді, айналасында көргенін баласына үлгі етеді, баласының жақсы болып өскенін қалайды. |
|
? |
? |
? |
Жауабы:
1. "Алтын сақа" ертегісіндегі бала
2. "Бір уыс мақта" әңгімесіндегі қыз
3. "Бақша ағаштары" әңгімесіндегі әке
IV КЕЗЕҢ. АРТЫҚ СӨЗДІ ТАП
1-қатысушыға:
-
Бір кішкентай қыз әкесінің шапаны мен көйлегін жамап отыр екен.
-
Бір мезгілде үйректер мен аққулар төбеден ұшып өтеді.
-
Кім өлтіргенін білу үшін сол жерде қарап жүрсе, иттер мен жылқының ізі көрінеді.
Жауабы:
-
Бір кішкентай қыз әкесінің шапаны мен көйлегін жамап отыр екен.
-
Бір мезгілде үйректер мен аққулар төбеден ұшып өтеді.
-
Кім өлтіргенін білу үшін сол жерде қарап жүрсе, иттер мен жылқының ізі көрінеді.
V КЕЗЕҢ. МАҒАН ҰНАҒАН ШЫҒАРМА


Оқушы осы шығармалардың ішінде қайсысы ерекше ұнағанын айтып, алған әсерімен бөліседі.
шағым қалдыра аласыз













