400 000+ дайын материалды шексіз жүктеңіз
ҚМЖ, БЖБ, ТЖБ, презентациялар, көрнекіліктер және авторлық материалдар - 690 тг-ден бастап
Тақырып бойынша 20 материал табылды

Оқу бағдарламасы, сауат ашу, 1 сынып

Материал туралы қысқаша түсінік
1 сынып ұстаздарына
Материалдың қысқаша нұсқасы









ЖАРАТЫЛЫСТАНУ

Оқу бағдарламасы

(орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында)

Бастауыш білім беру (1-4 сыныптар)

Наурыз 2016 ж.




_________Е.Н. Иманғалиев

Қазақстан Республикасының

Білім және ғылым вице-министрі


___________К.Н. Шәмшидинова

«Назарбаев Зияткерлік мектептері» дербес білім беру ұйымының Басқарма төрайымы


______________Ж.А. Жонтаева

Қазақстан Республикасының

Білім және ғылым министрлігі

Мектепке дейінгі және орта білім, ақпараттық технологиялар Департаментінің директоры

__________Ж.О. Жылбаев

Ы. Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясының президенті


__________ Ж.Н. Абдильдина

«Назарбаев Зияткерлік мектептері» ДББҰ Білім беру бағдарламалары орталығының директоры



Жаратылыстану. Орта білім беру мазмұнын жаңарту аясында бастауыш мектепке (1-4 сыныптар) арналған оқу бағдарламасы – Астана, 2016. – 50 б.


























Оқу бағдарламасын «Назарбаев Зияткерлік мектептері» дербес білім беру ұйымы Ы.Алтынсарин атындағы Ұлттық білім академиясымен, жоғарғы оқу орындарының ғалымдарымен және жалпы орта білім беретін мектептердің мұғалімдерімен бірлесіп құрастырған

Мазмұны

1.«Жаратылыстану» оқу пәнін оқыту мақсаты мен міндеттері........ .......................................7

2. Оқу үдерісін ұйымдастырудағы педагогикалық әдіс-тәсілдер.............................................8

3. Оқу жетістігін бағалаудың тәсілдері.....................................................................................11

4. «Жаратылыстану» пәнінің мазмұнын ұйымдастыру...........................................................11

4.1. Оқу жүктемесін бөлу............................................................................................................11

4.2. Оқу пәнінің мазмұны............................................................................................................13

4.3. Оқу мақсаттарының жүйесі.................................................................................................15

4.4. Ұзақ мерзімді жоспар...........................................................................................................29


























Түсіндірме


Оқу бағдарламасы оқушылардың жас ерекшеліктерінің танымдық мүмкіндіктеріне сәйкес әр оқу пәнінің/сабақтың мазмұны мен білім, білік, дағдыларының көлемін анықтайтын оқу-нормативтік құжат болып табылады

Оқу бағдарламасы оқыту үдерісін оқушылардың пән салалары бойынша білім мен біліктерді саналы түрде меңгеруі үшін әр пәннің әдістемелік әлеуетін қолдануға, оқу, жоба, зерттеу іс-әрекеттері тәсілдерін меңгеру арқылы дербестігінін дамытуға, әлеуметтік-мәдени кеңістікте орнын таба білуі үшін біліктерді меңгеруге бағыттайды.

Оқу бағдарламасында оқу-нормативтік құжаттың дәстүрлі міндеттері заманауи мектепте білім беру үдерісін ұйымдастырудың инновациялық тәсілдемелерімен үйлесімді сабақтасқан. Оқытудағы тәсілдемелер пән бойынша оқу бағдарламасының түбегейлі жаңа құрылымын құруда негізгі бағдарлары болып табылады.Құндылықтық-бағдарлық, іс-әрекеттік, тұлғалық-бағдарлық, коммуникативтік тәсілдемелер білім берудің классикалық негізі ретінде оқыту мақсаттарының жүйесі мен білім беру үдерісі нәтижелерінің басымдылығын арттыру үшін қолданылды, бұл оқу бағдарламасының жаңа құрылымында көрініс тапты.

Қазіргі кезеңде оқушының өз бетімен білімге ие болу барысында оның белсенді іс-әрекетін ұйымдастыру оқу үдерісіне қойылатын негізгі талаптардың бірі болып табылады. Бұл тәсілдеме пәндік білімді, әлеуметтік және коммуникативтік дағдыларды ғана емес, сонымен бірге өзінің жеке мүдделері мен болашағын сезінуге, сындарлы шешімдер қабылдауына мүмкіндік беретін тұлғалық қасиеттерді де меңгеруге ықпал етеді. Мұғаліммен бірлесіп шығармашылықпен айналысу және серіктес, кеңесші ретінде мұғалімнің қолдауы кезінде оқушының белсенді танымдық қабілеті тұрақты сипатқа ие болады.

Тұлғалық-бағдарлық білім беруді осындай сипатта жақсарту білім беру үдерісіне барлық қатысушылардың өзара қарым-қатынасында өктемшілікке жол бермей, ынтымақтастығы үшін алғышарттарды құрайтын оқытудың алуан түрлі интерактивті әдістерін қолдану кезінде мүмкін. Диалогтік және рефлексивті технологияларды қолдану оқушылардың жоба және зерттеу жұмыстарын ұйымдастыруымен сабақтасады. Оқу үдерісін ұйымдастырудың барлық инновациялық тәсілдемелері оқытуды білім, идеялар және іс-әрекет тәсілдерімен белсенді түрде алмасуды көздейтін оқушының шынайы шығармашылық үдерісіндегі қарым-қатынас моделіне айналдырады. Нақты пәннің оқу бағдарламасы жергілікті сипаттағы материалдарды (нысандар, кәсіпорындар, ақпарат көздері) пайдалануға бағытталған оқу-жобалау іс-әрекеттерін ұйымдастыру арқылы танымдық және әлеуметтік тұрғыдан оқушының белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді. Осы пәннің оқу мақсаттары аясында жүзеге асырылатын тәрбиелік сипаттағы жоба жұмысын ата-аналармен, жергілікті қауымдастық өкілдерімен бірлесе отырып, ұйымдастыруға болады.

Әр пәннің оқу бағдарламаларында үш тілде білім беруді жүзеге асыру қарастырылған, онда үш тілді меңгертіп қана қоймай, сол сияқты оқушылардың сыныптан тыс жұмыстарын да үш (қазақ, орыс және ағылшын тілдерінде) тілде ұйымдастыру қарастырылған. Көп тілді оқу ортасын құрудағы әр пән қосқан үлесі үш тілде білім беру саясатын жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Тіл үйретудің негізі болып табылатын коммуникативтік тәсілдеме әрбір оқу пәнінің түрлі оқу жағдаяттарында білім және білікпен алмасу, тілдік және сөйлеу нормалары жүйесін дұрыс қолдану сияқты әдіс-тәсілдері арқылы оқушылардың сөйлеу әрекеттерін дамытудың жетекші қағидаты ретінде қарастырылады.

Пән мазмұнын меңгеру және оқу мақсаттарына қол жеткізу үдерісінде оқушылардың ақпараттық-коммуникациялық технологияларды, атап айтсақ: қажетті ақпаратты іздеу, өңдеу, алу, құру және көрсету, ақпараттар және идеялармен алмасу үшін бірлесіп әрекет ету, жабдықтар мен қосымшаларды кең ауқымда қолдану арқылы өз жұмысын бағалау және жетілдіру сияқты қолдану дағдыларын дамыту үшін алғышарттар/жағдайлар жасау керек.

Оқу бағдарламасында оқу пәнінің мазмұнын анықтаудың негізі болып табылатын оқыту мақсаттарының жүйесі түрінде ұсынылған күтілетін нәтижелері қалыптастырылған. Мазмұны тұрғысынан оқу бағдарламалары оқушыны өзін-өзі оқыту субьектісі және тұлғааралық қарым-қатынас субьектісі ретінде тәрбиелеуде нақты оқу пәнінің қосатын үлесін айқындайды. Оқу бағдарламалары білім беру құндылықтарының өзара байланысы мен өзара шарттылығына негізделген тәрбиелеу мен оқытудың біртұтастығы қағидатын және нақты пәнді оқыту мақсаттарының жүйесі бар мектепті бітіргеннен кейінгінәтижелерін іске асыруға мүмкіндік береді.Оқу бағдарламаларының тек пәндік білім мен білікке ғана емес, сонымен қатар кең ауқымды дағдылардың қалыптасуына бағыттылғаны оның ерекше өзгешелігі болып табылады.Оқыту мақсаттарының құрастырылған жүйесі: білімді функционалдық және шығармашылық қолдану, сын тұрғысынан ойлау, зерттеу жұмыстарын жүргізу, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды пайдалану, қарым-қатынас жасаудың түрлі тәсілдерін қолдану, топпен және жеке дара жұмыс істей алу, мәселелерді шешу және шешімдер қабылдау сияқты кең ауқымды дағдыларын дамытуға негіз болады. Кең ауқымды дағдылар оқушының мектептегі білім алу тәжірибесінде де, келешекте мектепті бітіргеннен кейін де жетістігінің кепілі болып табылады

Экономикадағы заманауи инновациялар, еңбек нарығындағы өзгерістер оқушылардың күрделі міндеттерді шешу үшін немесе оларды шешудің жаңа тәсілдерін табу үшін жағдаятқа, идеялар мен ақпараттарға талдау жасау және бағалауға, алған білімі мен тәжірибесін жаңа идея мен ақпаратты жинақтау үшін шығармашылық қолдануға мүмкіндік беретін дағдылар жиынтығын меңгеру қажеттілігіне себепші болады. Жігерлілік, алғырлық, өзгерістерге дайындығы, байланысқа бейімділігі сияқты тұлғалық қасиеттер өзекті болып отыр.

Нақты пән бойынша күнделікті білім беру үдерісінің мазмұны оқу мақсаттарына бағынады және оқушылардың меңгерген білім, білік және дағдыларын кез келген оқу үдерісінде және өмір жағдаяттарында шығармашылықпен пайдалану даярлылығын қалыптастыруға,жетістікке қол жеткізуде қажырлылықтыдамытуғабағытталған, өмір бойы білім алуға ынталандырады.

Кең ауқымдағы дағдылармен бірлікте жеке қасиеттердің дамуы: «қазақстандық патриотизм мен азаматтық жауапкершілік», «құрмет», «ынтымақтастық», «еңбек пен шығармашылық», «ашықтық», «өмір бойы білім алу» сияқты білім берудің басты құндылықтарына оқушыларды дағдыландырудың негізі болып табылады. Бұл құндылықтар оқушының тәртібі мен күнделікті іс-әрекеттерін ынталандыратын тұрақты тұлғалық бағдары болуы тиіс.

Оқу бағдарламаларын әзірлеудің негізі болып табылатын тұжырымдамалық ережелер мен идеялар сурет түрінде визуалды берілді (1-қосымша). Суреттің ортасында құндылықтар мектепте берілетін білімнің мазмұндық және іс жүргізу аспектілерін анықтаудың негізгі бағыты ретінде, сонан соң кең ауқымды дағдылар мектепті бітірген кездегі нәтижелер ретінде берілген. Келесі шеңберде білім салалары білім беру мазмұнының функционалдық толыққандылығының көрсеткіші ретінде берілген. Соңғы шеңберде оқу үдерісіне енгізілген барлық инновациялар ұсынылды.












  1. «Жаратылыстану» оқу пәнін оқыту мақсаты мен міндеттері


«Жаратылыстану» пәнінің маңыздылығы

Жаратылыстану бағытында білім беру кіші мектеп жасындағыларда табиғи білімқұмарлықтың дамуына, әлем жайлы ой-өрістің кеңеюіне, ғылыми ұғынудың және қоршаған әлемді тұтастай қабылдаудың дамуына, қоршаған әлемді қорғау және бағалай білу біліктіліктерінің дамуына көмектеседі.

Бастауыш мектепте оқушыларға «Жаратылыстану» пәнін оқу және меңгеру келесілерді түсінуге мүмкіндік береді:

  • қоршаған әлемнің күрделілігі мен көп қырлылығын, сондай-ақ табиғи құбылыстар мен үрдістердің өзара байланысын;

  • өлі және тірі табиғатта болып жатқан кейбір табиғи құбылыстар мен үрдістердің себептерін;

  • жаратылыстану бағытындағы білімнің адамның көптеген іс-әрекет түрлері үшін маңыздылығын.

Атаулы пәнді оқу қоршаған әлемнің түрлі құбылыстары мен нысандары жайлы білімнің жинақталуына және күнделікті өмірде алуан түрлі практикалық және зерттеу әрекеттері арқылы алынған білімнің байланысын түсінудің қалыптасуына көмектеседі.

Бастауыш мектепте «Жаратылыстану» пәнінен оқу бағдарламасы зерттеу, ойлау, коммуникативтік дағдылар мен біліктіліктер негіздерінің қалыптасуына бағытталған:

  • гипотеза құру және оларды тексерудің жолдарын ұсыну, эксперименталды берілулер негізінде қорытынды жасау;

  • мәселені анықтау, сұрақтарды дұрыс алу, зерттеу жұмысының жоспарын құру, бақылау, эксперимент жүргізу, зерттеу жұмсысының нәтижесін бағалау және сипаттау, пайымдау, қорытынды шығару;

  • БАҚ хабарламалары мазмұнындағы, Ғаламтор ресурстарындағы, ғылыми-көпшілік әдебиеттердегі жаратылыстану бағытындағы ақпараттармен жұмыс: іздеу әдістерін игеру, ақпараттың мағыналық негізін айрықшалау және ақпараттың растығын бағалау;

  • өлі және тірі табиғаттағы үрдістердің сипатын, экожүйе компоненттерінің өзара байланысын, адам әрекетінің қоршаған ортаға қалай ықпал ететінін ашуға көмектесетін қарапайым эксперименттер мен бақылаулар жүргізу;

  • өзіндік қарапайым зерттеулер қорытындыларын түрлі формада ұсыну;

  • жаратылыстану ғылымы бағытындағы маңызды жетістіктердің қолданбалы мәнін түсіндіру.


«Жаратылыстану» пәні бойынша оқу бағдарламасының мақсаты

«Жаратылыстану» пәні негізгі мектептегі «Биология», «География», «Химия», «Физика» пәндерін зерделеу негізін қалауға, алған білімдерін күнделікті өмірде (үйде, мектепте, табиғат әлемінде) кездесетін табиғат құбылыстары мен үдерістерін түсіндіру, сипаттау, болжау үшін қолдану білігін дамытуға бағытталған.

Пән бағдарламасы келесі міндеттерді шешуді көздейді:

- әлемнің қазіргі заманғы жаратылыстану ғылымы тұрғысынан қалыптасқан бейнесі мен жаратылыстану ғылымдарының әдістері туралы білім негіздерін қалыптастыру; жаратылыстанудың техника мен технология дамуына елеулі ықпал еткен маңызды идеяларымен, жетістіктерімен таныстыру;

- қоршаған әлемнің құбылыстарын түсіндіру, БАҚ, интернет ресурстары, арнайы және ғылыми-көпшілік әдебиеттерден алынған жаратылыстану ғылымы тұрғысынан және өмірлік маңызды мазмұны бар ақпаратты қабылдау біліктіліктерін қалыптастыру;

- зияткерлік, шығармашылық қабілеттерді, сын тұрғысынан ойлау қабілетін қарапайым зерттеулер, құбылыстарды талдау, жаратылыстану ғылымдық ақпаратты қабылдау және түсіндіру барысында дамыту;

- табиғат заңдарын тану және жаратылыстану ғылымдарының жетістіктерін өркениеттің дамуы мен өмір сапасын жақсарту үшін пайдалану мүмкіндігіне сенімділікті тәрбиелеу;

- күнделікті өмірде тіршілік қауіпсіздігін қамтамасыз ету, заманауи технологияларды сауатты пайдалану, денсаулық пен қоршаған ортаны қорғау үшін жаратылыстану ғылымдары бойынша білімдерін қолдану.


2. Оқу үдерісін ұйымдастырудағы педагогикалық тәсілдемелер

Құндылықтарға бағытталған ұстаным

Оқытудағы құндылықтарға бағытталған ұстаным – ол оқу әрекетін белгілі бір құндылықтар тұрғысынан ұйымдастыру және жүзеге асыру, нәтижелерге қол жеткізу және пайдаланудың тәсілі. Құндылыққа бағытталған ұстаным оқушы тұлғасының бойында мақсатты түрде құндылықтар жүйесін қалыптастырады. Құндылықтарға бағытталу–ол тұлғаның өз әрекетінде жетекшілікке жекелеген құндылықтарды таңдап алу (құндылықтарда бағдарлану қабілеттілігі) қабілеттілігі (қасиеті), және оларды өзінің әлеуметтік маңызды құндылықтары ретінде сезіну және қабылдау қабілеттілігі.Құндылықтарды жүзеге асыру дегеніміз құндылықтардан шығатын талаптарға сай болу және күнделікті өмірді сол талаптарға бағындыру. Құндылықтардың мәні қоғамда сәтті әрекет ету үшін қажетті ережелерді, дағдыларды, өмір салтын, жүріс-тұрысты қалыптастыруда көрініс табады.

Құндылықтар–қоғам қолдайтын және адамдардың көпшілігі мойындайтын белгілі нысандардың және құбылыстардың, адамдық қасиеттер мен өзін өзі ұстау ережелерінің тұлғалық және әлеуметтік-мәдени маңыздылығы. Құндылықтар тұлғаны ынталанырудың өте маңызды факторы ретінде жүріс-тұрыс пен іс-әрекеттерді бағдарлайды. «Мәңгілік ел» ұлттық идеясының құндылықтары орта білім беру құндылықтарының негізі болып табылады. Қазақстандық патриотизм және азаматтық жауапкершілік, құрмет, ынтымақтастық, еңбек пен шығармашылық, ашықтық және өмір бойы оқып-үйрену - орта білім берудің құндылықтары ретінде белгіленді.

Тұлғаға бағытталған ұстаным

Тұлғаға бағытталған ұстанымның мақсаты оқу үдерісін дараландыру, оқу үдерісінде тұлғаны, оның жеке психикалық және физиологиялық ерекшеліктерін, қажеттіліктері мен жүріс-тұрыс уәждерін, әлеуетті қабілеттіліктерін ескере отырып үйлесімді қалыптастыру және жан-жақты дамыту, оның шығармашылық қабілеттерін толық ашу.

Іс-әрекеттік ұстаным

Іс-әрекеттік ұстанымның негізгі мазмұны –оқушыбілімді дайын күйінде алмай, оны өзі өндіреді, өзінің оқу әрекетінің мазмұны мен түрлерін ұғынады, оның ережелер жүйесін түсінеді және қабылдайды, жетілдіруге белсенді қатысады. Ол өз кезегіндебілімдердің, біліктердің, оқып-үйрену және кең ауқымды дағдылардың белсенді әрі сәтті қалыптасуын қамтамасыз етеді.Оқушылардың оқу әрекеттері келесі басты санаттар бойынша топтастырылған: «біледі», «түсінеді», «талдайды», «бағалайды», «синтездейді».

Саралап оқыту ұстаны

Саралап оқыту ұстанымы - оқу үдерісін оқушылардың әртүрлі топтарынамамандандырылуын,оқушылардың жеке қабілеттіліктерін ескеру мақсатында әртүрлі топтарға түрлі жағдайларды жасауды көздейді. Саралап оқыту ұстанымы әртүрлі оқушылар тобының оқу әрекетін ұйымдастыру үшінарнайы оқыту әдістерін және іс-әрекеттерді саралау тәсілдерін кіріктіреді. Күрделілігімен, оқу-танымдық қызығушылықтарымен, мұғалім тарапынан көмек сипатымен ерекшеленетін сараланған тапсырмаларды қолдану - сараланған оқу іс-әрекеттерін ұйымдастырудың шарты болып табылады.

Коммуникативтік ұстаным

Білім берудегі коммуникативтік ұстаным дегеніміз ақпаратты тарату мен жариялауда, білім, білік және дағдылармен алмасуда екіден асатын адамдардың сөйлеу арқылы атқарылатын әрекеттесу үдерісі. Коммуникативтік ұстанымның нәтижесі болып тіл арқылы қатынасу қабілеттілігі, яғни тілдік және сөйлеу нормаларын дұрыс пайдалана және қатынас жағдайына сай тиімді қатынас жүріс-тұрысын таңдай отырып, түрлі жағдайларда қатынас әрекетінің басқа қатысушыларымен ой бөлісу және алмасу қабілеттілігі болып табылады. Коммуникативті ұстанымға сәйкес ұйымдастырылған оқу үдерісі қатынасу икемділікті қалыптастыратын тапсырмаларды және шынайы қатынас жағдайларына сай жұмыс режимдерін (жұптық және топтық жұмыстарды) кіріктіру керек.

Ортақ тақырыптар арқылы оқыту

«Жаратылыстану» оқу пәнінің «ортақ тақырыптарының» мазмұны оқушының жақын аймағынан, яғни оның өз іс-әрекетімен тікелей байланысты тақырыптарды оқудан басталады. Алты-жеті жастағы балалар өз ойын білдіруге, оқу мазмұны бойынша сұрақ қоюға, сұрақтарға жауап іздеуге үйренуі тиіс.

Ойын іс-әрекеттері арқылы оқыту

Оқу үдерісінде білімді меңгертуде оқу әдісі ретінде ойын іс-әрекетін қолдану оқушылардың танымдық белсенділігін арттыруға мүмкіндік береді.

Педагогикалық ойын технологияларың басты элементтері – ойын алдында оқушыларға нақты оқу мақсаты қойылады; ойын арқылы белгілі педагогикалық нәтижеге қол жеткізу жоспарланады, оқу әрекеті ойын ережелеріне бағынады, оқу материалы ойынның құралы болып табылады. Оқушылардың сабақтағы ұжымдық іс-әрекетін ұйымдастыруға бағытталған ойын әдісі арқылы, олардың шағын топтың өзге мүшелерінің пікірін сыйлауына, әртүрлі өнімді іс-әрекет негізінде соңғы нәтижені алдын-ала көре білуіне, өзбетіндік іс-әрекетін жоспарлауына, мақсатқа жету амалдарын таңдауына мүмкіндік беріледі.

Жобалық ұстаным

Оқу жобасы – оқушының немесе оқушылар тобының ғылыми-зерттеушілік, шығармашылық немесе практикалық сипаттағы проблемаларды шешу жөніндегі нәтижелерге қол жеткізу үшін бағытталған оқу-танымдық әрекеті. Ортақ мақсатымен, келісілген әдістер мен іс-әрекеттердің реттілігімен, кеңейтілген шешімдер мен белгілі тәсіл бойынша рәсімделген нәтижелермен сипатталынады. Бұл әдіс білім алушының өз алдына жеке проблема қойып, оны шешуде өзбетіндік іс-әрекетін танытуымен сипатталады. Бастауыш деңгей білім алушыларының жас ерекшеліктеріне сәйкес жобалау әдісі толығымен жүзеге асырылмайды. Бірақ, жобалау іс-әрекетінің алгоритімі (жоба – мұғалімнің көмегімен білім алушының маңызды проблеманы шешудегі өзбетіндік іс-әрекет кешені) толығымен сақталады. Бөлім мазмұнымен танысу аясында білім алушылардың ұжымдық/топтық жобалар бойынша жұмыстарын ұйымдастыру ұсынылады. Жобалық жұмыстарды ұйымдастыру сабақпен шектелмейді, сондықтан да сабақ-сабақтан тыс интеграцияда қарастырылады.


3. Оқу жетістіктерін бағалау тәсілдері


«Жаратылыстану» пәнін меңгеру нәтижелері критериалды бағалауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.

Критериалды бағалау оқыту, оқу және бағалаудың өзара тығыз байланысында негізделген. Критериалды бағалау нәтижелері білім беру процессін тиімді жоспарлау және ұйымдастыру мақсатында пайдаланылады.

Критериалды бағалау қалыптастырушы және жиынтық бағалаудан тұрады.

Қалыптастырушы бағалау үздіксіз өткізіледі, оқушы мен оқытушы арасындағы кері байланысты қамтамасыз етеді және оқу процессін дер кезінде түзетуге мүмкіндік береді.

Жиынтық бағалау белгілі оқу мерзімінде оқу блогын оқып бітіргенде өткізіледі, оқушыларға кері байланысты қамтамасыз ету үшін, пән бойынша тоқсандық және жылдық бағаларды қою үшін колданылады.


4. «Жаратылыстану» пәнінің мазмұнын ұйымдастыру

4.1. Оқу жүктемесін бөлу

Бағдарлама бойынша әр сыныптағы сағат саны:



Сынып

Апталық жүктеме


Жылдық сағат саны

1

1

33

2

1

34

3

2

68

4

2

68


«Жаратылыстану» пәнінен сабақ беруге арналған кабинет

Бастауыш сыныптары кабинеттеріндегі жиһаздардың орналасуы еркін қозғалуға, ойын, эксперименттер өткізуге, оқушылар жұмыстарының көрмесі мен ресурстарға жеткілікті кеңістік, орын болуын қамтамасыз етуге тиісті. Пәнді оқыту үшін мамандандырылған зертхананың болуы міндетті емес, мүмкіндік болған жағдайда биология, физика және химия кабинеттері ресурстарын қолдану ұсынылады.

Төменде бастауыш мектепте «Жаратылыстану» пәнін оқыту үшін қажетті құрал-жабдықтар мен материалдардың тізімі берілген:

  • компьютер;

  • интерактивті тақта;

  • проектор;

  • деректермен жұмысқа арналған компьютерлік бағдарламалар;

  • үзіліссіз қуат беру көзі;

  • принтер-сканер;

  • бор тақтасы;

  • жылжымалы тақта;

  • магнитті тақта;

  • проектор;

  • компьютер;

  • MGA (датчиктер көмегімен деректерді тіркейтін аспап);

  • таблетка тәрізді батареялар мен тұтқыш;

  • жалғағыш сымдар;

  • қосып-ажыратқыш;

  • 2-4 V лампалар;

  • сандық фотоаппарат;

  • глобус;

  • күн жүйесінің моделі;

  • тақырыпқа сай түрлі модельдер мен нақпішіндер (муляждар);

  • бөлме өсімдіктері;

  • тақырып бойынша кестелер мен плакаттар;

  • тақырыптық бейнематериал коллекциясы;

  • табиғи кендер мен минералдар коллекциясы;

  • айна;

  • жарық көзі;

  • жылу көзі;

  • еріткіш заттар;

  • ыстыққа төзімді ыдыс;

  • колбалар;

  • шыны түтік;

  • сүзгіш қағаз;

  • қорғаныш көзілдірік;

  • үлкейткіш әйнек (лупа);

  • микроскоп;

  • әртүрлі өлшемді магниттер жинағы;

  • термометрлер;

  • жүктер;

  • таразы (теңдеушелермен және электрондық);

  • жарық датчигі;

  • таймер;

  • динамометр;

  • өлшеуіш рулетка;

  • секундомер;

  • дыбыс көзі (музыка аспаптары, қоңыраулар және т.б.);

  • дыбыс өлшегіш;

  • мөлдір және мөлдір емес денелер;

  • калориметрлер (термос);

  • түрлі электрөткізгіш заттардың жиыны (әйнек, мыс, болат, алюминий, резеңке, пластмасса);

  • магниттік компастар;

  • телескоп;

  • анықтамалықтар мен энциклопедиялар;

  • флипчарт;

  • қағаз қыстырғышы бар планшет;

  • ватман;

  • өсімдіктер гербарийі;

  • топырақ түрі коллекциясы;

  • Қазақстанның физикалық картасы, тақырыптық карталар;

  • жануарлар тұлыбы;

  • адам қаңқасы.


4.2. Оқу пәнінің мазмұны.


Пән мазмұны оқу бөлімдері бойынша ұйымдастырылған. Оқу бөлімдері әрі қарай жинақталған білім, түсінік және дағдыларды қалыптастыру мақсаттарын көздейтін бөлімшелерден тұрады. Әр бөлімше ішінде дәйектілікпен ұйымдастырылған оқу мақсаттары мұғалімдерге өз жұмысын жоспарлауға және оқушылар жетістігін бағалауға, сондай-ақ, оларды оқудың келесі кезеңдері жөнінде ақпараттандыруға мүмкіндік береді.

Бөлімдер

Бөлімшелер

1

Мен - зерттеушімін

1.1 Ғылым мен зерттеушілердің рөлі

1.2 Табиғатты тану әдістері

2

Тірі табиғат

2.1 Өсімдіктер

2.2 Жануарлар

2.3 Адам

3

Заттар және олардың қасиеттері

3.1 Заттардың типтері

3.2 Ауа

3.3 Су

3.4 Табиғат ресурстары

4

Жер және Ғарыш

4.1 Жер

4.2 Ғарыш

4.3 Кеңістік және уақыт

5

Табиғат физикасы

5.1Күш және қозғалыс

5.2 Жарық

5.3 Дыбыс

5.4 Жылу

5.5 Электрлік

5.6 Магниттілік


Бағдарламада «Оқу мақсаттары» төрт саннан тұратын кодтық белгімен белгіленді. Кодтық белгідегі бірінші сан сыныпты, екінші және үшінші сан бөлімше ретін, төртінші сан оқу мақсатының реттік нөмірін көрсетеді. Мысалы, 1.2.1.4. кодында «1» - сынып, «2.1» - екінші бөлімнің бірінші бөлімшесі, «4» - оқу мақсатының реттік саны.


4.3. Оқу мақсаттарының жүйесі


1-бөлім. Мен – зерттеушімін


Бөлімше


1-сынып

2-сынып

3-сынып

4-сынып

1.1. Ғылым мен зерттеушілердің рөлі

1.1.1.1 қоршаған әлем құбылыстары,үдерістері мен нысандарын зерттеудің қажеттілігін түсіндіру

2.1.1.1 қоршаған әлем құбылыстары, үрдістері мен нысандарын зерделеуге қажетті жағдайлар мен тұлғалық қасиеттердіанықтау

3.1.1.1 өте маңызды ғылыми жаңалықтар мен олардың адамның күнделікті өміріне әсері туралы әңгімелеу

4.1.1.1 өз толғаныстары негізінде зерттеулердің өзекті бағыттарын анықтау

1.2. Табиғатты тану әдістері

1.1.2.1 қоршаған әлем құбылыстарына бақылау жүргізу;

1.1.2.2 көрсетілген экспериментті түсіндіру

2.1.2.1 «ақпарат көзі» ұғымын және оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіру;


2.1.2.2 бақылаудың басты белгілерін анықтау (мақсат, нысан, жоспар, мерзімдер, нәтиже);


2.1.2.3 бақылау нәтижелерін шартты белгілердің көмегімен белгілей білу;


2.1.2.4 бақылау жүргізудің жоспарын құру;


2.1.2.5 құрылған жоспарға сәйкес бақылау жүргізу және қорытындылар жасау;


2.1.2.6 эксперименттің басты белгілерін анықтау (мақсат, болжам, ресурстар, жоспар, мерзімдер, нәтиже);


2.1.2.7 эксперимент жүргізу және оның нәтижелерін кесте түрінде белгілеу

3.1.2.1 ақпарат көзінің түрлерін анықтау;


3.1.2.2 ақпарат көздерінің артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау;


3.1.2.3 экспериментті жоспарлау және жүргізу;


3.1.2.4 жүргізілген эксперимент нәтижелерін құрылған жоспарға сәйкес диаграмма түрінде көрсету, қорытындылар жасау

4.1.2.1 зерттеу әдістерінің(бақылау мен эксперимент)артықшылықтары жәнекемшіліктері негізінде таңдау себебін түсіндіру;


4.1.2.2 алынған нәтижелерді оқушы таңдағанформада ұсыну



2-бөлім.Тірі табиғат

Бөлімше

1-сынып

2-сынып

3-сынып

4-сынып


2.1 Өсімдіктер

1.2.1.1 өсімдіктердің негізгі сипаттамаларын және олардың өмірлік формаларын анықтау;


1.2.1.2 өсімдіктердің негізгі бөліктерін ажырату;


1.2.1.3 жабайы өсімдіктер мен мәдени өсімдіктерді ажырату;


1.2.1.4 өсімдіктердің тіршілігіне қажетті жағдайларды зерттеу;


1.2.1.5 мәдени өсімдіктерге күтім жасаудың тәсілдерін сипаттау

2.2.1.1 өсімдіктердің әр түрлі жағдайларда өсу мүмкіндіктерін зерттеу;


2.2.1.2 өсімдіктердің маусымдық өзгерістерін сипаттау;


2.2.1.3 өсімдіктің негізгі бөліктерінің қызметін сипаттау;


2.2.1.4 мекен ету ортасына байланысты өсімдіктер топтарынсалыстыру;


2.2.1.5 өсімдіктердің қоршаған ортаның әртүрлі жағдайларында (ылғал)бейімделу мүмкіндігін түсіндіру


2.2.1.6 өз аймағының өсімдіктерін сипаттау;


2.2.1.7 топырақты баптаудың маңызын түсіндіру;


2.2.1.8 өсімдіктерге қамқорлық жасаудың маңыздылығын түсіндіру

3.2.1.1 өсімдіктердің фотосинтез процесінде оттегіні бөлуін түсіндіру;


3.2.1.2 өсімдіктердің қоршаған орта жағдайларына (жылу, жарық, ылғал) қалай бейімделу тәсілдерін түсіндіру;


3.2.1.3 өз аймағының табиғи қауымдастығын сипаттау;


3.2.1.4 адамзаттың тіршілік іс-әрекеттерінің өсімдіктердің саналуандығына әсерін түсіндіру;


3.2.1.5 Қызыл кітаптың сирек кездесетін және жоғалып бара жатқан өсімдіктерді сақтаудағы рөлін анықтау

4.2.1.1 қоректік тізбектегі өсімдіктердің рөлін анықтау;


4.2.1.2 өсімдіктің тіршілік циклін сипаттау;


4.2.1.3 тозаңдану нәтижесінде тұқымның түзілуін сипаттау;


4.2.1.4 тұқым таралутәсілдерін зерттеу;


4.2.1.5 төменгі және жоғарғы өсімдіктерді ажырату;


4.2.1.6 өсімдіктерді қорғау әдістерін ұсыну

2.2 Жануарлар

1.2.2.1 жануарлар мен өсімдіктерді салыстыру, олардың ұқсастықтары мен айырмашылығын анықтау;


1.2.2.2 жабайы және үй жануарларын ажырату;


1.2.2.3 жыл мезгілдерінің ауысуына жануарлардың бейімделуін түсіндіру

2.2.2.1 жануарларды омыртқалыларға және омыртқасыздарға жіктеу;


2.2.2.2 жануарлар класының өкілдерін ажырату: жәндіктер, балықтар, қосмекенділер,бауырмен жорғалаушылар, құстар және сүтқоректілер;


2.2.2.3 жануарлардың тіршілік ортасына бейімделуін сипаттау;


2.2.2.4 жануарлардың көбею тәсілдерін түсіндіру;


2.2.2.5 жануарлардың саналуандығын сақтаудың маңыздылығын түсіндіру

3.2.2.1 жануарлардың типтерін сипаттау;


3.2.2.2 табиғаттағы жануарлардың өзара қарым қатынас түрлерін сипаттау;


3.2.2.3 өсімдіктер мен жануарлар арасындағы өзара байланысты зерттеу;


3.2.2.4 тіршілік ортасындағы өзгерістерге байланысты жануарлар санының өзгеруін түсіндіру;


3.2.2.5 жануарлар санының азаюына ықпал ететін адамның іс-әрекет түрлерін анықтау

4.2.2.1өз аймағының жануарларын жіктеу;


4.2.2.2 жәндіктердің өмір циклін зерттеу;


4.2.2.3 өсімдік қоректі және жыртқыш жануарларды ажырату;


4.2.2.4 симбиоздық қарым-қатынасқа мысал келтіру;


4.2.2.5 қоректік тізбектегі қарым-қатынас үрдісін түсіндіру;


4.2.2.6 белгілі бір тіршілік ортасындағы қоректік тізбектердің модельдерін құрастыру;


4.2.2.7 жойылу шегінде тұрған жануарларға мысалдар келтіру;



4.2.2.8 ұлттық саябақтар мен қорықтарды құрудың мақсатын түсіндіру

2.3 Адам

1.2.3.1 адам денесінің негізгі бөліктерін және олардың қызметтерін атау;


1.2.3.2 адам өмірінің кезеңдерін сипаттау;


1.2.3.3 адамның өсуі мен дамуы үшін керек қажеттіліктерді анықтау

2.2.3.1 адамның тірек-қимыл жүйесінің қызметін анықтау;


2.2.3.2 дұрыс сымбатты сақтаудың маңыздылығын түсіндіру;


2.2.3.3 бұлшық ет қысқаруының қозғалыс үшін рөлін түсіндіру;


2.2.3.4 жеке гигиенаның денсаулықты сақтаудағы рөлін анықтау;


2.2.3.5 тістерді күтудің денсаулықты сақтаудағы маңызын анықтау

3.2.3.1адамның ішкі ағзаларының орналасуын анықтау;


3.2.3.2 энергияны алуда асқорыту жүйесінің рөлін сипаттау;


3.2.3.3 тыныс алу жүйесін және оның адам ағзасындағы рөлін сипаттау;


3.2.3.4 қан айналым жүйесін оның адам ағзасындағы рөлін сипаттау;


3.2.3.5 адам ағзасының аурулар мен инфекциялардан қорғану әдіс-тәсілдерінтүсіндіру

4.2.3. 1 зәр шығару жүйесін және оның адам ағзасындағы рөлін сипаттау;


4.2.3.2 жүйке жүйесі және оның адам ағзасындағы рөлін сипаттау


3-бөлім. Заттар және олардың қасиеттері

Бөлімше

1-сынып

2-сынып

3-сынып

4-сынып


3.1 Заттардың типтері



3.3.1.1 заттарды пайда болуы және агрегаттық күйі бойынша жіктеу

4.3.1.1 заттардың қолдану шеңберін олардың қасиеттеріне байланысты анықтау;


4.3.1.2 құрастырылған эксперимент жоспарына сәйкес затты алу

3.2Ауа


2.3.2.1 біздің ғаламшарымыз үшін ауаның және ауа тазалығын сақтаудың маңыздылығын түсіну;


2.3.2.2. ауаның кейбір қасиеттерін сипаттау (агрегаттық күйі, түсі, иісі);


2.3.2.3 ауаның кеңістікті толтыру қасиетін және жылу өткізгіштігін зерттеу

3.3.2.1ауаның құрамын сипаттау;


3.3.2.2 ауаның жануды қолдайтын қасиетін сипаттау;

4.3.2.1адам өмірінің әр түрлі саласында ауаны пайдаланудың тәсілдерін анықтау;


4.3.2.2 ауаның ластану көздерін анықтау;


4.3.2.3ауаның тазалығын сақтау тәсілдерін және оны тазарту шараларын ұсыну;


4.3.2.4 ауаның табиғаттағы орын ауыстыру үдерісін түсіндіру;


4.3.2.5 желдің пайдасы мен зияны туралы мысал келтіру

    1. 3.3 Су


2.3.3.1 судың физикалық қасиеттерінанықтау (дәмсіз, иіссіз, белгілі бір формасының болмауы, аққыштығы);


2.3.3.2 судың агрегаттық күйінің өзгеру үдерісін зерттеу

3.3.3.1 судың тірі ағзаларда және өлі табиғатта кездесетінін түсіндіру;


3.3.3.2.судың негізгі табиғи көздерін салыстыру;


3.3.3.3 ауыз суды қолдануда ұқыптылық танытудың қажеттілігін түсіндіру;


3.3.3.4 суды тазартудың түрлі тәсілдерін ұсыну;


3.3.3.5 суды тазартуға арналған фильтрдің өз моделін ұсыну;


3.3.3.6 судың тіршілік үшін маңыздылығын түсіндіру

4.3.3.1 судың табиғаттағы айналымын сипаттау;


4.3.3.2 атмосфералық жауын-шашынның түзілу үдерісін сипаттау;

4.3.3.3 судың ластану көздерін анықтау;


4.3.3.4 табиғатта судың ластануына әр түрлі ағзаларға әсерін түсіндіру;


4.3.3.5 түрлі заттардың судағы ерігіштігін зерттеу

3.4 Табиғатресурстары


2.3.4.1табиғи ресурстартүрлерін және көздерін анықтау;


2.3.4.2 табиғи ресурстарды генезисі бойынша жіктеу(табиғи және антропогендік);

3.3.4.1 кейбір ағзалардың тіршілігі үшін топырақтың рөлін түсіндіреді;


3.3.4.2 топырақтың негізгі құрамын зерттеу (топырақ, құм, балшық, өсімдіктер мен жануарлардың қалдықтары, су, ауа);


3.3.4.3 топырақтың негізгі қасиеттерін анықтау;


3.3.4.4 топырақтың құнарлылығын құрамына қарай зерттеу

4.3.4.1кейбір пайдалы қазбалардың (бор, тұз, әктас, балшық, мұнай, гранит, көмір) қолданылу саласын анықтау;


4.3.4.2 Қазақстанның негізгі

пайдалы қазбаларының кен орындарын картадан көрсету;


4.3.4.3 пайдалы қазбаларды сақтаудың және тиімді қолданудың жолдарын ұсыну



4-бөлім. Жер және Ғарыш

Бөлімше

1-сынып

2-сынып

3-сынып

4-сынып


4.1 Жер

1.4.1.1 Жердің пішінін оның жасанды моделі негізінде анықтау

2.4.1.1 Жер мен Күн арасындағы байланысты түсіндіру;


2.4.1.2 Жердің табиғи серігінанықтау

3.4.1.1 Жер сфераларын түсіндіру және графиктік кескіндеу

4.4.1.1 жер бетінің ірі элементтерін атау және сипаттау

4.2Ғарыш

1.4.2.1астрономияны ғарыш туралы ғылым ретінде сипаттау;


1.4.2.2 ғарышты зерттеуге арналған құрылғылар мен ұшу аппараттарын сипаттау;


1.4.2.3 жекелеген ғарыштық денелерді атау және сипаттау

2.4.2.1 Күн жүйесі ғаламшарларының орналасу тәртібін анықтау;


2.4.2.2 Күн жүйесі ғаламшарларын сипаттау

3.4.2.1 ғарышты игерудің кейбір айтулы оқиғалары туралы әңгімелеу;


3.4.2.2 адамзат дамуындағы ғарыштың маңызын түсіндіру

4.4.2.1 Жердегі тіршілікке ғарыштыңәсерін анықтау

4.3 Кеңістік және уақыт

1.4.3.1 уақыттың маңыздылығын түсіндіру;


1.4.3.2 уақыттыөлшеу құралдарын анықтау

2.4.3.1 негізгіуақытөлшем бірліктерінажырату;


2.4.3.2 ғарыштағы қашықтық пен уақыттың ерекшеліктерін түсіндіру

3.4.3.1 Жердің өз өсінен айналу периодын және оның салдарын түсіндіру

4.4.3.1 Жердің орбиталдықайналуынжәне оның салдарын түсіндіру;


4.4.3.2 жыл маусымдарын сипаттау



5-бөлім. Табиғат физикасы

Бөлімше

1-сынып

2-сынып

3-сынып

4-сынып


5.1.Күштер және қозғалыс

1.5.1.1түрлі денелердің қозғалысынан мысалдар келтіру;


1.5.1.2 қозғалыстың адам өміріндегі және табиғаттағы маңыздылығын анықтау;


1.5.1.3 қозғалыстың түрлі траекториясын зерттеу, оларды сурет түрінде көрсету

2.5.1.1 түрлі денелердің әртүрлі жылдамдықпен қозғалысына мысалдар келтіру;


2.5.1.2 жылдамдықты түсіндіруде сапалық сипаттамаларын қолдану;


2.5.1.3 қозғалыс тудыратын күштерді зерттеу;


2.5.1.4.массаны анықтауға арналған құралдарды таңдау және пайдалану

3.5.1.1 серпімділік күшін зерттеу және оның білінуіне мысалдар келтіру;


3.5.1.2ауырлық күшін зерттеу және оның білінуіне мысалдар келтіру;


3.5.1.3 үйкеліс күшін зерттеу және оның білінуіне мысалдар келтіру;


3.5.1.4 күштің әсер ету бағытын анықтау

4.5.1.1 Архимед күшін сипаттау,адам өмірінде және табиғатта кездесуіне мысалдар келтіру;


4.5.1.2 судағы әр түрлі денелерге әсер ететін Архимед күшінбақылау және болжау

5.2 Жарық

1.5.2.1 жарық пен қараңғылықты салыстыру;


1.5.2.2 жарықтыңтабиғи және жасанды көздерін ажырату;


1.5.2.3 жасанды жарықтың қажеттілігін және оның көздерін анықтау

2.5.2.1 кейбір денелердің жарық өткізгіштік қасиетін зерттеу

3.5.2.1 көлеңкенің пайда болу себептері мен ерекшеліктерін түсіндіру;


3.5.2.2 денелердің жарықты шағылыстыру қабілетін түсіндіру

4.5.2.1 көлеңкенің бөгет өлшеміне жәнежарық көзінен бөгетке дейінгі қашықтыққа тәуелділігін зерттеу және түсіндіру;


4.5.2.2 жарықтың жұтылуы сияқты қасиетін зерттеу және түсіндіру

5.3 Дыбыс

1.5.3.1 дыбыстың таралуының ерекшеліктерін түсіндіру;


1.5.3.2 дыбыстың табиғи және жасанды көздерін ажырату

2.5.3.1дауыс қаттылығы бойынша дыбыс көздерін жіктеу

3.5.3.1 дыбыс көзі мен қабылдағыш арасындағы қашықтықтан дыбыс қаттылығының тәуелділігін түсіндіру

4.5.3.1 дыбыстың қаттылығы мен жылдамдығына белгілі бір бөгеттің әсерін зерттеу және түсіндіру

5.4 Жылу

1.5.4.2 жылыту құрылғыларынанықтау

2.5.4.1 түрлі денелердіңтемпературасын өлшеу


4.5.4.1 түрлі материалдардың жылу өткізгіштігін зерттеу

5.5 Электрлік

1.5.5.1 адамдардың күнделікті өміріндегі электр энергиясының маңызын түсіндіру


3.5.5.1 электр энергиясы көздерін анықтау;


3.5.5.2 қарапайым электр тізбегінің сызбасынжинау;


3.5.5.3 қарапайым электр тізбегін және олардың элементтерін көрсете отырып сызбасынұсына білу

4.5.5.1 әртүрлі материалдардың электр өткізгіштігін зерттеу

5.6 Магниттілік

1.5.6.1 магниттілік қасиеті бар жекелеген денелерді анықтау;


1.5.6.2 магниттің қасиетін зерттеу

2.5.6.1 магниттерді қолдану аясын сипаттау

3.5.6.1 магнит көмегімен әртүрлі металдардың магниттелуқасиетін зерттеу














4.4. Ұзақ мерзімді жоспарлар


1- сынып


Бөлімдер

Бөлімшелер

Оқу мақсаттары

1-тоқсан

1-бөлім. Мен – зерттеушімін

(«Өзім туралы» ортақ тақырыбы аясында)

1.1 Ғылым мен зерттеушілердің рөлі

1.1.1.1 қоршаған әлем құбылыстары,үдерістері мен нысандарын зерттеудің қажеттілігін түсіндіру

1.2 Табиғатты тану әдістері

1.1.2.1 қоршаған әлем құбылыстарына бақылау жүргізу;

1.1.2.2 көрсетілген экспериментті түсіндіру

2-бөлім.Тірі табиғат

(«Менің мектебім» ортақ тақырыбы аясында)

2.1 Өсімдіктер

1.2.1.1өсімдіктердің негізгі сипаттамаларын және олардың өмірлік формаларын анықтау;

1.2.1.2 өсімдіктердің негізгі бөліктерін ажырату;

1.2.1.3 жабайы өсімдіктер мен мәдени өсімдіктерді ажырату;

1.2.1.4 өсімдіктердің тіршілігіне қажетті жағдайларды зерттеу;

1.2.1.5 мәдени өсімдіктерге күтім жасаудың тәсілдерін сипаттау

2.2Жануарлар

1.2.2.1 жануарлар мен өсімдіктерді салыстыру, олардың ұқсастықтары мен айырмашылығын анықтау;

1.2.2.2 жабайы және үй жануарларын ажырату;

1.2.2.3 жыл мезгілдерінің ауысуына жануарлардың бейімделуін дайындығын түсіндіру

1.2 Табиғатты тану әдістері

1.1.2.1 қоршаған әлем құбылыстарына бақылау жүргізу;

1.1.2.2 көрсетілген экспериментті түсіндіру

2-тоқсан

(«Мен және менің отбасым» ортақ тақырыбы аясында)

2.3 Адам

1.2.3.1 адам денесінің негізгі бөліктерін және олардың қызметтерін атау;

1.2.3.2 адам өмірінің кезеңдерін сипаттау;

1.2.3.3 адамның өсуі мен дамуы үшін керек қажеттіліктерді анықтау

(«Бізді қоршаған әлем» ортақ тақырыбы аясында)

5.1 Күштер және қозғалыс

1.5.1.1 түрлі денелердің қозғалысынан мысалдар келтіру;

1.5.1.2 қозғалыстың адам өміріндегі және табиғаттағы маңыздылығын анықтау;

1.5.1.3 қозғалыстың түрлі траекториясын зерттеу, оларды сурет түрінде көрсету

1.2 Табиғатты тану әдістері

1.1.2.1 қоршаған әлем құбылыстарына бақылау жүргізу;

1.1.2.2 көрсетілген экспериментті түсіндіру

3-тоқсан

4-бөлім. Жер және ғарыш

(«Саяхат» ортақ тақырыбы аясында)

4.2 Ғарыш

1.4.2.1 астрономияны ғарыш туралы ғылым ретінде сипаттау;

1.4.2.2 ғарышты зерттеуге арналған құрылғылар мен ұшу аппараттарын сипаттау;

1.4.2.3 жекелеген ғарыштық денелерді атау және сипаттау

4.1 Жер

1.4.1.1 Жердің пішінін оның жасанды моделі негізінде анықтау


4.3 Кеңістік және уақыт

1.4.3.1 уақыттың маңыздылығын түсіндіру;

1.4.3.2 уақытты өлшеу құралдарын анықтау

5-бөлім. Табиғат физикасы

(«Дәстүр және ауыз әдебиеті» ортақ тақырыбы аясында)

5.4 Жылу

1.5.4.1жылыту жабдықтары мен құрылғыларын анықтау

5.5Электр

1.5.5.1 адамдардың күнделікті өміріндегі электр энергиясының маңызын түсіндіру

5.6 Магниттілік

1.5.6.1 магниттілік қасиеті бар жекелеген денелерді анықтау;

1.5.6.2 магниттің қасиетін зерттеу

1.2 Табиғатты тану әдістері

1.1.2.1 қоршаған әлем құбылыстарына бақылау жүргізу;

1.1.2.2 көрсетілген экспериментті түсіндіру

4-тоқсан

(«Тағам және сусындар» ортақ тақырыбы аясында)



(«Дені саудың жаны сау» ортақ тақырыбы аясында)

5.2 Жарық


1.5.2.1 жарық пен қараңғылықты салыстыру;

1.5.2.2 жарықтың табиғи және жасанды көздерін ажырату;

1.5.2.3 жасанды жарықтың қажеттілігін және оның көздерін анықтау

5.3 Дыбыс

1.5.3.1 дыбыстың таралуының ерекшеліктерін түсіндіру;

1.5.3.2 дыбыстың табиғи және жасанды көздерін ажырату

1.2 Табиғатты тану әдістері

1.1.2.1 қоршаған әлем құбылыстарына бақылау жүргізу;

1.1.2.2 көрсетілген экспериментті түсіндіру



2-сынып


Бөлімдер

Бөлімшелер

Оқу мақсаттары

1-тоқсан

  1. 1-бөлім. Мен – зерттеушімін

(«Өзім туралы» ортақтақырыбы аясында)

1.1 Ғылым мен зерттеушілердің рөлі

2.1.1.1қоршаған әлем құбылыстары, үрдістері мен нысандарын зерделеуге қажетті жағдайлар мен тұлғалық қасиеттердіанықтау

1.2 Табиғатты тану әдістері

2.1.2.1«ақпарат көзі» ұғымын және оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіру;

2.1.2.2бақылаудың басты белгілерін анықтау (мақсат, нысан, жоспар, мерзімдер, нәтиже);

2.1.2.3бақылау нәтижелерін шартты белгілердің көмегімен белгілей білу;

2.1.2.4бақылау жүргізудің жоспарын құру;

2.1.2.5құрылған жоспарға сәйкес бақылау жүргізу және қорытындылар жасау;

2.1.2.6эксперименттің басты белгілерін анықтау (мақсат, болжам, ресурстар, жоспар, мерзімдер, нәтиже);

2.1.2.7эксперимент жүргізу және оның нәтижелерін кесте түрінде белгілеу

2-бөлім.Тірі табиғат

(«Өзім туралы» және «Менің отбасым және достарым» ортақ тақырыптары аясында)




2.1 Өсімдіктер

2.2.1.1өсімдіктердің әр түрлі жағдайларда өсу мүмкіндіктерін зерттеу;

2.2.1.2 өсімдіктердің маусымдық өзгерістерін сипаттау;

2.2.1.3 өсімдіктің негізгі бөліктерінің қызметін сипаттау;

2.2.1.4 мекен ету ортасына байланысты өсімдіктер топтарынсалыстыру;

2.2.1.5 өсімдіктердің қоршаған ортаның әртүрлі жағдайларында (ылғал)бейімделу мүмкіндігін түсіндіру;

2.2.1.6 өз аймағының өсімдіктерін сипаттау;

2.2.1.7 топырақты баптаудың маңызын түсіндіру;

2.2.1.8 өсімдіктерге қамқорлық жасаудың маңыздылығын түсіндіру

2.2 Жануарлар

2.2.2.1жануарларды омыртқалыларға және омыртқасыздарға жіктеу;

2.2.2.2жануарлар класының өкілдерін ажырату: жәндіктер, балықтар, қосмекенділер,бауырмен жорғалаушылар, құстар және сүтқоректілер;

2.2.2.3жануарлардың тіршілік ортасына бейімделуін сипаттау;

2.2.2.4жануарлардың көбею тәсілдерін түсіндіру;

2.2.2.5жануарлардың саналуандығын сақтаудың маңыздылығын түсіндіру

1.2 Табиғатты тану әдістері

2.1.2.2бақылаудың басты белгілерін анықтау (мақсат, нысан, жоспар, мерзімдер, нәтиже);

2.1.2.3бақылау нәтижелерін шартты белгілердің көмегімен белгілей білу;

2.1.2.4бақылау жүргізудің жоспарын құру;

2.1.2.5құрылған жоспарға сәйкес бақылау жүргізу және қорытындылар жасау

2-тоқсан

2-бөлім.Тірі табиғат

(«Менің мектебім» ортақ тақырыбы аясында)


2.3 Адам

2.2.3.1 адамның тірек-қимыл жүйесінің қызметін анықтау;

2.2.3.2 дұрыс сымбатты сақтаудың маңыздылығын түсіндіру;

2.2.3.3 бұлшық ет қысқаруының қозғалыс үшін рөлін түсіндіру;

2.2.3.4 жеке гигиенаның денсаулықты сақтаудағы рөлін анықтау;

2.2.3.5 тістерді күтудің денсаулықты сақтаудағы маңызын анықтау

1.2Табиғатты тану әдістері

2.1.2.1«ақпарат көзі» ұғымын және оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіру;

2.1.2.2бақылаудың басты белгілерін анықтау (мақсат, нысан, жоспар, мерзімдер, нәтиже);

2.1.2.3бақылау нәтижелерін шартты белгілердің көмегімен белгілей білу;

2.1.2.4бақылау жүргізудің жоспарын құру;

2.1.2.5құрылған жоспарға сәйкес бақылау жүргізу және қорытындылар жасау;

2.1.2.6эксперименттің басты белгілерін анықтау (мақсат, болжам, ресурстар, жоспар, мерзімдер, нәтиже);

2.1.2.7 эксперимент жүргізу және оның нәтижелерін кесте түрінде белгілеу

3-бөлім. Заттар және олардың қасиеттері

(«Туған өлкем» ортақ тақырыбы аясында)


3.2 Ауа

2.3.2.1іздің ғаламшарымыз үшін ауаның және ауа тазалығын сақтаудың маңыздылығын түсіну;

2.3.2.2ауаның кейбір қасиеттерін сипаттау (агрегаттық күйі, түсі, иісі);

2.3.2.3ауаның кеңістікті толтыру қасиетін және жылу өткізгіштігін зерттеу

3.3 Су

2.3.3.1судың физикалық қасиеттерін анықтау (дәмсіз, иіссіз, белгілі бір формасының болмауы, аққыштығы);

2.3.3.2судың агрегаттық күйінің өзгеру үдерісін зерттеу

1.2Табиғатты тану әдістері

2.1.2.1«ақпарат көзі» ұғымын және оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіру;

2.1.2.2бақылаудың басты белгілерін анықтау (мақсат, нысан, жоспар, мерзімдер, нәтиже);

2.1.2.3бақылау нәтижелерін шартты белгілердің көмегімен белгілей білу;

2.1.2.4бақылау жүргізудің жоспарын құру;

2.1.2.5құрылған жоспарға сәйкес бақылау жүргізу және қорытындылар жасау;

2.1.2.6эксперименттің басты белгілерін анықтау (мақсат, болжам, ресурстар, жоспар, мерзімдер, нәтиже);

2.1.2.7эксперимент жүргізу және оның нәтижелерін кесте түрінде белгілеу

3-тоқсан

3-бөлім. Заттар және олардың қасиеттері

(«Дені саудың – жаны сау» ортақ тақырыбы аясында)

3.4 Табиғат ресурстары

2.3.4.1табиғи ресурстар түрлерін және көздерін анықтау;

2.3.4.2табиғи ресурстарды генезисі бойынша жіктеу (табиғи және антропогендік);

1.2 Табиғатты тану әдістері

2.1.2.1 «ақпарат көзі» ұғымын және оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіру;

2.1.2.2 бақылаудың басты белгілерін анықтау (мақсат, нысан, жоспар, мерзімдер, нәтиже);

4-бөлім. Жер және Ғарыш(«Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті» ортақ тақырыбы аясында)


4.1 Жер

2.4.1.1Жер мен Күн арасындағы байланысты түсіндіру;

2.4.1.2Жердің табиғи серігін анықтау

4.2 Ғарыш

2.4.2.1Күн жүйесі ғаламшарларының орналасу тәртібін анықтау;

2.4.2.2Күн жүйесі ғаламшарларын сипаттау

4.3 Кеңістік және уақыт

2.4.3.1негізгі уақыт өлшем бірліктерін ажырату;

2.4.3.2ғарыштағы қашықтық пен уақыттың ерекшеліктерін түсіндіру

1.2 Табиғатты тану әдістері

2.1.2.1«ақпарат көзі» ұғымын және оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіру;

2.1.2.4бақылау жүргізудің жоспарын құру;

2.1.2.5құрылған жоспарға сәйкес бақылау жүргізу және қорытындылар жасау;

5-бөлім. Табиғат физикасы («Салт-дәстүр және ауыз әдебиеті» ортақ тақырыбы аясында)


5.1 Күш және қозғалыс

2.5.1.1түрлі денелердің әртүрлі жылдамдықпен қозғалысына мысалдар келтіру;

2.5.1.2жылдамдықты түсіндіруде сапалық сипаттамаларын қолдану;

2.5.1.3қозғалыс тудыратын күштерді зерттеу;

2.5.1.4массаны анықтауға арналған құралдарды таңдау және пайдалану

1.2 Табиғатты тану әдістері

2.1.2.1«ақпарат көзі» ұғымын және оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіру;

2.1.2.5құрылған жоспарға сәйкес бақылау жүргізу және қорытындылар жасау;

2.1.2.6эксперименттің басты белгілерін анықтау (мақсат, болжам, ресурстар, жоспар, мерзімдер, нәтиже)

4-тоқсан

5-бөлім. Табиғат физикасы («Қоршаған орта» және «Саяхат» ортақ тақырыптары аясында)


5.2 Жарық

2.5.2.1 кейбір денелердің жарық өткізгіштік қасиетін зерттеу

5.3 Дыбыс

2.5.3.1дауыс қаттылығы бойынша дыбыс көздерін жіктеу

5.4.Жылу

2.5.4.1түрлі денелердің температурасын өлшеу

5.6 Магниттілік

2.5.6.1магниттерді қолдану аясын сипаттау

1.2Табиғатты тану әдістері

2.1.2.1«ақпарат көзі» ұғымын және оның зерттеу жүргізудегі маңызын түсіндіру;

2.1.2.5 құрылған жоспарға сәйкес бақылау жүргізу және қорытындылар жасау;

2.1.2.6 эксперименттің басты белгілерін анықтау (мақсат, болжам, ресурстар, жоспар, мерзімдер, нәтиже);

2.1.2.7 эксперимент жүргізу және оның нәтижелерін кесте түрінде белгілеу




3- сынып


Бөлімдер

Бөлімшелер

Оқу мақсаттары

1-тоқсан

1-бөлім. Мен – зерттеушімін

(«Өзім туралы» ортақ тақырыбы аясында)

1.1 Ғылым мен зерттеушілердің рөлі

3.1.1.1 өте маңызды ғылыми жаңалықтар мен олардың адамның күнделікті өміріне әсері туралы әңгімелеу

1.2 Табиғатты тану әдістері

3.1.2.1 ақпарат көзінің түрлерін анықтау;

3.1.2.2 ақпарат көздерінің артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау;

3.1.2.3 экспериментті жоспарлау және жүргізу;

3.1.2.4 жүргізілген эксперимент нәтижелерін құрылған жоспарға сәйкес диаграмма түрінде көрсету, қорытындылар жасау

2-бөлім.Тірі табиғат

(«Тірі табиғат» және «Жақсыдан үйрен, жаманнан жирен, жарық-қараңғы» ортақ тақырыптары аясында)

2.1 Өсімдіктер


3.2.1.1 өсімдіктердің фотосинтез процесінде оттегіні бөлуін түсіндіру;

3.2.1.2 өсімдіктердің қоршаған орта жағдайларына (жылу, жарық, ылғал) қалай бейімделу тәсілдерін түсіндіру;

3.2.1.3 өз аймағының табиғи қауымдастығын сипаттау;

3.2.1.4 адамзаттың тіршілік іс-әрекеттерінің өсімдіктердің саналуандығына әсерін түсіндіру;

3.2.1.5 Қызыл кітаптың сирек кездесетін және жоғалып бара жатқан өсімдіктерді сақтаудағы рөлін анықтау

2.2Жануарлар

3.2.2.1 жануарлардың типтерін сипаттау;

3.2.2.2 табиғаттағы жануарлардың өзара қарым қатынас түрлерін сипаттау;

3.2.2.3 өсімдіктер мен жануарлар арасындағы өзара байланысты зерттеу;

3.2.2.4 тіршілік ортасындағы өзгерістерге байланысты жануарлар санының өзгеруін түсіндіру;

3.2.2.5 жануарлар санының азаюына ықпал ететін адамның іс-әрекет түрлерін анықтау

1.2 Табиғатты тану әдістері

3.1.2.1 ақпарат көзінің түрлерін анықтау;

3.1.2.2 ақпарат көздерінің артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау;

3.1.2.3 экспериментті жоспарлау және жүргізу;

3.1.2.4 жүргізілген эксперимент нәтижелерін құрылған жоспарға сәйкес диаграмма түрінде көрсету, қорытындылар жасау

2-тоқсан

2-бөлім. Тірі табиғат

(«Уақыт» ортақ тақырыбы аясында)

2.3 Адам

3.2.3.1адамның ішкі ағзаларының орналасуын анықтау;

3.2.3.2 энергияны алуда асқорыту жүйесінің рөлін сипаттау;

3.2.3.3 тыныс алу жүйесін және оның адам ағзасындағы рөлін сипаттау;

3.2.3.4 қан айналым жүйесін оның адам ағзасындағы рөлін сипаттау;

3.2.3.5 адам ағзасының аурулар мен инфекциялардан қорғану әдіс-тәсілдерінтүсіндіру

1.2 Табиғатты тану әдістері

3.1.2.1 ақпарат көзінің түрлерін анықтау;

3.1.2.2 ақпарат көздерінің артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау

3-бөлім. Заттар және олардың қасиеттері

(«Сәулет өнері», «Су-өмір көзі» ортақ тақырыптары аясында)

3.1 Заттардың типтері

3.3.1.1 заттарды пайда болуы және агрегаттық күйі бойынша жіктеу

3.2 Ауа

3.3.2.1ауаның құрамын сипаттау;

3.3.2.2 ауаның жануды қолдайтын қасиетін сипаттау

3.3 Су

3.3.3.1 судың тірі ағзаларда және өлі табиғатта кездесетінін түсіндіру;

3.3.3.2.судың негізгі табиғи көздерін салыстыру;

3.3.3.3 ауыз суды қолдануда ұқыптылық танытудың қажеттілігін түсіндіру;

3.3.3.4 суды тазартудың түрлі тәсілдерін ұсыну;

3.3.3.5 суды тазартуға арналған фильтрдің өз моделін ұсыну;

3.3.3.6 судың тіршілік үшін маңыздылығын түсіндіру

1.2 Табиғатты тану әдістері

3.1.2.1 ақпарат көзінің түрлерін анықтау;

3.1.2.2 ақпарат көздерінің артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау;

3.1.2.3 экспериментті жоспарлау және жүргізу;

3.1.2.4 жүргізілген эксперимент нәтижелерін құрылған жоспарға сәйкес диаграмма түрінде көрсету, қорытындылар жасау

3-тоқсан

3-бөлім. Заттар және олардың қасиеттері

(«Су-өмір көзі» ортақ тақырыбы аясында)

3.4 Табиғат ресурстары

3.3.4.1 кейбір ағзалардың тіршілігі үшін топырақтың рөлін түсіндіреді;

3.3.4.2 топырақтың негізгі құрамын зерттеу (топырақ, құм, балшық, өсімдіктер мен жануарлардың қалдықтары, су, ауа);

3.3.4.3 топырақтың негізгі қасиеттерін анықтау;

3.3.4.4 топырақтың құнарлылығын құрамына қарай зерттеу

1.2 Табиғатты тану әдістері

3.1.2.1 ақпарат көзінің түрлерін анықтау;

3.1.2.2 ақпарат көздерінің артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау;

3.1.2.3 экспериментті жоспарлау және жүргізу;

3.1.2.4 жүргізілген эксперимент нәтижелерін құрылған жоспарға сәйкес диаграмма түрінде көрсету, қорытындылар жасау

4-бөлім. Жер және Ғарыш

(«Өнер», «Атақты тұлғалар» тақырыбы аясында)

4.1 Жер

3.4.1.1 Жер сфераларын түсіндіру және графиктік кескіндеу

4.2 Ғарыш

3.4.2.1 ғарышты игерудің кейбір айтулы оқиғалары туралы әңгімелеу;

3.4.2.2 адамзат дамуындағы ғарыштың маңызын түсіндіру

4.3 Кеңістік және уақыт

3.4.3.1 Жердің өз өсінен айналу периодын және оның салдарын түсіндіру

1.2 Табиғатты тану әдістері

3.1.2.1 ақпарат көзінің түрлерін анықтау;

3.1.2.2 ақпарат көздерінің артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау;

5-бөлім. Табиғат физикасы

(«Атақты тұлғалар» тақырыбы аясында)

5.1 Күштер және қозғалыс

3.5.1.1 серпімділік күшін зерттеу және оның білінуіне мысалдар келтіру;

3.5.1.2 ауырлық күшін зерттеу және оның білінуіне мысалдар келтіру;

3.5.1.3 үйкеліс күшін зерттеу және оның білінуіне мысалдар келтіру;

3.5.1.4 күштің әсер ету бағытын анықтау

1.2 Табиғатты тану әдістері

3.1.2.1 ақпарат көзінің түрлерін анықтау;

3.1.2.2 ақпарат көздерінің артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау;

3.1.2.3 экспериментті жоспарлау және жүргізу;

3.1.2.4 жүргізілген эксперимент нәтижелерін құрылған жоспарға сәйкес диаграмма түрінде көрсету, қорытындылар жасау

4-тоқсан

5-бөлім. Табиғат физикасы

«Демалыс мәдениеті, мерекелер» ортақ тақырыбы аясында)

5.2 Жарық

3.5.2.1 көлеңкенің пайда болу себептері мен ерекшеліктерін түсіндіру;

3.5.2.2 денелердің жарықты шағылыстыру қабілетін түсіндіру

5.3 Дыбыс

3.5.3.1 дыбыс көзі мен қабылдағыш арасындағы қашықтықтан дыбыс қаттылығының тәуелділігін түсіндіру

5.5 Электрлік

3.5.5.1 электр энергиясы көздерін анықтау;

3.5.5.2 қарапайым электр тізбегінің сызбасын жинау;

3.5.5.3 қарапайым электр тізбегін және олардың элементтерін көрсете отырып сызбасын ұсына білу

5.6 Магниттілік

3.5.6.1 магнит көмегімен әртүрлі металдардың магниттелуқасиетін зерттеу

1.2 Табиғатты тану әдістері

3.1.2.1 ақпарат көзінің түрлерін анықтау;

3.1.2.2 ақпарат көздерінің артықшылықтары мен кемшіліктерін анықтау;

3.1.2.3 экспериментті жоспарлау және жүргізу;

3.1.2.4 жүргізілген эксперимент нәтижелерін құрылған жоспарға сәйкес диаграмма түрінде көрсету, қорытындылар жасау


4-сынып


Бөлімдер

Бөлімшелер

Оқу мақсаттары

1-тоқсан

  1. 1-бөлім. Мен – зерттеушімін

(«Менің Отаным – Қазақстан» ортақ тақырыбы аясында)

1.1 Ғылым мен зерттеушілердің рөлі

4.1.1.1 өз толғаныстары негізінде зерттеулердің өзекті бағыттарын анықтау

1.2 Табиғатты тану әдістері

4.1.2.1 зерттеу әдістерінің (бақылау мен эксперимент)артықшылықтары жәнекемшіліктері негізінде таңдау себебін түсіндіру;

4.1.2.2 алынған нәтижелерді оқушы таңдаған формада ұсыну

2-бөлім.Тірі табиғат

  1. («Адами құндылықтар» ортақ тақырыбы аясында)

2.1 Өсімдіктер

4.2.1.1 қоректік тізбектегі өсімдіктердің рөлін анықтау;

4.2.1.2 өсімдіктің тіршілік циклін сипаттау;

4.2.1.3 тозаңдану нәтижесінде тұқымның түзілуін сипаттау;

4.2.1.4 тұқым таралутәсілдерін зерттеу;

4.2.1.5 төменгі және жоғарғы өсімдіктерді ажырату;

4.2.1.6 өсімдіктерді қорғау әдістерін ұсыну

2.2 Жануарлар

4.2.2.1 өз аймағының жануарларын жіктеу;

4.2.2.2 жәндіктердің өмір циклін зерттеу;

4.2.2.3 өсімдік қоректі және жыртқыш жануарларды ажырату;

4.2.2.4 симбиоздық қарым-қатынасқа мысал келтіру;

4.2.2.5 қоректік тізбектегі қарым-қатынас үрдісін түсіндіру;

4.2.2.6 белгілі бір тіршілік ортасындағы қоректік тізбектердің модельдерін құрастыру;

4.2.2.7 жойылу шегінде тұрған жануарларға мысалдар келтіру;

4.2.2.8 ұлттық саябақтар мен қорықтарды құрудың мақсатын түсіндіру

1.2 Табиғатты тану әдістері

4.1.2.1 зерттеу әдістерінің (бақылау мен эксперимент)артықшылықтары жәнекемшіліктері негізінде таңдау себебін түсіндіру;

4.1.2.2алынған нәтижелерді оқушы таңдаған формада ұсыну

2-тоқсан

2-бөлім.Тірі табиғат

(«Мәдени мұра» ортақ тақырыбы аясында)

2.3 Адам

4.2.3.1 зәр шығару жүйесін және оның адам ағзасындағы рөлін сипаттау;

4.2.3.2 жүйке жүйесі және оның адам ағзасындағы рөлін сипаттау

1.2 Табиғатты тану әдістері

4.1.2.1зерттеу әдістерінің (бақылау мен эксперимент)артықшылықтары жәнекемшіліктері негізінде таңдау себебін түсіндіру;

4.1.2.2алынған нәтижелерді оқушы таңдаған формада ұсыну

3-бөлім. Заттар және олардың қасиеттері («Мамандықтар әлемі» ортақ тақырыбы аясында)


3.1 Заттардың типтері

4.3.1.1заттардың қолдану шеңберін олардың қасиеттеріне байланысты анықтау;

4.3.1.2құрастырылған эксперимент жоспарына сәйкес затты алу

3.2 Ауа

4.3.2.1 адам өмірінің әр түрлі саласында ауаны пайдаланудың тәсілдерін анықтау;

4.3.2.2 ауаның ластану көздерін анықтау;

4.3.2.3 ауаның тазалығын сақтау тәсілдерін және оны тазарту шараларын ұсыну;

4.3.2.4 ауаның табиғаттағы орын ауыстыру үдерісін түсіндіру;

4.3.2.5 желдің пайдасы мен зияны туралы мысал келтіру

3.3 Су

4.3.3.1 судың табиғаттағы айналымын сипаттау;

4.3.3.2 атмосфералық жауын-шашынның түзілу үдерісін сипаттау;

4.3.3.3судың ластану көздерін анықтау;

4.3.3.4 табиғатта судың ластануына әр түрлі ағзаларға әсерін түсіндіру;

4.3.3.5 түрлі заттардың судағы ерігіштігін зерттеу

1.2 Табиғатты тану әдістері

4.1.2.1зерттеу әдістерінің (бақылау мен эксперимент)артықшылықтары жәнекемшіліктері негізінде таңдау себебін түсіндіру;

4.1.2.2 алынған нәтижелерді оқушы таңдаған формада ұсыну

3-тоқсан

3-бөлім. Заттар және олардың қасиеттері («Табиғи құбылыстар» ортақ тақырыбы аясында)

3.4 Табиғат ресурстары

4.3.4.1 кейбір пайдалы қазбалардың (бор, тұз, әктас, балшық, мұнай, гранит, көмір) қолданылу саласын анықтау;

4.3.4.2Қазақстанның негізгі пайдалы қазбаларының кен орындарын картадан көрсету;

4.3.4.3пайдалы қазбаларды сақтаудың және тиімді қолданудың жолдарын ұсыну

4-бөлім. Жер және Ғарыш

(«Қоршаған ортаны қорғау» ортақ тақырыбы аясында)

4.1 Жер

4.4.1.1жер бетінің ірі элементтерін атау және сипаттау

4.2 Ғарыш

4.4.2.1 Жердегі тіршілікке ғарыштың әсерін анықтау

4.3 Кеңістік және уақыт

4.4.3.1 Жердің орбиталдық айналуын және оның салдарын түсіндіру;

4.4.3.2 жыл маусымдарын сипаттау

1.2 Табиғатты тану әдістері

4.1.2.1зерттеу әдістерінің (бақылау мен эксперимент)артықшылықтары жәнекемшіліктері негізінде таңдау себебін түсіндіру;

4.1.2.2 алынған нәтижелерді оқушы таңдаған формада ұсыну

4-тоқсан

5-бөлім. Табиғат физикасы («Ғарышқа саяхат» және «Болашаққа саяхат» ортақ тақырыптары аясында)

5.1Күш және қозғалыс

4.5.1.1 Архимед күшін сипаттау, адам өмірінде және табиғатта кездесуіне мысалдар келтіру;

4.5.1.2судағы әр түрлі денелерге әсер ететін Архимед күшін бақылау және болжау

5.2 Жарық

4.5.2.1көлеңкенің бөгет өлшеміне және жарық көзінен бөгетке дейінгі қашықтыққа тәуелділігін зерттеу және түсіндіру;

4.5.2.2жарықтың жұтылуы сияқты қасиетін зерттеу және түсіндіру

5.3 Дыбыс

4.5.3.1 дыбыстың қаттылығы мен жылдамдығына белгілі бір бөгеттің әсерін зерттеу және түсіндіру

5.4 Жылу

4.5.4.1 түрлі материалдардың жылу өткізгіштігін зерттеу

5.5 Электрлік

4.5.5.1 әртүрлі материалдардың электр өткізгіштігін зерттеу

1.2 Табиғатты тану әдістері

4.1.2.1зерттеу әдістерінің (бақылау мен эксперимент)артықшылықтары жәнекемшіліктері негізінде таңдау себебін түсіндіру;

4.1.2.2алынған нәтижелерді оқушы таңдаған формада ұсыну












1-қосымша. Орта білім беру мазмұнын жаңартудың тұжырымдамалық идеяларының визуалды көрінісі









1


Материалды Word форматында жүктеп аласыз
Тарифке кіреді
0 ұстаз жүктеп алған
08.04.2019
916
Бұл материалды қолданушы жариялаған. UstazTilegi материалдың мазмұны мен авторлық құқықтарына жауап бермейді. Авторлық құқық бұзылған жағдайда шағым қалдыра аласыз
"Ұстаз" платформасында тіркелген пәндік олимпиадалар
Аттестацияға жарамды екенін көру үшін "Ұстаз" платформасында "Жарыстар, олимпиадалар тізімінен "Ustaz tilegi" деп іздесеңіз шығады
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Осы тақырыпта
көрнекілік керек па?
10 000 астам көрнекіліктерді жинап қойдық.
Көрнекілік бөліміне өтіп тақырыбын жазып жүктеп алыңыз!
Министірлікпен келісілген Аттестацияға жарамды курстар тізімі