Оқу пәндерін оқытуда кейс-әдісті қолдану

Сериккулова Анар Турехановна

Алматы мемлекеттік бизнес колледж

Арнайы экономикалық пәндер оқытушысы

Оқу пәндерін оқытуда кейс-әдісті қолдану

Қазіргі экономикалық жағдайда қоғамның белсенді, мақсатты, біліктілік мамандарға деген қажеттілігі артады. Соңғы уақытта тұлғаның дамуына жағдай жасауға, кәсіби дайындық сапасы мен деңгейін арттыруға ерекше көңіл бөлінеді.

Мамандардың кәсіби қызметке дайындық сапасын арттыру жолдарын іздеу оқу үрдісінде кәсіби қызметті моделдеуге бағытталған іс-әрекет технологияларын құруға алып келді.

Л. Г. Семушина мен Н. Г.Ярошенко анықтамасына сәйкес оқу үдерісіндегі кәсіби қызметті моделдеуге арналған, оның оқыту мазмұнында және нақты оқу қызметінде көрініс беруі түсініледі, ол біріншіден, білім алушыларға кәсіби қызмет туралы дұрыс және толық түсінік береді және екіншіден, оларға оқыту процесінде өзінің еңбек міндеттерін орындау бойынша практикалық жұмыстың әдістері мен тәсілдерін меңгеруге мүмкіндік береді. [1.193 бет].

Кәсіби қызметті модельдеу әдістерінің бірі кейс-әдіс болып табылады. Кейс әдіс-білім алушылар мен оқытушылар іскерлік жағдайлар мен міндеттерді тікелей талқылауға қатысатын оқыту әдісі. [2.59бет].

Білім алушыларға нақты өндірістік жағдайды талдау ұсынылады, оның сипаттамасы бір мезгілде қандай да бір практикалық проблеманы ғана емес, сонымен қатар осы практикалық жағдайды шешу үшін қажетті белгілі бір білім кешенін өзектендіреді. Менің ойымша, кейс-әдісті қолдану арқылы оқыту нақты жағдайларды ескере отырып, практикалық міндеттерді шеше білуге көмектеседі. Талдау жүргізу қабілеті, өз ұстанымын нақты тұжырымдай және айта білу сияқты біліктілік сипаттамаларын қалыптастыруға мүмкіндік береді.

Неге мен кейс әдісін қолданамын?

Есеп пәндері "Бухгалтерлік есеп", "Салық және салық салу", "Аудит" және т.б. тұрақты өзгерістерге ұшырайды. Бұл өзгерістер бухгалтерлік есепті реформалаудан, есепке алу және салық салу саласында жаңа заңнамалық актілерді енгізуден туындаған, сондықтан білім алушыларды жаңа жағдайларда өзін қалай ұстау керектігін үйрету қажет. "Бухгалтерлік есеп" пәнін оқу кезінде кейс-әдісті қолдану теориялық және практикалық оқытуды үйлестіруге мүмкіндік береді.

Курсты оқып-үйрену барысында, тақырыптардың күрделілігіне байланысты әртүрлі қиындықтардың жағдайларын қолданамын:

- Бірінші дәрежелі күрделілік: практикалық жағдай бар, шешім бар.Білім алушылар белгілі бір жағдайға шешімнің сәйкес келетінін анықтайды. Басқа шешім мүмкін бе?

- Екінші дәрежелі күрделілік: практикалық жағдай. Білім алушылар дұрыс шешім табуға шақырылады.

- Күрделіліктің үшінші дәрежесі: практикалық жағдай. Білім алушылардың өзі проблеманы анықтап, шешімдерді табады.

Сабақтарды кейс әдісі бойынша өткізу келесі ретпен жүзеге асырылады.

1. Осы формада сабақ өткізуге болатын пәннің тақырыбын анықтаймын.

2. Кейстің мәтінін, тапсырмалар пакетін, кейсті орындау бойынша әдістемелік нұсқауларды тұжырымдаймын.

3. ақпараттық құжаттар топтамасын таңдаймын (шарттар, шот-фактуралар, ерекшеліктер, бұйрықтар және басқалар).

4. Білім мен іскерлікті бағалау критерийлерін әзірлеймін.

Негізгі теориялық негіздерді қайталау және тақырыпты тереңірек зерделеу үшін білім алушыларға оқу әдебиетін, нормативтік құжаттарды, практикалық тапсырмаларды орындау үшін қажетті құжаттардың бланкілерін дайындауды ұсынамын.

Төменде кейс-әдіс бойынша сабақ үлгісі келтірілген.

Тақырыбы: "Бухгалтерлік есепте материалдарды ұйымдастыру".

Сабақтың мақсаты:

* практикалық жағдайды түсінуге және нақты шешім қабылдауға үйрету;

* теорияны тәжірибеде қолдануға үйрету;

* баламалы шешімдерді әзірлеу бойынша аналитикалық қабілеттерін дамыту.

Сабақ жоспары.

1. Дайындық кезеңі. Оқытушыбілім алушылардың алдына қоятың мақсат: қабылданған есеп саясатына сәйкес материалдардың қозғалысын бухгалтерлік есеп шоттарында көрсету .

Материалдардың қозғалысы бойынша нақты тәжірибелік тапсырма беріледі алғашқы құжаттарды рәсімдеу және материалды бағалау.

2. Білім алушылардың шағын топтардағы өзіндік жұмысы:

- кейс-тапсырмалар мен әдістемелік нұсқауларды оқу; 

- бастапқы құжаттарды ресімдеу; 

- шаруашылық операциялар бойынша бухгалтерлік жазулар жасау және оларды бухгалтерлік есеп шоттарында жазу; 

- басқа шағын топтарға оқылатын тақырып бойынша сұрақтар дайындау.

3.Дискуссия: шағын топтың хабарламасы (тәжірибелік жағдайды шешу бойынша қорытындылар, басқа микротоптың және оқытушының сұрақтарына жауаптар).

4.Білім мен біліктіліктің қорытындысы мен бағасы.

Шағын топ және жеке білім алушылардың жұмысы бағаланады. Оқытушы келесі критерийлерді пайдалана отырып, бағалауды негіздейді:

- сұрақтың мәні бойынша жауаптар;

- құжаттарды рәсімдеу сауаттылығы;

- шот корреспонденция жасаудың дәлдігі;

- жұмыстың белсенділігі(жеке, шағын топтарда)

Мен ұсынған сабақ үлгісі негізге алынуы мүмкін. Пәннің ерекшелігіне, тапсырманың күрделілік дәрежесіне байланысты оқытушы сабақ жоспарына, мақсатына өзгерістер енгізеді, сондай-ақ білім алушылардың жұмысын ұйымдастырудың әртүрлі нысандарын таңдайды.

Осылайша, оқытудың интерактивті әдісі бола отырып, кейс-әдіс білім алушылар тарапынан оң қарым-қатынасқа ие болады, олар теориялық ережелерді меңгеруді және практикалық дағдыларды меңгеруді қамтамасыз етеді.

Кейс-әдіс оқытушыға басқаша ойлауға және әрекет етуге, өзінің шығармашылық әлеуетін үнемі жаңартуға мүмкіндік береді.

Әдебиет.

1. Л.Г.Семушина;Л. Г.Ярошенко оқытудың мазмұны мен технологиясы.– 2001. 

2. А. И. Сидоренко, В. И. Чуба оқытудың ситуациялық әдістемесі: Теория және практика.- Киев: инновация және даму орталығы, 2001ж