"Оқуды оқытудың интерактивті әдістері"

Тақырып бойынша 15 материал табылды

"Оқуды оқытудың интерактивті әдістері"

Материал туралы қысқаша түсінік
Бағдарлама қазіргі білім беру жүйесінде оқытуды жандандыру, оқушылардың сабаққа белсенді қатысуын қамтамасыз ету мақсатында құрастырылған.
Материалдың қысқаша нұсқасы

Бөлім

Авторлық бағдарлама




ОҚУДЫ ОҚЫТУДЫҢ ИНТЕРАКТИВТІ ӘДІСТЕРІ


УДК 373

ББК 74.243.5


Рецензенты:

Мұқатаев О.О. педагог мастер, Қазақстан Республикасы «Өркениет» ғылыми- әдістемелік орталығының аға ғылыми қызметкері;


Оқуды оқытудың интерактивті әдістері/құрастырған Жиенбаева Жанар Куралбековна/ Қазақстан Республикасы, 2024. – 102б.





ISBN 978-601-3358-38-8

«Оқуды оқытудың интерактивті әдістері» бағдарламасы қазақ тілін оқытуда оқушылардың белсенділігін арттырып, танымдық және тілдік дағдыларын дамытуды көздейді. Бағдарламада заманауи интерактивті әдістер мен құралдар қолданылып, оқушылардың сабаққа қызығушылығын арттыруға бағытталған. Бұл әдістер оқыту процесін жандандырып, оқушылардың өзара әрекеттесу, сыни ойлау және топтық жұмыс жасау қабілеттерін дамытуға көмектеседі. Мұғалімдерге арналған әдістемелік нұсқаулар бағдарламаны тиімді іске асыруға және оқушылардың оқу жетістіктерін арттыруға септігін тигізеді. Бағдарламаның тиімділігі практикалық қолдану және нәтижелерді жүйелі бағалау арқылы дәлелденіп, білім сапасын жоғарылатуға ықпал етеді.




УДК 373

ББК 74.243.5

«Өркениет» ғылыми-әдістемелік орталығының 2024 жылғы «05» қарашадағы №1 хаттамасына сәйкес сараптау комиссиясының шешімімен баспаға ұсынылды







Shape2

978-601-3358-38-8

ISBN

© ҚР «Өркениет» ҒӘО, 2024ж.


ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ

«ÓRKENIET» ҒЫЛЫМИ-ӘДІСТЕМЕЛІКТІҢ БАСПАСЫНА ҰСЫНЫЛДЫ





Рецензент:

Рецензенттер: «Órkenіet» ғылыми-әдістемелік орталығының аға ғылыми қызметкері О.О. Мұқатаев

Құрастырған:

Жамбыл облысы, Шу ауданы, С.Сейфуллин атындағы орта мектебінің қазақ тілі мен әдебиеті пәні мұғалімі Жиенбаева Жанар Куралбековна





















© Қазақстан Республикасы «Órkenіet» ҚР ҒӘО, 2024ж.

Түсінік хат

Бағдарламаның өзектілігі: Қазақстанның білім беру саласында оқушылардың танымдық қызығушылығын арттыру, шығармашылық қабілеттерін дамыту және білім берудің тиімділігін көтеру мақсаттары қойылған. Заманауи білім беру жүйесінде оқушыларды белсенді оқытуға бағытталған әдістерді пайдалану өзекті болып отыр. Интерактивті әдістерді қолдану оқушылардың сабаққа деген ынтасын арттыруға, оқу материалын терең меңгеруге және алған білімдерін іс жүзінде қолдануға үйретуге мүмкіндік береді. Қазақ тілі пәнінде интерактивті оқыту әдістерін пайдалану — тілді үйретудің тиімді жолдарын іздеудегі маңызды бағыттардың бірі. Осы авторлық бағдарлама оқытуды жандандыру арқылы оқушылардың танымдық және тілдік дағдыларын дамытуға бағытталған.

Жұмыстың ғылыми-әдістемелік деңгейі: "Оқуды оқытудың интерактивті әдістері" бағдарламасы ғылыми тұрғыда негізделген. Ол оқушылардың қазақ тілін меңгеру деңгейлерін арттыру үшін әзірленген жаңа әдістер мен технологияларды қамтиды. Педагогика, психология және лингвистика салаларындағы соңғы ғылыми зерттеулер ескерілген, сонымен қатар В. Виготскийдің мәдени-тарихи теориясы, Ж. Пиаже және Л.С. Выготскийдің когнитивтік даму теориялары назарға алынды. Бұл бағдарламаны құрастыруда оқушылардың белсенділігін арттырып, оқу процесіне тереңінен араласуын қамтамасыз ету мақсатында тиімді әдістемелер таңдалды. Әр сабақ үшін арнайы тапсырмалар, топтық жұмыс түрлері мен белсенді оқыту құралдары ұсынылады. Бағдарламаның жаңашылдығы: Бағдарламаның басты ерекшелігі — қазақ тілін үйретуде интерактивті әдістерді қолдану арқылы оқытудағы жаңа тәсілдерді енгізу. Интерактивті әдістер оқушылардың тек сабақ тыңдаушылар рөлінен шығып, білім алудағы белсенді қатысушыларға айналуына мүмкіндік береді. Бұл әдістер арқылы оқушылар өзара пікір алмасуға, талқылауға және ортақ шешім қабылдауға дағдыланады. Сонымен қатар, оқу процесінде мультимедиа құралдарын қолдану, яғни бейнероликтер, интерактивті тақталар мен презентациялар арқылы сабақ өткізу көзделеді. Осылайша, бағдарламаның жаңашылдығы – оқушыларды сабақ процесіне белсенді тарту және олардың тілдік дағдыларын жетілдіруде заманауи құралдарды пайдалану.

Педагогикалық орындылығы:

Интерактивті әдістерді қолдану педагогикалық тұрғыдан тиімді, себебі ол оқушылардың жеке ерекшеліктеріне сәйкес оқытуға мүмкіндік береді. Бұл әдістер оқушылардың бір-бірімен қарым-қатынасын нығайтып, топтық және жұптық жұмыстар арқылы бірлескен әрекетке бағыттайды. Әр түрлі интерактивті тапсырмалар арқылы оқушылар сабаққа белсенді түрде қатысып, өз ойларын еркін жеткізуге үйренеді. Сондай-ақ, бұл әдіс арқылы оқушылардың өзін-өзі бағалау және сыни ойлау дағдылары дамиды, бұл олардың болашақтағы өміріне де оң әсер етеді.

Теориялық маңыздылығы: Бағдарламаның теориялық маңызы оқыту үрдісінде қолданылатын әдістерді жаңаша тұрғыдан қарастыруында жатыр. Бағдарлама оқу-тәрбие процесін жаңғыртуға және оқыту үрдісіне жаңа көзқарас енгізуге арналған. Интерактивті әдістер оқушылардың ойлау қабілеттерін арттырып,

оларға өзіндік шешім қабылдауға мүмкіндік береді. Бұл әдістер олардың сабаққа белсенді қатысып, өз ойын білдіру арқылы сабақ мазмұнын терең түсінуге жағдай жасайды. Оқытудағы интерактивті тәсілдер теориялық тұрғыда оқушылардың оқу үрдісіне деген қызығушылығын арттырып, оқу нәтижелерінің сапасын жоғарылатуға бағытталған.

Практикалық маңыздылығы: Бағдарламаның практикалық маңызы – оны кез келген мектепте қолдануға болатындығында. Қазақ тілі пәнінің мұғалімдері бұл бағдарламаны пайдалана отырып, сабақтарды қызықты және есте қаларлық етіп өткізе алады. Бағдарламада қарастырылған тапсырмалар оқушыларды топтық, жұптық жұмыс түрлеріне бейімдеп, олардың пікірсайыс, рөлдік ойындар арқылы өз ойларын еркін жеткізуге, бір-бірімен тығыз байланыста болуға үйретеді. Бұл өз кезегінде оқушылардың тілдік дағдыларын дамытып, олардың бойында қарым- қатынас және сыни ойлау қабілеттерін арттырады. Интерактивті әдістер мұғалімдер үшін де оқу материалын жеткізудің тиімді әдісі ретінде қарастырылып, оқу сапасын арттыруға мүмкіндік береді.

Бағдарламаны апробациялау: Бағдарламаның тәжірибелік тиімділігін бағалау мақсатында оны белгілі мектептерде апробациядан өткізу жоспарланған. Апробация барысында әртүрлі жастағы оқушылар арасында оқу нәтижелеріне талдау жасалып, бағдарламаның тиімділігі анықталады. Қорытынды нәтижелерге сүйене отырып, бағдарламаны жетілдіру мен оңтайландыру жұмыстары жүргізіледі.


Мақсаттары мен міндеттері


Бағдарламаның мақсаты: Интерактивті оқыту әдістерін қолдану арқылы қазақ тілін тиімді оқыту, оқушылардың тілдік дағдыларын және танымдық қабілеттерін дамыту, сабаққа белсенді қатысуға ынталандыру.

Міндеттері:

  1. Интерактивті әдістерді енгізу: Сабақ барысында оқушыларды белсенді қатысуға тартатын инновациялық әдістерді пайдалану.

  2. Коммуникативті дағдыларды дамыту: Оқушылардың ауызекі сөйлеу және жазу дағдыларын жетілдіру, оларды еркін, сауатты сөйлесуге үйрету.

  3. Топтық және жұптық жұмысты ұйымдастыру: Оқушыларды бірігіп жұмыс жасауға үйретіп, бірлесіп шешім қабылдау дағдыларын қалыптастыру.

  4. Сыни ойлауды дамыту: Оқушылардың сындарлы ойлауын арттыруға бағытталған тапсырмалар беру және оларды өз ойын еркін жеткізе білуге баулу.

  5. Танымдық белсенділікті арттыру: Оқушылардың өз бетінше іздену қабілетін қалыптастыру, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды қолдануға ынталандыру.

  6. Оқушылардың өзіне деген сенімін нығайту: Интерактивті әдістер арқылы оқушылардың өз ойларын еркін жеткізуіне мүмкіндік беру және олардың тілге деген қызығушылығын арттыру.

Shape3

Күтілетін нәтижелер және оларды тексеру тәсілдері Күтілетін нәтижелер:

  1. Сабаққа белсенді қатысу: Оқушылар сабақта белсенділік танытып, өз ойларын еркін білдіре алады.

  2. Коммуникативті қабілеттердің жетілуі: Оқушылар қазақ тілінде сауатты сөйлесуге және жазуға дағдыланады, өзара пікір алмасу мен тілдік қарым- қатынасты дамытады.

  3. Сыни ойлау дағдылары: Оқушылар ақпаратты талдайды, салыстырады, қорытынды жасай алады және өзіндік көзқарасын қалыптастырады.

  4. Топтық жұмыс дағдылары: Оқушылар бірлесіп жұмыс жасау, тыңдау және басқалардың пікірімен санасу дағдыларын меңгереді.

  5. Жеке іздену және ақпаратты қолдану: Оқушылар өз бетінше ақпарат іздеуге, заманауи технологияларды пайдалануға үйренеді.

Нәтижелерді тексеру тәсілдері:

  1. Жазбаша және ауызша тесттер: Оқушылардың коммуникативті және тілдік дағдыларын тексеру үшін арнайы тест тапсырмалары.

  2. Рөлдік ойындар мен диалогтар: Оқушылардың бір-бірімен сөйлесу, ойын жеткізу және топпен жұмыс жасау қабілеттерін бағалау үшін рөлдік ойындар ұйымдастыру.

  3. Жобалық жұмыстар: Оқушылардың зерттеу дағдыларын тексеру үшін топтық немесе жеке жобалар.

  4. Сауалнама мен кері байланыс: Бағдарлама тиімділігін бағалау үшін оқушылардан сауалнама алу және олардың пікірлерін талдау.

  5. Жұмыс дәптерлері мен жазбаша тапсырмалар: Оқушылардың сабақ материалын қаншалықты меңгергенін тексеру үшін жазбаша жұмыстарды талдау.

  6. Сабақ барысындағы бақылау: Оқушылардың сабаққа қатысу деңгейін, белсенділігін және ынтасын бақылау.

Ақпараттық-әдістемелік бөлім

Бұл бөлімде бағдарламада қолданылатын әдістемелер, ресурстар және оқытудың интерактивті құралдары сипатталады. Оқушылардың танымдық белсенділігін арттырып, білім беру процесін тиімді ұйымдастыру үшін бағдарламаның құрылымы мен мазмұнына сәйкес түрлі әдіс-тәсілдер және технологиялар ұсынылған.

  1. Әдістемелік негіздер

Бағдарламада қолданылатын негізгі әдістер:

    • Интерактивті оқыту әдістері: Интерактивті әдістер оқушылардың сабаққа белсенді қатысуын қамтамасыз етеді, мысалы, топтық жұмыс, жұптық талқылаулар, рөлдік ойындар, дебаттар, «Миға шабуыл» әдісі, сұрақ-жауап сессиялары және пікірталастар.

    • Проблемалық оқыту: Бұл әдіс арқылы оқушыларға шешімі күрделі мәселелер ұсынылады. Олар өз бетімен ізденіп, түрлі көзқарастарды талдайды, бұл олардың сын тұрғысынан ойлау қабілеттерін дамытады.

    • Жобалық оқыту: Оқушылар жеке немесе топтық жобалар жасайды. Бұл тәсіл зерттеу дағдыларын, ақпарат іздеу және оны талдау қабілеттерін дамытады.

    • Ойын технологиялары: Рөлдік және іскерлік ойындар, драматизациялар арқылы оқушылар нақты жағдайларды сипаттап, жағдаяттық мәселелерді шешуге қатысады.

  1. Оқытудың интерактивті құралдары Интерактивті құралдардың түрлері:

    • Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар: Компьютер, интерактивті тақта, планшет және мобильді құрылғыларды қолдану сабаққа көрнекілік пен динамика қосады.

    • Мультимедиялық құралдар: Оқу материалдарын толықтырып, көрнекілік жасау үшін бейнероликтер, анимациялар, аудио жазбалар және презентацияларды қолдану ұсынылады.

    • Онлайн платформалар мен ресурстар: Kahoot, Quizlet, Mentimeter және Google Classroom сияқты білім беру платформалары оқушыларды онлайн форматта интерактивті тапсырмаларға тартуға мүмкіндік береді.

  2. Әдістемелік ресурстар

    • Негізгі оқу әдебиеттері: Оқулықтар мен хрестоматиялар, әдістемелік құралдар бағдарламаның мазмұнын тереңірек түсінуге арналған. Оқулықтарға қосымша ретінде қосымша әдебиеттер мен анықтамалар ұсынылады.

    • Қосымша ресурстар: Сөздіктер, энциклопедиялар, қазақ тілі бойынша жазбаша және ауызекі тілдік құрылымдар жинақтары.

    • Электронды ресурстар: Бағдарламаның мазмұнын толықтыру үшін цифрлық кітапханалар, білім беру сайттары, аудио және бейнематериалдар ұсынылады.

  3. Оқушылардың оқу әрекетін ұйымдастыру

    • Дидактикалық материалдар: Сабақтарда қолдануға арналған дидактикалық материалдар, атап айтқанда карточкалар, тақырыптық кестелер, суреттер және графикалық ұйымдастырушылар дайындалады.

    • Практикалық тапсырмалар: Тапсырмалар күрделілік деңгейіне қарай бөлініп, әр оқушының жеке қабілетіне сай орындалады. Мысалы, эссе жазу, жоба қорғау, пікір алмасу сессиялары ұйымдастырылады.

    • Рефлексия және кері байланыс: Сабақ соңында оқушылардан кері байланыс алып, рефлексия жасауға мүмкіндік беру, бұл олардың білім деңгейін бағалауға көмектеседі.

  4. Мұғалімдерге арналған әдістемелік ұсыныстар

    • Сабақ құрылымын жоспарлау: Әр сабақта нақты мақсат пен міндеттерді қою, оқушылардың дайындық деңгейін ескере отырып, тапсырмалар түрін және оқыту әдістерін таңдау.

    • Оқушылардың оқу белсенділігін арттыру: Интерактивті әдістер мен құралдарды тиімді пайдалану арқылы оқушылардың танымдық белсенділігін арттыру.

    • Диагностикалық бағалау: Бағдарлама барысында оқу жетістіктерін бағалаудың заманауи әдістерін пайдалану, әрбір оқушының дамуын қадағалау.

Бұл ақпараттық-әдістемелік бөлім бағдарламаның тиімділігін арттыруға бағытталған, мұғалімдерге қажетті әдістемелік қолдау көрсетеді және оқушылардың қазақ тілін үйренудегі жетістіктерін қамтамасыз етуге арналған.

Оқытуды ұйымдастыруға әдістемелік нұсқаулар

Бұл бөлімде "Оқуды оқытудың интерактивті әдістері" бағдарламасының тиімділігін қамтамасыз ететін негізгі әдістемелік ұсыныстар берілген. Мұғалімдер оқыту үрдісін жүйелі әрі нәтижелі ұйымдастыру үшін төмендегі нұсқауларды қолдана алады.

  1. Сабақ құрылымын жоспарлау

    • Мақсатты анықтау: Әрбір сабақтың мақсаты мен нәтижелерін алдын ала нақтылау керек. Сабақ мақсаттары оқушылардың жас ерекшеліктеріне, білім деңгейіне сәйкес келуі қажет.

    • Міндеттерді белгілеу: Сабақ барысында орындалатын негізгі тапсырмаларды анықтап, оқушыларға қойылатын талаптарды айқындау. Оқушылардың оқу материалын меңгеру деңгейіне сәйкес міндеттерді күрделендіру.

    • Оқушыларды белсенділікке тарту: Сабақтың басында мотивациялық бөлім ұйымдастырып, оқушылардың сабаққа қызығушылығын арттыруға бағытталған сұрақтар мен тапсырмалар енгізу.

  2. Интерактивті әдістерді қолдану

    • Топтық және жұптық жұмыстар: Оқушыларды кіші топтарға немесе жұптарға бөліп, оларды бірлесіп жұмыс істеуге, пікір алмасуға, әртүрлі көзқарастарды салыстырып талдауға үйрету. Бұл әдіс оқушылардың қарым- қатынас және бірлесіп шешім қабылдау дағдыларын дамытады.

    • Рөлдік ойындар: Оқушыларды түрлі рөлдерге бөліп, белгілі бір жағдайды сахналауға мүмкіндік беру. Бұл әдіс арқылы оқушылар шынайы өмірлік жағдайларды сипаттап, тілдік дағдыларын дамытуға жағдай жасалады.

    • Дебаттар мен пікірсайыстар: Оқушылардың сыни ойлауын жетілдіру мақсатында оларға өз пікірін қорғауға мүмкіндік беретін дебаттар мен пікірсайыстар ұйымдастыру.

    • Оқу жағдайларын модельдеу: Шынайы өмірлік жағдаяттарға негізделген тапсырмалар арқылы оқушыларға өз бетінше шешім қабылдау дағдыларын дамыту.

  3. Оқушылардың оқу әрекетін бақылау және қолдау

    • Бақылау және бағалау: Оқушылардың оқу процесіндегі жетістіктерін жүйелі түрде бақылап, олардың білімін бағалаудың әртүрлі формаларын қолдану (тест, бақылау жұмыстары, жобалар).

    • Кері байланыс: Оқушылардың тапсырмаларды қалай орындағанын талдау және әрқайсысына жеке кеңес беру. Кері байланыс сабақ соңында немесе жеке тапсырмалардан кейін берілгені тиімді.

    • Рефлексия: Сабақ соңында оқушылардың өз жұмыстарын бағалап, рефлексия жүргізуін ұйымдастыру. Оқушылардың сабақ барысында не үйренгенін, қандай қиындықтар туындағанын талқылауға мүмкіндік беру.

  4. АКТ қолдану

    • Мультимедиялық материалдар: Оқытуды жандандыру мақсатында видеороликтер, презентациялар және анимацияларды пайдалану.

Мультимедиялық материалдар оқушылардың қызығушылығын арттырып, оқу материалын визуализациялауға көмектеседі.

    • Онлайн тесттер мен сауалнамалар: Сабақта Kahoot, Quizlet сияқты платформалар арқылы онлайн тесттерді қолданып, оқушылардың білімін интерактивті түрде тексеру.

    • Жобалық тапсырмалар: Интернет арқылы ақпарат жинап, өз жобаларын мультимедиялық түрде қорғауға мүмкіндік беру. Бұл олардың зерттеу және технологиялық дағдыларын дамытуға көмектеседі.

  1. Оқу ортасын ұйымдастыру

    • Ыңғайлы жағдай жасау: Сабақ өтетін аудиторияның отыратын орындары икемді түрде ұйымдастырылуы қажет. Бұл оқушылардың топтық және жұптық жұмыс жасауына ыңғайлы жағдай жасайды.

    • Сабақ ресурстарын дайындау: Сабаққа қажет материалдар (карточкалар, кестелер, диаграммалар) алдын ала дайындалып, әрбір топқа немесе оқушыға жеткілікті деңгейде берілуі қажет.

    • Оқушылардың белсенділігін арттыруға арналған құралдар: Оқу барысында қолданылатын көрнекі және дидактикалық материалдар оқу процесін қызықтырып, оқушыларды белсенділікке тартуға септігін тигізеді.

  2. Бағалау критерийлері мен әдістері

    • Айқын бағалау критерийлері: Оқушылардың білімін бағалауда түсінікті, әділ критерийлерді анықтап, оларды оқушыларға түсіндіру қажет. Әр тапсырма бойынша не күтетінін нақты көрсету.

    • Формативті және суммативті бағалау: Сабақ барысында әрбір оқушының қатысуын, белсенділігін формативті бағалау арқылы қолдау көрсетіп отыру, ал жалпы оқу кезеңі соңында олардың жиынтық бағаларын шығару.

    • Өзін-өзі және бірін-бірі бағалау: Оқушылардың өз білімін және сыныптастарының жетістіктерін әділ бағалауға бағытталған әдістерді қолдану. Бұл олардың жауапкершілігі мен сыни ойлауын дамытады.

  3. Қосымша әдістемелік қолдау

    • Әдістемелік семинарлар: Мұғалімдерге бағдарламаның интерактивті әдістерін қолдану бойынша семинарлар ұйымдастыру, мұғалімдердің әдістемелік біліктілігін арттыру.

    • Құрал-жабдықтармен қамтамасыз ету: Сабақтарды өткізуге қажетті мультимедиялық құрылғылар мен дидактикалық материалдармен жабдықтау.

    • Тәжірибе алмасу: Мұғалімдердің бір-бірімен тәжірибе алмасып, интерактивті оқыту әдістері бойынша пайдалы кеңестерін бөлісуін қолдау.

Бұл әдістемелік нұсқаулар мұғалімдерге оқыту процесін тиімді ұйымдастыруға көмектеседі және оқушылардың білім сапасын арттыруға бағытталған. Оқушылардың сабаққа белсенді қатысуы, шығармашылық ойлау қабілеті мен топтық жұмыс дағдылары осындай жүйелі әдістемелік қолдаудың арқасында қалыптасады.

Нормативті бөлім


Күнтізбелік-тақырыптық жоспары


Тақырыбы

Сағат саны

Күні

Ескертулер

1.

Мәтін мазмұнын түсіну және талдау.

1



2.

Автордың көзқарасын анықтау.

1



3.

Сыни сұрақтар құрастыру.

1



4.

Мәтіндегі дәлелдерді анықтау.

1



5.

Мәтіндегі негізгі ойды табу.

1



6.

Мәтіндегі болжам жасау.

1



7.

Ақпаратты салыстыру.

1



8.

Автордың пікіріне баға беру.

1



9.

Аргументтерді талдау.

1



10.

Көркем мәтіндерді талдау.

1



11.

Пікірталасқа дайындық.

1



12.

Мәтінді бөліктерге бөлу.

1



13.

Мәтіндегі деректердің шынайылығын тексеру.

1



14.

Мәтіндегі эмоциялық әсерді талдау.

1



15.

Әртүрлі көзқарастарды салыстыру.

1



16.

Дәлелдерді қолдану.

1



17.

Мәтін мазмұны бойынша пікір білдіру.

1



18.

Өз ойын дәлелдеу.

1



19.

Мәтіндегі маңызды мәліметтерді табу.

1



20.

Мәтіндегі стильді анықтау.

1



21.

Қарама-қайшы ойларды анықтау.

1



22.

Мәтінді қайта құрылымдау.

1



23.

Оқиғаның себеп-салдарын анықтау.

1



24.

Мәтіндегі басты кейіпкерлердің көзқарасын

талдау.

1



25.

Пікірталас өткізу.

1



26.

Сыни көзқарасты дамыту.

1



27.

Оқырманның рөлі.

1



28.

Авторлық тәсілді талдау.

1



29.

Мәтінге сұрақтар құрастыру.

1



30.

Әртүрлі ақпарат көздерін талдау.

1



31.

Мәтіннің контекстін талдау.

1



32.

Салыстырмалы талдау.

1



33.

Мәтінді қайта жазу.

1



34.

Мәтіндегі шешімдерді талдау.

1



Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2021 жылғы 16 қыркүйектегі 472 бұйрығына сәйкес қысқа мерзімді сабақ жоспарлары



Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мәтін мазмұнын түсіну және талдау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушылардың мәтін арқылы сыни ойлау дағдыларын дамыту.

  2. Мәтінді талдау және оның мазмұнын түсіну арқылы қорытынды жасау қабілетін қалыптастыру.

  3. Мәтіннің негізгі ойы мен идеяларын ажыратуға, кейіпкерлердің іс-әрекеттерін бағалауға

дағдыландыру.


Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу



Психологиялық ахуал орнату

Мұғаліммен амандасады.




Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады, сабақтың мақсаттарымен танысады.




«Түрлі түсті доптар» жаттығуы

Мақсаты: оқушылардың есту арқылы есте сақтауын дамыту

Қағаз бетіне екі кішкентай қызыл және жасыл доп, қызыл доп пен жасыл

доптың ортасына үлкен көк доп сал, ал жасыл доптың жанына кішкентай сары

доп сал.

Мәтін мазмұнын түсінеді. Кестені толтырады.

Түрлі түсті доптар

Сабақтың

ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған

Мұғалім ұсынған

тапсырмаларды орындайды



Shape4 Shape5























бағытталған

оқыту ортасын құрады




Мәтін:

Ыбырай Алтынсариннің "Бай баласы мен жарлы баласы" әңгімесінен үзінді Бай баласы Асан мен жарлы баласы Үсен жайлауда өскен. Байдың баласы ешқашан ауыр жұмыс істемегендіктен, қиын жағдайда не істерін білмейтін. Ал жарлының баласы Үсен балалық шағынан ауыр жұмыстарға үйренген, сондықтан өмір қиындықтарына төтеп бере алатын еді. Бір күні олар даладан адасып кетіп, өз беттерімен өмір сүруге мәжбүр болады. Асан не істерін білмей дал болса, Үсен барлық жағдайдан шығудың жолдарын тауып, өздеріне тамақ және баспана табады.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Мәтін мазмұнын түсіну

Мәтіннің негізгі оқиғаларын талдау үшін төмендегі кестені толтырыңыз.

ОShape6 қиға Кейіпкерлердің іс-әрекеті Кейіпкерлердің

эмоционалды күйі

Асан мен Асанның ешқашан жұмыс Асан өзін сенімді сезінеді, Үсеннің істемеуі, Үсеннің жұмысқа Үсен тәжірибелі жайлауда өсуі бейімділігі

Асан мен Асанның не істерін білмеуі, Асан қорқынышты сезінеді, Үсеннің адасып Үсеннің жол табуы Үсен батылдық көрсетеді кетуі

  1. тапсырма: Мәтіннен алынған идеяларды талдау

Төмендегі сұрақтарға жауап беріп, кестені толтырыңыз.

СShape7 ұрақ Сіздің жауабыңыз Мәтіннен дәлел

Мәтіндегі негізгі идея Еңбек пен тәжірибенің Үсеннің қиын жағдайдан шығу қандай? өмірде маңызды екені. жолдарын тауып, аман қалуы

Кейіпкерлердің Асан – босаң, Үсен – Асанның ешқашан жұмыс мінездері қандай? еңбекқор. істемегені, Үсеннің

қиындықтарды жеңуі

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Асан мен Үсеннің мінез-құлқына қарай олардың болашақта қалай өмір сүретінін болжап көріңіз.

    • Осы оқиғаның сіздің өміріңіздегі оқиғалармен қандай байланысы бар деп ойлайсыз?

  2. тапсырма: Мәтінге шығармашылық көзқараспен қарау:

Мәтіндегі оқиғаның жалғасын өзіңіз ойлап жазыңыз. Асан болашақта қандай сабақ алады деп ойлайсыз?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Өзін-өзі бағалау

бағалау парақтары



Кері байланыс орнату

«Сұрақты өзгерту» әдісі тура жауапты қажет ететін сұрақтың орнына нақты дәлелді талап ететін

сұраққа өзгертіңіз.

Мысалы, «Химия маңызды пән бе?» сұрағын «Химия пәнінің маңызы неде?» деп

өзгертуге болады.




Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Автордың көзқарасын анықтау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды автордың мәтіндегі көзқарасын талдауға және анықтауға үйрету.

  2. Мәтіннен автордың ойы мен идеяларын ажырату қабілетін дамыту.

  3. Оқушылардың сыни ойлау дағдыларын жетілдіру арқылы өз пікірін қалыптастыру.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу


Психологиялық ахуал орнату

Мұғаліммен амандасады.




Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



«Менің көңіл - күйім» жаттығуы

Мақсаты: көңіл - күйін игере білуге және басқаруға, қадағалауға, дұрыс бағалай білуге

тәрбиелеу. Алдарыңдағы бланкіге өз көңіл -

күйлеріңді суреттеп салыңдар.

Мәтіндегі негізгі идеяны анықтайды.

Сұрақтарға жауап береді.

Қағаз бланктер

Shape8 Shape9






















Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды



Мәтін:

Мағжан Жұмабаевтың "Мен жастарға сенемін" өлеңінен үзінді Арыстандай айбатты,

Жолбарыстай қайратты – Қырандай күштi қанатты, Мен жастарға сенемiн!

Көздерiнде от ойнар,

Сөздерiнде жалын бар, Жаннан қымбат оларға ар, Мен жастарға сенемiн!

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Автордың көзқарасын анықтау

Мәтіннің мазмұнын негізге ала отырып, автордың көзқарасын талдап, төмендегі кестені толтырыңыз.

СShape10 ұрақ Жауабыңыз Мәтіннен дәлелдер

Автор жастарға қандай Жастарға сеніммен "Мен жастарға сенемін!" деген көзқараспен қарайды? және үмітпен қарайды. сөздер

Автор жастарды қандай Батырлық, қайсарлық, "Арыстандай айбатты,

қасиеттермен суреттейді? ар-намыс. жолбарыстай қайратты" деген

суреттемелер

  1. тапсырма: Мәтін мен автордың ойы

Мәтіндегі негізгі идеяны анықтап, кестені толтырыңыз.

СShape11 ұрақ Сіздің жауабыңыз Мәтіннен мысалдар

Автордың өлеңдегі негізгі Жастардың "Мен жастарға сенемін"

идеясы қандай? болашағына деген деген қайталанатын жолдар

сенім.

Жастардың бойындағы қай Ерлік, қайрат, "Қырандай күштi қанатты" қасиеттер автор үшін намысқойлық. деген сөздер

маңызды?

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Мағжан Жұмабаевтың жастарға деген сенімі сізге қандай ой тудырады?

    • Қазіргі жастарды Мағжан сипаттаған жастармен салыстырыңыз. Сіз қандай ұқсастықтар мен айырмашылықтар байқайсыз?

  2. тапсырма: Мәтіннен автордың көзқарасын шығармашылық түрде талдау:

Өлеңнің сіздің өміріңізге әсері қандай болды? Өзіңіз автордың орнына болсақ, жастарға қандай үміт артар едіңіз?

Сабақтың

аяғы

Оқушыларға өзін-өзі

бағалауды

Өзін-өзі бағалау


бағалау

парақтары



ұйымдастыру


Кері байланыс орнату

«А,В,С» әдісі

А - сұрақ қояды. В - жауап береді.

С айтқан жауаптарды бақылайды, толық

болмаса толықтырады.

Оқушылар топта үшеуден отырады. А — сұрақ қоюшы, В – жауап беруші, С — бақылаушы рөлін атқарады.

Бақылаушы қажетті жерлерін түртіп алып, әңгіме соңында

қорытынды береді.

Оқушылар осы сұрақтарға жазбаша стикерге жауап береді. Ұсыныс,

тілектерін айтады.





Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Сыни сұрақтар құрастыру.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтіннен сыни сұрақтар құрастыруға және оны талдауға үйрету.

  2. Мәтіндегі негізгі ойларды анықтап, сұрақтар арқылы талдау қабілетін дамыту.

  3. Оқушылардың сыни тұрғыда ойлау дағдыларын жетілдіру арқылы терең талдау жасауға

ынталандыру.

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу

Мұғаліммен амандасады.





Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.

Мәтінді сыни тұрғыдан талдайды.

Түрлі түсті доптар

Shape12 Shape13























Психологиялық ахуал орнату


«Мен басқаның көзімен» Ортаға бір оқушыдан кезекпен шығып, қалған қатысушылар ол жайлы қандай ой - пікірде екенін айтады. Оқушы өзін басқаның көзімен қандай

адам екенін анықтайды.



Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Абай Құнанбаевтың "Қара сөздері" (Жетінші қара сөзден үзінді)

"Жас бала анадан туғанда екі түрлі мінезбен туады: біреуі – ішсем, жесем, ұйықтасам деп тұрады. Біреуі – білсем екен деп, не көрсе соған талпынып, жалт-жұлт еткен болса, соған қызығып, аузына салып, дәмін татып қарайды, соған қарап ойлайды. Біреуі – үнемі бала күнінде ойынмен күн өткізсе, өсіп, бала болып ер жеткенде бала бола білмейді."

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Мәтінге қатысты сыни сұрақтар құрастыру Мәтіннен автордың ойы мен идеяларын талдау үшін сыни сұрақтар құрастырыңыз және төмендегі кестені толтырыңыз.

СShape14 ыни сұрақ Жауабыңыз Мәтіннен дәлелдер

Абайдың бала тәрбиесіне Баланың мінезі табиғатынан "Жас бала анадан қатысты көзқарасы екі түрлі болып туылады. туғанда екі түрлі қандай? мінезбен туады"

Автордың "бала бола Бұл адамның өз ойын жүзеге "Өсіп, бала болып ер білмейді" деген сөзі асыра алмауы немесе жауапсыз жеткенде бала бола қандай ойды білдіреді? болуы туралы. білмейді"

  1. тапсырма: Сыни сұрақтар мен жауаптар құрастыру

Төмендегі сұрақтарға жауап беріп, сыни талдау жасаңыз.

СShape15 ұрақ Сіздің жауабыңыз Мәтіннен мысалдар

Абайдың ойынша, баланың Бала табиғатынан білсем екен "Білсем екен деп, не білімге ұмтылысы неге деп, қызығушылықпен өседі. көрсе соған

байланысты? талпынып..."

Ойынға құмарлық пен Ойынға құмарлық – уақытша "Біреуі – ішсем, білімге құмарлық ләззат, білімге құмарлық – жесем, ұйықтасам арасындағы айырмашылық тұрақты құндылық. деп тұрады"

қандай?

  1. тапсырма: Мәтіннен алынған сыни ойлау тапсырмалары:


  • Абайдың "Жас бала білсем екен деп тұрады" деген ойын өз өміріңізбен байланыстыра отырып талдаңыз. Қазіргі замандағы балалардың білімге ұмтылысы қалай көрінеді?

  • Абайдың бала мінезіне қатысты ойларына келісесіз бе? Бұл пікір сіздің тәжірибеңізбен қаншалықты сәйкес келеді?

4-тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Өзіңіз сыни сұрақтар құрастырыңыз: егер Абай қазіргі заманның бала тәрбиесі туралы жазар болса, қандай пікір білдірер еді? Бұл ойыңызды мәтінге сүйене отырып негіздеңіз.

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Айна» әдісі

Оқушылар жұптасып, бір- біріне қарама-қарсы

тұрады (немесе партада отырып та болады).

Олардың біреуі

қолдарымен, аяқтарымен, денесімен, бет-әлпетімен әртүрлі қимылдар жасайды, ал екінші оқушы оларды айна секілді

қайталайды: оңды сол қылады, солды оң жасайды. Бір минуттан кейін оқушылар

рөлдерімен алмасады.


бағалау парақтары



Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мәтіндегі дәлелдерді анықтау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтіннен дәлелдерді табуға және оларды талдауға үйрету.

  2. Мәтіндегі негізгі ойды дәлелдер арқылы бекіту қабілетін дамыту.

  3. Оқушылардың сыни ойлау дағдыларын жетілдіру арқылы мәтін мазмұнын тереңірек түсіну.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Мұғаліммен амандасады.

Мәтіннен автордың ойларын дәлелдейтін үзінділерді анықтайды.

Жеке көзқарасын жазады.

Түрлі түсті доптар


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу

Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



Психологиялық ахуал орнату


«Атомдар мен

молекулалар» әдісі Әр қатысушы - жеке атомдар. Жүргізушінің

айтуы бойынша атомдар қозғалысқа түседі, бір - бірімен жеңіл қақтығысқа түседі. Жүргізуші қанша атомның қосындысынан молекула құралатынын айтады, сол кезде сол санға сай бірігіп тұра қалу керек. Молекула

құрамына кірмей

қалғандар ойыннан шығады.


Сабақтың

Жаңа тақырыпты

Мұғалім ұсынған



ортасы

түсінуге бағытталған

тапсырмаларды


бағытталған

орындайды


оқыту ортасын құрады



Мәтін:

Шәкәрім Құдайбердіұлының "Адамдық борышың" өлеңінен үзінді Адамдық борышың,

Халқыңа еңбек қыл. Ақ жолдан айнымай, Ар сақта, оны біл.

Өзің үшін еңбек қылсаң, Ойлап қайғы жеп,

Қартыңды асыра, балаңды бағу үшін деп. Құдайдан қорық, пендеге тілеуіңді бер, Жетіл де, ел қамын ойла, керегі сол – ер! Тапсырмалар:

1-тапсырма: Мәтіндегі дәлелдерді анықтау

Shape16 Shape17






















Мәтіннен автордың ойларын дәлелдейтін үзінділерді анықтаңыз және төмендегі кестені толтырыңыз.

ОShape18 й Дәлелдер Мәтіннен дәлел

Адамның борышы Халқыңа еңбек қылу, "Адамдық борышың, қандай? арды сақтау. халқыңа еңбек қыл"

Адам үшін маңызды Ар сақтау, халыққа "Ақ жолдан айнымай, ар қасиет қандай? қызмет ету. сақта, оны біл"

  1. тапсырма: Мәтіннің негізгі идеясы мен дәлелдері

Мәтіндегі негізгі ойды дәлелдермен негіздеңіз.

НShape19 егізгі ой Дәлелдер Мәтіннен мысалдар

Адамдық борышты Халыққа қызмет ету, ар сақтау "Адамдық борышың, орындау керек. арқылы. халқыңа еңбек қыл"

Еңбек арқылы Адам еңбегі халыққа қызмет "Өзің үшін еңбек қылсаң, жетістікке жету керек. етуге бағытталуы тиіс. ойлап қайғы жеп"

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Шәкәрім Құдайбердіұлының адамдық борыш туралы ойы қазіргі заман үшін қаншалықты маңызды? Сіздің өміріңізде бұл идеялар қалай көрініс табады?

    • Ар сақтау мен еңбек ету адамның рухани жетілуіне қалай әсер етеді деп ойлайсыз?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Мәтіндегі дәлелдерді қолданып, өзіңіздің жеке көзқарасыңызды жазыңыз. Сіз үшін "адамдық борыш" ұғымы қандай мағына береді?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Өзін-өзі бағалау

бағалау парақтары


Кері байланыс орнату

«Айналмалы бекеттер» әдісі

Әр шағын топты бекетте орналастырып,

арандататын сұрақты

талқылауға және ойларын қағазға немесе тақтаға жазуға 10 минут беріңіз. Уақыт аяқталғанда топ басқа бекетке ауысып

алдағы топтың жұмысын жалғастырады. Ауысу әр 10 минут сайын болып

тұрады, әр топ барлық позицияларда болып шыққанға және барлық

топтардың ойларын ойлап





шыққанға дейін жалғаса береді.






Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мәтіндегі негізгі ойды табу.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларға мәтіндегі негізгі ойды анықтау дағдыларын дамыту.

  2. Мәтін мазмұнын терең талдау арқылы негізгі идеяны ажырата білу қабілетін қалыптастыру.

  3. Сыни тұрғыда ойлау арқылы мәтіннің мәнін түсінуге және оны талқылауға үйрету.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Мұғаліммен амандасады.

Мәтіннің негізгі идеясын анықтайды, кестені толтырады.


Түрлі түсті доптар


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу

Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



Психологиялық ахуал орнату


Афирмациялар әдісі

«Ол жасаған іс менің де қолымнан келеді»,« Мен жетістіктің адамымын»,«

Менің жағдайым күннен – күнге жақсаруда»


Сабақтың

Жаңа тақырыпты

Мұғалім ұсынған



ортасы

түсінуге бағытталған

тапсырмаларды


бағытталған

орындайды


оқыту ортасын құрады



Мәтін:

Мұхтар Әуезовтің "Абай жолы" романынан үзінді

Абай кешкілік серуенге шықты. Жапырағы сарғайған ағаштардың

Shape20 Shape21



















арасынан өткенде, күздің салқын желі денесіне жайлы тиді. Жаратылысқа, табиғаттың әр көрінісіне ерекше мән беріп қарайтын ол, осы жолы да күздің ерекше бір құбылысын байқады. Күзгі ауада өзіне таныс бір сезім бар еді – өмірдің өтпелілігі мен тұрақсыздығы. Күндердің бірінде мына сарғайған жапырақтар сияқты адам да өз өмірін аяқтайды. Бірақ Абай үшін ең маңыздысы – артында қалған із, атқарған еңбегі еді. "Адамның өмірі тек

ізімен ғана есте қалады" деп ойлады ол. Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Мәтіндегі негізгі ойды табу

Мәтіннің негізгі идеясын анықтап, кестені толтырыңыз.

МShape22 әтіндегі оқиға Негізгі ой Мәтіннен дәлелдер

Абайдың күзгі Өмірдің өткінші және "Адамның өмірі тек ізімен ғана серуені уақытша екендігі есте қалады"

  1. тапсырма: Мәтінге сыни талдау жасау

Төмендегі кестені толтыру арқылы мәтіндегі негізгі ойды қалай түсінетініңізді көрсетіңіз.

СShape23 ұрақ Сіздің жауабыңыз Мәтіннен мысалдар

Мәтіндегі басты Өмірдің өтпелілігі және артта "Адамның өмірі тек мәселе қандай? қалатын іздің маңыздылығы ізімен ғана есте қалады"

Абайдың ойынша, Артында қалдырған ізі мен "Артында қалған із, адам өмірінің мәні атқарған еңбегінде атқарған еңбегі"

неде?

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Абайдың өмірдің өткінші екендігі туралы ойы сізге қандай ой тудырады? Қазіргі заманда бұл идея қалай көрініс табады?

    • Сіз үшін "артында қалатын із" деген ұғым қандай мағына береді?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Абайдың күзгі табиғатты бақылауы арқылы өзінің өмірі туралы ойларына

негізделген өзіңіздің тәжірибеңізбен бөлісіңіз. Қазіргі қоғамда адамдар қандай із қалдырып жатыр деп ойлайсыз?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Өзін-өзі бағалау

бағалау парақтары


Кері байланыс орнату

«Аквариум» әдісі

«Аквариум әдісі» -

балаларға мәселені «қоғам алдында» талқылауға

ұсынғандағы диалог формасы. Шағын топ белгілі бір мәселе бойынша диалогті

жүргізуге кімге сеніп





тапсыруға болатынын таңдайды. Кейде тілек білдірушілер бірнеше болуы мүмкін. Қалған барлық оқушылар

көрермен рөлін атқарады. Сондықтан да мұны

«аквариум» деп атайды. Барлық сынып алда өз пікірін білдіргені болмаса, ыстық орындық сияқты.

Олар алтын балыққа арналған аквариумда, басқалары оларға сұрақ қойып түсініктемелер сұрай алады және т.б.





Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мәтіндегі болжам жасау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларға мәтін мазмұны бойынша болжам жасау дағдыларын қалыптастыру.

  2. Мәтіндегі оқиғаларды сыни тұрғыда талдап, олардың ықтимал дамуын болжауға үйрету.

  3. Мәтіннен алынған мәліметтерді негізге ала отырып, шығармашылық ойлау қабілетін дамыту.

Мәтін:

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу


Психологиялық ахуал орнату

Мұғаліммен амандасады.





Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.




«Таңғажайып дорба»

Мәтіндегі негізгі оқиғаларды талдайды, оларға болжам жасайды.

Түрлі түсті доптар



ойыны

Дорбада бірнеше жеміс, көкөніс бөліктері бар.

Бала көзі жабылып,

дорбадағы заттың дәмін татып, оның қай жеміс екенін, дәмі, исі,

формасы, түсі жайында

ажырата баяндайды.



Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды



Ғабит Мүсіреповтің "Ұлпан" романынан үзінді

Ұлпан жас кезінде ел арасында дана, әділ, ержүрек әйел ретінде танылған. Оның бір ғана мақсаты – халқының мүддесі үшін адал қызмет ету, әділдікті қолдау және ұрпаққа дұрыс жол сілтеу. Ел арасында қақтығыстар болып, кейде дау-дамай туындағанда, Ұлпан үнемі екі жақты да тыңдап, әділ шешім шығаруға тырысатын. Бірақ заман өзгеріп, жаңа билік күш ала бастаған сайын Ұлпанның айналасындағы адамдардың көзқарасы да өзгеріп жатты. Осылайша ол өмірінің соңында үлкен сынаққа тап болды.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Мәтіндегі оқиғаларды болжау

Мәтіндегі негізгі оқиғаларды талдап, олардың ықтимал жалғасын болжаңыз.

ОShape24 қиға Болжам Мәтіннен дәлелдер

Ұлпанның әділ Ол елге танымал тұлға болып "Жаңа билік күш ала бастаған шешім қала береді, бірақ жаңа сайын Ұлпанның айналасындағы

шығаруы билікке қарсы тұруы мүмкін. адамдардың көзқарасы да

өзгеріп жатты."

Ұлпанның Ол әділдікті қорғауға

өмірінің тырысады, бірақ "Осылайша ол өмірінің соңында

соңындағы қиыншылықтарға тап болады. үлкен сынаққа тап болды."

сынақ

  1. тапсырма: Мәтіннің ықтимал дамуы

Мәтіндегі негізгі оқиғаларды талдап, оларды болжау үшін кестені толтырыңыз.


Сұрақ

Болжамыңыз

Мәтіннен мысалдар



Ұлпанның соңғы сынағы қалай аяқталуы мүмкін?

Ол әділдік жолында жеңіске жетуі мүмкін

немесе қайғыға ұшырауы мүмкін.

"Жаңа билік күш ала бастаған сайын" деген сөйлем

қиындықтардың келетінін болжайды.



Ұлпан мен жаңа билік арасындағы қарым- қатынас қалай

дамиды?

Қақтығыстар мен күрделі қарым-қатынастар болуы ықтимал.


"Жаңа билік күш ала бастаған сайын..."


Shape25













  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Ұлпанның өміріндегі қиындықтар сізге қандай ой тудырады? Егер сіз Ұлпанның орнында болсаңыз, қандай әрекет етер едіңіз?

    • Жаңа билік пен ескі тәртіп арасындағы қайшылықтардың қазіргі қоғамға қандай қатысы бар деп ойлайсыз?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Ұлпанның болашақтағы әрекеттерін болжап, өзіңіздің әңгімеңізді жазыңыз. Ол жаңа билікке қалай қарсы тұрар еді деп ойлайсыз?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру


Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Алфавит» әдісі

Оқушылар әрқайсысы алфавиттің бір-бір әрпін алып, жыл көлемінде

оқыған материалдарынан өздеріне түскен әріпке сәйкес тақырыптарды айтып шығады. Мысалы, Қорытынды сабақтарда, емтиханға дайындықта, есте сақтауын дамытуда көмекке келеді.

бағалау парақтары



Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Ақпаратты салыстыру.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтіндегі ақпаратты салыстыруға және талдауға үйрету.

  2. Мәтіннен алынған мәліметтерді салыстыру арқылы ұқсастықтар мен айырмашылықтарды анықтау дағдыларын қалыптастыру.

  3. Оқушылардың сыни тұрғыда ойлау дағдыларын жетілдіру.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу


Психологиялық ахуал орнату

Мұғаліммен амандасады.




Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



Мен қандай адаммын? әдісі

Әр қатысушы өзінің жағымды, жағымсыз қасиеттерін айтады. Сол бойынша қорытынды

жүргізіледі.

Мәтіндерді талдау арқылы

Ұқсастықтар мен айырмашы

лықтарды анықтайды.

Түрлі түсті доптар

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Ілияс Жансүгіровтің "Құлагер" поэмасынан үзінді

Құлагердің шабысы, оның қашықтыққа төтеп беруі тек бәйгенің бір бөлігі ғана емес, батырлық пен ерлік белгісі ретінде ел аузында аңыз болып таралды. Оның ерлігі мен қайсарлығы, шабандоздардың арасында кеңінен мәлім болды. Бірақ бәйгенің соңғы сәтінде күтпеген жағдай орын алып,

Құлагер қатты соққыға жығылды. Осылайша атақты тұлпар бәйгеден жеңіліс тапты.

Сәкен Сейфуллиннің "Көкшетау" поэмасынан үзінді

Көкшенің көк теңізі көкжиекке дейін созылып жатыр. Табиғаттың сұлулығы мен байлығы тек көздің жауын алып қана қоймай, адамның рухын оятады. Бұл жерді ақындар да, батырлар да дәріптеген, ал ел арасында Көкшенің табиғаты мен жерінің қасиеті туралы аңыздар кең

тараған. Осы кең даланың қойнауында талай ерліктер мен батырлықтың іздері қалған.

Тапсырмалар:

1-тапсырма: Мәтіндердегі ақпаратты салыстыру

Екі мәтіндегі негізгі ойды салыстырыңыз және төмендегі кестені толтырыңыз.


Салыстыру критерийлері

"Құлагер" поэмасы

"Көкшетау" поэмасы

Ұқсастықтар

Айырмашылықтар




Негізгі ой

Ерлік пен

тұлпардың қайсарлығы

Табиғаттың

сұлулығы мен рухани мәні

Екі поэмада да

ерлік туралы айтылады

Бірінде ерлік атқа

қатысты, екіншісінде табиғатқа қатысты





Кейіпкерлер


Құлагер тұлпар

Табиғат кейіпкер ретінде

суреттелген

Екі мәтінде де ерекше

кейіпкерлер бар

Бірінде жануар, бірінде табиғат бейнеленген


  1. тапсырма: Мәтіндегі ұқсастықтар мен айырмашылықтарды табу Мәтіндерді талдау арқылы ұқсастықтар мен айырмашылықтарды анықтап, кестені толтырыңыз.

СShape26 ұрақ "Құлагер" "Көкшетау" Ұқсастықтар Айырмашылықтар поэмасы поэмасы

Ерлік пен Құлагердің Табиғаттың Бірінде жануар қайсарлық шабысы мен рухани күші Екі мәтінде де бейнеленсе,

қалай жеңілісі арқылы ерлік бар екіншісінде табиғат бейнеленген? арқылы

Екі оқиға да Бірінде бәйге, Негізгі оқиға Бәйге Табиғат қазақ екіншісінде табиғат қайда өтеді? алаңында аясында даласында суреттеледі

өтеді

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Құлагердің ерлігі мен Көкшенің рухани күші қандай ұқсастықтарға ие? Қайсысы сізге жақын?

    • Мәтіндердегі ерлік пен табиғаттың маңыздылығын салыстыра отырып, қазіргі қоғамда осындай құндылықтар қалай көрініс табады деп ойлайсыз?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Құлагердің соңғы бәйгесін немесе Көкшетау табиғатының бір көрінісін сипаттап, өзіңіз салыстырмалы талдау жасаңыз. Қайсы оқиға сіздің ойыңызға көбірек әсер етті?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Ара ұясы» техникасы Мұғалім жұптағы оқушыларға не білгендігі туралы пікір алмасуды және екі сұрақтан дайындауын тапсырады.

Содан кейін әрбір жұп кезектесіп сұрақ қояды, ол сұраққа жауапты мұғалім немесе басқа оқушылар береді. Сонымен берілген осы техника негізінде мұғалімнің берген мәліметтері

қорытындыланылады, өңделеді

бағалау парақтары

Shape27


























Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Автордың пікіріне баға беру.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды автордың пікірін анықтауға және оған баға беруге үйрету.

  2. Мәтіндегі автордың ойы мен көзқарасын сыни тұрғыда талдау дағдыларын дамыту.

  3. Оқушылардың шығармашылық және сыни ойлау қабілетін жетілдіру.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Мұғаліммен амандасады.


Түрлі түсті доптар


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу

Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



Психологиялық ахуал орнату


Менің

қиыншылықтарым

Қатысушылар бастарынан өткен қиыншылықтарды естеріне түсіріп, ортаға салады, өзгелермен ой

бөліседі.


Сабақтың

Жаңа тақырыпты

Мұғалім ұсынған



ортасы

түсінуге бағытталған

тапсырмаларды


бағытталған

орындайды


оқыту ортасын құрады



Мәтін:

Міржақып Дулатовтың "Оян, қазақ!" шығармасынан үзінді

Қазағым, елім, қайда бара жатырсың? Көздеріңді ашып, айналаңа қарашы, дүниенің өзгерістерін көр. Өзгелер алға жылжып, білім жолында, еңбек

Shape28 жолында жарысқа түсті. Ал сен, қазағым, қайдасың? Жеріңді қорға, балаңды оқыт, еңбек ет. Тек қана ертең емес, бүгіннен бастап қам жаса. Сенің болашағың – сенің бүгінгі әрекетіңде.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Автордың пікірін бағалау

Автордың мәтін арқылы білдірген пікірін талдап, кестені толтырыңыз.

Сұрақ

Автордың пікірі

Мәтіннен дәлелдер

Сіздің бағалауыңыз


Автор қазағының қандай болашағын көреді?

Қазағының білімді,

еңбекқор болуын қалайды.


"Балаңды оқыт, еңбек ет."

Автордың пікірі өте

орынды, себебі халықтың дамуы білім мен еңбекке байланысты.

Автордың көзқарасы

бойынша, неге бүгіннен қам

жасау маңызды?


Бүгінгі әрекет болашаққа әсер етеді.

"Сенің

болашағың – сенің бүгінгі әрекетіңде."

Бұл пікір қазіргі заманда да өзектілігін сақтайды, себебі әрбір адамның болашағы бүгінгі таңдаған жолына байланысты.

  1. тапсырма: Автордың көзқарасына баға беру

Автордың көзқарасын талдаңыз және оған өз бағаңызды беріп, кестені толтырыңыз.

Сұрақ

Автордың көзқарасы

Мәтіннен дәлелдер

Сіздің көзқарасыңыз

Автордың өз халқының

болашағына деген алаңдаушылығы қалай көрінеді?


Қазақ халқын оянуға, өзгеруге шақырады.


"Қазағым, елім, қайда бара жатырсың?"

Менің ойымша, автордың бұл

алаңдаушылығы

орынды, себебі әр халық өзінің білім мен еңбек

жолында дамуы тиіс.


Қазіргі қоғамда автордың пікірі өзекті ме?

Иә, қоғам білімге және еңбекке

сүйеніп алға жылжиды.

"Көздеріңді ашып, айналаңа қарашы,

дүниенің өзгерістерін көр."


Бұл пікір қазіргі

жастарға да бағытталған деп есептеймін.

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Міржақып Дулатовтың "Оян, қазақ!" деп қазақ халқын білімге шақыруының мәні неде? Бұл ой қазіргі уақытта қаншалықты өзекті?

    • Егер сіз автордың орнында болсаңыз, қандай кеңес берер едіңіз?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Мәтіндегі автордың пікірімен келісесіз бе? Егер келіссеңіз, қазіргі жастарды білім мен еңбекке қалай шақырар едіңіз? Өзіңіздің шығармашылық ойыңызды жазыңыз.



Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Арқаға жазылған комплименттер» әдісі Әр оқушының арқасына түйрегішпен (немесе скотчпен) А-4

форматындағы қағаз бекітіледі. Оқушылар сынып ішін аралап жүріп, бір-бірінің арқаларындағы қағаздарға жылы, жұмсақ сөздер жазып, бірін-бірі мақтайды. 2-3 минуттан кейін олар қағаздарын

алып, шағын топ ішінде бір-біріне жазылған комплименттерді оқып береді.

бағалау парақтары



Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Аргументтерді талдау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтіндегі автордың аргументтерін талдауға үйрету.

  2. Аргументтерді анықтап, олардың негізділігін сыни тұрғыда бағалау қабілетін дамыту.

  3. Оқушылардың сыни ойлау және дәлелдерді талдау дағдыларын жетілдіру.

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.


Сабақтың тақырыбы

Мұғаліммен амандасады.





Сабақтың тақырыбын


Түрлі түсті доптар


мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу

дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



Психологиялық ахуал орнату


Есте қалған қызықты оқиға

Топ дөңгеленіп отырып, қатысушыларға доп беріледі Допты бір - біріне кезектесіп беріп, есте қалған қызықты

оқиғаларды айтады.

Сабақтың

Жаңа тақырыпты

Мұғалім ұсынған



ортасы

түсінуге бағытталған

тапсырмаларды


бағытталған

орындайды


оқыту ортасын құрады



Мәтін:

Ахмет Байтұрсыновтың "Маса" жинағынан үзінді

"Қазақ халқы ұйықтап жатыр, оянатын кез келді. Көзіңді ашып, ертеңіңе қара, бүгінгі әрекетің ертеңгі күніңді анықтайды. Әрбір азамат өз болашағы үшін жауапты. Білімсіз халық алға қадам баса алмайды, сондықтан білім мен ғылым жолына түсу керек. Қазірден бастап қам жасамасақ, келешек ұрпақ бізді кінәлайды. Білімге ұмтылмайтын, еңбек етпейтін халықтың болашағы жоқ."

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Автордың аргументтерін талдау

Мәтіндегі автордың айтқан негізгі аргументтерін талдап, кестені толтырыңыз.

АShape29 ргумент Бұл аргументтің Мәтіннен дәлелдер Аргументтің мәні негізділігіне баға

Халықтың "Қазақ халқы Бұл дәлел автордың Қазақ халқы білімсіздігі мен ұйықтап жатыр, алаңдаушылығын

ұйқыда әрекетсіздігі оянатын кез келді." көрсетеді және шынайы

проблемаға негізделген

Білімсіз Халықтың "Білімге Аргумент қазіргі

халықтың болашағы білім ұмтылмайтын, еңбек заманның жағдайында да

болашағы мен ғылымға етпейтін халықтың өзекті және орынды

жоқ байланысты болашағы жоқ."

  1. тапсырма: Аргументтерді талдау және дәлелдерді бағалау

Мәтіннен алынған аргументтерді талдап, олардың дәлелділігі мен сенімділігін бағалаңыз.


Сұрақ

Автордың пікірі

Мәтіннен дәлелдер

Сіздің бағалауыңыз



Неге қазақ

Халық өз

"Әрбір азамат өз

Бұл пікір өте маңызды,


Shape30
















халқы оянуы тиіс?

болашағын

ойлауы керек.

болашағы үшін жауапты."

себебі халықтың дамуы тек жеке жауапкершілікке

байланысты



Неге білім мен ғылым маңызды?

Білімсіз халықтың

болашағы жоқ.

"Білімге

ұмтылмайтын, еңбек етпейтін халықтың болашағы жоқ."

Білім мен ғылымның маңызы ешқашан өзгермейді, бұл пікір

бүгінгі күні де маңызды


  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Автордың "қазақ халқының ұйқыда" деген пікіріне келісесіз бе? Бұл бүгінгі заманға сәйкес келе ме?

    • Білім мен ғылымның қоғамдағы рөлі туралы сіздің пікіріңіз қандай? Бұл автордың пікірімен қаншалықты сәйкес келеді?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Мәтіндегі негізгі аргументтерді негізге ала отырып, бүгінгі күннің өзекті

мәселелеріне қатысты өзіңіздің аргументтеріңізді жазыңыз. Білімнің рөлі туралы өз ойыңызды дәлелдеңіз.

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Арқаға сурет салу»

Бұл ойында барлық

әрекеттерді үнсіз жасау керек. Оқушылар екі топқа бөлініп, бірінің

артынан екіншісі тұрып, сап түзейді. Мұғалім ең артында тұрған

оқушыларға бір заттың атауы жазылған қағаз

ұсынады (мәселен, алма, алмұрт, жүзім, гүл, кітап, ағаш,автомашина т.б).

Тапсырма: соңында тұрған оқушы үндемей, алдында тұрған оқушының арқасына әлгі заттың суретін саусағымен салады.

Арқасына сурет салынған оқушы алдында тұрғанның арқасына өзінің арқасына салынған затты салады.

Суреттер салынып

біткеннен кейін мұғалім соңғы оқушыдан

арқасына салынған заттың

бағалау парақтары





атын сұрап, оны қағазда жазылғанмен

салыстырады.





Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Көркем мәтіндерді талдау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды көркем мәтіннің мазмұнын талдауға үйрету.

  2. Мәтіннің құрылымын, кейіпкерлердің әрекеттерін және автордың ойларын сыни тұрғыда бағалау дағдыларын дамыту.

  3. Оқушылардың әдеби шығарманы терең түсінуін қалыптастыру және шығармашылық ойлау қабілеттерін жетілдіру.

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Мұғаліммен амандасады.


Түрлі түсті доптар


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу

Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



Психологиялық ахуал орнату


«Ұқсастық шегі» әдісі Қатысушылар жұптасып отырады. Жұбына қарап, ұқсастықты тауып жазады. Ұқсастығын

оқып, ой бөліседі


Сабақтың

Жаңа тақырыпты

Мұғалім ұсынған



ортасы

түсінуге бағытталған

тапсырмаларды


бағытталған

орындайды


оқыту ортасын құрады



Shape31 Shape32

























Мәтін:

Бейімбет Майлиннің "Шұғаның белгісі" әңгімесінен үзінді

Шұға әдемі, сымбатты қыз. Оның сұлу келбеті мен адамгершілігі бүкіл ауылға белгілі болатын. Оның жүрегі таза, мейірімді еді. Алайда тағдыр оның өмірін басқа арнаға бұрып, қиындықтарға толы жолға салды.

Бәкірмен кездесуі Шұғаның өмірін өзгертті, ол махаббат пен өкініштің

арасында қалды. Шұғаның өмірінің соңғы сәттері ауыл арасында көп уақыт ұмытылмай, адамдардың жүрегінде мәңгі сақталды.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Мәтіннің негізгі идеяларын талдау

Мәтіндегі негізгі ойларды талдап, кестені толтырыңыз.

МShape33 әтіндегі оқиға Негізгі идея Мәтіннен дәлелдер

Шұғаның Бәкірмен Махаббат пен "Бәкірмен кездесуі Шұғаның өмірін кездесуі тағдырдың байланысы өзгертті."

Шұғаның өмірінің Өмірдің өткінші және "Шұғаның өмірінің соңғы сәттері соңғы сәттері қайғылы болуы ауыл арасында ұмытылмай..."

  1. тапсырма: Мәтіндегі кейіпкерлерді талдау

Мәтін кейіпкерлерінің әрекеттері мен мінездерін талдап, олардың мәтіндегі рөлін анықтаңыз.

КShape34 ейіпкер Кейіпкердің Оның әрекеттері Мәтіннен дәлелдер мінезі

Мейірімді, Махаббат пен "Шұғаның сұлу келбеті мен Шұға сезімтал өкініш арасында адамгершілігі бүкіл ауылға

қалады белгілі болатын."

Бәкір Батыл, бірақ Шұғаның тағдырын "Бәкірмен кездесуі Шұғаның сенімсіз өзгертеді өмірін өзгертті."

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Шұға мен Бәкірдің қарым-қатынасы арқылы автор қандай әлеуметтік мәселені көтереді? Бұл қазіргі қоғамда қалай көрініс табады?

    • Шұғаның өмірі мен махаббаты трагедиялық аяқталды. Осы оқиғаның негізінде қандай сабақ алуға болады?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Шұғаның өмірін өзіңізше талдап, ол қалай басқа жолмен аяқталуы мүмкін еді деген өз болжамыңызды жазыңыз. Шұғаның махаббат пен тағдыр арасындағы таңдауына байланысты өз көзқарасыңызды білдіріңіз.

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Өзін-өзі бағалау

бағалау парақтары


Кері байланыс орнату

«Ассоциативті қатар» Мұғалім тақтаға бір сөз

немесе сабақтың





тақырыбын жазады.

Оқушыларға бір бетке

тақтаға жазылған сөзден пайда болған пікірлерін жазуды ұсынады. Сабақ тақырыбына қатысты ассоциация-сөздерді бір қатарға жазып шығу

керек. Оқушылар сөздерді оқып, артық деп санаған сөздерді алып тастап, сабақ тақырыбын

тұжырымдайды.





Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Пікірталасқа дайындық.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтін арқылы пікірталасқа дайындық жасауды үйрету.

  2. Мәтіннен алынған аргументтерді талдап, оларды пікірталаста тиімді қолдану дағдыларын қалыптастыру.

  3. Оқушылардың сыни ойлау және өз пікірін дәлелдеу қабілеттерін дамыту.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу


Психологиялық ахуал орнату

Мұғаліммен амандасады.




Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



«Мен саған сенемін» әдісі

Әуен ойнап тұрады. Жұп құрып, бір - бірінің


Түрлі түсті доптар



көздеріне қарап отырады.

«Мен саған сенемін...»

өйткені сен жақсы адамсың.



Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Мұхтар Әуезовтің "Қараш-қараш оқиғасы" шығармасынан үзінді Бақтығұлдың өмірі қараңғы, күрделі болды. Ол әділетсіздікке қарсы

шыққанымен, қоғамның қатал заңдары оның жолын кесіп, әділдік іздеуді қиындатып жіберді. Ол кедейдің ұлы болып туып, бүкіл өмірін өз халқы үшін күреспен өткізді. Бақтығұлдың таңдауында бір ғана жол болды – өзіне тиісті әділдікті талап ету. Бірақ оның күресі оны қайғыға, жалғыздыққа алып келді.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Мәтіннен алынған аргументтерді талдау

Пікірталасқа дайындалу үшін мәтіндегі негізгі аргументтерді талдап, кестені толтырыңыз.

АShape35 ргумент Аргументтің Мәтіннен Пікірталасқа мәні дәлелдер дайындау

Бұл аргументті

Әділетсіздікке Бақтығұл "Бақтығұлдың әділетсіздік пен оның қарсы күрес әділеттілікті өмірі қараңғы, салдары туралы

іздейді күрделі болды." талқылауда қолдануға

болады

Бақтығұлға "Оның күресі оны Бұл аргументті Қоғамның әділеттілікке қол қайғыға, қоғамның әділетсіз

заңдары жеткізу қиын жалғыздыққа алып құрылымы туралы кедейлерге қарсы болды келді." пікірталаста қолдануға

болады

  1. тапсырма: Пікірталаста қолдануға болатын дәлелдер

Пікірталасқа тиімді дәлелдер табу үшін мәтінді талдап, кестені толтырыңыз.


Сұрақ

Аргумент

Мәтіннен дәлелдер

Пікірталасқа дайындау




Әділетсіздік қалай көрінеді?

Әділетсіздік Бақтығұлдың тағдыры арқылы көрінеді

"Бақтығұлдың жолын кесіп, әділдік іздеуді қиындатып жіберді."

Әділетсіздік пен оның әлеуметтік салдары туралы пікірталас



Қоғам Бақтығұлға әділдік бере ала

Жоқ, қоғам оған қарсы шықты

"Қоғамның қатал

заңдары оның жолын кесіп..."

Қоғамдық әділетсіздік пен адамның таңдау еркіндігі туралы


Shape36
















ма?



пікірталас


  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Бақтығұлдың қоғамға қарсы күресі әділ ме? Бұл жағдайды қалай түсінесіз?

    • Қоғам мен жеке тұлға арасындағы қарым-қатынас туралы пікірталаста қандай аргументтер келтірер едіңіз?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Пікірталасқа өз көзқарасыңызды білдіріп, Бақтығұлдың жағдайында сіз қандай әрекет етер едіңіз? Қоғамдағы әділетсіздікке қалай қарсы тұрар едіңіз?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Ассоциацияның көмегімен көрініс

Қатысушылар өздерінің есімдерімен қоса бір затты (пикникке алып шығатын немесе қызығушылығына

байланысты) ұйқастырып айту керек. Мысалы: Есімім – Жантас,

ұнататын сусыным квас; Есімім Жанар, ұнататын жемісім – анар т.с.с.

Сабақта өтілген

ұғымдарды өз есімдерімен байланыстырып

айтуларына болады.

бағалау парақтары






Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мәтінді бөліктерге бөлу.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтінді логикалық бөліктерге бөліп, оның құрылымын талдауға үйрету.

  2. Мәтіннің негізгі ойларын анықтау және оларды сыни тұрғыда бағалау дағдыларын дамыту.

Shape37

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Мұғаліммен амандасады.


Түрлі түсті доптар


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу

Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



Психологиялық ахуал орнату


«Сиқырлы сөздер» ойыны

Мұғалім кез - келген өтінішті айтады, ал оқушы оны әдепті түрде айтуы керек. Мысалы: Айнаш, дәптерді бер.

«Айнаш, өтінемін

дәптерді берші» Ізеттілік туралы ертегі тыңдау.


Сабақтың

Жаңа тақырыпты

Мұғалім ұсынған



ортасы

түсінуге бағытталған

тапсырмаларды


бағытталған

орындайды


оқыту ортасын құрады



Мәтін:

Жүсіпбек Аймауытовтың "Ақбілек" романынан үзінді

Ақбілек шекаралық аймақта өмір сүрген қазақ қызы еді. Тағдырдың тәлкегімен ол жау қолына түсіп, қиыншылыққа тап болады. Оның өмірі мүлдем басқа арнаға бұрылып, сынақтар мен ауыртпалықтарға толы жолмен жүруге мәжбүр болды. Бойындағы қайсарлық пен жігерлілік оны өмірдің қиыншылықтарына төтеп беруге итермеледі.

Тапсырмалар:

1-тапсырма: Мәтінді бөліктерге бөлу және талдау

Мәтінді үш негізгі бөлімге бөліп, әр бөлімнің мазмұнын талдаңыз.


Бөлім

Мәтіннің мазмұны

Негізгі ой



Кіріспе

Ақбілектің қиыншылыққа тап болуы

Оның тағдырының өзгеруі



Негізгі бөлім

Ақбілектің қиындықтармен күресуі

Қайсарлық пен өмірге деген ұмтылыс



Shape38

Shape39

3. Оқушылардың мәтінді түсінуін жақсарту және оны жүйелі түрде талдау қабілетін жетілдіру.

Сабақтың барысы


Қорытынды

Ақбілектің сынақтардан өтуі

Жеңіс пен рухани өсу


  1. тапсырма: Мәтіннің құрылымын және негізгі оқиғаларын талдау

Мәтіннің құрылымын анықтап, әр бөлімдегі негізгі оқиғаларды талдаңыз.

БShape40 өлім Оқиға немесе Мәтіннен дәлелдер идея

Кіріспе Ақбілектің жау "Тағдырдың тәлкегімен ол жау қолына түсіп, қолына түсуі қиыншылыққа тап болады."

Негізгі Ақбілектің өмір "Бойындағы қайсарлық пен жігерлілік оны бөлім үшін күресі өмірдің қиыншылықтарына төтеп беруге

итермеледі."

Қорытынды Ақбілектің жеңісі "Ақбілек сынақтардан өтіп, өз өмірін жаңа мен рухани өсуі арнаға бұрды."

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Ақбілектің қайсарлық пен жігерлілік қасиеттері оның өмірін қалай өзгертті? Осы қасиеттер қазіргі заман адамдарына қалай көмектесе алады?

    • Ақбілектің тағдырына байланысты сіз қандай қорытынды жасар едіңіз?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Ақбілектің өміріндегі қиыншылықтарға қарап, өзіңіз осы жағдайды қалай шешер едіңіз? Ақбілектің өмірлік тәжірибесінен қандай сабақтар алуға болады?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Атаулар туралы үш сұрақ»

Мұғалім сабақ басында жаңа тақырып бойынша үш терминді тақтаға жазып, оқушыларға осы атауларға қатысты мынандай сұрақтарға жазбаша жауап беруді тапсырады:

  1. Қайда? Бұл

терминдерді сіз

бұрынырақта қайда және қандай мағынада кездестіріп едіңіз?

  1. Қалай? Өз

тәжірибеңізбен осы

атауларды қолданудың мысалдарын келтіре

аласыз ба?

  1. Қандай? Осы сабақта бұл атаулар қандай

бағалау парақтары

Shape41


















қолданыста болады деп ойлайсыз?

Әдеттегідей бұл жұмысты оқушылардың жеке, жұппен (шағын топ ішінде) ауызша немесе жазбаша орындауы ықтимал. Содан кейін мұғалім бірнеше оқушының пікірін

тыңдайды.

Мұғалімнің сұрақтарды шығармашылық тұрғысынан әр сабақта тақырыпқа байланысты өзгертіп отыруы тиімді.





Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мәтіндегі деректердің шынайылығын тексеру.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтіннен алынған деректердің шынайылығын тексеруге үйрету.

  2. Мәтіндегі ақпараттарды сыни тұрғыда талдау және шынайылықты анықтау дағдыларын дамыту.

  3. Оқушылардың деректерге сүйеніп, негізделген тұжырым жасау қабілеттерін қалыптастыру.

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу



Психологиялық ахуал

Мұғаліммен амандасады.





Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.


Түрлі түсті доптар


орнату

«Ең жақсы» ойыны Қатысушылар екі топқа бөлінеді. Әр топқа

мынадай нұсқау беріледі. Берілген мінездеме қай мамандыққа сай екендігін айту қажет. Ең ақшалы, ең жасыл, ең тәтті, ең

күлкілі, ең ұсқынсыз, ең қарым - қатынасы күшті,

ең жауапты, ең салмақты



Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Сәкен Сейфуллиннің "Тар жол, тайғақ кешу" шығармасынан үзінді "1916 жылғы ұлт-азаттық қозғалыс қазақ халқы үшін аса маңызды

оқиғалардың бірі болды. Бұл көтеріліс барысында көптеген батырлар мен көсемдер өздерінің туған жерін қорғау жолында басын бәйгеге тікті.

Қозғалыс бүкіл қазақ даласына тарады, бұл кезеңде қазақтардың ұлттық сана-сезімі айқын көрініс тапты. Алайда патша үкіметі күшпен басып

тастаған осы көтеріліс қазақ халқының тарихында ерекше орын алады." Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Мәтіндегі деректердің шынайылығын тексеру

Мәтіндегі деректерді талдап, олардың шынайылығын тексеріңіз және кестені толтырыңыз.

МShape42 әтіндегі дерек Шынайылығы Тарихи дәлелдер

1916 жылғы ұлт- Шынайы Бұл оқиға Қазақстан тарихында кеңінен азаттық қозғалыс зерттелген және танылған

Көтеріліс бүкіл Көтеріліс Қазақстанның көптеген қазақ даласына Шынайы аймақтарын қамтығаны тарихи тарады деректермен дәлелденген

  1. тапсырма: Мәтіннен алынған деректерді талдау

Мәтіндегі деректерді талдап, олардың маңыздылығын және шынайылығын

анықтап, кестені толтырыңыз.


Сұрақ

Мәтіндегі дерек

Шынайылығы

Дәлелдер



Көтеріліске қатысқан батырлар туралы

деректер қаншалықты шынайы?

Батырлар мен

көсемдер көтеріліс басшылығында

болды



Шынайы

Тарихи құжаттарда көтеріліс

басшылары туралы мәліметтер бар



Патша үкіметі көтерілісті қалай

Қозғалыс күшпен басылды

Шынайы

Тарихи деректерде патша үкіметінің


Shape43













басып тастады?



әскери күші туралы жазылған


  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Сәкен Сейфуллиннің бұл шығармасында сипатталған оқиғалар шынайы тарихи деректермен сәйкес келе ме? Неліктен?

    • 1916 жылғы көтерілістің қазақ халқы үшін маңыздылығын қалай бағалайсыз? Бұл оқиғаның бүгінгі күндегі мәні қандай?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Мәтіндегі деректердің шынайылығын талдай отырып, өзіңіз осы оқиға туралы не білетініңізді жазыңыз. Қазіргі заманда тарихи деректерді тексерудің

маңыздылығы қандай?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру


Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Ашық және Жабық сұрақтар»

Жабық сұрақтар пайдалы болуы мүмкін, алайда

олар абстрактілі ойлау, талқылау дағдыларын қолдануға септігін тигізбейді және аса

түсінікті болмайды. Ашық сұрақтар керісінше әсер

етеді, сол арқылы оқу үдерісін жақсартады.

Мысалы, Сіз өткен кеште бір жаққа шықтыңыз ба? Сіз кеше мектептен кейін не істедіңіз?

Жұмыс үлгісі:

Оқушыларға белгілі бір тапсырма берер алдында олардың сұрақтарды анағұрлым анық түсініп, бағалау критерийлерін қанағаттандыру үшін не істеу қажеттігін түсіну үшін мысалдар келтіріңіз. Оқушылар бағалау критерийлерін қолдана отырып, жұмыс үлгісіне баға қоя алады. Бұл не

талап етілетінін және бұл үдеріспен қалай

байланыста болатынын түсінуді модельдеуге

бағалау парақтары





көмектеседі.






Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мәтіндегі эмоциялық әсерді талдау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтіннен эмоциялық әсерді анықтап, талдауға үйрету.

  2. Мәтіндегі эмоциялық көріністерді бағалау және олардың мәтіннің жалпы мағынасына әсерін

түсіндіру қабілетін дамыту.

  1. Оқушылардың сыни ойлау қабілеттерін дамытып, көркем мәтінге эмоциялық тұрғыдан талдау жасау дағдыларын қалыптастыру.

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Мұғаліммен амандасады.


Түрлі түсті доптар


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу

Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



Психологиялық ахуал орнату


«Жағдайлы волейбол» ойыны

Мұғалім әділдік пен әділетсіздікті көрсететін жағдайларды айтады, сол арада дұрыс жауапқа бала

допты қағып алады, бұрыс жауапқа қағып алмайды.


Сабақтың

Жаңа тақырыпты

Мұғалім ұсынған



ортасы

түсінуге бағытталған

тапсырмаларды


бағытталған

орындайды


оқыту ортасын құрады



Мәтін:

Мұқағали Мақатаевтың "Аққулар ұйықтағанда" поэмасынан үзінді Жалғыздықтың салмағы жүрегіне батты. Жерге құлаған аққудың қаны көгілдір суды қызылға бояды. Ана жан дүниесі толқып, көк аспанға, су бетіне көз жүгіртті. Аққудың қайғылы өлімі, адамның жан дүниесіне

түсірген ауыр салмақ жүректен шықпас ауыр мұңға айналды. Өмір мен өлім арасындағы нәзік шекара, табиғаттың қатал заңы мен ананың қайғысы бірге өрілді.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Мәтіндегі эмоциялық әсерді талдау

Мәтіндегі эмоциялық әсерді анықтап, оның оқырманға қалай әсер ететінін талдап, кестені толтырыңыз.

ЭShape44 моциялық әсер

Мәтіннен дәлелдер

Бұл әсердің оқырманға ықпалы

Қайғы мен мұң

"Ана жан дүниесі толқып, көк аспанға, су бетіне көз жүгіртті."

Оқырман ананың қайғысын сезініп, оның жан дүниесіндегі толқуды түсінеді

Жалғыздық сезімі

"Жалғыздықтың салмағы жүрегіне батты."

Оқырман жалғыздықтың ауыртпалығын терең сезінеді

  1. тапсырма: Мәтіндегі эмоцияны жеткізу әдістері

Мәтіннен эмоцияны жеткізу тәсілдерін анықтап, олардың оқырманға әсерін талдаңыз.

ТShape45 әсіл

Мәтіннен мысалдар

Бұл тәсілдің эмоциялық әсері


Метафоралар


"Жалғыздықтың салмағы жүрегіне батты."

Бұл метафора арқылы жалғыздықтың физикалық ауыртпалығы беріліп,

оқырманның көңілінде ауыр әсер қалдырады

Табиғат көрінісі

"Жерге құлаған аққудың қаны көгілдір суды қызылға бояды."

Табиғаттың сұлулығы мен аққудың өлімі арқылы қайғының тереңдігі күшейтілген

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Мұқағали Мақатаевтың поэмасында қандай эмоциялар басым? Бұл эмоциялар оқырманға қандай ой тудырады?

    • Аққудың өлімі мен ананың қайғысы арасындағы байланысты қалай түсінесіз?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Мәтіндегі эмоциялық әсерді талдап, осы оқиғаны өз өміріңіздегі оқиғамен салыстырыңыз. Сіз үшін бұл шығарма қандай сезімдер тудырды?



Shape46 Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Өзін-өзі бағалау

бағалау парақтары



Кері байланыс орнату

«Аяқталмаған сөйлем» тәсілі

«Мұғалімге жеделхат» тақтасына оқушылар стикер жапсыру арқылы орындалады.

Оқушылар өздеріне жақын сөйлемді таңдап, айтылған ойды

жалғастырады:

  • бүгінгі сабақта

мен....түсіндім, ...білдім,

....көзімді жеткіздім.

  • бүгін сабақта қуантқаны.....

  • мен өзімді үшін

мақтар едім.

  • маған ерекше ұнағаны.....

  • сабақтан соң маған келді.

  • бүгін маған сәті

түсті.

  • қызықты болғаны.....

  • қиындық тудырды.

  • менің түсінгенім.....

  • енді мен аламын.





Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Әртүрлі көзқарастарды салыстыру.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтіндегі әртүрлі көзқарастарды

салыстыруға және олардың ерекшеліктерін талдауға үйрету.

  1. Мәтіннен алынған көзқарастарды бағалау және

оларды салыстыру арқылы сыни ойлау дағдыларын дамыту.

  1. Әртүрлі пікірлерді саралап, қорытынды жасау қабілеттерін жетілдіру.

Сабақтың барысы

Сабақтың

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурста

Shape47













кезеңі/уақы т




р

Сабақтың басы

Oқушылapмен сәлемдесу,

оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың

нaзapын caбaққa aудapу

.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу


Психологиялық ахуал орнату

Мұғаліммен амандасады.




Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



«Кездесу» ойыны

Жай әуенмен екі шеңбер болып қарама – қарсы айналады, әуен тоқтаған

кезде бір - біріне қарап, баланың қасиетін айтады.


Түрлі түсті доптар

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Әбіш Кекілбаевтың "Аңыздың ақыры" романынан үзінді

Батырлар мен қолбасшылардың ойлары бірдей болмайды. Әрбір батыр өз ерлігі мен күшін көрсету үшін соғысады, ал қолбасшылар жауын жеңу үшін стратегия мен әдіс қолданады. Кейбіреулер үшін шайқас – тек қана ұрыстың нәтижесі, ал басқалары үшін бұл ерлік пен намыстың көрінісі. Батырлық пен жеңістің бағасы әркім үшін әртүрлі болуы мүмкін, бірақ мақсаттары бір – еркіндік пен әділеттілік.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Әртүрлі көзқарастарды салыстыру

Мәтіндегі батырлар мен қолбасшылардың көзқарастарын салыстырып, кестені толтырыңыз.

КShape48 өзқара Батырларды Қолбасшыларды Ұқсастықта Айырмашылықта с ң пікірі ң пікірі р р

Соғыс Батырлар Екі топ та Батырлар жекелеген пен ерлік пен күш Қолбасшылар жауды ерлікті жоғары

шайқас көрсету үшін стратегия мен әдіс жеңуге қояды, ал

туралы соғысады қолданады ұмтылады қолбасшылар жалпы

жеңісті көздейді

  1. тапсырма: Көзқарастардың маңыздылығын талдау

Мәтіндегі әртүрлі көзқарастардың маңыздылығын анықтап, кестені толтырыңыз.


Сұрақ

Батырлардың көзқарасы

Қолбасшылардың көзқарасы

Қорытынды



Батырлар мен

қолбасшылардың мақсаты бір ме?

Иә, ерлік пен

намыс олар үшін басты орында


Иә, жауды жеңу мен әділеттілік орнату

Әртүрлі тәсілдерге қарамастан,

олардың мақсаты бір жеңіске жету




Олардың ұрысқа деген көзқарасы қалай

ерекшеленеді?


Батырлар жеке ерліктерін

көрсетуге ұмтылады


Қолбасшылар

ұжымдық жеңісті көздейді

Екі көзқарас та маңызды, себебі ерлік пен

стратегияның

үйлесімі жеңіске жетелейді


  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Батырлардың жеке ерлігі мен қолбасшылардың стратегиясын

салыстырғанда, қайсысы жеңіске көбірек ықпал етеді деп ойлайсыз?

    • Батырлар мен қолбасшылардың ойлары арасындағы айырмашылық қазіргі өмірде қандай жағдайларға ұқсас болуы мүмкін?

  1. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Егер сіз батыр немесе қолбасшы болсаңыз, өзіңіздің ойыңызды қалай білдірер едіңіз? Соғыс туралы қандай шешімдер қабылдар едіңіз?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру


Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Әңгімелесетін әріптестер»

Өткен сабаққа сілтеме жасауды көздейтін бастапқы немесе бүкіл сыныпқа арналған тапсырма ретінде

оқушылар әріптестерімен:

  • жаңа оқылған 3 факті туралы;

  • оларға жеңіл болып көрінгендер туралы

  • оларға қиын болып көрінгендер туралы

  • алдағы уақытта оқығысы келген нәрселер туралы ақпарат алмасады.

.

бағалау парақтары


Shape49


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Дәлелдерді қолдану.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтіндегі дәлелдерді анықтап, оларды дұрыс қолдануға үйрету.

  2. Дәлелдерді талдау және оларды мәтіннің негізгі

ойларын қолдау үшін тиімді пайдалану дағдыларын дамыту.

  1. Оқушылардың сыни тұрғыдан ойлау және

пікірлерін дәлелдеуге қабілеттерін жетілдіру.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Мұғаліммен амандасады.


Түрлі түсті доптар


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу

Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



Психологиялық ахуал орнату


«Сиқырлы жұмыртқа» ойыны

Әр оқушы жұмыртқа бейнесінде берілген формаларға жаңа зат

пайда болатындай етіп, аяқтап сурет салады.


Сабақтың

Жаңа тақырыпты

Мұғалім ұсынған



ортасы

түсінуге бағытталған

тапсырмаларды


бағытталған

орындайды


оқыту ортасын құрады



Мәтін:

Ғабит Мүсіреповтің "Ананың анасы" әңгімесінен үзінді

Ол көзімен көргенінің бәрін жүрегіне терең сіңірген, жүрегі үнемі басқалар үшін соғатын ана еді. Балаларын қорғап, олардың болашағы үшін бәрін

беруге дайын болды. Оның өміріндегі ең үлкен сынақ – қиындықтарға қарсы тұру мен балаларына қауіп төнген кезде ешқашан берілмеу. Ананың қайсарлығы мен мейірімділігі оны өмірдің барлық сынақтарынан аман

алып өтті. Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Мәтіндегі дәлелдерді қолдану

Мәтіннен автордың ойын қолдайтын дәлелдерді анықтап, олардың негізділігін талдап, кестені толтырыңыз.

НShape50 егізгі ой

Дәлелдер

Дәлелдердің маңыздылығы


Ана қайсар әрі мейірімді

"Ананың қайсарлығы мен мейірімділігі оны өмірдің барлық сынақтарынан аман алып өтті."

Бұл дәлел ананың бейнесін күшейтеді, оны құрмет пен сүйіспеншілікке лайық етіп көрсетеді

Ана балалары үшін бәрін беруге дайын

"Балаларын қорғап, олардың болашағы үшін бәрін беруге дайын болды."

Бұл дәлел ананың мейірімділігін және қорғаушылық рөлін

сипаттайды

  1. тапсырма: Дәлелдерді талдау және бағалау

Мәтіндегі дәлелдердің тиімділігін анықтап, олардың мәтіннің жалпы ойымен байланысын талдаңыз.

СShape51 ұрақ

Мәтіннен дәлелдер

Дәлелдердің тиімділігі


Ана қайсарлығын қалай көрсетеді?

"Қиындықтарға қарсы тұру мен балаларына қауіп төнген кезде ешқашан

берілмеу."

Бұл дәлел оқырманға ананың қиындықтарға төтеп беру қабілетін нақты әрі әсерлі

түрде жеткізеді

Мейірімділік ананың қандай қасиеті ретінде көрінеді?

"Ол көзімен көргенінің бәрін жүрегіне терең сіңірген."

Бұл дәлел ананың эмоциялық байлығын және басқаларға деген қамқорлығын айқындап тұр

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Ананың қайсарлығы мен мейірімділігі оның өміріндегі қандай

қиындықтардан аман қалуға көмектесті? Бұл қасиеттер қазіргі замандағы аналарға қалай әсер етеді деп ойлайсыз?

    • Дәлелдерді қолдану арқылы автор ананың образын қалай күшейтіп отыр? Бұл оқырманға қалай әсер етеді?

  1. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Мәтіндегі дәлелдерді талдай отырып, өзіңіз ананың осындай қасиеттерін қай салада көргіңіз келеді? Сіз дәлелдерді қалай пайдаланар едіңіз?



Shape52 Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру


Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Әріптер мен сандар» Қатысушыларға мұғалім қалаған әріп не сан

айтады. Қай топ 10 санағанша, әртүрлі

бағалау парақтары




тәсілмен бірінші

құрастырып болса, солар жеңімпаз. Сергіту кезінде немесе жағымды ахуал туғызу сәтінде қолдануға болады.





Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мәтін мазмұны бойынша пікір білдіру.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтін мазмұнына байланысты өз пікірін білдіруге үйрету.

  2. Мәтіндегі негізгі ойларды түсініп, сыни тұрғыда талдап, пікір білдіру дағдыларын дамыту.

  3. Оқушылардың ойын дәлелдермен негіздеп, мәтін мазмұнын сыни тұрғыдан бағалау қабілеттерін жетілдіру.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу


Психологиялық ахуал орнату

Мұғаліммен амандасады.




Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



«Өкпені еріту» жаттығуы

Тып - тыныш денеңізді бос ұстап отырыңыз.

Өзіңізді қаракөлеңкеде театрда отырмын деп есептеңіз Алдыңыздағы шағын сахнаға ( ең жек көретін, көргіңіз

келмейтін ) сіз кешіруге


Түрлі түсті доптар



тиісті адамды қойыңыз.

Мейлі ол сізді қазір ренжітсін, бұрын

ренжітсін, қазір өмірде бар болсын, әлде өмірден өтіп кетті ме, оған мән бермеңіз. Көз алдыңызға елестеткенде оның жағдайы жақсы, жүзіне күлкі үйірілген жағдайда болуы керек. Оны бақытты деп біліңіз.

Бірнеше минут оның жүзін анық көз алдыңызда ұстап тұрыңыз. Сонан соң барып ол бейнемен

қоштасыңыз. Сіз кешірген адам кетісімен сіз өзіңізді сахнаға қойыңыз. Өзіңізді де тек жақсы жағдайда

елестетіңіз. Бақытты, күлкі үйірілген жүзбен тұрыңыз. Бұл әлемдегі

жақсылық барлығыңызға

да тең жететінін ұғыңыз.



Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Ілияс Жансүгіровтің "Құлагер" поэмасынан үзінді

Құлагер бәйгеге қосылды. Оның шабысы керемет, ешкім оған тең келмейтін. Құлагердің жеңіске жетеріне күмән жоқ еді, бірақ аламанның соңғы сәтінде біреу оны соғып, құлатты. Жеңіске жақын болған тұлпар өз тағдырының құрбаны болды. Адамның ашкөздігі мен қызғанышы табиғаттың тамаша туындысын жоқ қылды.

Тапсырмалар:

1-тапсырма: Мәтін мазмұны бойынша пікір білдіру

Мәтіннің негізгі ойларын түсініп, оған қатысты өз пікіріңізді білдіріңіз.


Мәтіндегі негізгі ой

Сіздің пікіріңіз

Негіздеме



Адамның ашкөздігі мен қызғанышы табиғаттың тамаша туындысын жойды

Құлагердің тағдыры адамның теріс

әрекеттерін көрсетеді

Бұл оқиға адамның қызғанышы мен әділетсіздігін нақты бейнелейді



Жеңіске жақын тұлпар өз тағдырының құрбаны

болды

Құлагердің жеңілісі әділетсіз болды

Құлагердің жеңіске жету құқығы адамның теріс қылығы арқылы бұзылды



Shape53












  1. тапсырма: Мәтін мазмұнын талдап, өз пікіріңізді білдіру

Мәтін мазмұнындағы негізгі мәселелерді талдап, олар туралы өз көзқарасыңызды кестеге түсіріңіз.

СShape54 ұрақ Мәтіндегі жауап Сіздің пікіріңіз

Құлагердің тағдыры Адамдардың Бұл жағдай адамдардың өз мүддесі неге бұлай әділетсіздігі мен үшін әділетсіз әрекет етуін көрсетеді аяқталды? қызғанышынан

Адамдар табиғаттың Бұл адамның теріс қасиеттері

туындысын қалай Ашкөздік пен табиғаттың сұлулығына да, адамдық

құртып отыр? қызғаныш арқылы құндылықтарға да кері әсер ететінін

дәлелдейді

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Құлагердің тағдыры арқылы автор қандай әлеуметтік мәселелерді көтеріп отыр? Бұл мәселе қазіргі қоғамда өзекті ме?

    • Адамдардың ашкөздігі мен қызғанышы сіздің өміріңізде немесе қоғамда қандай әсер қалдырады?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Құлагердің оқиғасы арқылы табиғат пен адам арасындағы байланыс туралы өз

пікіріңізді білдіріңіз. Адамдардың теріс әрекеттері табиғат пен қоғамға қалай әсер етеді деп ойлайсыз?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Өзін-өзі бағалау

бағалау парақтары


Кері байланыс орнату

«Балалар философиясы» Тақырыппен таныстырып, үдерісті түсіндіріңіз.

Оқушыларға ынталандыру материалдарын

толығымен қарауға бірнеше минут беру керек. Оқушылар шеңберге оралғанда, жауап беруі тиіс

тақырыпқа/пәнге қатысты сұрақтарды ойластыру үшін, оларға бір-екі минут беріледі. Осылайша дауыс беру және сұрақтарды

талқылау анықталады. Мұғалім сұрақтарды дұрыс құра отырып, дамытатын сұрақтар

қойып немесе әр оқушының қатысуын





қамтамасыз ету үшін топпен бірге әрекет ете отырып, делдал ретінде

қатысады..





Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Өз ойын дәлелдеу.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды өз пікірлерін дәлелдермен қолдауға және сол арқылы сенімді түрде жеткізуге үйрету.

  2. Мәтіннен алынған ақпаратты қолдана отырып, дәлелдер арқылы өз пікірін дәлелдеу дағдыларын дамыту.

  3. Оқушылардың сыни тұрғыда ойлау қабілеттерін жетілдіру және дәлелдер арқылы қорытынды

жасауға үйрету.

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу



Психологиялық ахуал орнату

Мұғаліммен амандасады.




Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



Жағымды сөздер. Мақсаты: Өзін - өзі одан әрі ашу, өзін - өзі тану, өзінің және

айналасындағылардың психологиялық мінездемесін анықтау және талдау іскерлігін дамыту. Қатысушылар шеңбер бойымен

отырады. Жүргізуші жағымды сөздер айта


Түрлі түсті доптар



отырып, кез келген біреуге доп лақтырады. Допты алған ойыншы шеңбердегі

қатысушылардың кез - келгенін таңдайды да, оған өз жағымды сөзін айтады, ойын жалғаса береді. Жағымды сөздер қысқа бір сөзден тұрса

болады.



Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Мұхтар Әуезовтің "Абай жолы" романынан үзінді

Абай өзінің бойындағы күш-жігерді халықтың мүддесіне жұмсауды басты мақсат деп санады. Жас кезінен-ақ әділеттілік пен шындық жолында күресуге бел байлады. Қоғамдағы кедергілерге қарамастан, Абай әділеттілікке қол жеткізу үшін бар күшін салды. Оның ойынша, халықтың білім алуы, ой еркіндігі қоғамды алға бастайтын жол. Бірақ ол осы жолда көп қиыншылықтарға кезікті.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Өз пікіріңізді дәлелдеу

Мәтін мазмұнына сүйене отырып, өз пікіріңізді дәлелдеп, кестені толтырыңыз.

СShape55 ұрақ Сіздің пікіріңіз Мәтіннен дәлелдер

Абай әділеттілік пен "Абай әділеттілікке қол Абай не үшін күресті? шындық үшін күресті жеткізу үшін бар күшін

салды."

Абайдың халықтың білім Иә, білім – қоғамды "Халықтың білім алуы, ой алуын басты мақсат етуі дамытудың негізі еркіндігі – қоғамды алға дұрыс па? бастайтын жол."

  1. тапсырма: Дәлелдерді қолдану

Мәтіндегі дәлелдерді талдап, оларды өз пікіріңізді қолдау үшін қалай қолдануға

болатынын анықтаңыз.


Мәтіндегі дәлел

Сіздің ойыңызды қалай қолдайды?

Қорытынды



"Абай әділеттілікке қол жеткізу үшін бар күшін салды."

Бұл Абайдың қоғамдағы әділетсіздікпен күресін көрсетеді

Әділеттілікке ұмтылу әрдайым маңызды



"Халықтың білім алуы – қоғамды алға бастайтын жол."

Бұл Абайдың білімге деген сенімін қолдайды

Білім қоғамның дамуына үлкен үлес қосады


Shape56













  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Абайдың әділеттілік пен білім жолындағы күресі сіздің ойыңызда қандай ой туғызады? Сіз осындай жағдайға тап болсаңыз, қандай әрекет жасар едіңіз?

    • Қоғамдағы әділетсіздікке қарсы күресу үшін білімнің рөлі қандай деп ойлайсыз?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Өз ойыңызды дәлелдеп, қазіргі қоғамдағы білім мен әділеттілік мәселелері туралы өз пікіріңізді жазыңыз. Сіздің ойыңызша, Абайдың идеялары қазіргі қоғамға қаншалықты маңызды?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Батискаф»

(Су астын байқайтын құралдармен

жабдықталған, өз бетімен қозғалу қасиеті бар терең су камерасы.)

Екі топ бір-біріне кезекпен сөздер жасырады. Топтың бір

оқушысы қимылмен өз тобына жасырылған сөзді жеткізу керек.

бағалау парақтары



Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мәтіндегі маңызды мәліметтерді табу.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтіндегі маңызды ақпаратты табуға және оны түсінуге үйрету.

  2. Мәтіндегі негізгі ойлар мен фактілерді сыни тұрғыда талдап, оларды ажырата білу дағдыларын дамыту.

  3. Оқушылардың мәтіндегі мәліметтерді жинақтап, қорытынды жасау қабілеттерін қалыптастыру.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Мұғаліммен амандасады.


Түрлі түсті доптар


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу

Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



Психологиялық ахуал орнату


«Сәлемдесу» ойыны: Қазір біз сендермен ойын ойнаймыз, қимылды тез жасауларың керек.

«Бастаймыз» деген белгі берілгенде, мен қалай амандасу керек екенін

айтамын, сонда сендер бір

- бірлеріңмен тез - тез амандасасыңдар. Әр адаммен әртүрлі амандасасыңдар.

Сонымен, көзбен… қолмен… иықпен… құлақпен… тіземен… иекпен… өкшемен…

арқамен.


Сабақтың

Жаңа тақырыпты

Мұғалім ұсынған



ортасы

түсінуге бағытталған

тапсырмаларды


бағытталған

орындайды


оқыту ортасын құрады



Мәтін:

Бейімбет Майлиннің "Шұғаның белгісі" әңгімесінен үзінді

Шұға әдемі, ақылды, адамгершілігі мол қыз болатын. Оның есімі бүкіл ауылға белгілі еді. Бірақ Шұғаға тағдыр ауыр сынақтар жіберді. Ол махаббат пен қоғамдағы қайшылықтардың құрбаны болды. Жігітімен қосыла алмаған Шұғаның өмірі аянышты аяқталды, бірақ оның есімі халық жадында мәңгілік сақталып қалды.

Тапсырмалар:

1-тапсырма: Мәтіндегі маңызды мәліметтерді табу

Мәтіннен ең маңызды мәліметтерді анықтап, кестені толтырыңыз.


Мәтіндегі мәлімет

Неліктен маңызды?



Шұғаның әдемі, ақылды, адамгершілігі мол қыз екені

Бұл оның мінез-құлқын және қоғамдағы беделін сипаттайды




Шұғаның тағдыры ауыр сынақтарға толы екені

Бұл оның өмірінің қайғылы аяқталғанын көрсетеді


  1. тапсырма: Мәтіндегі негізгі ойларды жинақтау

Мәтіндегі негізгі ойларды жинақтап, олардың маңызды мәліметтермен байланысын түсіндіріңіз.

НShape57 егізгі ой Маңызды Олардың өзара байланысы мәліметтер

Шұға махаббат пен қоғам Шұғаның жігітімен Шұғаның жеке өмірі қайшылықтарының қосыла алмауы, қоғамдағы дәстүрлер мен құрбаны болды тағдырдың ауыр ережелерге байланысты

сынақтары қайғылы аяқталды

Шұғаның жақсы Шұға бейнесі халықтың Шұғаның есімі халық қасиеттері мен жүрегінде адамгершілік пен жадында мәңгілік сақталды қайғылы тағдыры әділеттіліктің символы

ретінде қалды

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Шұғаның тағдыры арқылы автор қандай әлеуметтік мәселелерді көрсетіп отыр? Бұл мәселелер қазіргі қоғамда да өзекті ме?

    • Шұғаның есімінің халық жадында мәңгілік сақталуы неліктен маңызды деп ойлайсыз?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Мәтіндегі маңызды мәліметтерге сүйене отырып, Шұғаның тағдырын қазіргі заман тұрғысынан талдаңыз. Оның өміріндегі қайшылықтар сіздің ойыңызда қандай әсер қалдырады?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Баяндама» әдісі Мұғалім оқушыларға мәтінді оқуға, соңынан оның мазмұнын сурет, сызба түрінде беруді

ұсынады. Бұл

«шпаргалканы» оқушы оң жағындағы көршісіне

береді. Енді әрқайсысы өз көршісінің суреттерін не сызбаларын қолдана отырып, осы мәтін бойынша «баяндама»

жасайды. «Баяндама» мазмұнын неғұрлым кең ашып, оны қорғап, ең

жақсы өрнекті ұсынған

бағалау парақтары

Shape58















оқушы жеңімпаз болады.






Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мәтіндегі стильді анықтау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтіннің стилін анықтауға және оны талдауға үйрету.

  2. Мәтіннің стильдік ерекшеліктерін түсіну арқылы автордың қолданған әдістерін бағалау дағдыларын дамыту.

  3. Оқушылардың сыни тұрғыда ойлау қабілетін қалыптастырып, мәтіндегі стильді тереңірек талдауға үйрету.

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу



Психологиялық ахуал орнату

Мұғаліммен амандасады.




Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



«Кім, нені жақсы көреді?» жаттығуы.

Барлығы орындықтарға отырады. Кім, нені жақсы көреді солар

орындарынан тұрады.

Мысалы: Кім

балмұздақты жақсы көреді, сол орнынан тұрсын…Кім өзін батырмын деп

есептейді?… Кім сары түсті жақсы көреді?… Кім

көп тамақ жегенді жақсы


Түрлі түсті доптар

Shape59 Shape60
























көреді?… Кім айнаға

қарағанды жақсы көреді? т. б. сұрақтар қоюға

болады.



Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Ғабит Мүсіреповтің "Ұлпан" романынан үзінді

Ұлпан қазақ жерінің бір бұрышында өмір сүрген қарапайым ауыл қызы еді. Бірақ оның мінезі, өмірге деген көзқарасы оны ерекше тұлғаға айналдырды. Көпшілік арасында батылдығы мен ақылдылығы үшін құрметке ие болды. Ауылда әйел затының сөзі сирек естілетін заманда, Ұлпан ер адамдардың ісіне араласып, өзін мойындата білді. Оның жұмсақ мінезі мен адамгершілік қасиеттері барлық қиындықтарға төтеп беруге көмектесті.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Мәтіндегі стильді анықтау

Мәтіннің стилін анықтап, оның негізгі белгілерін талдап, кестені толтырыңыз.

СShape61 тиль түрі Белгілері Мәтіннен дәлелдер

Суреттеу, "Оның жұмсақ мінезі мен

Көркем әдебиет стилі кейіпкерлердің ішкі адамгершілік қасиеттері барлық әлемін ашу қиындықтарға төтеп беруге

көмектесті."

Тарихи және Әлеуметтік рөлдерді "Ауылда әйел затының сөзі

әлеуметтік айқындау, қазақ сирек естілетін заманда, Ұлпан тақырыптарға арнаулы қоғамындағы әйелдің ер адамдардың ісіне араласып, көңіл бөлінген рөлі өзін мойындата білді."

  1. тапсырма: Мәтіндегі стильдік ерекшеліктерді талдау

Мәтіндегі стильдік ерекшеліктерді анықтап, олардың мәтіннің жалпы мазмұнына әсерін талдаңыз.

СShape62 тильдік ерекшелігі Мәтіннен мысалдар Бұл ерекшеліктің мәтінге

әсері

Кейіпкерлердің сезімдері "Ұлпан ер адамдардың Бұл ерекшелік Ұлпанның мен ойлары терең ісіне араласып, өзін мінезі мен тұлғасын

суреттелген мойындата білді." оқырманға жақын етіп

көрсетеді

Тарихи кезеңге тән "Әйел затының сөзі Бұл сөйлем қоғамдағы

әлеуметтік мәселелер сирек естілетін әйелдің рөлін көрсету арқылы

заманда..." тарихи кезеңді сипаттайды

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Ұлпанның мінезі мен қоғамдағы рөлін суреттеу арқылы автор қандай стильдік әдістерді қолданған? Бұл әдістер мәтіннің мазмұнына қалай әсер


етеді?

  • Мәтіннің көркемдік стилі арқылы автор қандай әлеуметтік мәселелерді көтерген?

4-тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Мәтіндегі стильдік ерекшеліктерді ескере отырып, қазіргі заманның бір кейіпкерін сипаттап көріңіз. Қандай стильді қолданар едіңіз?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«БББ» әдісі

Жаңа тақырып бастар алдында оқушылар үш бағаннан тұратын сурет

салады - Олар нені біледі? Олар нені білгісі келеді? Олар нені білді?

Миға шабуыл өткізгеннен кейін оқушылар алғашқы екі бағанды толтырады және бөлімді оқып біте бастағанда, үшіншіге қайта оралады (немесе бөлімді оқу барысында толтыруы мүмкін).

Ұсыным: «Қалайша оқып- үйренетін боламын?»

деген қосымша баған қосуға болады.

бағалау парақтары



Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Қарама-қайшы ойларды анықтау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтіндегі қарама-қайшы ойларды анықтап, оларды салыстыра отырып талдауға

үйрету.

  1. Қарама-қайшы пікірлер мен идеяларды талдау арқылы сыни ойлау қабілеттерін дамыту.

  2. Оқушылардың қарама-қайшылықтар арқылы

мәтіннің негізгі мәселелерін терең түсініп, қорытынды жасау қабілеттерін жетілдіру.

Shape63

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу


Психологиялық ахуал орнату

Мұғаліммен амандасады.




Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



«Сантики, Фантики, Лимпопо».

Барлығы шеңбер бойымен тұрып, бір баланы таңдайды да бөлменің сыртына шығарады.

Шеңбердегі балалардың ішінен бір баланы жүргізуші етіп сайлайды, ол шенбердегі балаларға қозғалыстарды көрсетіп тұрады. Барлық

ойыншылар жүргізушінің артынан көрсеткен қимылдарды қайталау керек. Қимылдарды

қайталаған кезде жүргізушіге қарамай, білтіртпей жасау керек. Шеңбердегі балалар шапалақ ұрып,

«САНТИКИ, ФАНТИКИ,

ЛИМПОПО» деп айтып ойынды бастайды. Бөлме сыртында тұрған бала ойыншылардың

дауыстарын естіп, бөлмеге кіреді де шеңбердің ортасына

тұрып, кім жүргізуші екенін табу керек. Егер жүргізушіні тапса, жүргізуші есіктің

сыртына шығады. Ойын сол ретімен жалғасып

отырады.


Түрлі түсті доптар


Shape64

Сабақтың барысы

Shape65 Shape66


























Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Мұхтар Әуезовтің "Қилы заман" романынан үзінді

Халық арасындағы әлеуметтік қайшылықтар күннен-күнге шиеленісіп бара жатты. Байлар мен кедейлер арасындағы айырмашылықтар тереңдей түсті. Бір жағында байлар өз байлығын қорғап, халыққа үстемдік жүргізуге тырысса, екінші жағында кедейлер әділеттілік пен теңдік үшін күресті. Әр топ өз жолын дұрыс деп есептеді, бірақ олардың мақсаттары бір-біріне қарама-қайшы келді.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Мәтіндегі қарама-қайшы ойларды анықтау

Мәтіннен қарама-қайшы пікірлерді анықтап, оларды салыстырып, кестені толтырыңыз.

ҚShape67 арама- Байлардың Кедейлердің

қайшы пікірі пікірі Ұқсастықтар Айырмашылықтар

пікірлер

Байлар өз

Қоғамдағы байлығын Кедейлер Екі топ та Байлар байлығын

әділеттілік қорғау арқылы теңдік пен әділеттілікке қорғауға ұмтылады, ал

туралы әділеттілікті әділеттілікті ұмтылады кедейлер теңдікті

қамтамасыз талап етеді көздейді

еткісі келеді

  1. тапсырма: Қарама-қайшы ойларды талдау

Мәтіндегі қарама-қайшы ойларды талдап, олардың мәтіндегі рөлін түсіндіріңіз.

СShape68 ұрақ Байлардың Кедейлердің пікірі Қорытынды пікірі

Иә, байлар өз Жоқ, байлықты Әділеттілікке әр топ өз Байлықты байлығын қорғау бөлісу арқылы тұрғысынан қарайды,

қорғау керек деп теңдік орнату бұл олардың

әділеттілік пе? санайды қажет қақтығысына алып

келеді

Кедейлердің Байлар теңдік Кедейлер үшін Әділеттілік әркім үшін теңдікке олардың құқығын теңдік – әртүрлі, бұл қарама-

ұмтылуы әділ шектейді деп әділеттіліктің қайшылықтың негізі

ме? санайды басты көрсеткіші

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Байлар мен кедейлер арасындағы қарама-қайшылықтар арқылы автор

қандай әлеуметтік мәселелерді көрсетіп отыр? Қазіргі қоғамда осыған ұқсас қарама-қайшылықтар бар ма?

    • Байлар мен кедейлердің пікірі арасындағы қайшылықтарды қалай шешуге


болады деп ойлайсыз?

4-тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Қарама-қайшы пікірлерді ескере отырып, өзіңіздің қоғамдағы әділеттілік туралы көзқарасыңызды жазыңыз. Осы қарама-қайшылықтарды шешу жолдары туралы ойыңызды дәлелдеңіз.

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Блиц кездесу» әдісі

Екі әріптес біреуі тақтаға, ал екіншісі қарама-қарсы жаққа қарап отырады.

Бірінші қатысушыда келесі әріптесіне өтпей тұрып, төменде келтірілген негізгі сөзді(дерді) түсіндіру үшін бар-жоғы 30 секунды бар –мұғалім түсіндіру үшін негізгі сөзді мысал ретінде келтіреді.

бағалау парақтары



Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мәтінді қайта құрылымдау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтін құрылымын өзгерту арқылы оның мазмұнын терең түсінуге үйрету.

  2. Мәтінді қайта құрылымдау арқылы негізгі ойлар мен идеяларды қайта анықтау, оларды талдау дағдыларын дамыту.

  3. Оқушылардың сыни тұрғыда ойлау қабілеттерін жетілдіру және мәтіннің құрылымын өзгертудің мәтін мазмұнына қалай әсер ететінін түсіндіру.

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың

Oқушылapмен

Мұғаліммен амандасады.


Түрлі


басы

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу



Психологиялық ахуал орнату




Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.




«Қолдағы хат» әдісі

Әрқайсысы өзіне серігін таңдап, қарама - қарсы

тұра қалады. Бойы ұзындау бала, көзін

жұмып тұру керек. Егер бойлары бірдей болса, кімнің жасы үлкен (туған күні 1 - 2 айға ертерек) бала көзін жұмады. Көзін жұмып тұрған бала қолын алға созып тұрады. Көзі ашық бала соның

алақанына хат жаза бастайды, жеке тұрған баспа әріптерді. «Соқыр» ойыншы сол әріптерді

табуға тырысып, не оқығанын айтып беру керек. Бір әріпті жазғаннан кейін клесіні жазар алдында бұрын жазылған әріпті өшіріп

тастап отыру керек.


түсті доптар

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды



Мәтін:

Міржақып Дулатовтың "Оян, қазақ!" шығармасынан үзінді

"Қазақ халқы, неге ұйқыдасың? Ертеңге қарамайсың ба? Көздеріңді ашып, білім мен ғылымға ұмтыл. Алға қадам баспасаң, басқа халықтардан артта қаласың. Сенің ертеңің – сенің бүгінгі әрекетіңде. Білімсіз, өнерсіз халық алға жылжи алмайды. Оян, қазақ, бүгіннен бастап өз болашағыңды ойла." Тапсырмалар:

1-тапсырма: Мәтінді қайта құрылымдау және талдау

Мәтінді қайта құрылымдап, оның бөліктерін өзгертудің мәтіннің мазмұнына әсерін талдаңыз.


Бастапқы құрылым

Қайта құрылымдалған құрылым

Мәтінге әсері




"Қазақ халқы, неге ұйқыдасың?"

"Оян, қазақ, бүгіннен бастап өз болашағыңды ойла."

Бастапқыда сұрақ қою арқылы әрекетке шақыру болса, қайта құрылымдауда нақты шақыру ұсынылған



"Білімсіз, өнерсіз халық алға жылжи алмайды."


"Сенің ертеңің сенің бүгінгі әрекетіңде."

Мұнда білімнің маңыздылығы баса айтылады, ал қайта

құрылымдауда жауапкершілікке назар аударылған


  1. тапсырма: Мәтіндегі ойларды қайта құрылымдау

Мәтіндегі негізгі ойларды өзгертіп, олардың мәнін түсініп, кестені толтырыңыз.

БShape69 астапқы ой Қайта құрылымдалған Мәтінге әсері

ой

Сенің болашағың бүгінгі Бұл өзгеріс білім мен ғылымның Білім мен ғылымға таңдаған жолыңа маңыздылығын жеке

ұмтылу қажет байланысты жауапкершілікпен

байланыстырады

Алға қадам баспасаң, Егер әрекет етпесең, Бұл мәтіннің жалпы мағынасын басқа халықтардан болашағың күңгірт тереңдетеді, нәтиженің салдарын артта қаласың болады нақтырақ түсіндіреді

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Мәтінді қайта құрылымдау арқылы автордың ойлары қалай өзгеруі мүмкін? Бұл өзгерістер мәтіннің мазмұнына қалай әсер етеді?

    • Бастапқы құрылым мен қайта құрылымдалған мәтін арасындағы айырмашылықтар қандай?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Мәтіннің құрылымын өзгертіп, оны өзіңіздің көзқарасыңызға сай қайта жазыңыз. Қайта құрылымдаудың мәтіннің негізгі идеясына қалай әсер еткенін сипаттаңыз.

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Блок ортасында бағалау»

Блоктың соңында

бағалаған жағдайда, сізге оқушылар жолықтырған немесе жалпыға ортақ

түсінбеушілік тудырған саладағы проблемаларды қарастыруға уақыт жетпей

қалуы мүмкін. Бөлімді

бағалау парақтары

Shape70















оқу барысында бағалауға уақыт беру (мысалы, 7 сабақтың бесінші сабағында) мәселені

қарастыруға, ұғынуға және қайталауға

мүмкіндік береді. Бұл, сонымен қатар, мұғалімге үдерісті дәлелдермен бекіте отырып, назарын

түсінбеушілік туғызған салаларға аударуына мүмкіндік береді.






Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Оқиғаның себеп-салдарын анықтау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтіндегі оқиғалардың себеп- салдарын анықтауға үйрету.

  2. Мәтіндегі оқиғалардың арасындағы байланысты сыни тұрғыда талдау және себеп-салдарлық қатынастарды дұрыс түсіну дағдыларын дамыту.

  3. Оқушылардың мәтін мазмұны мен негізгі оқиғаларды талдау қабілеттерін жетілдіру.

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу



Психологиялық ахуал орнату

Мұғаліммен амандасады.





Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



«Көңіл - күй неге ұқсас». Ойыншылар олардың бүгінгі көңіл - күйлері


Түрлі түсті доптар



неге (қай жыл мезгіліне, ауа райына, табиғаттың құбылысына) ұқсас екенін айтып береді. Ойынды

үлкен дер бастаса жақсы болар еді: «Менің қазіргі көңіл - күйім көгілдір аспандағы жылы, жұмсақ күннің көзіне ұқсайды, ал сенің ше?». Жаттығу шеңбер бойымен жалғаса береді. Ойынның сонында жауаптар

қорытындыланады, бүгінгі шеңберіміздегі балалардың көңіл - күйі қандай екен: қайғылы, көңілді, күлкілі,

ызаланған т. б.

Жауаптардың

қорытындысын шығарған кезде, жаман ауа райы, суық, жанбыр, түнерген аспан сияқты элементтер агрессивті, қобалжу

күйлердің

көрсеткіштеріне назар аударыңыз.



Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Шерхан Мұртазаның "Қызыл жебе" романынан үзінді

Тұрар үлкен қалаға келгенде, оның алдағы өмірінде үлкен сынақтар күтіп тұрды. Әкесінен айырылғаннан кейін ол жетімдік пен жоқшылықтың қиындықтарын бастан кешті. Бірақ Тұрардың табандылығы мен білімге деген құштарлығы оны биікке көтерді. Тұрар қоғамның әділетсіздігіне қарсы тұрып, ел болашағы үшін күреске бел буды. Осы шешімі оның өмірінің басты бағытына айналды.

Тапсырмалар:

1-тапсырма: Оқиғаның себеп-салдарын анықтау

Мәтіндегі негізгі оқиғаларды талдап, олардың себеп-салдарлық байланысын анықтаңыз.


Оқиға

Себебі

Салдары



Тұрардың жетімдік пен жоқшылықты бастан

кешуі


Әкесінен айырылуы

Жетімдік оны ерте есейтіп, өмірлік күреске дайындады




Тұрардың білімге құштарлығы

Қиындықтарды жеңу үшін білімге сенуі

Тұрар үлкен жетістіктерге жетіп, қоғамның әділетсіздігіне қарсы күресті


  1. тапсырма: Оқиғалардың себеп-салдарлық байланысын талдау

Мәтіндегі оқиғалардың себеп-салдарлық байланыстарын тереңірек талдап, кестені толтырыңыз.

СShape71 ұрақ Себебі Салдары Қорытынды

Білімге

Тұрар не үшін Ол қиындықтарды құштарлық оны Білім арқылы Тұрар білімге құштар жеңу үшін білімнің қоғамдағы қиындықтарды жеңе болды? маңызды екенін әділетсіздікке алды

түсінді қарсы күреске

жетеледі

Оның жеке Жеке қиындықтар

Тұрардың қоғам өміріндегі Ол ел болашағы мен қоғамдағы әділетсіздігіне қиындықтардан үшін күреске бел әділетсіздік қарсы күресі және қоғамдағы буды адамның өмір

неден басталды? теңсіздікті бағытын өзгерте

сезінуінен алады

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Тұрардың өміріндегі негізгі оқиғалар қандай себеп-салдарлық байланыста? Осы оқиғалардың оның тағдырына қалай әсер еткенін қалай түсінесіз?

    • Қоғамдағы әділетсіздікке қарсы күресу үшін қандай себептер адамды әрекетке итермелейді?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Тұрардың өміріндегі себеп-салдарлық байланысты талдай отырып, қазіргі қоғамдағы осындай жағдайлармен қандай ұқсастықтар бар екенін талдаңыз. Оқиғалардың себептері мен салдарларының қазіргі өмірге әсерін қалай бағалайсыз?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Боди-арт»

Барлық қатысушылар бірінің артына бірі

тұрады. Соңғы ойыншы алдыңғының арқасына өзі қалаған суретті салады, ол ойыншы ненің суретін сезінгенін өзінің

алдындағы оқушыға салады. Осылайша

алдыңғы қатысушыға

бағалау парақтары

Shape72


















дейін сурет салу жалғасады. Соңғы және бірінші баланыңсуреттері салыстырылып, кімнің

тұсынан ағаттық кеткені анықталады. Жағымды ахуал туады.

Екі қатарға тұрып, қай

қатардың нәтижесі әрі тез, әрі дұрыс болғандығын салыстырып,

жарыстыруға да болады.





Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мәтіндегі басты кейіпкерлердің көзқарасын талдау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтіндегі басты кейіпкерлердің көзқарастарын талдауға және олардың

көзқарастарының қалай қалыптасқанын түсінуге үйрету.

  1. Кейіпкерлердің ойлары мен іс-әрекеттерінің мәтін мазмұнына әсерін анықтау арқылы сыни ойлау дағдыларын дамыту.

  2. Оқушылардың мәтіндегі кейіпкерлердің көзқарасын талдау және оны дәлелдермен қолдау қабілетін жетілдіру.

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу

Мұғаліммен амандасады.





Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.


Түрлі түсті доптар


Психологиялық ахуал




орнату

«Тасбақалардың


жүгірісі».


Бұл жүгірудің


еркекшелігі, мәреге ең


соңғы келген ойыншы


жеңеді. Ойыншылар


бөлменің бір жағына


қатарлап тұрады, содан


соң қарама - қарсы жаққа


«жүгіреді». Бір орында


тұруға болмайды.


Барлығы қимыл -


қозғалыста болуы қажет.


Қимылдары баяу болады.


Ең соңғы мәреге жеткен


«тасбақа» жеңіске ие


болады.

Сабақтың

Жаңа тақырыпты

Мұғалім ұсынған



ортасы

түсінуге бағытталған

тапсырмаларды


бағытталған

орындайды


оқыту ортасын құрады



Мәтін:

Сәбит Мұқановтың "Ботагөз" романынан үзінді

Ботагөз – ауылда өскен, әділдік пен білімге ұмтылған қазақ қызы. Ол өз ортасында ерекше көзқарасымен және мінезімен ерекшеленді. Қоғамдағы әділетсіздікке қарсы тұрды, оның көзқарасы өзгелерден айтарлықтай бөлек болатын. Ботагөз әрқашан әділдік үшін күресті, білім мен шындықты өмірінің басты құндылығы деп санады. Оған қарсы тұрғандар да болды, бірақ ол ешқашан өзінің жолынан таймады.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Басты кейіпкердің көзқарасын талдау

Мәтіндегі басты кейіпкердің көзқарасын талдап, оның ойлары мен іс-әрекеттерін кестеге түсіріңіз.

КShape73 ейіпкер Оның көзқарасы Мәтіннен дәлелдер

Ботагөз Әділдік пен білімге "Әділдік үшін күресті, білім мен шындықты ұмтылады өмірінің басты құндылығы деп санады."

  1. тапсырма: Кейіпкердің көзқарасының қалыптасуы

Кейіпкердің көзқарасының қалай қалыптасқанын және оның іс-әрекеттеріне қалай әсер еткенін талдап, кестені толтырыңыз.


Сұрақ

Кейіпкердің көзқарасы

Бұл көзқарас қалай қалыптасты?

Оның іс- әрекеттеріне әсері



Ботагөз неге

Қоғамдағы әділетсіздікке қарсы

Әлеуметтік

жағдайлар мен жеке тәжірибелер әсер етті

Әділдік үшін күресіп,


әділдік пен

қоғамдағы

білімге

мәселелерге қарсы

ұмтылады?

тұрды

Shape74










  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Ботагөздің әділдік пен білімге ұмтылысы оның қоғамға әсер ету қабілетін қалай күшейтті деп ойлайсыз? Қазіргі қоғамда осындай көзқарас қаншалықты маңызды?

    • Қоғамдағы әділетсіздікке қарсы күресте Ботагөздің көзқарасының орны қандай?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Ботагөздің көзқарасына сүйене отырып, қазіргі заманның кейіпкерін сипаттап көріңіз. Оның көзқарасы қандай болуы мүмкін және ол қоғамдағы қандай мәселелерге қарсы күресер еді?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Борт журналы»

«Борт журналы» - тақырыпты оқып

үйренуде өз ойларын жазуға үйретудің әртүрлі әдіс-тәсілдерін қамтитын жалпылама атауы. «Борт журналы» қарапайым

түрде мәтінді оқу алдында және оқу материалымен танысқан соң

қолданылады. Оқушылар келесі сұрақтарға жауап жазады:

Берілген тақырып бойынша маған не белгілі? Мен не білемін? Мәтіннен қандай жаңалық туралы білдім?

бағалау парақтары



Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Пікірталас өткізу.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

1. Оқушыларды пікірталас барысында өз ойларын дәлелдеп, аргументтер арқылы пікірлерін қорғауға үйрету.

Shape75

Shape76 Shape77

  1. Мәтін мазмұнына сүйене отырып, пікірталасқа

дайындалу және сыни тұрғыда ойлану дағдыларын дамыту.

  1. Оқушылардың сөйлеу мәдениетін, өз пікірін жеткізу және қарсы пікірлерді талдау қабілеттерін

жетілдіру.

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу



Психологиялық ахуал орнату

Мұғаліммен амандасады.





Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.




«Көкөністер арқылы ұрысамыз»

Бұл ойында балалар

ұрысқан кезде бір - біріне жаман сөздердің орнына көкөністердің атаулары

арқылы ұрысады.


Түрлі түсті доптар

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Ғабит Мүсіреповтің "Ананың анасы" әңгімесінен үзінді

Ана өзінің балалары үшін барлығын құрбан етуге дайын еді. Оның жүрегі мен ақылы балаларының болашағы үшін күресіп, оларға дұрыс жол сілтеуге бағытталды. Қоғамның қиындықтарына қарамастан, ана өз өмірін балаларының бақытты болуына арнады. Бұл шешімі оны ел ішінде құрметті адамға айналдырды. Бірақ оның бұл таңдауы барлық адам үшін түсінікті болмады.

Тапсырмалар:

1-тапсырма: Пікірталасқа дайындық

Мәтін бойынша пікірталас өткізу үшін дайындалып, кестені толтырыңыз. Әр тараптың пікірін анықтап, аргументтер жинақтаңыз.


Тараптар

Позициясы

Аргументтер

Мәтіннен дәлелдер



Ана өз

Балаларының

Ана олардың өмірі

"Ана өз өмірін



Сабақтың барысы


балаларын бірінші орынға қоюы керек

болашағы оның басты мақсаты

үшін бәрін құрбан етеді

балаларының бақытты болуына арнады."




Ана өзін де

ойлауы керек


Ана да өз өміріне көңіл бөлуі тиіс

Оның таңдауы тек балалардың қамын ойлаумен

шектелмеуі керек

"Бұл шешімі оны ел ішінде құрметті адамға

айналдырды, бірақ оның бұл таңдауы барлық адам үшін түсінікті болмады."


  1. тапсырма: Аргументтерді талдау

ПShape78 ікірталасқа қатысушы тараптардың аргументтерін талдап, кестені толтырыңыз.

Бірінші тараптың Екінші

Сұрақ пікірі тараптың Қорытынды

пікірі

Ана балалары Иә, ана Жоқ, ана өз Екі тараптың да пікірі үшін бәрін құрбан балаларының өмірін де түсінікті, бірақ әр

етуі керек пе? болашағы үшін ойлауы керек жағдайда түрлі шешім

жауапты болуы мүмкін

Балаларды Балаларды тәрбиелеуде

тәрбиелеуде Ананың рөлі Әкенің де рөлі екі тараптың да рөлі

ананың рөлі басты маңызды қажет

қандай?

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Ана өз өмірін балаларына арнауы қаншалықты әділ? Бұл шешімнің басқа балама жолдары бар ма?

    • Қоғамда ананың рөлі мен жеке өмірінің балансы қалай сақталуы керек?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Пікірталас барысында айтылған ойларға сүйене отырып, қазіргі замандағы

ананың рөлі туралы эссе жазыңыз. Балаларға қамқор болу мен өз өмірін сақтау арасындағы тепе-теңдік туралы ойларыңызды білдіріңіз.

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Бөлмедегі заттар» Сабаққа рефлексия жасау үшін әр оқушы бөлмедегі бір жансыз заттың атын жазады. Қағаздар

жиналып, әр оқушы бір қағаздан суырып алады да, сол заттың атынан

бүгінгі сабақ, өзінің оған қатысы туралы сөйлейді.

бағалау парақтары

Shape79


















Мысалы: «Мен столмын. Бүгін маған тыныштық болмады. Алдымен, топқа бөліну үшін құлағымнан ұстап алып жан-жаққа сүйреледі. Содан соң

үстіме қағаздар жайып

тастап, постер сызды. Мен бүгін «Сын есімнің түрленуі оның шырай

формасына енуі екенін. Шырайдың екі түрі болатынын айтып бере

аламын.» т.с.с. жалғасып кете береді.





Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Сыни көзқарасты дамыту.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтінді сыни тұрғыда талдауға, әртүрлі көзқарастарды салыстыруға және өз пікірін дәлелдеуге үйрету.

  2. Мәтіннен алынған деректер мен пікірлерді сыни көзқараспен қарастыру арқылы сыни ойлау қабілеттерін дамыту.

  3. Оқушылардың өз ойларын дәлелдермен қолдау және қарсы пікірлерді талдау дағдыларын қалыптастыру.

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу

Мұғаліммен амандасады.




Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.


Түрлі түсті доптар



Психологиялық ахуал орнату

«Тыныштықты жақсы көретін патша» Патша шуды жек көреді, сондықтан ханзаданың көңіл - күйін бұзбау үшін барлығымыз шуламай

тыныш қозғаламыз.

Патша аяқтың ұшымен жүреді, оның жүрісі жеңіл, баяу. Бұл ролді бір бала атқарады.

Жүргізуші келесі сөзді айтады: «Барлық балалар, патшадан басқа бөлменің әр жеріне тұра қалады.

Патша саусағын ауызына тигізіп, «Ш - ш - ш, ханзада келе жатыр!» деп, бөлмені аралай бастайды. Барлығы «қатып» қалу керек, ал патша

әрқайсысын айналып шығады. Кез келген баланың қасына келіп, саусағын баланың мұрнына тигізеді. Сол бала аяқтың ұшымен

патшаның артынан жүре бастайды. Келесі балаға жақындаған патша саусағын баланың мұрнына тигізеді, ол бірінші баланың соңына тұрып, аяқтың ұшымен патшаның артынан жүре бастайды. Сол тәртіппен ойын жалғаса береді.

Барлық балалар патшаның артына жиналғаннан кейін, патша кез келген

артындағы балаға қарап,

«Ш - ш - ш» дейді, сонда сол бала өз орнына

тыныш, аяқ ұшымен

оралады. Барлығы орнына тұрғаннан кейін ойын

аяқталады.

"Қисық сурет" атты

суретті жаттығу өткізіліп, оң және сол жарты





шарлар басымдылығын анықтауға арналған қысқаша тест, сонымен қатар оптимистік бағдарды анықтауға арналған сауалнама

алынды.

Жаттығудан кейін

қатысушылардың көңіл - күйлері көтеріліп, дем

алып, рухани толысты.



Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Ілияс Жансүгіровтің "Күй" поэмасынан үзінді

Күйші домбырасының үні далада жаңғырып, тыңдаушылардың жүрегін тербетті. Ол әрбір ішекті шерткен сайын, даланың тарихы мен тағдыры көз алдыңа елестейді. Бір сәтте бақыт пен қайғының арасындағы нәзік байланыс ашылды. Бірақ кейбір тыңдаушылар күйдің терең мәнін түсінбей, тек сыртқы әуенге мән берді. Күйші үшін ең маңыздысы – әуеннің жүрекке жетуі, ал кейбіреулер үшін тек әуезділік маңызды болды.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Мәтінге сыни көзқарас білдіру

Мәтін мазмұнын сыни көзқараспен талдап, кейіпкерлердің көзқарастарын салыстырып, кестені толтырыңыз.

КShape80 ейіпкер Оның көзқарасы Сыни пікір

Күйші Музыканың рухани әсері Музыка тек әуезділік үшін емес, рухани маңызды байлық үшін тыңдалуы керек

Тыңдаушылар Әуеннің сыртқы Тыңдаушылар күйдің терең мәнін сұлулығына мән береді түсінбей, тек әуенді тыңдады

  1. тапсырма: Сыни ойлау стратегиялары

Мәтіндегі әртүрлі көзқарастарды салыстырып, олардың арасындағы айырмашылықтарды сыни тұрғыда талдап, кестені толтырыңыз.


Сұрақ

Күйшінің көзқарасы

Тыңдаушылардың көзқарасы

Қорытынды



Музыка қандай мақсатта

тыңдалуы керек?

Рухани терең мағына мен әсер үшін


Тек әуезділік үшін

Музыка тек көңіл көтеру емес, рухани байытудың құралы болуы тиіс



Музыканың мәні неде?

Ой мен сезімдерді

Әуеннің сыртқы әсері

Музыка тыңдаушыға терең әсер етуі керек,


Shape81














қозғау


тек сыртқы сұлулықпен шектелмейді


  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Күйші мен тыңдаушылар арасындағы көзқарас қайшылығы неге

негізделген? Бұл жағдай қазіргі қоғамда қандай ұқсас мәселелерді көрсетуі мүмкін?

    • Музыка немесе өнердің рухани маңызы туралы сіздің көзқарасыңыз қандай?

  1. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Күйші мен тыңдаушылардың көзқарастарының негізінде өз пікіріңізді білдіріп, өнердің сіз үшін қандай маңызға ие екенін жазыңыз. Өнердің тек сыртқы сұлулығы ма, әлде оның рухани мәні маңызды ма?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Броундық қозғалыс». Сынып ішіне тақырыпқа қатысты мәліметтер мен ақпараттар

орналастырылады.

Оқушылар бүкіл сынып ішінде қозғала жүріп, берілген тақырып

бойынша ақпарат жинайды.

бағалау парақтары



Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Оқырманның рөлі.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтінді оқыған кезде оқырманның рөлін түсінуге және оның мәтін мазмұнына қалай әсер ететінін талдауға үйрету.

  2. Оқырман ретінде мәтінге өз көзқарасын қосып, авторлық ойлар мен мәтін мазмұнын қалай

түсінетінін сыни тұрғыда бағалау қабілеттерін дамыту.

  1. Оқушылардың оқырманның мәтінді қабылдауы

және оған өз пікірін қосу арқылы шығармашылық

Shape82

Shape83

тұрғыда ойлау дағдыларын жетілдіру.

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың

басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу


Психологиялық ахуал орнату

Мұғаліммен амандасады.




Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



«Бұл кім?» әдісі Жүргізуші ( мұғалім немесе әдейі дайындалған оқушы) сыныптағы бір оқушыны ауызша сипаттайды: оның бет әлпетін, сыртқы пішінін, киімін, сөйлеу мәнерін, әдеттерін т.б.келтіреді.

Әрине, ол оқушының есімін атауға болмайды және де сипаттардың барлығы да жағымды тұрғыдан болуы керек,

мұнда оқушыны мақтаған дұрыс.

Бір-екі сипаттан кейін жүргізуші оқушылардан:

«Бұл кім? Сіздер

таптыңыздар ма?» деп сұрап, олардың

жауаптарын тыңдайды. Оқушылар таппаса, сипаттауды әрі қарай жалғастыра береді.

Мысалы, «Бұл оқушының күлкісі өте әдемі. Ол ақ жейде киген...Ол кім?...

Бұл оқушыны жолдастары сыйлайды. Оның қолында қаламсап бар... Ол кім?...».

Бұл ойсергек

оқушылардың бір-біріне деген ынта-ықыластарын


Түрлі

түсті доптар

Shape84 Shape85
























арттыруға бағытталған: оқушылар өздері және өзге жолдастары туралы әңгімелерді өте ұнатады.



Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Мағжан Жұмабаевтың "Батыр Баян" поэмасынан үзінді

Ел басына қиын күн туғанда, Баян батыр қолына қару алып, туған жерін жаудан қорғауға аттанды. Оның ерлігі мен батылдығы бүкіл елге аңыз

болды. Бірақ шайқастың соңында елдің бір бөлігі оның батырлығына күмән келтірді. Әрбір оқырман Баянның әрекеттерін әртүрлі түсініп, оның не үшін күрескенін өз ойымен бағалады. Баянның ерлігін түсіну – әрбір оқырманның жеке көзқарасына байланысты.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Оқырманның рөліне талдау жасау

Мәтінді оқырманның қалай қабылдауы мүмкін екенін талдап, оның мәтін мазмұнына қалай әсер ететінін түсіндіру.

ОShape86 қырманның Мәтіндегі негізгі Оқырманның рөлі қабылдауы ой

Баянның ерлігіне күмән Батыр Баянның Оқырман батырдың әрекеттерін келтірмеуі мүмкін ерлігі мен мақұлдап, қолдау көрсетуі мүмкін

батылдығы

Баянның ерлігін сын Шайқастың Оқырман батырдың күресі мен

көзбен қарауы мүмкін соңындағы оның нәтижесіне сыни көзқараспен

күмәндер қарауы мүмкін

  1. тапсырма: Оқырманның көзқарасын талдау

Мәтіндегі оқиғаларға байланысты әр оқырманның көзқарасы қалай өзгеретінін талдап, олардың мәтінді түсінуіне әсерін анықтаңыз.

СShape87 ұрақ Оқырманның көзқарасы Оқырманның мәтінді түсінуі

Баянның Біреулері оны батыр деп Оқырманның мәтін мазмұнына батырлығына әр санайды, басқалары деген көзқарасы батырлық пен оқырман қалай күмәндануы мүмкін әділеттілік ұғымын қалай

қарайды? түсінетініне байланысты

Кейбір оқырмандар оның Мәтіннің мәнін түсіну Батыр Баян не үшін ерлігі үшін, басқалары оқырманның қоғамдағы

күресті? жеке мақсаты үшін деп батырлық туралы түсінігіне санайды байланысты

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Оқырман мәтінді қалай қабылдайтыны оның өмірлік тәжірибесіне және


жеке көзқарастарына байланысты деп ойлайсыз ба? Бұл мәтіннің жалпы түсінігіне қалай әсер етеді?

  • Баянның ерлігі туралы әртүрлі пікірлердің болуы мәтінді қабылдауға қалай әсер етеді?

4-тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Мәтіндегі оқиғаларды өзіңіз оқырман ретінде қалай түсінетініңізді жазыңыз. Баянның ерлігі туралы жеке пікіріңізді білдіріп, өз көзқарасыңызды дәлелдеңіз.

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Былғары қолғап»

Ойын шарты: үш адамнан тұратын топтарға бөлініңдер: екі ойыншы, бір төреші. Мұғалім

нұсқаған уақытта берілген тақырып бойынша сұрақ- жауап сағатын

ұйымдастырасыңдар. Ол қарсыласың тоқтап қалғанша жалғаса береді. Төреші есеп жүргізіп

отырады. Рөлдермен ауысып жүргізуге болады.

бағалау парақтары



Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Авторлық тәсілді талдау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды автордың қолданған әдіс-тәсілдерін талдауға және мәтіннің мазмұнына әсерін түсінуге үйрету.

  2. Мәтіндегі авторлық тәсілдерді анықтау арқылы автордың көзқарасын және мәтіннің негізгі

идеяларын түсіндіру дағдыларын дамыту.

  1. Оқушылардың мәтінді терең түсінуіне және автордың ойларын сыни тұрғыда бағалау қабілеттерін жетілдіру.

Сабақтың барысы


Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу


Психологиялық ахуал орнату

Мұғаліммен амандасады.




Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



«Бұлт үстіндегі саяхат»

Нұсқау: көздеріңді жауып, ыңғайлы отырыңдар. Екі- үш рет терең дем

алыңдар. Мен сендерді бұлт үстімен саяхатқа шақырмақшымын.

Томпақ жастықтардан құралған жұмсақ тауға

ұқсаған аппақ мамық бұлт үстіне секіріңдер.

Аяқтарың, арқаларың, барлық денең осы үлкен бұлт жастыққа ыңғайлы орналасқанын сезініңдер. Саяхат басталады. Бұлт жайлап, көк аспанға көтеріледі. Самал жел беттеріңнен сипайды.

Мұнда. Биік аспанда мүлгіген тыныштық орнаған. Бұлт сендерді өздеріңді бақытты сезінетін жерге жеткізеді. Бұл жерде сендер өздеріңді байсалды сезінесіңдер. Осы жерде ғажайып және

таңқаларлық оқиға орын алуы мүмкін (30

секунд). Енді сендер тағы да бұлт үстіндесіңдер. Ол сендерді қайтадан сынып ішіне әкеле жатыр.

Бұлттан түсіп, оған

рақмет айтыңдар. Бұлт

ақырындап ауада ери бастайды. Қолдарыңды


Түрлі түсті доптар



созып, көздеріңді ашыңдар, сендер сергек, ширақ, зейіндісіңдер.



Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Ілияс Есенберлиннің "Көшпенділер" романынан үзінді

Көшпенді халықтың өмірі үнемі қозғалыс, ізденіс пен күрес. Көшпенділер өз жері мен еркіндігі үшін ұдайы шайқасты. Олардың өмірі табиғаттың қатал заңдарына бағынышты болды, бірақ сол арқылы олар еркіндікті

бәрінен жоғары қойды. Табиғаттың қиындықтарына қарамастан, көшпенділер өз рухын жоғалтпай, батырлық пен шыдамдылықты көрсетті. Бұл өмірдің ерекшелігі – табиғатпен үйлесімді өмір сүру, бірақ сол табиғатпен күрес те өмірдің ажырамас бөлігі болды.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Авторлық тәсілді талдау

Мәтіннен автордың қолданған тәсілдерін анықтап, олардың мәтін мазмұнына қалай әсер еткенін талдап, кестені толтырыңыз.

АShape88 вторлық тәсіл Мәтіннен мысалдар Бұл тәсілдің мәтінге әсері

"Олардың өмірі

Табиғаттың табиғаттың қатал Табиғатпен күресу көшпенділердің сипатталуы заңдарына бағынышты өмірлік философиясын түсіндіреді

болды."

Рух пен еркіндік "Олар еркіндікті бәрінен Автор еркіндік пен рухтың

туралы акцент жоғары қойды." көшпенділер өмірінде маңызды

орын алатынын көрсетеді

  1. тапсырма: Авторлық тәсілдер мен идеяларды салыстыру

Мәтіндегі авторлық тәсілдер мен идеяларды салыстырып, олардың қалай байланысты екенін талдаңыз.


Сұрақ

Авторлық тәсіл

Идея

Қорытынды



Көшпенділердің өмірі қандай

қиындықтарға тап болды?

Табиғаттың қатал

заңдарына бейімделу

Табиғатпен күрес арқылы еркіндікті сақтау

Автор табиғат пен

еркіндіктің қатар өмір сүруі арқылы

көшпенділердің күш- қуатын суреттейді



Көшпенділер

неліктен еркіндік үшін күресті?

Еркіндік олар үшін өмірдің мәні болды

Еркіндік басты

құндылық

Автордың тәсілі арқылы көшпенділердің

еркіндікке деген

сүйіспеншілігі терең


Shape89
















көрсетілген


  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Автор табиғатты қалай суреттейді және оның көшпенділер өміріндегі рөлін қалай түсіндіреді? Бұл тәсілдің жалпы мәтінге әсері қандай?

    • Көшпенділердің еркіндік үшін күресі автордың көркемдік тәсілі арқылы қалай жеткізілген?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Мәтіндегі авторлық тәсілдерге сүйене отырып, қазіргі қоғамдағы табиғат пен

еркіндік арасындағы байланысты талдаңыз. Авторлық тәсілдер арқылы берілген идеялар бүгінгі күні қалай көрініс табуы мүмкін?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Білетініңіздің барлығы» Оқушылар тарауды оқуға кірісудің басында

туралы не білетінінің барлығын

жазады. Сосын мұғалім қайталауды болдырмас үшін, алынған ақпаратты пайдалана отырып, оқуды тиісті жолмен жүргізеді.

бағалау парақтары



Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мәтінге сұрақтар құрастыру.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтінге сыни тұрғыда сұрақтар құрастыруға үйрету.

  2. Мәтіндегі негізгі ойларды талдап, оларға сәйкес маңызды әрі қызықты сұрақтар жасау арқылы сыни ойлау дағдыларын дамыту.

  3. Оқушылардың мәтінге қатысты терең сұрақтар қойып, олардың мазмұнын талдау қабілеттерін жетілдіру.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Мұғаліммен амандасады.


Түрлі түсті доптар


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу

Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



Психологиялық ахуал орнату


«Біз де»

Ойынның шарты:

Әңгімені зейін сала

тыңдап, бұрыс пікірге қосылмау керек.

1. Мен өзенге бардым.

«Біз де!» 2. Онда үйрек ұстап алдым. «Біз де!» 3. Үйректің жартысын итім жеп қойды. «Біз де!»

Осыны айтып қалған оқушылар ойыннан

шығады.


Сабақтың

Жаңа тақырыпты

Мұғалім ұсынған



ортасы

түсінуге бағытталған

тапсырмаларды


бағытталған

орындайды


оқыту ортасын құрады



Мәтін:

Мұхтар Әуезовтің "Абай жолы" романынан үзінді

Абай ел арасындағы алауыздықты жойып, әділеттілікті орнатуға тырысты. Оның өмір жолы күреске толы болды. Бір жағынан, ол ел ішінде тәртіп орнатуға ұмтылды, екінші жағынан, қоғамдағы ескілікті жойып, халықты білімге, өнерге шақырды. Бірақ оның бұл күресі көп қиындықтар мен кедергілерге толы еді.

Тапсырмалар:

1-тапсырма: Мәтінге сыни сұрақтар құрастыру

Мәтіннің мазмұнына сәйкес маңызды сыни сұрақтар құрастырып, кестені толтырыңыз.


Сұрақ

Бұл сұрақ неге маңызды?

Мәтіннен жауап



Абай неліктен ел

Бұл Абайдың басты мақсаты мен оның халық алдындағы жауапкершілігін көрсетеді

Абай әділеттілік орнатуды


арасындағы

көздеді, өйткені халық

алауыздықты жоюға

арасында бейбітшілік пен

тырысты?

бірлік болу керек еді



Абайдың білімге және өнерге шақыруы

неліктен маңызды болды?

Бұл Абайдың жаңа ойлары мен қоғамға деген

көзқарасының өзгерісін көрсетеді

Ол халықтың дамуы үшін білім мен өнердің маңызы зор екенін түсінді


  1. тапсырма: Сұрақтарды талдау

Құрастырылған сұрақтарды талдап, олардың мәтіннің негізгі ойларына қалай байланысты екенін көрсетіңіз.

СShape90 ұрақ Мәтіндегі негізгі ой Сұрақтың рөлі

Абай қандай Абайдың күресі мен Бұл сұрақ Абайдың күресінің кедергілерге тап болды? оның жолындағы маңыздылығын түсінуге

қиындықтар көмектеседі

Абайдың әділеттілікке Абайдың әділеттілікті Бұл сұрақ арқылы оқушылар деген көзқарасы қалай жақтау ұстанымы Абайдың жеке көзқарастарын қалыптасты? тереңірек түсінеді

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Абайдың әділеттілікке деген ұмтылысы қандай жағдайларға негізделді? Қазіргі заманмен салыстырғанда бұл ұстанымның өзектілігі қандай?

    • Абайдың білім мен өнерге шақыруы оның заманындағы қандай қиындықтармен байланысты болды?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Абайдың өмір жолын талдап, оған қатысты өзіңіздің сыни сұрақтарыңызды құрастырыңыз. Осы сұрақтар арқылы Абайдың қоғамға тигізген әсерін қалай түсінесіз?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру


Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Білімдарлар» әдісі Ең алдымен, ойынның басында «білгірлер» анықталады, олар өздеріне топ құрады.

Ойынға қатысушылар топтары бойынша парта басына отырады. Бір топ тақта жанында қалады. Басқа топтардың өкілдері оларға оқылған

тақырыптары бойынша сұрақтар қояды.Топтың сұрақты өз ішінде

талдауы 20 секунд қана жүреді де, бір оқушы жауап береді (кезекпен).

Жеңімпаз топ дұрыс

бағалау парақтары

Shape91















жауаптар мөлшерімен анықталады.






Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Әртүрлі ақпарат көздерін талдау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды әртүрлі ақпарат көздерін талдауға және оларды салыстырып, негізгі ойды анықтауға үйрету.

  2. Мәтіндердегі ақпараттардың сенімділігін тексеру және оларды сыни тұрғыда талдау қабілеттерін дамыту.

  3. Оқушылардың әртүрлі ақпарат көздерінен алынған мәліметтерді салыстыра отырып, қорытынды жасау дағдыларын жетілдіру.

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу



Психологиялық ахуал орнату

Мұғаліммен амандасады.





Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.




«Бір қадам алға...» Мұғалім есіктен кіргеннен өткен материалдарға

байланысты сұрақтар қояды. Жауап дұрыс болса, бір қадам алға

жылжиды, қате болса, бір қадам артқа шегінеді.

Мұғалім столына

жеткенше, бірнеше сұрақ қою арқылы

оқушылардың зейінін


Түрлі түсті доптар



сабаққа шоғырландырып алады.



Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Әлихан Бөкейхановтың "Қазақтың ұлт азаттығы" шығармасынан үзінді Қазақ халқы еркіндік пен тәуелсіздік жолында ғасырлар бойы күресіп келеді. Бұл күрес халықтың өз жерін, мәдениетін және болмысын сақтап қалу үшін маңызды болды. Біздің халқымыздың ұлттық ерекшеліктерін сақтай отырып, болашаққа ұмтылу – ең басты мақсаттардың бірі. Ұлт

азаттығы жолындағы күресте халықтың ынтымағы мен бірлігі үлкен рөл атқарды.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Әртүрлі ақпарат көздерін салыстыру

Мәтіннен алынған ақпаратты басқа ақпарат көздерімен салыстырып, олардың айырмашылықтары мен ұқсастықтарын анықтаңыз.

АShape92 қпарат көзі Негізгі ой Ұқсастықтар Айырмашылықтар

Әлихан Қазақ Халықтың

Бөкейхановтың халқының тәуелсіздікке Бұл мәтінде халықтың

"Қазақтың ұлт тәуелсіздік ұмтылуы барлық ынтымағы ерекше рөл

азаттығы" жолындағы дереккөздерде атқарады

күресі көрсетіледі

Қазақ Екі дереккөз де

ХХ ғасырдағы халқының халықтың күресін Бұл деректе саяси күрес

тарихи дерек саяси және бейнелейді басымырақ сипатталған

мәдени күресі

  1. тапсырма: Ақпарат көздерін талдау

Әртүрлі ақпарат көздеріндегі деректерді талдап, олардың шынайылығын тексеріңіз және олардың бір-бірімен байланысын анықтаңыз.


Сұрақ

Бөкейхановтың

мәтіні

Тарихи дерек

Қорытынды



Қазақ халқының еркіндікке

ұмтылысы қалай сипатталған?

Халықтың жерін, мәдениетін сақтау үшін күресі

Саяси, мәдени күрес

жолындағы ұмтылыс

Бұл ақпарат көздері қазақ халқының

күресін әртүрлі

қырынан көрсетеді



Халықтың ынтымағы мен бірлігі қаншалықты маңызды?


Халықтың бірлігі – басты құндылық

Тарихи деректе халықтың саяси белсенділігі маңызды

Халықтың ынтымағы әр дереккөзде әртүрлі сипатталған, бірақ маңыздылығы бірдей


Shape93
















  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Әртүрлі дереккөздердегі қазақ халқының тәуелсіздік жолындағы күресінің қалай сипатталғанын салыстырыңыз. Осы дереккөздердің қайсысы сізге сенімдірек көрінеді және неге?

    • Халықтың бірлігі мен ынтымағының тарихи рөлі туралы сіздің ойыңыз қандай?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Мәтін мен басқа дереккөздерден алынған ақпараттарды салыстыра отырып, қазақ халқының тәуелсіздік жолындағы күресі туралы өз қорытындыңызды жазыңыз.

Қай дереккөздегі ақпарат сізге сенімдірек болды және не себепті?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Бір ауыз сөз»

Оқушылар стикерлерге сабақ туралы бір ғана сөз жазып, оны тақтаға жапсырады. Өз ойларын түсіндіріп береді.

Стикерлерге сабақты бағалайтын келесі сөздерді жазуға болады (оларды тақтаға алдын-

ала тақтаға жазып қойған дұрыс): ұнады, пайдалы, қажет, білдім, үйрендім, қызықтым, ұмтылдым, есте сақтадым т.б

бағалау парақтары



Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мәтіннің контекстін талдау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтіннің контекстін анықтап, оның

оқиға желісіне қалай әсер ететінін талдауға үйрету.

  1. Мәтіндегі тарихи, әлеуметтік және мәдени контекстті түсініп, автордың негізгі идеяларын сыни тұрғыда бағалау дағдыларын дамыту.

  2. Оқушылардың мәтіннің контекстін талдап, оның

Shape94

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Мұғаліммен амандасады.


Түрлі түсті доптар


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу

Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



Психологиялық ахуал орнату


«Бірлік»

Оқушылар шағын топ құрамында бір қолын жұдырыққа жұмып, бір мезгілде саусақтарын ашады. Мақсат:

оқушылардың барлығы да бірдей саусақ санын

көрсетуі керек. Ойын оқушылардың біркелкі саусақ көрсеткенге дейін жалғасады.

Ойын кезінде оқушылар сөйлеспеуі керек.

.


Сабақтың

Жаңа тақырыпты

Мұғалім ұсынған



ортасы

түсінуге бағытталған

тапсырмаларды


бағытталған

орындайды


оқыту ортасын құрады




Мәтін:

Шерхан Мұртазаның "Ай мен Айша" романынан үзінді

Айша ауылдың ең беделді, ақылды әйелдерінің бірі болатын. Соғыс

жылдары ауылдағы қиындықтар мен жоқшылыққа қарамастан, Айша

отбасын сақтап қалу үшін бар күшін салды. Ол әрқашан шыдамдылық пен сабырлық көрсетіп, ауылдың тірегі болды. Жауынгерлер майданға аттанған уақытта, Айша ауылдың еңсесін түсірмеуге тырысты. Бұл оқиғалар қазақ халқының ауыр кезеңдерін, соғыс жылдарындағы қиындықтарды суреттейді.

Тапсырмалар:


Shape95

Shape96

авторлық көзқарас пен оқырманға әсерін анықтау қабілеттерін жетілдіру.

Сабақтың барысы

Shape97 Shape98

























  1. тапсырма: Мәтіннің контекстін талдау

Мәтіннің контекстін анықтап, оның оқиға желісіне әсерін талдап, кестені толтырыңыз.

МShape99 әтіндегі оқиға Контекст Контексттің мәтінге әсері

Айшаның Соғыс жылдарындағы Соғыс кезеңінің ауыртпашылығы оқиға отбасын сақтап қиындықтар желісін анықтап, Айшаның

қалуы шыдамдылығын көрсетеді

Ауылдың Қоғамдағы Ауыл тұрғындарының бір-біріне қолдау еңсесін түсірмеу әлеуметтік көрсетуі маңызды рөл атқарады

жауапкершілік

  1. тапсырма: Мәтін контекстінің талдауы

Мәтіндегі тарихи және әлеуметтік контекстті талдап, оның оқиға мен кейіпкерлерге әсерін анықтаңыз.

СShape100 ұрақ Мәтіндегі оқиға Контекст Қорытынды

Соғыс Айшаның

Айшаның жылдарындағы Соғыс және шыдамдылығы қазақ

шыдамдылығы жоқшылық пен оның ауыл әйелдерінің қиын

неліктен ерекше? қиындықтар өміріне әсері кезеңдерде көрсеткен

күш-жігерін сипаттайды

Ауыл Бұл жағдай қоғамдағы

тұрғындарының Соғыс кезіндегі Әлеуметтік бірлік пен

бір-біріне қолдау қауымдастықтың және мәдени ынтымақтастықтың көрсетуі неге маңызы құндылықтар қаншалықты маңызды маңызды болды? екенін көрсетеді

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Соғыс жылдарындағы әлеуметтік және мәдени контексттің оқиғаға қалай әсер еткенін қалай түсіндіресіз? Айшаның мінез-құлқы осы контекстпен қалай байланысты?

    • Осы оқиғалар қазіргі замандағы қиындықтарға төтеп беру үшін қандай маңызды сабақтар береді?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Мәтіннің контекстін ескере отырып, Айшаның жағдайына ұқсас қазіргі заманның бір оқиғасын салыстырып жазыңыз. Осы салыстыру арқылы қандай ұқсастықтар мен айырмашылықтарды байқайсыз?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Өзін-өзі бағалау

бағалау парақтары


Кері байланыс орнату

«Бірге ойлаймыз»

Бұл сыныбыңызда

талқылауға және диалогқа ықпал ететін және

«Қолыңды көтеріп адамға





сену» көзқарасынан бас тартуға көмектесетін жақсы тәсілі.

  1. Оқушыларды 4 адамнан тұратын топқа бөліп, әр оқушыға 1-ден 4-ке дейін нөмір беріңіз.

  2. Одан кейін сіз оқушыларға топта

талқылау үшін сұрақ қоясыз. Берілген уақыт біткеннен кейін, олар өз жауаптарын планшетке жазады және сыныппен бөліседі.

Сізге балалар арасында бәсекелестік тудыру үшін ұпай есептеу жүйесін пайдалануға болады. Одан кейін барған сайын

күрделілігі артатын сұрақтарды пайдалана отырып, сипатталған

қадамдарды қайталайсыз.





Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Салыстырмалы талдау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтіндердегі кейіпкерлердің,

оқиғалардың немесе идеялардың арасындағы айырмашылықтарды салыстыруға үйрету.

  1. Мәтін мазмұнына сәйкес салыстырмалы талдау жасау арқылы сыни ойлау дағдыларын дамыту.

  2. Оқушылардың мәтіннен алынған деректерді салыстырып, қорытынды жасау қабілеттерін жетілдіру.

Сабақтың барысы

Сабақтың кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың

Мұғаліммен амандасады.


Түрлі түсті

доптар


нaзapын caбaққa aудapу.


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу



Психологиялық ахуал орнату


Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.



«Бір сөйлеммен түйіндеу»

Оқушылар олардың тақырып бойынша

білімдерін түйіндейтін бір сөйлем жазады.

Сөйлемдер кім, не, қашан, неліктен, қалай, қай жерде және т.б. сөздерден тұруы мүмкін. Содан кейін

сөйлемдерді сыныптастар бағалай алады, немесе көшіріп жазады, т.б.



Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Ғабит Мүсіреповтің "Ұлпан" романынан үзінді

Ұлпан қазақ даласындағы беделді, қайсар мінезді әйел. Ол еркектердің

арасында да беделге ие болды. Ел арасындағы мәселелерді шешуде оның сөзі маңызды еді. Ұлпанның мақсаты – әділдік орнату және халықтың өмірін жақсарту. Оның мінезі қатал, бірақ әділетті болды. Көптеген адамдар оның көзқарасын қолдады, ал кейбіреулер оның шешімдеріне күмәнмен қарады.

Мәтін:

Сәкен Сейфуллиннің "Тар жол, тайғақ кешу" романынан үзінді

Елдің қиын-қыстау кездерінде әділдік үшін күрескен адамдардың бірі – Жанақ. Ол әрқашан халық үшін әділдік пен теңдік орнатуды мақсат етті. Бірақ оның күресі мен көзқарасы қоғамның әртүрлі топтары арасында қайшылық туғызды. Кейбіреулер оны батыр деп санаса, басқалары оның әдістеріне күмәнданды. Жанақ үшін ең маңыздысы – халықтың болашағы мен әділеттілік орнату.

Тапсырмалар:

1-тапсырма: Мәтіндер арасындағы салыстырмалы талдау

Ұлпан мен Жанақтың көзқарастарын салыстырып, олардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын талдаңыз.


Кейіпкер

Ұқсастықтары

Айырмашылықтары



Ұлпан

Екеуі де әділдік пен

Ұлпанның әділеттілікке жету жолы қатал,





халықтың мүддесі үшін күреседі

бірақ нақты болды




Жанақ

Екеуі де қоғамда беделді адамдар

Жанақтың әділеттілікке деген көзқарасы қайшылықты болды, ол кейде басқалармен келіспеді


  1. тапсырма: Мәтіндер арасындағы идеялардың салыстырмалы талдауы

Мәтіндердегі негізгі идеяларды салыстырып, олардың мәтіннің жалпы мазмұнына әсерін талдаңыз.

СShape101 ұрақ Ұлпанның Жанақтың Қорытынды көзқарасы көзқарасы

Ұлпан әділеттілік Екі кейіпкер де Әділеттілік пен орнатуда Жанақтың әділеттілік әділдік үшін халық мүддесі халықтың үшін күресі жеке күреседі, бірақ

қандай рөл жағдайын және қоғамдық олардың жолдары

атқарады? жақсартуға қайшылықтарға толы әртүрлі бағытталған

Әділдікке жету

Күрес әдістері Ұлпанның Жанақтың әдістері жолы әртүрлі болуы қалай әдістері қатал, қайшылықтар мүмкін,

ерекшеленеді? бірақ әділетті тудырды кейіпкерлердің

таңдауы әрқилы

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Ұлпан мен Жанақтың әділеттілікке деген көзқарастары арасындағы айырмашылықты қалай түсінесіз? Қай кейіпкердің көзқарасы сізге жақынырақ және неге?

    • Әділдік үшін күресте қай кейіпкердің әдістері тиімді деп ойлайсыз?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Ұлпан мен Жанақтың күресі туралы ойыңызды жазып, олардың әділеттілікке деген көзқарастарын өзіңіздің өмірлік тәжірибеңізбен салыстырыңыз. Қай кейіпкердің жолы қазіргі заманмен көбірек үндеседі?

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«Веер» әдісі

Қағазды веер пішінінде бүктеп, бірінші оқушы бір бөлігіне сабаққа қатысты сұрақтар жазып шығады, екінші оқушы екінші бөлігіне қысқаша жауап жазып тапсырады.

бағалау парақтары

Shape102
















Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мәтінді қайта жазу.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтінді қайта жазу арқылы оның мазмұнын терең түсінуге үйрету.

  2. Мәтіндегі негізгі идеяларды өзгертпей, оны қайта жазу арқылы шығармашылық қабілеттерін дамыту.

  3. Оқушылардың мәтінді сыни тұрғыдан талдап, оны қайта құрылымдау арқылы мәтін мазмұнына жаңа көзқараспен қарау дағдыларын жетілдіру.

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы

Oқушылapмен

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.


Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу



Психологиялық ахуал орнату

Мұғаліммен амандасады.





Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.




«Даналық ағашы» Оқушылар ішінен бір жүргізуші сайланады.

Жүргізушінің қолында қорап немесе сандықша болуы керек. Оқушылар тақырып бойынша ашық сұрақтар құрастырып, жүргізушіге береді.

Сұрақтар құрастырылып біткен соң, оқушылар сандықшадан кез келген сұрақты алып, дауыстап оқиды, толық жауап беруге тырысады.

Қойылған сұрақпен берілген жауап


Түрлі түсті доптар

Shape103 Shape104

Бастапқы мәтін

Қайта жазылған мәтін

Шұға ауылдың ең көрікті әрі ақылды қызы болатын.

Шұға ауылдың көрікті және ақылды қызы еді.

Ол өзінің байсалды мінезі мен мейірімді жүрегімен ауылдағыларды өзіне тәнті етті.

Оның байсалды мінезі мен мейірімділігі ауыл халқының сүйіспеншілігін оятты.

Бірақ Шұғаның махаббаты қайғылы аяқталды.

Алайда Шұғаның махаббат жолындағы тағдыры қайғымен аяқталды.


Мәтін элементі

Бастапқы форма

Қайта жазылған форма

Өзгерістің маңызы

Мәтіннің стилі

Көркем тілмен суреттелген

Қысқаша және нақты формада

Оқырманға әсер ету тәсілі өзгерді

Негізгі идея

Шұғаның тағдырының қайғылы аяқталуы

Махаббат жолындағы

қиындықтар

Оқиғаның мәні сақталған, бірақ тұжырымдамасы өзгерген





бағаланады.



Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Бейімбет Майлиннің "Шұғаның белгісі" әңгімесінен үзінді

Шұға ауылдың ең көрікті әрі ақылды қызы болатын. Ол өзінің байсалды мінезі мен мейірімді жүрегімен ауылдағыларды өзіне тәнті етті. Бірақ Шұғаның махаббаты қайғылы аяқталды. Ол өзінің сүйген жігітімен қосыла алмай, тағдырдың тәлкегіне тап болды. Оның есімі ел жадында мәңгі сақталып қалды.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Мәтінді қайта жазу

Мәтінді өзгертіп, жаңа формада жазып шығыңыз. Мәтіннің негізгі идеясын сақтай отырып, оны жаңа мазмұнға айналдырыңыз.

Shape105

  1. тапсырма: Мәтінді қайта құрылымдау

Мәтінді қайта жазу барысында мәтіндегі негізгі элементтерді талдап, олардың өзгеруін түсіндіріңіз.

Shape106

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Мәтінді қайта жазу кезінде қандай идеялар мен мазмұн элементтерін сақтап қалдыңыз? Қайсысын өзгерттіңіз және не себепті?

    • Мәтінді қайта жазу арқылы оқырманның оқиғаға деген көзқарасы қалай өзгереді?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Мәтінді толық қайта жазып шығыңыз. Осы мәтіннің жаңа нұсқасын жаза отырып, негізгі идеяны сақтауға тырысыңыз, бірақ оқиғаны өзіңіздің көзқарасыңызбен


өзгертіңіз.

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Кері байланыс орнату

Өзін-өзі бағалау




«DEAL» әдісі

D – Describe – баяндау, суреттеу (оқығанды, көргенді сипаттау, сынау, өлшеу).

E – Explain – түсіндіру (құбылыс немесе оқиға бойынша не білетіндерін, түсінгендерін суреттеу). A – Anallуse – талдау (ақпаратты талдау,

қорытынды жасау, себептерін атау).

L Links байланыс (болжамдар немесе

қорытынды жасау, өзінде бар біліммен

байланыстыру).

бағалау парақтары



Бөлім


Педагогтің аты-жөні


Күні:


Сынып:

Қатысушылар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақтың тақырыбы

Мәтіндегі шешімдерді талдау.

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

Сабақтың мақсаты:

  1. Оқушыларды мәтіндегі кейіпкерлердің қабылдаған шешімдерін талдауға және олардың оқиға барысына әсерін түсіндіруге үйрету.

  2. Кейіпкерлердің іс-әрекеттері мен қабылдаған шешімдерінің себептері мен салдарын сыни тұрғыда бағалау қабілеттерін дамыту.

  3. Оқушылардың мәтіндегі шешімдерді салыстырып, қорытынды жасау дағдыларын жетілдіру.

Сабақтың барысы

Сабақтың

кезеңі/уақыт

Педагогтің әрекеті

Оқушының әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың

Oқушылapмен

Мұғаліммен амандасады.


Түрлі

Shape107












басы

сәлемдесу, оқушыларды түгeлдeу, oқушылapдың нaзapын caбaққa aудapу.

Сабақтың тақырыбы мен мақсаттарымен таныстыру, жаңа

тақырыпқа шолу



Психологиялық ахуал орнату




Сабақтың тақырыбын дәптерге жазады,

сабақтың мақсаттарымен танысады.




«Дизайн» әдісі

Әр оқушы өзінің қандай жансыз зат екенін айтады. Дизайнер келіп оларды өз талғамымен

орналастырады. Ең

бастысы, бәрін өз орнына тиімді орналастыра білу.

Сабақта да солай әр

жұмыстың өз қызметі, өз орны бар. Орнымен

жұмсасақ қана нәтиже болатынын білдіру


түсті доптар

Сабақтың ортасы

Жаңа тақырыпты

түсінуге бағытталған бағытталған

оқыту ортасын құрады

Мұғалім ұсынған тапсырмаларды орындайды




Мәтін:

Ғабит Мүсіреповтің "Қыз Жібек" романынан үзінді

Жібек өзінің сүйгені Төлегенмен бірге болуды шешті. Бұл шешім оған бақыт әкелсе де, ауылдағы адамдар бұл шешімді түсінбей, оған қарсы болды.

Төлеген де батыл шешім қабылдап, өзінің сүйгенімен бірге болу үшін қоғамның ережелерін бұзды. Олардың шешімдері олардың өмірлеріне үлкен әсер етті, бірақ қоғамдағы келіспеушіліктерге де алып келді.

Тапсырмалар:

  1. тапсырма: Мәтіндегі шешімдерді талдау

Мәтіндегі кейіпкерлердің қабылдаған шешімдерін талдап, олардың нәтижелерін анықтап, кестені толтырыңыз.

КShape108 ейіпкер Шешім Нәтижесі

Жібек Төлегенмен бірге болуды Бұл шешім оған бақыт әкелді, бірақ шешті қоғам тарапынан қарсылық тудырды

Қоғамның ережелерін бұзып, Шешім қоғамда келіспеушіліктерге Төлеген сүйгенімен бірге болуды алып келді

шешті

  1. тапсырма: Шешімдердің себеп-салдарын талдау

Shape109















Кейіпкерлердің қабылдаған шешімдерінің себептері мен салдарын талдап, олардың оқиға барысына әсерін анықтаңыз.

СShape110 ұрақ Жібектің шешімі Төлегеннің Қорытынды

шешімі

Төлеген де Бұл шешім махаббат Жібек не үшін Ол өзінің сүйгеніне сүйгенімен бірге пен қоғам

Төлегенмен бірге адал болды болу үшін осы арасындағы

болуды шешті? шешімді қайшылықты

қабылдады көрсетеді

Қоғамның Жібек қоғамның Төлеген қоғамның Бұл жағдай олардың қарсылығы бұл қарсылығына ережелерін бұзуға өміріне үлкен салдар шешімге қалай қарамастан батыл мәжбүр болды алып келді

әсер етті? шешім қабылдады

  1. тапсырма: Сыни ойлау сұрақтары:

    • Жібек пен Төлегеннің шешімдері олардың тағдырына қалай әсер етті? Бұл шешімдер қазіргі заманғы жағдайлармен қаншалықты ұқсас?

    • Кейіпкерлердің шешімдерін қоғамның ережелеріне қарсы қойып, олардың дұрыстығын қалай бағалайсыз?

  2. тапсырма: Шығармашылық тапсырма:

Жібек пен Төлегеннің шешімдерін өз өміріңізбен салыстыра отырып, олардың шешімдерін дұрыс немесе қате деп санайсыз ба? Өз көзқарасыңызды дәлелдеп жазыңыз.

Сабақтың аяғы

Оқушыларға өзін-өзі бағалауды

ұйымдастыру

Өзін-өзі бағалау

бағалау парақтары


Кері байланыс орнату

«Динамикалық шеңбер» әдісі

Оқушылар коридорға шығып, ішкі және сыртқа шеңберге бөлінеді.

Сыртқы шеңбердегілер қозғалмай тұрады, ал ішкі шеңбердегілер берілген тапсырмалар бойынша білетіндерін айтып келесі жұбына бір айналым жасап шыққанша

қозғалады. Сыртқы шеңбердегілер сол тақырып бойынша

жасаған қорытындыларын сыныпқа келіп айтады.


Қолданылған әдебиеттер тізімі

  1. Абдрахманова, А. Ш. Қазақ тіліндегі шешендік өнер. // Оқу құралы,

«Атамұра» баспасы, 2020. – 220 б.

  1. Мұқатаев, М. Әдебиеттегі сыни ойлау негіздері. // Монография, «Қазақ университеті» баспасы, 2019. – 180 б.

  2. Тұрғынбаева, Б. Ә. Сыни тұрғыдан ойлау әдістері. // Оқу құралы,

«Фолиант» баспасы, 2018. – 256 б.

  1. Ерғалиева, Г. Сыни ойлау және мәтін талдау әдістемесі. // Оқу құралы,

«Мектеп» баспасы, 2021. – 198 б.

  1. Оразбаева, Ф. О. Қазіргі қазақ тілінің стилистикасы. // Оқу құралы, «Астана кітап» баспасы, 2020. – 234 б.

  2. Айтмұхаметов, Қ. Сыни тұрғыда ойлау дағдылары: әдістемелік нұсқаулық.

// Оқу құралы, «Мектеп» баспасы, 2017. – 176 б.

  1. Тілешова, Л. Қазақ тіліндегі мәтіндермен жұмыс істеу әдістемесі. // Оқу құралы, «Алматы кітап» баспасы, 2019. – 210 б.

  2. Жұмабаев, М. Педагогика. // Оқу құралы, «Атамұра» баспасы, 2018. 330 б.

  3. Сейітқұлова, А. Қазақ әдебиетіндегі сыни талдау әдістері. // Монография,

«Фолиант» баспасы, 2020. – 220 б.

  1. Досмұхамедұлы, Х. Абай және сыни ойлау. // Оқу құралы, «Қазақ университеті» баспасы, 2020. – 245 б.

  2. Мырзахметов, М. Мәтін арқылы сыни ойлау дамыту әдістемесі. // Оқу құралы, «Алматы кітап» баспасы, 2021. – 190 б.

  3. Нұртазин, С. Әдеби талдау әдістемесі. // Монография, «Қазақ университеті» баспасы, 2020. – 178 б.

  4. Қалиева, Р. Қазақ тілі мен әдебиетінде сыни ойлау. // Оқу құралы, «Мектеп» баспасы, 2019. – 192 б.

  5. Ахметова, Ж. Қазақ тілі сабағындағы сыни ойлау әдістері. // Оқу құралы,

«Атамұра» баспасы, 2021. – 214 б.

  1. Тұрарбекова, Ә. Сыни ойлау: теория және практика. // Монография, «Қазақ университеті» баспасы, 2019. – 205 б.

  2. Құнанбаева, М. Мәтін құрылымын сыни тұрғыда талдау. // Оқу құралы,

«Фолиант» баспасы, 2021. – 198 б.

  1. Мырзалиев, А. Сыни ойлаудың негіздері. // Оқу құралы, «Қазақ университеті» баспасы, 2020. – 180 б.

  2. Қасымов, Е. Қазақ тілі мен әдебиетінде мәтіндік талдау. // Оқу құралы,

«Астана кітап» баспасы, 2018. – 220 б.

  1. Сапарғалиева, Д. Әдебиеттегі сыни ойлау дағдылары. // Монография,

«Алматы кітап» баспасы, 2020. – 215 б.

  1. Шаяхметова, Ж. Қазақ әдебиетіндегі мәтіндер арқылы сыни ойлау. // Оқу құралы, «Атамұра» баспасы, 2019. – 200 б.

  2. Қанапия, С. Қазақ тіліндегі мәтіндерге сыни талдау әдістемесі. // Оқу құралы, «Фолиант» баспасы, 2018. – 185 б.

  3. Айтқұлова, Н. Әдебиетті оқытуда сыни ойлау әдістері. // Оқу құралы,

«Қазақ университеті» баспасы, 2021. – 190 б.

  1. Әлиев, М. Қазақ тілі сабағында сыни тұрғыда ойлау. // Монография,

«Астана кітап» баспасы, 2019. – 210 б.

  1. Жарылқасынова, Б. Қазақ тіліндегі мәтіндерді талдау әдістемесі. // Оқу құралы, «Атамұра» баспасы, 2020. – 220 б.

  2. Сүлейменова, Г. Қазақ тілі мен әдебиетінде сыни ойлау теориясы. // Оқу құралы, «Фолиант» баспасы, 2019. – 178 б.




















































Электрондық почта: kabinet-2020@mail.ru Байланыс телефоны: 87768438855

Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
12.05.2025
100
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курстар тізімі