Мархабат Г.Д

М.Ауезов атындағы ОҚУ ЖОБ маманы

Оқушының табысқа жету жолдары

Қазіргі заманда білім – табысты өмірдің басты кепілі болып табылады. Қоғам күн сайын дамып, жаңа мамандықтар мен жаңа мүмкіндіктер пайда болуда. Технологияның қарқынды дамуы, ақпарат көлемінің артуы, бәсекелестіктің күшеюі – осының барлығы жас ұрпаққа үлкен талап қояды. Осындай өзгермелі кезеңде өз орнын табу үшін әр оқушы білімді, ізденімпаз және жауапты болуы қажет. Табысқа жету бір күнде жүзеге асып кетпейді. Ол – үздіксіз еңбектің, дұрыс бағыттың және мықты жігердің нәтижесі. Сондықтан мектеп қабырғасында оқып жүрген әрбір жас өз болашағының іргетасын қалап жатқанын түсінуі тиіс.

Ең алдымен, жетістікке жетудің басты шарты – нақты мақсат қоя білу. Мақсатсыз адам қайда бара жатқанын білмейтін жолаушы сияқты. Егер оқушы өзіне «Мен кім болғым келеді?», «Қандай жетістікке жеткім келеді?» деген сұрақтарды қойса, ол өмірлік бағытын нақтылай бастайды. Мысалы, жақсы баға алу, әртүрлі олимпиадаларға қатысу, грант жеңіп алу, шет тілін меңгеру немесе белгілі бір мамандық иесі болу – бұлардың барлығы мақсат бола алады. Алайда, мақсат тек арман күйінде қалмауы керек. Ол нақты өлшенетін және орындалатын болуы тиіс. Үлкен арманға жету үшін оны бірнеше кезеңге бөліп, әр кезең бойынша әрекет ету тиімді. Осындай жүйелілік, оқушыны тәртіпке үйретеді және әрбір кішігірім жетістік оның өзіне деген сенімін арттырады.

Екінші маңызды қадам – уақытты дұрыс пайдалану. Уақыт – адам өміріндегі ең құнды ресурс. Ол кезге қайта орала алмайсың және оны сатып алу мүмкін емес. Көптеген оқушылар уақытын жоспарламай, ең маңызды деген істерді кейінге қалдырады. Соның салдарынан тапсырмалар жиналып, оқушы үлгерімі төмендейді. Бұндай жағдайға түспеу үшін күн тәртібін құрып, әр іске нақты уақыт белгілеу қажет. Сабақ оқу, демалу, спортпен айналысу және отбасымен қарым-қатынас жасау – барлығы да өз орнымен болғаны дұрыс. Әсіресе телефон мен әлеуметтік желіге тәуелділік қазіргі жастар арасында кең таралған мәселе. Егер оқушы уақытын бақылауға алып, оны тиімді ұйымдастыра білсе, ол аз уақытта үлкен нәтижеге қол жеткізе алады.

Үшінші шарт – еңбекқорлық пен табандылық. Кейде адамдар табысты тек ерекше қабілетпен байланыстырады. Бірақ тарихқа көз жүгіртсек, көптеген жетістікке жеткен тұлғалар тынымсыз еңбектерінің арқасында биікке көтерілгенін көреміз. Дарын – тек бастама ғана, ал оны шыңдайтын – еңбек. Қиын тақырыпты түсінбей қалса, қайта оқып шығу, қосымша материал қарау, мұғалімнен сұрау – мұның бәрі табысқа апаратын қадамдар. Жолда қиындықтар болуы заңды. Бақылау жұмысынан төмен баға алу немесе жарыста жеңіліп қалу – бұл сәтсіздік емес, тәжірибе. Ең бастысы – берілмеу керек. Табандылық танытқан адам міндетті түрде белгілі бір нәтижеге жетеді.

Сонымен қатар,оқушының өзін-өзі дамытуы да өте маңызды. Қазіргі оқушылар тек мектеп бағдарламасымен ғана шектелмеуі керек. Қосымша кітап оқу, ғылыми жобаларға қатысу, түрлі үйірмелерге бару – болашақта үлкен жетістіктерге өсудің жолы. Спортпен айналысу денсаулықты нығайтып қана қоймай, мінезді шыңдайды. Өнермен шұғылдану шығармашылық қабілетті дамытады. Ал, кітап оқу адамның ойлау көзқарасын кеңейтеді. Жан-жақты дамыған оқушы болашақта кез келген ортада өз ойын еркін жеткізе алып, жаңа жағдайларға тез бейімделеді.

Тағы бір маңызды фактор – дұрыс орта. Адамның мінез-құлқы мен қызығушылығы көбіне өзін қоршаған адамдарға байланысты қалыптасады. Егер оқушы білімге құштар, белсенді, мақсатшыл достармен араласса, ол да соларға ұқсап, алға ұмтылады. Мұғалімдердің бағыт-бағдары мен ата-ананың қолдауы да ерекше рөл атқарады. Үйдегі қолдау мен жылы сөз, мектептегі сенім – оқушының ұмтылысын арттырады. Керісінше, теріс орта адамды жалқаулыққа, немқұрайлылыққа, жауапкершіліктіә сезіне алмауға итермелеуі мүмкін. Сондықтан дұрыс ортаны таңдау – табысқа бастар жолдың бір бөлігі.

Қазіргі таңда технологияның дамуы да оқушыға үлкен мүмкіндік беріп отыр. Интернет арқылы әлемнің кез келген білім көзіне қол жеткізуге болады. Онлайн курстар, электронды кітаптар, білім беру платформалары – барлығы да ізденген адам үшін ашық. Алайда технологияны тиімді пайдалану маңызды. Уақытты тек ойын-сауыққа жұмсамай, оны білім алуға бағыттау қажет. Саналы түрде қолданылған технология – табыстың таптырмас қуатты құралы.

Сонымен бірге, табысты болу үшін оқушы өз денсаулығына да мән беруі тиіс. Дұрыс тамақтану, жеткілікті ұйқы және таза ауада серуендеу – оқу қабілетін арттырады. Шаршаған адам зейінін шоғырландыра алмайды. Ал сергек әрі дені сау оқушы сабаққа белсенді қатысып, жаңа ақпаратты тез қабылдайды. Сондықтан денсаулық – табыстың негізі екенін ұмытпау керек.

Қорытындылай келе, оқушының табысқа жетуі – бірнеше маңызды қасиеттердің жиынтығы. Нақты мақсат қою, уақытты тиімді пайдалану, еңбекқорлық, табандылық, өзін-өзі дамыту, дұрыс орта және денсаулыққа жауапкершілікпен қарау – табыстың негізгі кілттері. Әр оқушы өзінің мүмкіндігіне сеніп, алға ұмтылып, үнемі ізденсе, арманына жетеді. Ең бастысы – өзіне сену, еңбектену және ешқашан берілмеу. Бүгінгі жасалған қадам – ертеңгі үлкен жетістіктің бастауы.