Кіріспе

Баяндаманың тақырыбы: «Оқытудағы ақпараттық -коммуникациялық технологияны қолдану -заман талабы»

Баяндаманың мақсаты: Ақпараттық – коммуникациялық технологияларды пайдалану мен оқушылардың ақпараттық құзіреттілігін қалыптастыру, қазіргі заман талабына сай ақпараттық – коммуникациялық технологияларды, электрондық оқулықтарды және Интернет ресурстарды пайдалану оқушының білім беру үрдісінде шығармашылық қабілетін дамытуға, қызығушылығын арттыру;

Ақпараттық-коммуникациялық технологияны бәсекеге қабілетті ұлттық білім беру жүйесін дамытуға және оның мүмкіндіктерін әлемдік білімдік ортаға енудегі сабақтастыққа қолдану негізгі мәнге ие болып отыр. Сондықтан оқытудың ақпараттық-коммуникациялық технологиясы-білімді жаңаша беру мүмкіндіктерін жасау, білімді қабылдау, білім сапасын бағалауы, оқу тәрбиесі үрдісінде оқушының жеке тұлғасын жан-жақты қалыптастыру үшін бойында ақпараттық мәдениетті, сауатты адам-ақпараттың қажет кезін сезіну, оны табу, бағалау және тиімді қолдану қабілетін арттыру керек. Осыған орай ақпараттық заманда өмір сүретін адам өзін-өзі шектей білетін негізгі нормалар мен ережелерді игеруі тиіс.

Ақпараттық технологияларды пайдаланудың педагогикалық әдістемелік негіздері қалыптасу үстінде. Оқу процесінде оқытудың ақпараттық-коммуникациялық технологияларын тиімді пайдалану және қолдану айтарлықтай оң тәжірибе беріп отыр. Атап айтсақ, оқушылардың өз бетімен ізденісі, пәнге деген қызығушылығын арттырып, шығармашылығын дамытуға, оқу қызметінің мәдениетін қалыптастыруға, дербес жұмыстарын ұйымдастыруға ерекше қолайлы жағдай туғызып отыр.

Білім беру жүйесін ақпараттандыру мен ақпараттық-коммуникациялық технологияны оқу-тәрбие үрдісінде пайдалану оқушының өз мамандығына қызығушылығы мен мамандық сапасын арттырып, шығармашылық шабытын шыңдап, ғылыми көзқарасын қалыптастырып, еңбек нарығындағы бәсекеге қабілетті мамандар даярлауда қоғамның даму жолдарын анықтайтыны сөзсіз

Қазіргі заман талабы – оқытудың жаңа технологияларын меңгеру. Оқытудың жаңа технологияларының бірі – ақпараттық – коммуникациялық технология. Ақпараттық – коммуникациялық технологияның дамуы  осы заманға сай білімді, әрі білікті оқушы  даярлау мұғалімнің басты міндеті болып табылады. Ақпараттық – коммуникациялық технологиялар білімде бағалау мен пайдаланудың өзгеріп отыруын талап ететін модуль. Осыған байланысты білім беруде қолданылатын әдіс – тәсілдер, әдістемелер, технологиялар жаңартылып отырады. Ақпараттық коммуникациялық технологияның пайдалы жақтары бұл модуль оқушыларға ғылыми ұғымдарды түсіндіруді және олардың қабылдауын, түсінуін жеңілдетуге мүмкіндік береді, мұғалімдерге сабақты беруде көмектесетін маңызды құрал болып табылады.

Бүгінгі таңда білім берудің әр түрлі нұсқадағы мазмұны, құрылымы, ғылымға және тәжірибеге негізделген жаңа идеялар, жаңа технологиялар бар.

Ақпараттық – коммуникациялық технологияларды пайдалану мен оқушылардың ақпараттық құзіреттілігін қалыптастыру қазіргі заман талабына сай ақпараттық – коммуникациялық технологияларды, электрондық оқулықтарды және Интернет ресурстарды пайдалану оқушының білім беру үрдісінде шығармашылық қабілетін дамытуға мүмкіндік береді.

Оқытушылар үшін ақпараттық – коммуникативтік технологияларды пайдаланудың тиімділігі:

– оқушының жеке жұмыс жасауы;

– уақытын үнемдеуге;

– білім – білік дағдыларын тест тапсырмалары арқылы тексеруде;

– қашықтықтан білім алу мүмкіндігінің туындауы;

– қажетті ақпаратты жедел түрде алу мүмкіндігі;

– экономикалық тиімділігі;

– іс-әрекет, қимылды қажет ететін пәндер мен тапсырмаларды оқып үйренуде (би өнері, қол еңбегі, дене шынықтыру сабақтары т.с.с.);

– қарапайым көзбен көріп, қолмен ұстап сезіну немесе құлақ пен есту мүмкіндіктері болмайтын табиғаттың таңғажайып процестерімен әр түрлі тәжірибе нәтижелерін көріп, сезінуге мүмкіндік береді;

– оқушының ой-өрісін дүниетанымын кеңейтуге де ықпалы зор.

Е нді оқытушылардың қызығушылығын арттыру барысында бірнеше платформамен таныстырамын:

1. Сабақ тақырыбын ашу барысында, оқушылардың миға шабуыл жасау арқылы жаңа тақырыпты студенттер бір –біріне сұрақ қою арқылы анықталады. Ол үшін «Шпион» платформасын пайдаланамыз.

Ол үшін ұялы телефонға жүктеп аламыз. Жүктелген кезде «Жаңа ойын» батырмасын басамыз. Батырманы басқан кезде Ойыншылар, Шпиондар саны, уақыты, атқаратын ролі және категориялар орналасқан. Категория таңдағаннан кейін ойыншылардың аты –жөнін таңдаймыз және осы ойыншылар санына байланысты шпиондар санын таңдаймыз. Және әрбір студенттердің жеке карталарын ашып өздерінің ролдарын оқып дайындалады.

2.Umaigra дидактикалық ойындарды құрастыру құралы

Umaigra (UI) – көп жылдық тәжірибеге негізделген онлайн қашықтықтан оқыту жобасы. Umapalata.com оқу бағдарламаларын әзірлеуде балаларға арналған дидактикалық ойындарды құруға, жариялауға және орындауға арналған жаңа онлайн жүйені ұсынады. Umaigra-дидактикалық ойын құрастырушы UI редакторы автордан бағдарламалау туралы ешқандай білімді талап етпестен бірнеше қадаммен ойын құруға мүмкіндік береді. Жұмыстың негізгі бөлігі мәтіндер мен суреттерді қоса, дидактикалық мазмұнды дайындау және енгізу болып табылады. Негізгі қадамдар:

1. "Жүйеге кіру" қадамы. Пайдаланушы іске қосады сілтеме кіру және қолданбаның бастапқы бөліміне кіреді, ол тегін тіркелуге мүмкіндік береді (немесе кіру егер пайдаланушы тіркелген болса).

Платформаға тіркелу үшін Umaigra.com сайтына өтіп, оқытушы үшін батырмасын басып, тіркелеміз, тіркелудің екі түрін таңдауға болады, біріншісі google аккаунт арқылы, немесе электронды пошта арқылы тіркелуге болады. (сурет -2)

Сурет 1- Umaigra.com сайтының алғашқы беті.

Сурет 2- Umaigra.com сайтына тіркелу беті.

Сурет 1- Umaigra.com сайтының тіркелгеннен кейінгі терезе

«Игротека» бөлімінде дайын жасалған ойындарды ойнауға болады,

2. "Прототипті табу" қадамы. Тіркелген пайдаланушы қажетті дидактикалық мақсаттарға (пән, оқушылардың жасы, жаттығу түрлері және т.б.) сәйкес келетін ойын прототипін табады және таңдайды. Бір рет басу дидактикалық материалмен толтыруға дайын ойын жасайды.

Сурет- «Игротека» бөлімі

3. "Ойынды өңдеу" қадамы. Пайдаланушы ойынға дидактикалық мазмұнды енгізеді, практикалық жаттығулармен деңгейлер сериясы және теориялық түсініктері бар беттер жиынтығы түрінде ұйымдастырылады. Пайдаланушы ойынды анықтайтын және оны оңай табуға көмектесетін деректерді қосады (атауы, пәндік бағыттары, мазмұн тілі, оқу мақсаттары және т.б.). Бұл қадам ойын аяқталғанға дейін бірнеше рет жасалуы мүмкін. Ойынды құруды жеңілдету үшін UI редакторы бірнеше қосымша құралдарды ұсынады: ойын құруда кезең-кезеңімен сүйемелдеу, мультимедиялық ресурстарды басқару, жаттығуларды автоматты түрде құру, ақпараттық материалдарды ұйымдастыру және т. б..

Сурет 5- « Редактор бөлімі»

4. "Жариялау" қадамы. Ойын құрылған кезде пайдаланушы оны басқа оқытушылар мен студенттерге қол жетімді ету үшін жариялайды. Олар ойынды сайттың ойын бетінде таба алады. Ойынды тарату мақсатында пайдаланушы әр түрлі интернет-ресурстарда (блогтар, жеке беттер және т.б.) Ойынға сілтеме (баннер) орналастыра алады.

Тіркелген пайдаланушылар әріптестер жасаған ойындарды бағалай және түсініктеме бере алады.

Бұл жоба 5 прототиптік сценарийден тұрады, оның аясында мұғалім өзінің дидактикалық ойындарын жасай алады.

Мысал ретінде «Логикалық сұрақтардан тұратын» ойынды құрастыруды көрсетейін

Ол үшін редактор бөліміне өтіп, «Создать игру» батырмасын басамыз» батырманы басқаннан кейін, қажетті шаблонды таңдаймыз.

Сурет 6- «Қажетті шаблонды таңдау»

«Сядь на поезд» шаблоны таңдалды. Шаблондарды таңдау барысында шаблондарда құрастырылатын тапсырма, сұрақтардың сипаттамасы беріледі. Сонымен қатар оң жақ бөлігінде осы шаблонға байланысты дайын мысал келтірілген, сонымен қатар жаңадан ойын құрастыру батырмасы бар. Барлық сұрақтардың еңгізіп деңгейлер бойынша бөліп, «бөлісу» батырмасын басамыз. Төменде көрсетілген параметрлерлі еңгіземіз. Сурет 7

Сурет 7- параметрлерлі еңгізу терезесі

Барлық параметрлерді орнатып, болғаннан кейін «опубликовать» батырмасын басып ойынға кірісеміз. Ойынды ойнап болғаннан кейін оқушы қанша балл, уақыты және қанша сұраққа дұрыс, бұрыс жауап бергені көрінеді.

3. D-ID - мәтін мен кескіннен шынайы бейнелерді жасауға арналған қуатты нейрондық желі. Бұл жаңа мазмұнды жасағысы келетін, тұтынушыларға қызмет көрсетуді жақсартқысы келетін, маркетингтік науқандарды жекелендіргісі келетін немесе жақындары туралы естеліктерді жандандыру үшін ескі фотосуреттерді өмірге әкелгісі келетін кәсіпорындар, ұйымдар және жеке тұлғалар үшін құнды құрал. https://www.d-id.com платформасына тіркелеміз. Добавить батырмасын басып, қажетті суретті таңдаймыз. Таңдағаннан кейін текстті жазып немесе аудио жаза аламыз. Дауысты өзгертуге болады (ер адамның, әйел адамның және баланың)

Жаңа ақпараттық технологияларды сабақта қолдану келесі нәтижелерге жеткізеді:

1. Оқушыларға еркін ойлауға мүмкіндік береді;

2. Тіл байлығын дамытады;

3. Өз ойын жеткізуге, жан-жақты ізденуге үйретеді;

4. Шығармашылық белсенділігін арттырып, ұжымда бірігіп жұмыс істеуге тәрбиелейді.

5. Өз бетімен білім алатын, ақпараттық технологияларды жақсы меңгерген, білімді жеке тұлғаны қалыптастырады.

Қорытындылай келе біздің мақсатымыз қазіргі заман талабына сай ұрпақ тәрбиелеу, оларды «оқи» білуге үйрету, стандартты емес жағдайлардан шыға білуге үйрету, қашықтан оқытуға үйрету, көп материалды аз уақытқа қабылдай білуге үйрету. Осылардың бәрін іске асыру үшін жаңа технологияларды сабаққа қолдана білу әрбір мұғалімнің міндеті.

Білім беруді аталған оқыту технологиясы негізінде ұйымдастыру – оқушының өзінің дербес мүмкіндіктерін ескере отырып, белсенді іс-әрекет жасауына, оқушының тұлға ретінде үнемі дамуына, өзін-өзі тәрбиелеп дамытуына, жеке ерекшеліктерін ескеруге жағдай туғыза алуымен маңызды екенін ерекше атап өту керек.

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:

Оқушылардың функционалдық сауаттылығын дамыту жөніндегі 2012-2016 жылдарға арналған ұлттық іс-қимыл жоспары (Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 25 маусымдағы № 832 Қаулысы).

«Әлеуметтік-экономикалық жаңғырту – Қазақстан дамуының басты бағыты» Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың 2012 жылғы 27 қаңтардағы Қазақстан халқына Жолдауы.

Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаевтың «Қазақстанның әлеуметтік жаңғыртылуы: Жалпыға Ортақ Еңбек Қоғамына қарай 20 қадам» («Егемен Қазақстан»), 2012 ж. 10 шілде мақаласы.

https://studio.d-id.com

https://www.canva.com

https://www.umaigra.com

Оқытушы: Мукушева Л.Н.