Организмдердің көбею формалары.

Сабақ жоспары

Сабақтың тақырыбы: Организімдердің көбею формалары. Жыныссыз және жынысты көбею

Сабақтың мақсаты:

Білімділік:1)Оқушыларға организімдердің көбею формалары. Жыныссыз және жынысты көбеюдің маңызы туралы түсіндіру, білімдерін жетілдіру.

Дамыту:2)Тіршілік ортасына белгілі көзқарастар және оқушылардың дүниетанымын дамыту.Еркін сөйлеу , салыстыра білу қабілеттерін дамыту.

Тәрбиелік: 3)Өз ара сыиластыққа, адамгершілікке және тыңдай, сөйлей білу мәдениетін арттыруға тәрбиелеуӨзінің оқушылық міндетіне сай саналылықпен, білімділікпен қарауға
тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: Жаңа материалды өздігінен меңгерту

Сабақтың әдісі: Топпен жұмыс

Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта, слайд, фломастер, плакат,лента.

Пәнаралық байланыс: Тарих ,қазақ тілі

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі. 1)Оқушыларды түгендеу

2) Топқа бөлу.

Оқушыларды түрлі – түсті ленталар арқылы топқа бөлінеді

3) Сергіту сәті «Амандасу»

І топ «Тұыстардын», ІІ топ «Мұғалімдердін», ІІІ топ «Достардын» амандасуын көрсетеді

4) Тілек тілеу

Әр топ бір –біріне тілек тілейді

ІІ.Үй тапсырмасын тексеру.

«Ми шабуылы»

1. Дайындық кезеңі не деп аталады?- Интерфаза. Интерфазада 3 кезеңі бар.1)синтез алдындағы кезең 2) синтез кезеңі 3) синтезден кейінгі кезең

2. Хромосомалардың диплойдты және гаплоидты жиынтығы дегеніміз не? - Хромосомалардың толық жиынтығын диплоидті, ал оның жартысын гиплоидті деп атайды.

3. Митоздың фазаларын ата? - Профаза , метофаза , анафаза, телофаза

4. Профазаға қысқаша сипаттама бер - 1.Профаза ядро қабықшасы, ядроның еріп, хромосомалар оралымдарын тығыздалып қыстырып,центроильдер полюстерге қарай тартыла бастайды және бөліну ұршық жіпшелері пайда болады.

5. Метофазаға қысқаша сипаттама бер - Метофаза хромосомалар экваторға жинақталып әр хромосома екі жақтан жіпшелерге жалғасады

6. Анафазаға қысқаша сипаттама бер - Анафаза хромосомалар екі полюске ажырап,хроматидалар хромосомаға айналады,хромосомалар оралмалы күйден жіпшелерге айналады.

7. Телофазаға қысқаша сипаттама бер.- Телофаза бөліну ұршығы жойылады,ядро қабықшасы пайда болады.ДНҚ жіпшелеріне айналады,ядрошық пайда болады.Жеке екі жасуша пайда болады.

8. Интерфаза дегеніміз не?- Бөлінуге дайындық кезеңі

9. Митозды бөлінуде қандай жасуша түзіледі?- . Сома (дене жасушалары)түзіледі

ІІІ. Жаңа сабақ.

1.Қызығушылықты ояту.

1.Ой қозғау

Көбею дегеніміз не ? -Көбею –барлық тірі организімдерге тән қасиет. Көбею арқылы ұрпақ жалғасады, түрдің даралары сақталады.

Көбеюдін неше формасы бар? – жыныссыз, жынысты

2.Мағынанытану бөлімі:

Оқушылар өз беттерімен жаңа тақырыппен танысыды, өз-ара талдайды, пікір алмасады.

1.Организімдердің көбею формалары. Жыныссыз және жынысты көбею тақырыбымен танысу.

2. №1 тапсырма: Тақырып бойынша кластер құрастыру.

1- Топ.Көбею. 2- топ.Жыныссыз көбею. 3-топ. Жынысты көбею

3.№2 тапсырма: Бестармақ құрастыру.

1 тармақ- 1 зат есім

2 тармақ-2 сын есім

3 тармақ- 3 етістік

4 тармақ – 4 сөзден тұратын сөз тіркесі

5 тармақ - бірінші тармақтағы сөзбен мағыналас 1 сөз

4.№3 тапсырма:

1,2- топ Венн диаграммасы

3 –топ : Семантикалық карта

ІV.Жаңа сабақты бекіту:

Ой түйындеу.

1. «Қайталау - оқу анасы».

Көбею дегеніміз не?- Көбею –барлық тірі организімдерге тән қасиет.

Организмдердің көбею жолдарын ата?- Жыныссыз және жынысты

Жыныстық көбею дегеніміз не?- Сперматазоид пен жұмыртқа жасушалары ядроларының қосылуын айтады

Жыныссыз көбею дегеніміз не?- Көбеюге бірғана не аталық, не аналық дара қатысады.

Телу дегеніміз не ?- Бір өсімдікті бүршігі бар бөлігін алып, екінші өсімдік денесіне ұластыру

Ұрықтану дегеніміз не?- Гаплойдты хромосома жиынтығы бар аналық және аталық жыныс жасушалары ядроларының қосылуы

Ұрықтанған жасушалар қалай аталады?- зигота

Бүршіктену- Организмдердің жыныссыз көбеюінің бір түрі.

Диплоидты хромосома саны- 23

Жыныс жасушаларындағы хромосома саны - Гаплоидты

Хлорелла қалай көбейеді - спора түзіп , жыныссыз жолмен

Телудің түрлерін ата – Бүршіктелу, қилыстыра телу, өркен ұластыру

2. Өрмекші торы. (Кері байланыс)

V.Үйге тапсырма беру. Организімдердің көбею формалары. Жыныссыз және жынысты көбею

Оқу ,мазмұндау, сұрақтарға жауап беру, тақырып бойынша тест дайндау.

VІ. Оқушыларды бағалау

Сабақ жоспары

......9...сыныбы

Сабақтың тақырыбы: Генетикалық код. Генетикалық кодтың қасиеттері. Нәруыздың биосинтезі. Транскрипцияның реттелуі.

Сабақтың мақсаты:

Білімділік:1)Оқушыларға Генетикалық код. Генетикалық кодтың қасиеттері. Нәруыздың биосинтезі. Транскрипцияның реттелуі туралы түсіндіру, білімдерін жетілдіру.

Дамыту:2) Еркін сөйлеу , есте сақтау қабілеттерін дамыту.

Тәрбиелік: 3)Өз ара сыиластыққа, адамгершілікке және тыңдай, сөйлей білу мәдениетін арттыруға тәрбиелеу.

Сабақтың түрі: Жаңа материалды өздігінен меңгерту

Сабақтың әдісі: сұрақ –жауап,баяндау, түртіп алу, терминдермен жұмыс

Сабақтың көрнекілігі: Интерактивті тақта, слайд, фломастер, плакат,лента.

Пәнаралық байланыс: Тарих ,қазақ тілі

Сабақтың барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі. 1)Оқушыларды түгендеу

2) Назарларын сабаққа аудару

ІІ.Үй тапсырмасын тексеру.

«Ми шабуылы»

1. Ген, генетикалық ақпарат дегеніміз не?

2. Комплементарлық деп нені айтамыз?

ІІІ. Жаңа сабақ. 1.Қызығушылықты ояту.

1.Ой қозғау

Көбею дегеніміз не ? -Көбею –барлық тірі организімдерге тән қасиет. Көбею арқылы ұрпақ жалғасады, түрдің даралары сақталады.

Көбеюдін неше формасы бар? – жыныссыз, жынысты

2.Мағынанытану бөлімі:

1.Организімдердің көбею формалары. Жыныссыз және жынысты көбею тақырыбымен танысу.

2. №1 тапсырма: Тақырып бойынша кластер құрастыру.

1- Топ.Көбею. 2- топ.Жыныссыз көбею. 3-топ. Жынысты көбею

3.№2 тапсырма: Бестармақ құрастыру.

1 тармақ- 1 зат есім

2 тармақ-2 сын есім

3 тармақ- 3 етістік

4 тармақ – 4 сөзден тұратын сөз тіркесі

5 тармақ - бірінші тармақтағы сөзбен мағыналас 1 сөз

4.№3 тапсырма: 1,2- топ Венн диаграммасы

3 –топ : Семантикалық карта

ІV.Жаңа сабақты бекіту: Ой түйындеу.

1. Өрмекші торы.

Көбею дегеніміз не?- Көбею –барлық тірі организімдерге тән қасиет.

Организмдердің көбею жолдарын ата?- Жыныссыз және жынысты

Жыныстық көбею дегеніміз не?- Сперматазоид пен жұмыртқа жасушалары ядроларының қосылуын айтады

Жыныссыз көбею дегеніміз не?- Көбеюге бірғана не аталық, не аналық дара қатысады.

Телу дегеніміз не ?- Бір өсімдікті бүршігі бар бөлігін алып, екінші өсімдік денесіне ұластыру

Ұрықтану дегеніміз не?- Гаплойдты хромосома жиынтығы бар аналық және аталық жыныс жасушалары ядроларының қосылуы

Ұрықтанған жасушалар қалай аталады?- зигота

Бүршіктену- Организмдердің жыныссыз көбеюінің бір түрі.

Диплоидты хромосома саны- 23

Жыныс жасушаларындағы хромосома саны - Гаплоидты

Хлорелла қалай көбейеді - спора түзіп , жыныссыз жолмен

Телудің түрлерін ата – Бүршіктелу, қилыстыра телу, өркен ұластыру

V.Үйге тапсырма беру. Организімдердің көбею формалары. Жыныссыз және жынысты көбею

Оқу ,мазмұндау, сұрақтарға жауап беру, тақырып бойынша тест дайндау.

VІ. Оқушыларды бағалау