Өткен мен бүгінді жалғаған тарихи орындар

Қазіргі білім беру жүйесінде тарихи білімді тұлғалық-бағдарлы, құндылыққа негізделген және тәжірибемен ұштастыра оқыту – маңызды басымдықтардың бірі болып отыр. Оқушылардың тарихи санасын қалыптастыру тек деректерді меңгертумен шектелмей, олардың өткенге сыни көзқарасын, туған жерге деген жауапкершілігін және азаматтық ұстанымын дамытуға бағытталуы тиіс. Осы тұрғыдан алғанда тарих пәнінің мұғалімі Ислам Халима Сейдалықының «Өткен мен бүгінді жалғаған тарихи орындар» атты авторлық бағдарламасы заманауи білім беру талаптарына толық сәйкес келеді.

Бағдарлама Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңына, білім беруді дамытудың мемлекеттік бағдарламаларына, жалпы білім беретін мектептердің тарих пәні бойынша оқу бағдарламаларына және «Рухани жаңғыру» ұлттық жобасының негізгі идеяларына сүйене отырып әзірленген. Автор тарихи орындар мен музей нысандарын білім берудің негізгі мазмұндық өзегіне айналдырып, өлкетану арқылы тарихи танымды тереңдетуді көздейді.

Бағдарламаның ғылыми-әдістемелік деңгейі мазмұнның жүйелілігімен, тарихи деректілік принципінің сақталуымен және зерттеушілік әдістердің кеңінен қолданылуымен сипатталады. Сабақтарда тарихи дереккөздермен жұмыс, архив материалдарын пайдалану, ауызша тарих элементтері, экскурсиялық зерттеу және жобалық тапсырмалар жүйелі түрде енгізілген. Бұл оқушылардың тарихи ойлау қабілетін қалыптастыруға, деректерді салыстырып, талдап, негізделген қорытынды жасауына мүмкіндік береді.

Бағдарламаның жаңашылдығы – тарихи орындарды «тірі дереккөз» ретінде қарастыруында. Мұражайлар, археологиялық және этнографиялық нысандар, мемориалдық кешендер оқушылар үшін оқулықтағы ақпаратты нақтылайтын және толықтыратын тәжірибелік ортаға айналады. Сонымен қатар цифрлық ресурстарды пайдалану (виртуалды экскурсиялар, онлайн жобалар, сандық карталар) тарихи білімді меңгертудің тиімділігін арттырады.

Бағдарламаның практикалық маңыздылығы оның мектеп тәжірибесінде кеңінен қолданылуымен айқындалады. Бағдарлама сабақта, сыныптан тыс жұмыстарда, элективті курстар мен өлкетану үйірмелерінде пайдалануға қолайлы. Оқушылардың тарихи сана-сезімі, зерттеушілік мәдениеті және туған өлке тарихына қызығушылығы артады.

Қорытындылай келе, «Өткен мен бүгінді жалғаған тарихи орындар» авторлық бағдарламасы тарихи білім беруді жаңаша ұйымдастыруға бағытталған, ғылыми негізделген және тәжірибеде қолдануға тиімді еңбек болып табылады. Бағдарламаны жалпы білім беретін мектептердің оқу-тәрбие үдерісіне енгізу орынды деп есептеледі.

Пайдаланылған әдебиеттер

1. Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңы.

2. Қазақстан Республикасында білім беруді дамытудың 2020–2025 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы.

3. Нұрғалиева Г.К. Өлкетану – тәрбие негізі. – Алматы: Білім, 2020.

4. Қалиева С.Ш. Музей педагогикасы: теориясы мен практикасы. – Алматы, 2018.

5. Байпақов К.М. Қазақстан археологиясы. – Алматы: Санат, 2019.

6. Ахметова М.Т. Тарих сабағында өлкетануды қолдану жолдары. – Алматы: Атамұра, 2016.

7. UNESCO. Мәдени мұраны сақтау және қорғау жөніндегі материалдар.