«Өткен мен бүгінді жалғаған тарихи орындар»

Қазіргі мектеп оқушылары үшін тарихты тек мәтін арқылы меңгеру жеткіліксіз. Олар өткенді нақты ортада көріп, сезініп, зерттеу арқылы ғана тарихи білімді саналы түрде қабылдайды. Осы қажеттілікті ескере отырып әзірленген «Өткен мен бүгінді жалғаған тарихи орындар» авторлық бағдарламасы тарихты оқытудың тиімді тәжірибелік үлгісін ұсынады.

Бағдарлама аясында оқу үдерісі мұражайлармен, тарихи ескерткіштермен, мәдени нысандармен тікелей байланыста ұйымдастырылады. Экскурсиялар, далалық зерттеулер, сұхбат алу, фото және бейнематериалдар жинақтау оқушыларды белсенді әрекетке жетелейді. Бұл тәсіл оқушылардың тек білім алуын ғана емес, олардың зерттеушілік, коммуникативтік және шығармашылық қабілеттерін дамытуға мүмкіндік береді.

Оқушылар тарихи орындардың өткендегі қызметі мен бүгінгі маңызын салыстыра отырып, уақыт сабақтастығын терең түсінеді. «Өткен–Бүгін–Маңызы» форматындағы тапсырмалар тарихи деректерді сыни тұрғыда талдауға үйретеді. Сонымен қатар эссе, макет, виртуалды экскурсия, бейнеролик сияқты шығармашылық жұмыстар оқушылардың жеке қабілеттерін ашуға ықпал етеді.

Бағдарламаның тәрбиелік мәні ерекше. Туған өлкенің тарихымен танысу оқушылардың бойында отансүйгіштік, ұлттық құндылықтарға құрмет және азаматтық жауапкершілік сезімін қалыптастырады. Мұражайдағы бір жәдігер немесе тарихи ескерткіш туралы дерек оқушы санасында ұзақ сақталып, оның дүниетанымына оң әсер етеді.

Практикалық тәжірибе көрсеткендей, бұл бағдарлама оқушылардың тарих пәніне деген қызығушылығын арттырып, олардың өз ойын дәлелдеп айтуына, топпен жұмыс істеуіне және жобаны қорғауына мүмкіндік береді. Бағдарлама нәтижесінде оқушылар белсенді, ізденімпаз және тарихи санасы қалыптасқан тұлға ретінде дамиды.

Қорытындылай келе, «Өткен мен бүгінді жалғаған тарихи орындар» авторлық бағдарламасы – тарихты оқытудың өмірмен байланысты, тәрбиелік және практикалық әлеуеті жоғары үлгісі. Бұл бағдарламаны педагогикалық тәжірибе ретінде таратуға және мектеп тәжірибесіне кеңінен енгізуге болады.

Пайдаланылған әдебиеттер

1. Қазақстан Республикасының жалпы білім беретін мектептеріне арналған тарих пәні бағдарламалары.

2. Омаров Б., Тәжібаев Ж. Қазақстан тарихының ескерткіштері. – Алматы, 2021.

3. «Қазақстанның киелі жерлері». Танымдық энциклопедия. – Астана: Фолиант, 2020.

4. «Менің өлкем – менің тарихым». Өлкетануға арналған жұмыс дәптері. – Алматыкітап, 2021.

5. e-history.kz – Қазақстан тарихы порталы.

6. QazaqGeography.kz – Қазақстанның тарихи-мәдени нысандары туралы материалдар.