Материалдарды шектеусіз жүктеңіз ҚМЖ, ашық сабақтар, презентациялар, көрнекіліктер, дидактикалық материалдар, авторлық бағдарламалар және тағы басқа 400 000-астам материалды шексіз жүктеп алғыңыз келе ме?
Толығырақ
Толығырақ
Тақырып бойынша 27 материал табылды

Отынның энергиясы

Материал туралы қысқаша түсінік
3.Тиімді сабақ жоспары
Материалдың қысқаша нұсқасы



Ұзақ мерзімді жоспардың тарауы:

8.1 А Жылу құбылыстары

Мектеп: Жамбыл атындағы орта мектеп

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Мамырқұлов Б.

Сынып: 8

Қатысқандар:

Қатыспағандар:

Сабақтың тақырыбы

Отынның энергиясы. Отынның меншікті жану жылуы

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

8.3.2.7 отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерін анықтау. Отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерінің формуласын есептер шығаруда қолдану

Сабақтың мақсаты

-Отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерін анықтайды; -Отынның меншікті жану жылуының физикалық мағынасын түсіндіреді;

-Отын жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін есептейді;

Ойлау дағдыларының деңгейі

Білу және түсіну.

Қолдану

Бағалау критерийлері

  • Отынның меншікті жану жылуының физикалық мағынасын түсіндіреді;

  • Отынның жануы кезінде бөлінген жылу мөлшерінің формуласын есеп шығаруда қолданады;

Тілдік мақсаттар


Физикалық терминдердің жазылым мен айтылымда қолданады

Физика сабағында қолданатын тірек сөздер:

Отын, жану, жану жылуы, меншікті жану, қыздыру

Диалогқа қажет дәйек сөздер:

  • Отынды түрлеріне қарай..... топталады

  • ……………. дегеніміз – сұйықтың немесе газдың ағысы арқылы энергияның тасымалдануы барысында жылу алмасу процесі.

  • Жылу берілу ... қыздырылған денеден ... қыздырылған денеге қарай жүреді

Құндылықтарға баулу




Еңбек және шығармашылық, ынтымақтастық, өмір бойы білім алуын, есептер шығару қабілетін жеке және топтық жұмыс арқылы дарытамын

Пәнаралық байланыс

Математика, химия, информатика

Тақырып бойынша алдыңғы білім

Энергия. Жылу мөлшері. Табиғаттағы жылу берілу


Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған жаттығу түрлері


Ресурстар

Сабақтың басы

8мин


1.Ұйымдастыру кезеңі. Сәлемдесу, түгелдеу

2.Психологиялық ахуал. «Күн сәулесін төгеді»

3.Алдыңғы білімдерін еске түсіру. Физикалық диктант.
1. ……………. дегеніміз – сұйықтың немесе газдың ағысы арқылы энергияның тасымалдануы барысында жылу алмасу процесі.
2. …………….. денелерде және ……………. конвекция болмайды.
3. Табиғи және еркін ……………….. болады.
4. Ішкі энергияның дененің көбірек қыздырылған бөлігінен дененің басқа азырақ қыздырылған бөлігінен дененің басқа азырақ қыздырылған бөлігіне тікелей немесе аралық денелер арқылы берілу құбылысы …………………….. деп аталады.
5. Қай ортада жылу өткізгіштік болмайды?
Барлығы орындап болған соң, дұрыс жауаптарын тақтада көрсетемін.

4. Көрсетілім (Сыныппен жұмыс) (балауыз жағу), оқушылармен диалог жүргізу арқылы сабақ тақырыбын ашу. Бұл оқушылардың тыңдылым, логикалық ойлау және жоғарғы деңгейде ойлау, проблемаларды шешу дағдыларын қалыптастырады.

С ұрақтар келесідей:

-көрсетілім барысында біз не көрдік?

-не себепті балауыз оты сөнді?

-Қай жағыдайда от сөнбейді?

(тапсырманы тез орындайтын оқушыларға)

-отты төңкерілген шыны ыдыспен жапсақ не көреміз?

көрсетілімде көрінгендей жану кезінде оттек жануды қолдайды және отын жанғанда энергия бөлінетініне көз жеткіздік.

Бағалау критерийлері оқушылармен бірге құрылымдастырылады

5.Топтарға бөлу, топ ережесін қайталау.

«Пазл» әдісі бойынша МҰНАЙ, ГАЗ, КӨМІР үш топқа бөлемін. «Пазл» әдісін пайдаланып оқушылардың логикалық ойлауын,топта жұмыс істеу, ынтымақтастық проблемаларды шешу, абстрактылы ойлау дағдыларын қалыптастыру





Слайд








Көрсетілім

балауыз,

сіріңке, шыны ыдыс
















Суреттер

Сабақтың ортасы

20мин

1 тапсырма Мәтінмен жұмыс:

Әр топқа оқулықтан мәтін беріледі. Мәтінді оқи отырып оқушылар топ ішінде талқылайды

«Ассосация әдісі» (Топтық жұмыс)

Оқушылар топ ішінде отынның энергиясы мен жану жылуы туралы ақпаратты жазып шығады.

Бағалау критерийлері

Дескриптор

Отынның жану жылуының физикалық мағынасын, оның өлшем бірлігін сипаттайды.

Отынның жану жылуының физикалық мағынасын, оның өлшем бірлігін сипаттайды

Отынның жану жылуының формуласын жазады

Отынның жану жылуының формуласын талдайды

Қалыптастырушы бағалау түрі: өзара бағалау

Қалыптастырушы бағалау тәсілі: «Бас бармақ» әдісі

Кері байланыс түрі: өзіндік рефлексия

2 тапсырма «Дұрыс бұрыс » әдісі «Үлгіге қарап есепті шығару» (Жеке жұмыс)

Мұғалім тақтаға бір есепті шығарып көрсетеді және оны бір оқушы шығарылу жолын түсіндіреді қалған оқушылар дәптерге жазады.

Пазлдың артында әр топқа есептер беріледі. Оқушылар есептерді жеке шығарады.

1.1000г антрацит толық жанғанда қанша жылу мөлшері бөлінеді?

Бағалау критерийлері

Дескриптор

Дұрыс

Бұрыс

Отынның меншікті жану жылуы формуласын есеп шығаруда қолданады.


Есептің берілгенін жазады



ХБЖ –ға айналдырады



Отынның меншікті жану жылуының формуласының сандық мәнін есептейді



Антрацит толық жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін табады



Қалыптастырушы бағалау түрі: өзін-өзі бағалау

Қалыптастырушы бағалау тәсілі: мұғалім бағалауы

Кері байланыс түрі: өзіндік рефлексия

2.Қарағанды көмірінің 1000г-ы толық жанған кезде бөлінетін жылу мөлшерін анықтаңдар?

Бағалау критерийлері

Дескриптор

Дұрыс

Бұрыс

Отынның меншікті жану жылуы формуласын есеп шығаруда қолданады.


Есептің берілгенін жазады



ХБЖ –ға айналдырады



Отынның меншікті жану жылуының формуласының сандық мәнін есептейді



Тас көмір толық жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін табады



Қалыптастырушы бағалау түрі: өзін-өзі бағалау

Қалыптастырушы бағалау тәсілі: мұғалім бағалауы

Кері байланыс түрі: өзіндік рефлексия

3.Массасы 200г керосин толық жанғанда қанша энергия бөлінеді?

Бағалау критерийлері

Дескриптор

Дұрыс

Бұрыс

Отынның меншікті жану жылуы формуласын есеп шығаруда қолданады.


Есептің берілгенін жазады



ХБЖ –ға айналдырады



Отынның меншікті жану жылуының формуласының сандық мәнін есептейді



Керосин толық жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін табады



Қалыптастырушы бағалау түрі: өзін-өзі бағалау

Қалыптастырушы бағалау тәсілі: мұғалім бағалауы

Кері байланыс түрі: өзіндік рефлексия

( тапсырманы тез орындайтын оқушыларға )

  • Егер пеште көлемі 10дм3 қайың отын және массасы 5кг шымтезек жанған болса, онда қанша жылу бөлінеді?

  • Қысқа 3м3 қайың отын мен 5т тас көмір дайындалған. Осы дайындалған отындар толық пайдаланған болса, онда пеште қанша жылу мөлшері беріледі

Өз – өзін бағалау үшін оқушыларға есептің шығарылуын және жауабын слайдта көрсетемін.

3-тапсырма РАФТ кестесі. Сілтемедегі ақпаратты қолданып, елімізде мұнайдың, газдың, көмірді үнемдеу, энергияның тиімділігін арттыру туралы ойларын қорытады. Дәптерге керек мәлеметтерді жазып отырады. Топ пікірлері тыңдалады. Оқушылардың сыни ойлауын, жазу дағдыларын дамытады.(Топтық жұмыс)

(Рөл (мәтіннің кімнің атынан жазылатыны), Аудитория (мәтіннің кімге арнап жазылатыны), Форма (мәтін қандай түрде жазылатыны (хат, азыз, өтініш, алғыс, түсініктеме хат, өлең т.б), Тақырып (мәтін не туралы болады? мәтінге арқау болатын тақырып).

Бағалау критерийлері

Дескриптор

Энергия және ресурс үнемдеу, энергияның тиімділігін арттыру туралы ойларын қорытады

энергияның тиімділігі туралы ойларын қорытады;


Қалыптастырушы бағалау түрі: Топтардың бірін-бірі бағалау

Қалыптастырушы бағалау тәсілі: «Сенгвич» әдісі арқылы

Кері байланыс түрі: жазбаша

4Тапсырма Зерттеу тапсырмасы. (жеке жұмыс)

1. Бір тал сіріңкемен ағаш жаңқасын тез тұтатуға болады, неге үлкен кеспекті тұттандыруға болмайды?

( тапсырманы тез орындайтын оқушыларға ) Қайың кеспек толық жанғанда қанша жылу мөлшерін бөліп шығаратынын қалай есептеп табуға болады? Ол үшін қандай шамалар белгілі болуы керек?

Бағалау критерийлері

Дескриптор

Қайың кеспек толық жанғанда қанша жылу мөлшерін бөліп шығаратынын сипаттайды

Қайың кеспек толық жанғанда қанша жылу мөлшерін бөліп шығаратынын есептеп шығады

Қалыптастырушы бағалау түрі: өзін-өзі бағалау

Қалыптастырушы бағалау тәсілі: «Бас бармақ» әдісі арқылы

Кері байланыс түрі: ауызша



Мәтін

Қосымша 1

Оқулық



























Тақта





















































































АКТ

Слайд































Мәтін

www.google.kz





Қосымша 2



Сабақтың соңы


(Жеке жұмыс) Кері байланыс парағы

Рефлексия «ойды аяқта» әдісі

-бүгін мен білдім...........

-мен үйрендім............

-қиындық тудырды.........

-қолымнан келді..............

-менің білгім келеді.........

Үйге тапсырма

Екі азық түлік заттарының меншікті жану жылуы көрсеткіштерін жазып, колориядан Дж-ға айналдыру, пайдасы мен зияны туралы мәлімет дайындау.





Саралау – Сіз қандай тәсілмен көбірек қолдау көрсетпексіз? Сіз басқаларға қарағанда қабілетті оқушыларға қандай тапсырмалар бересіз?

Бағалау – Сіз оқушылардың материалды игеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлап отырсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасын сақтау



І. «Тапсырма» тәсілі

Оқушылардың қажеттіліктеріне және күрделілігіне қарай алға ілгерілеп отыратын тапсырмалар пайдаланылады

ІІ. «Қарқын» тәсілі

Тапсырманы анағұрлым жылдам орындайтын оқушыларға танымдық қажеттілігін қанағаттандыру үшін тапсырма ұсынылады

ІІІ. «Қорытынды» тәсілі

Оқушылар өздерінің мықты және әлсіз тұстарын тапсырма орындау барысында анықтайды. Мұғалім нұсқау бере отырып, өзіндік рефлексия жасауға бағыттайды

IV. «Бағалау» тәсілі

Бағалау критерийі арқылы оқушылар өзін-өзі бағалап, өз оқуына түзету енгізу туралы ойланады

  • «Ассосация әдісі»

  • «Дұрыс, бұрыс» әдісі

  • РАФТ кестесі

  • Дескриптор арқылы мұғалімнің бағалауы, өзін-өзі және өзара бағалау жүргізіледі.




Партада оқушылардың дұрыс отыруына, сынып тазалығына, интербелсенді тақтамен жұмыс жасауда қауіпсіздік ережесіне көңіл бөлу.

Оқу мақсатымда еңбек және шығармашылық, ынтымақтастық, өмір бойы білім алуын, есептер шығару қабілетін жеке және топтық жұмыс арқылы дарытамын

Сабақ бойынша рефлексия


Сабақ мақсаттары немесе оқу мақсаттары шынайы, қолжетімді болды ма?

Барлық оқушылар оқу мақсатына қол жеткізді ме? Егер оқушылар оқу мақсатына жетпеген болса, неліктен деп ойлайсыз? Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақ кезеңдерінде уақытты тиімді пайдаландыңыз ба? Сабақ жоспарынан ауытқулар болды ма және неліктен?

Сабақтың және оқу мақсатын менің ойымша дұрыс құрдым. Оқушылар сабақ барысында отынның жану процесі туралы түсінік алады, яғни оттек болмаса жану процесі жүрмейтініне көз жеткізеді. Тақырыпқа байланысты отын энергиясының, меншікті жану жылуының белгіленуін, өлшем бірлігін, формуласын түсінеді.


Жалпы бағалау



Сабақта ең жақсы өткен екі нәрсе (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:


2:



Сабақтың бұдан да жақсы өтуіне не оң ықпал етер еді (оқыту мен оқуға қатысты)?

1:


2:



Осы сабақтың барысында мен сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістіктері/ қиыншылықтары туралы нені анықтадым, келесі сабақтарда не нәрсеге назар аудару қажет?


Қосымша 1

Массасы 1 кг отын толық жанғанда бөлінетін жылу мөлшерін көрсететін физикалық шаманы отынның меншікті жану жылуы деп атайды.
q – отынның меншікті жану жылуы. Өлшем бірлігі 1 Дж/кг.
Кез келген массасы m отын толық жанғанда бөлінетін Q жылу мөлшерін есептеу үшін q меншікті жану жылуын жанған отынның массасына көбейту керек.

Қосымша 2

Көмір: Қазақстанда тас және қоңыр көмірдің мол қорлары бар. Республикада 200-ге жуық көмір кен орыны барланған. Қазақстан көмірінің жалпы геологиялық қоры 164,4 млрд. тонна шамасында бағаланады, оның ішінде: тас көмір 17,6 млрд. тонна, қоңыр көмір 92,8 млрд. тонна. Барланған қорлар 60 млрд. тонна шамасында, баланстан тыс қорлар 19,3 млрд. тонна. Олардың 63%-ы тас көмір (оның кокстелетіні 17%), 37% – қоңыр көмір. Республикадағы ең ірі көмірлі алаптар Орталық Қазақстанда орналасқан (ҚарағандыЕкібастұзМайкөбен). Ірі кен орындары – Шұбаркөл (қоры 2,2 млрд. тонна), Борлы (0,5 млрд. тонна), Самара (1,3 млрд. тонна), сондай-ақ, Теңіз-Қоржынкөл көмір алабы (шамамен 2,7 млрд. тонна). Торғай энергетикалық қоңыр көмір алабының қоры 52 млрд. тонна, оның барланғаны 7 млрд. тонна. Оңтүстік Қазақстанда Іле және Төменгі Іле қоңыр көмір алаптары орналасқан. Іле алабының геологиялық қорлары 14,8 млрд. тоннаға бағаланады, барланған қоры 0,9 млрд. тонна. Төменгі Іле алабының геологиялық қоры 9,9 млрд. тонна, оның 3 млрд. тоннасы барланған. Шығыс ҚазақстандаҚаражыра (Юбилейное) (қоры 1,5 млрд. тонна), Кендірлік (1,6 млрд. тонна, барланғаны 250 млн. тонна) кен орындары белгілі. Кендірлікте көмірден басқа жанғыш тақтатастар бар. Оның жалпы қоры 4 млрд. тонна, барланғаны 20,3 млн. тонна. Қазақстанның батысындағы ең ірісі – Мамыт қоңыр көмір кен орны. Жалпы геологиялық қоры – 1,5 млрд. тонна, оның 0,6 млрд. тоннасы барланған.

Қазақстан Республикасының бүкіл дерліктей аумағын қара металл кендерінің алып кентастық аймағы ретінде қарастыруға болады. Мұнда оның бүкіл әлемге белгілі барлық генетикикалық және өндірістік, оның ішінде бірегей түрлері кездеседі. Қазақстанда кара металл кентастарының 1000-нан аса кен орындары мен кен білінімдері анықталған. Темірхроммарганец пен титан кентастарының кен орындары игерілуде. Балансқа алынғаны 17 кен орны, баланстан тыс 11 кен орны бар. Темір кентасының жиынтық қоры 17 млрд. тонна. Оның 93% мөлшері бес ірі кен орында: ҚашарСарыбайСоколов, Әйет, Лисаковта шоғырланған. Бұл кен орындарының барлығы Солтүсік Қазақстанда (Торғай ойысының солтүстік-батыс бөлігінде) орналасқан. Орталық Қазақстанда пайдаланылып келе жатқан Батыс ҚаражалҮшқатын мен Кентөбе кен орындарының барланған қоры 300 млн. тоннадан асады. Оңтүстік Қазақстанда Иірсу (қоры 327,7 млн. тонна) мен Абайыл (28,3 млн. тонна) кен орындары барланған. Батыс Қазақстанда (Солтүстік-Шығыс Аралмаңы) ең ірісі – баланстан тыс оолитті қошқыл теміртас кентасты Көкбұлақ кен орны (1,9 млрд. тонна), сонымен қатар титан-магнетитті кентастарының болжамдық қоры 1 млрд. тонна болатын Великов ірі кен орны бар. Қазақстан хромит кентасының қоры бойынша әлемде екінші орында. Балансқа алынғаны 21 кен орны (шамамен 230 млн. тонна). Қорлардың барлығы Кемпірсай кенді ауданында (Мұғалжар тауы) шоғырланған. Аса ірі хромит кен орындарының қатарына Алмас-Жемчужина кен орны жатады (қоры 100 млн. тоннадан асады).

Бұл алапта кобальт-никель кенінің де бай қоры бар. Қазақстанда марганец кентастарының баланстық қоры 400 млн. тоннадан асады. Болжамдық қорлары 850 – 900 млн. тонна деп бағаланады. Қорлар негізінен (99%) Орталық Қазақстанның Атасу кенді ауданында шоғырланған (Батыс Қаражал, ҮшқатынҮлкен Қытай, Қамыс кен орындары). ҚаратауБайқоңырКіндіктасЖетісу Алатауындағы көмір-кремнийлі тақтатас қабаттарында орналасқан ванадий кендері мен Батыс және Солтүстік Қазақстандағы, жердің беткі қабаттарында жатқан титан кендерінің де маңызы аса зор.

Мұнай

«Қазмұнайгаз» Қазақстаннын, ең ірі ұлттық мұнай компаниясы. Осы компаниялардың жұмыс істеу нәтижесінде мемлекетіміздегі мұнай өнеркәсібінің даму каркыны жылдан-жылға өсу үстінде.

1970 жылдары республикамыздағы барлық мұнайды үш облыс (МаңғыстауАтырауАқтөбе) өндіретін, казір 6 облыс өндіріп отыр.

Көш бастаушы Атырау облысы.

Өндіріс ауданынан тұтынушыға темір жол аркылы цистернада және Каспий теңізі арқылы танкермен тасымалданады. Бірақ негізгі бөлігі құбыр арқылы тасымалданады. Мұнай тасымалдауда кұбырдың рөлі тиімді болғандықтан жыл өткен сайын оның үлесі артуда.

Құбырдың мұнайды өткізу мүмкіншілігі жоғары. Диаметрі 83 см болатын құбыр жылына 10 млн тонна өткізе алады. Сонымен бірге өрт шығу қаупі құбырларда сирек болады. Қазақстандағы магистральді мұнай құбырының ұзындығы 7000 км-ден артық. Ең ірілері Атырау-Новороссийск, Атырау-Самара, Атасу- Алашаңкоу және Омбы-Павлодар-Шымкент.

Мұнайды мұнай өңдейтін зауыттарда (МӨЗ) өңдейді. Мұнай өңдейтін зауыт көбінесе тұтынушыға негізделген. Қазақстанда 3 ірі мұнай өңдейтін зауыт (АтырауПавлодарШымкент) және кішігірім отын жанар-жағармай зауыты Қарашығанақта жұмыс істейді.

Табиғи газ — Жер қойнауларында органикалық заттардың анаэробты бөлінуі кезінде пайда болған газдар қоспасы.

Табиғи газ пайдалы қазбалар қатарына жатады. Табиғи газ қабаттарда (жер қойнауларында) орналасқанда газтәрізді күйде - жекелеген шоғырлар (газ кендері) түрінде немесе мұнай-газ кенорындарының беткі бөлігіндегі арнайы газды қабат (шапка) ретінде немесе мұнайда, кей жағдайда суда ерітілген күйде де болады. Қалыпты жағдайда (101,325 кПа және 15 °C) табиғи газ тек газтәрізді күйде болады. Сондай-ақ табиғи газ табиғи газ гидраттары түрінде кристалл күйінде де кездесе береді. Таза табиғи газдың иісі мен түсі болмайды.



Жүктеу
bolisu
Бөлісу
ЖИ арқылы жасау
Файл форматы:
docx
31.01.2019
649
Жүктеу
ЖИ арқылы жасау
Бұл материалды қолданушы жариялаған. Ustaz Tilegi ақпаратты жеткізуші ғана болып табылады. Жарияланған материалдың мазмұны мен авторлық құқық толықтай автордың жауапкершілігінде. Егер материал авторлық құқықты бұзады немесе сайттан алынуы тиіс деп есептесеңіз,
шағым қалдыра аласыз
Қазақстандағы ең үлкен материалдар базасынан іздеу
Сіз үшін 400 000 ұстаздардың еңбегі мен тәжірибесін біріктіріп, ең үлкен материалдар базасын жасадық. Төменде керек материалды іздеп, жүктеп алып сабағыңызға қолдана аласыз
Материал жариялап, аттестацияға 100% жарамды сертификатты тегін алыңыз!
Ustaz tilegi журналы министірліктің тізіміне енген. Qr коды мен тіркеу номері беріледі. Материал жариялаған соң сертификат тегін бірден беріледі.
Оқу-ағарту министірлігінің ресми жауабы
Сайтқа 5 материал жариялап, тегін АЛҒЫС ХАТ алыңыз!
Қазақстан Республикасының білім беру жүйесін дамытуға қосқан жеке үлесі үшін және де Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық материалыңызбен бөлісіп, белсенді болғаныңыз үшін алғыс білдіреміз!
Сайтқа 25 материал жариялап, тегін ҚҰРМЕТ ГРОМАТАСЫН алыңыз!
Тәуелсіз Қазақстанның білім беру жүйесін дамытуға және білім беру сапасын арттыру мақсатында Республика деңгейінде «Ustaz tilegi» Республикалық ғылыми – әдістемелік журналының желілік басылымына өз авторлық жұмысын жариялағаны үшін марапатталасыз!
Министірлікпен келісілген курс саны 12