Позициялық санау жүйелеріндегі арифметикалық амалдар.

Пән аты: Информатика

Мұғалімі: Азыев Темірлан Алпысбайұлы

Мектепбі: №14 орта мектеп Жаңаөзен қаласы

Сыныбы: 7

Сабақтың тақырыбы: Позициялық санау жүйелеріндегі арифметикалық амалдар.

Сабақтың мақсаты:

Білімділігі: Екілік сандармен орындалатын арифметикалық амалдары қосу, азайту, көбейту,

бөлу амалдары туралы білімдерін қалыптастыру.

Тәрбиелігі: Жауапкершілікке баулу, дәлдікке үйрету.

Дамытушылығы: Оқушының әрбір сабаққа ынтасы мен қабілетін біріктіріп, пәнге деген қызығушылығын арттыру.

Сабақтың түрі: аралас сабақ

Сабақтың өту әдісі: сөздік, көрнекі, практикалық

Сабақтың көрнекілігі: компьютерлер, топтамалар, тест сұрақтары т.б.б.

Оқыту формалары: жеке, топтық және ұжымдық.

Сабақтың өту барысы:

І. Ұйымдастыру кезеңі.

ІІ. Үйге берілген тапсырманы тексеру.

ІІІ. Жаңа тақырыпты түсіндіру.

Жаңа материалдың мазмұны:

Екілік санау жүйесінде арифметикалық амалдар ондық жүйедегі ережелер бойынша орындалады, айырмашылығы санау жүйесінің негізі екіге тең және тек екі цифр ғана пайдаланылады.

Қосу

0+0=0

1+0=1

0+1=1

1+1=10 бір көрші (үлкен) разрядқа тасымалданады.

Мысалы:

101

+

011

Қосу процесін кезеңімен қарастырайық.

1. Алдымен қосу кіші разрядта орындалады:

1+1= 10 қосындының кіші разрядына 0 жазылады да , бірлік алдыңғы үлкен разрядқа тасымалданады.

2. Келесі сол жақ разрядтың цифрлары мен тасымалдың бірлігі қосылады:

0+1+1=10. Қосындының бұл разрядында 0 жазылады да, бірлік тағы да келе үлкен разрядқа тасымалданады.

3. Енді үшінші сол жақ разрядтың цифрлары мен тасымалдың бірлігі қосылады:

4. Нәтижеде

101

+

011

1000. алдық. Сонымен, 1000₂=8₁₀

Қосу – екілік арифметикадағы маңызды операция. Компьютерде екілік сандармен орындалатын басқа үш арифметикалық операция – азайту, көбейту, бөлу, әдетте қосуды көмегімен орындалады.

Азайту

0-0=0

1-0=1

0-1=1

1-1=0

Мысалы :

101

-

101

0*0=0

1*0=0

0*1=0

1*1=1

Көбейту

Мысал : 101₂ мен 110₂ екілік сандарының көбейтіндісін табыңдар. Сандарды кіші разрядтан бастап бағанда орындайық:

101 Тексеру: 101₂ = 1*2²+0*2¹+1*2⁰=5

*

110 110₂= 1*2²+1*2¹+0*2⁰=6

000

11110₂=1*2⁴+1*2³+1*2²+1*2¹+0*2⁰=16+8/+4+2+0=30₁₀

Яғни 5*6=30

Бөлу

Екілік санау жүйесінде бөлу –ондық жүйедегі сатылап бөлу сияқты орындалады. Екілік жүйеде бөлу мейлінше оңай орындалады, өйткені бөліндінің кезекті цифры тек нөл немесе бірлік қана болады.

Үйге тапсырма: Позициялық санау жүйелеріндегі арифметикалық амалдар.

Сабақты қорытындылау: Жаңа материалды пысықтау, оқушылардың меңгерген білімдерін талдау,

бағалау.