Қызыл кітапқа
енген жануарлар

Мысық тұқымдасына жататын жыртқыш аң. Дене тұрқы
125-135 см, биіктігі 60 см (шоқтығынан алғанда), құйрығы
90-100 см, салмағы отыз - қырық килограмдай. Түсі көк сұр,
теңбіл шұбар, сақина тәрізді дөңгелек қара дақтары бар,
жүні ұзын әрі қалың. Қазақстан мен Орталық Азияның биік
тауларында (2000 м-ден астам) кездеседі. Оның ең көп
жүретін жері - басын мәңгі қар басқан тасты тік беткейлер
мен қиялар. Қыста қар қалың түскенде, барыс таудың
орманды белдеуіне дейін төменге түседі. Барыс тұяқты
жануарларды, әсіресе, арқарды, тау текені, тау ешкілерін,
еліктерді, ал құстардан ұлар мен кекіліктерді ұстап жейді.
Қорегін негізінен іңірде немесе түнде аулайды.
Қазақстандағы барыстың саны 180-200. Тянь-

Қар барысы, Ілбіс (лат. Uncia
uncia) Орталық Азиядағы
тауларда, Солтүстік
Үндістан, Пәкістан, Байкал,
Тибет өңірлерін
мекендейтін мысық.

Шань, Тарбағатай, Сауыр мен Алтайдың биік
жоталарында таралған; таулардың альпі және субальпі
белдеулерінде құзды, жартасты жерлерді мекендейді.
Аулауға тыйым салынған, санының азайып кетуіне
байланысты халықаралық және ұлттық «Қызыл кітапқа»
(1996) енгізілге
н.

КӨП ТҮРКІ ЖӘНЕ КӨШПЕНДІ ЕЛДЕР ҮШІН, БАРЫС ҰЛТТЫҚ ТАҢБА.
АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНЫҢ ҚАЛАТАҢБАСЫНДА - БАРЫС, ТАТАРСТАН
РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ЕЛТАҢБАСЫНДА - ҚАНАТТЫ БАРЫС.
ҚАЗАҚ ЕЖЕЛДЕН БАРЫСТЫҢ ТЕКТІЛІГІН, БАТЫЛДЫҒЫН,
АЙЛАКЕРЛІГІН ПІР ТҰТҚАН. ДӘСТҮРЛІ ЖЫЛ САНАУЫМЫЗДЫҢ
ҮШІНШІ ЖЫЛЫ-БАРЫС ЖЫЛЫ. БАРЫС АЛМАТЫ, АСТАНА
ҚАЛАЛАРЫНЫҢ ТӨЛТАҢБАЛАРЫНДА БЕЙНЕЛЕНГЕН.[2]

Қазақстандағы барыстың
саны жүз сексен – екі
жүздей. Олар негізінен
Ақсу-Жабағылы, Алматы,
Марқакөл қорықтары
мен Алматы, Лепсі, Тоқты
қорықшаларында
мекендейді. Аулауға
тыйым салынған,
санының азайып кетуіне
байланысты
халықаралық және
ұлттық «Қызыл кітапқа»
(1996) енгізілген.

НАЗАРЛАРЫНЫЗҒА РАХМЕТ