Жұмыс оқу бағдарламасының титулдық парағы

Нысан ПМУ ҰС Н 7.18.3/30

Қ азақстан Республикасының Білім және ғылым министрлігі

С. Торайғыров атындағы Павлодар мемлекеттік университеті

Биология және экология кафедрасы

Өсімдіктер систематикасы пәнінен

050607 – Биология мамандығының студенттеріне арналған

ЖҰМЫС ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫ

Павлодар

Кегль 14, буквы строчные, кроме первой прописной

Мамандықтың мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты және типтік бағдарлама негізінде әзірленген жұмыс оқу бағдарламасын бекіту парағы

Нысан ПМУ ҰС Н 7.18.3/31

БЕКІТЕМІН ОІ жөніндегі проректор ___________ Пфейфер Н.Э. 20__ж. «___»____________

Құрастырушы: _________ б.ғ.к., аға оқытушы Мадиева Қ.М.

Биология және экология кафедрасы

Өсімдіктер систематикасы пәні бойынша

050607 - Биология мамандығының студенттеріне арналған

ЖҰМЫС ОҚУ БАҒДАРЛАМАСЫ

Жұмыс бағдарламасы мамандықтың Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты 3.08.322 және РОӘК-ң 2006 жылғы 22 маусымындағы хаттамасымен бекітілген оқу типтік бағдарламасы негізінде әзірленді

2010 ж. «11» қараша кафедра отырысында ұсынылған № 5 хаттама.

Кафедра меңгерушісі ______ Исимбеков Ж.М. 20__ж. «____» ________

Факультет оқу-әдістемелік кеңесімен құпталған 2010ж. «25» қараша № 3 хаттама

ОӘК төрағасы ___________ Бүркітбаева Ұ.Д. 20__ж. «_____»___________

КЕЛІСІЛГЕН

ХТжЖФ деканы ____________ Ахметов Қ.Қ. 20__ж. «_____»_____________

МАҚҰЛДАНДЫ:

ОҮЖжӘҚБ бастығы ___________ Варакута А.А. 20__ж. «_____»_______

Университеттің оқу-әдістемелік кеңесімен құпталған

20__ж. «___»______________ №____ хаттама

1 Пәннің мақсаты - студенттерді өсімдіктер дүниесінің алуан түрлілігімен, әртүрлі систематикалық топтар өсімдіктерінің құрылысындағы және көбеюіндегі ерекшеліктерімен таныстыру; студенттерге өсімдіктер дүниесі эволюциясының негізі туралы ұғым береді, және өсімдіктер, сондай ақ басқа да тірі организмдер және тіршілік ортасы арасындағы байланыстары көрсету.

Пәннің міндеті - өсімдіктің морфологиялық құрылысымен таныстыру; өсімдіктің анатомиялық құрылымын зерттеу тәсілін үйрету; өсімдіктің көбею түрлерін; өсімдіктер дүниесінің қазіргі классификациясын; негізгі өсімдіктер тұқымының өнімділігін болжауды үйрету.

Осы пәнді меңгеру нәтижесінде студенттерде:

• көне замандағы және осы кездегі өсімдіктердің әр түрлі систематикалық топтарының сипаттамалары негізінде, олардың системадағы орнын анықтаушы белгілерін;

• өсімдіктер дүниесінің алуан түрлілігін және оның қалыптасуындағы негізгі заңдылықтарын;

• кеңістіктегі таралуын, құрылысын және эволюциясын;

• өсімдіктердің экологиялық системалардағы орнын және ролін;

• табиғаттағы және шаруашлықытағы мәнін білу машықтары болуы қажет;

• өсімдіктерді гербарийге жинауды, этикеткалауды және кептіруді;

• өсімдіктердің систематикалық тиістілігін өз бетімен анықтауда салыстырмалы морфологиялық тәсілді және алған білімдерін ғылыми, өндірістік және практикалық жұмыстар жүргізуде іс жүзінде қолдана білуі тиіс.

2 Пререквизиттер

Осы пәнді меңгеру үшін төмендегі пәндерді меңгеру кезінде алынған білім, икемділік және машықтар қажет: өсімдіктер анатомиясы мен морфологиясы, цитология және гистология, экология, т.б.

3 Постреквизиттер

Пәнді меңгеру кезінде алынған білім, икемділік және машықтар келесі пәндерді меңгеру үшін қажет: өсімдіктер физиологиясын, биологиялық химияны.

4 Пәннің мазмұны

4.1 Пәннің тақырыптық жоспары

№ р/с	Тақырыптар атауы	Сабақ түрлері бойынша қарым-қатынастық сағаттар саны
		дәрістер	практи-калық (сем)	Зертха-налық	СӨЖ
	Кіріспе. Өсімдіктер систематикасының объектісі және мақсаттары, биологиялық білімдер жүйесіндегі орны. Систематиканың теориялық және практикалық маңызы.	2	1		4
	Төменгі сатыдағы өсімдіктер. Прокариотар. Дробянкалар бөлімі. Көк жасыл балдырлар бөлімі.	1	1		4
	Эукариоттар. Балдырлар.	2	1	1	6
	Саңырауқұлақтар бөлімі. Хитро-диомицеттер, оомицеттер, зигомицеттер аскомицеттер және базидиомицеттер кластары. Қыналар бөлімі.	1	1	1	6
	Жоғары сатыдағы өсімдіктер. Тіршілік циклінде гаметофиті басым өсімдіктер. Мүктәрізділер бөлімі. Олардың морфологиялық, анатомиялық сипаттамасы.	2	1	1	4
	Тіршілік циклінде спорофиті басым өсімдіктер. Риниофиттер бөлімі. Зоостерофиллофиттер бөлімі. Плаунтәрізділер. Полушниктер. Псилофиттер бөлімі. Қырықбуынтәрізділер және папортниктәрізділер бөлімдері. Тіршілік циклі. Қатарлары, тұқымдастары, өкілдері.	1	1	1	6
	Ашық тұқымды өсімдіктер немесе қарағайлар бөлімі. Бенетиттер, гнеттер, гинкголар класы. Жалпы морфологиялық, анатомиялық сипаттамасы.	2	1	1	4
	Қылқан жапырақтылар класы. Жергілікті флорадағы негізгі өкілдері. Таралуы. Олардың табиғаттағы және шаруашылықтағы маңызы.	2,5	1	1	6
	Гүлді немесе жабық тұқымды өсімдіктер (магнолиофиттер) бөлімі. Жалпы сипаттамасы. Тұқымның дамуы. Жеміс.	2	1	1	6
	Қос жарнақтылар (магнолиопсидтер) класы. Жалпы сипаттама. Класс тармақтарына бөлінуі.	1	1	0,5	4
	Магнолия, сарғалдақ гүлділер және көкнәр гүлділер қатарлары. Тіршілік формалары. Негізігі өкілдері.	1	1		6
	Раушан гүлділер, бұршақ гүлділер және қазтамақ гүлділер қатары. Өкілдері. Географиялық таралуы, экологиясы.	1			4
	Шатырша гүлділер, орталық тұқымдылар, құлқайыр гүлділер, киеуілдіктер және түтікгүлділер қатарлары. Тұқымдастары. Таралуы мен маңызы.	1	1		4
	Астра гүлділер, Тал гүлділер қатары. Тіршілік формалары. Биологиялық ерекшеліктері.	1	1		6
	Дара жарнақтылар класы. Вегетативтік органдары, гүлі және тұқымдарының құрлысындағы ерекшеліктері.	1	1		4
	Лалагүлділер және астық гүлділер қатары. Класс тармақтарға бөлінуі. Құрлысы және маңыздылығы.	1	1		4
	Амариллисгүлділер, Сүйсінгүлділер қатары.				8
	Қияқөлеңгүлділер қатары. Қоңырбасгүлділер, қоғагүлділер қатары.				4
БАРЛЫҒЫ :		22,5	15,0	7,5	90

4.2 Пән тақырыптарының мазмұны

1 тақырып. Кіріспе

"Өсімдіктер систематикасының" обьектісі және мақсаттары, биологиялық білімдер жүйесіндегі орны.

Систематиканың теориялық және практикалық мәні. Систематика синтездеуші биологиялық ғылым. Систематиканың тәсілдері.

Систематика, эволюция және филогенез; систематика және флористика ұғымдарының ара қатынастары. Жоғары және төменгі сатыдағы өсімдіктердің үқсастық және айырмашылық белгілері. Өсімдіктерге система-тикалық шолу. Систематиктердің мақсаты алуан түрлі организмдерді үқсастық және айырмашылық белгілеріне сәйкес тек қана белгілі бір реттілікпен орналастыру ғана еместігін керсету, сонымен қатар осы реттіліктен өсімдіктер дүниесі эволюциясының шын мәніндегі бағытын аңғарту. Систематиканың теориялық және практикалық (қолданбалық) маңызы. Систематиканың синтетикалық биологиялық ғылым ретіндегі ролі. Систематиканың белімдері. Диагностикасы мен таксономиясы. Микро- және макро (мега-) систематика. Биосистематика. Систематика, классификация

және номенклатура деген ұғымдардың арасындағы байланыстар. Қазіргі кездегі систематиканың методологиясы, филогенетикалық системаның жалпы биологиялық және философиялық маңызы, оны қүрудың мүмкіндігі. Прокариоттар және эукариоттар: авто- және гетеротрофтылығы. Бір клеткалы, колониялы және көп клеткалы өсімдіктер.

Көбеюі. Жыныссыз және жыныстық жолдармен көбеюі. Вирустардың репликациясы. Митоз және Мейоз. Тіршілік цйклы. Спорофит және гаметофит туралы түсінік. Жаныстық процесстердің ( изо-, гетеро, оогамия) және өмірлік циклдарының (гаплоидты, диплоидты, гетероморфты, изоморфты, дикариотты) типтері.

2 тақырып. Төменгі сатыдағы өсімдіктер прокариоттар

Жалпы сипаттамасы

Дробянкалар бөлімі. Жалпы сипаттамасы. Бактериялар класы. Клеткасының құрылысының ерекшеліктері. Бактерияның көбеюі. Спора түзуі. Физиологиялық функциясынын, алуан түрлілігі. Оттегіне қатынасы. Гетеро- және автотрофтылығы. Бактерияның фотосинтездігі мен хемосинтездігі. С.Н.Виноградовтың жұмыстары. Ашу және шіру. Бактерияның таралуы және табиғаттағы маңызы. Органикалық заттарды минералдық заттарға айналдыруы. Азоттың айналымы, бос азоттың фиксациясы. Термофильді бактериялар. Ауыру тарататын бактериялар. Л.Пастердің жұмыстары. Актиномицеттер класы. Құрылысы, көбеюі, таралуы және практикалық маңызы.Спирохеталар класы. Микоплазмалар класы.

Көкжасыл балдырлар бөлімі

Клеткасының құрылысының ерекшелігі. Көбеюі. Хроококкалылар, Гормогониялылар, Хамесифондылар кластары. Таралуы, экологиясы, термофильді формалары, көкжасыл балдырдардың азотты фиксациялауы. Цианобактериялардың ертеде пайда болғандығы.

3 тақырып. Эукариоттар

Жалпы сипаттамасы, фототрофты (балдырлар) және гетеротрофты саңырауқұлақтар) эукариоттар. Саңырауқұлақтардың органикалық дүниеде алатын орны.

Балдырлар. Морфологиясы. Эукариотты балдырлардың
талломдарының морфологиялық дифференциациялануының кезеңдері.
Құрылысының монадалы, ризоподиальды (амеба тәрізді), пальмелоидты
немесе капсальды типтері. Құрылысының коккоидты, жіп тәрізді, гете-
ротрихиальды немесе әртүрлі жіп тәрізді, пластинкалы (үлпалы), сифонды
және сифонокладальды болып келетін формалары. Эукариотты
балдырлардың цитологиясы. Клетка қабықшасы, цитоплазмасы,
талшықтары, хлорапласттары, көзшесі - стигма, митохондриялары,
вакуольдері, ядросы.

Балдырларға жалпы шолу. Балдырлардың өмірлік циклындағы яд) фазаларымен ұрпақ алмасуы. Өмір сүру ортасы, фотосинтез, көмі қышқылының көзі. Жарық сеулесінің спектріне және оның қарқындыл катынасы. Судың химиялық қүрамының маңызы. Органикалық заттармёі және аралас коректенуі. Судың тазалығын биологиялық тұрғыдан бағалауді және өзендермен көлдердің, су қоймаларьшың өздігінен тазаруындағы балдырлардың маңызы. Түшы су жене теңіз планктоны. Тереңдік белдеулері, Т.В.Энгельманның және Н.М.Гайдукованың балдырлардың хроматикалык бейімдеулушілігі теориясы. Бентостың онімдері. Балдырлардың практикалык маңызы. Топырақтағы балдырлар, олардың таралуы жене маңызы. Симбиотикалық балдырлар. Балдырларды жоғары сатыдағы өсімдіктердің арғы тегі ретінде қарастыру.

Кілегейлілер (миксомицеттер) бөлімі. Құрылысы және тіршілік жағдайы. Плазмодий және оның қасиеті, даму циклы. Паразитті кілегейлілер. М.С.Ворониннің және С.Г.Навашиннің капустаның килі жөніндегі еңбектері. Негізгі кластары: Миксогастралар, Плазмодиофоралар, Акразиалылар. Көбеюі. Вегетативтік көбеюі. Жыныссыз көбеюі. Жыныстық көбеюі. Жыныстық процесстердің формалары. Гаметогенез. Копуляция. Өмірлік циклы.

Жасыл балдырлар бөлімі. Талломының құрылысының әртүрлі типтері. Клеткасының құрылысы. Жасыл балдырлардың кластарға бөлінуі.

Тең талшықтылар, немесе Вольвоксты балдырлар класы. Хламидомонадалы, Вольвоксті балдырдар қатары. Бір клеткалы және колониялы формалары. Онтогенезі. Таралуы және экологиясы. Хлорококты, немесе Протококты балдырлар класы. Хлорококты балдырлар қатары: бір клеткалы және клониялды формалары, көбеюі, қолдан өсірілген (мәдени) формалары және осы балдырлардың щаруашылықта қолданылуы. Улотриксті балдырлар класы. Улотриксті, Эдогониялы, Ульвалы, Хетофоралы балдырлар қатарлары. Сифонды балдырлар класы. Бриопсидті (Сифонды), Сифонокладалы балдырлар катарлары. Улотрикс, ульва, бриопсис балдырларының даму циклы. Өкілдері. Кластың деңгейіндегі эволюциясы. Тіркеспелі немесе коньюгациялы балдырлар класы. Мезотени-ялықтар, Десмидиялықтар, Зигнемалықтар қатарлары. Құрылысының ерекшеліктері, көбею жолдары, табиғатта таралуы. Спирогираның клетканы зерттеудегі маңызы. И.И.Герасимовтың жұмыстары.

Хара балдырлар бөлімі. Хара балдырлар класы. Құрылысы, көбеюі, экологиясы. Эвгленалы балдырлар белімі. Құрылысының ерекшелігі, сис-темадағы орны, экологиясы, табиғаттағы маңызы.

Пирофитті балдырлар бөлімі. Клеткасының құрылысы, денесінің формасының дорзовентральды болып келуі, талшықтарының құрылысымен атқаратын қызметі, қозғалуы, көбеюі. Криптофиттер және Динофиттер кластары. Басты өкілдері, таралуы, экологиясы.

Сары-жасыл балдырлар белімі. Оның эволюциясының жасыл балдырлармен параллельдігі. Көбею жолдары, аса кең таралған өкілдері.

Жалтырауық сары балдырлар белімі. Диатомды балдырлар бөлімі. Клеткасының құрылысы, пигменттері, қор заттары; қозғалуы, кобсіоі. Жыныстық процесінің әртүрлі типтері. Пеннаттылар, Центрикалылар кластары; маңызды өкілдері, таралуы, экологиясы. Диатомдылардыц табиғаттағы және адам еміріндегі маңызы. Диатомдылардың шығу тегі.

Қоңыр балдырлар бөлімі. Талломының құрылысы, пигменттері, қор заттары, көбею жолдары. Феозооспоралылар класы: Эктакарпалылар, Сфацеллярлылар, Диктиоталар, Ламинариялар қатарлары. Циклоспоралылар класы: фукустар қатары. Қоңыр балдырлардың негізгі өкілдері, ядролық фазаларының және ұрпақ алмасуы. Қоңыр балдырлардың таралуы, экологиясы, шаруашылықта қолданылуы,

Қызыл балдырлар бөлімі. Талломдары, олардың құрылысы, пигменттері, көбеюі. Ядро фазалары мен ұрпақ алмасуы. Бангиевалылыр, Флоридеялылар кластары. Немалиондылар, Криптонемиялылар, Церамиялар қатарлары. Негізгі өкілдері. Қызыл балдырлардың таралуы, экологиясы және қолданылуы.

4 тақырып. Саңырауқұлақтар бөлімі. Саңырауқұлақтардың құрылысының өсімдіктерге және жануарларға төн белгілері. Саңырауқұлақтардын гетеротрофты қоректенуі- сапротрофтылығы, паразиттігі, аралық формалары. Саңырауқұлақтарды кластарға бөлудің принциптері. Құрылысы. Көбеюі: вегетативтік, жыныссыз, жыныстық, гетерокариоз, парасексуальды процесс. Саңырауқұлақтардың табиғаттағы және адам еміріндегі маңызы.

Хитридиомицеттер класы. Талломасының құрылысы, талшықтары, және баска да белгілері. Қатарларға бөлінуі: Хитридиялылар, Бластокладиялылар, Моноблефаридиялылар. Негізгі өкілдері, таралуы. Тіршілік жағдайы.

Оомицеттер класы. Оомицеттердің клетка қабықшасының химиялык қүрамы, олардың шығу тегімен эволюциясының ерекшелігінің дәлелі. Талломасының құрылысы. Тіршілік жағдайы, суда және қүрлықта емір сүруі. Сапролегниялар қатары: құрылысы, өмір сүру жағдайы, таралуы, балықтарда паразит ретінде тіршілік етуі. Переноспоралар қатары: құрылысы, тіршіліх жағдайы, эволюциясы, практикалық маңызы.

Зигомицеттер класы. Зигогамия - жыныстық көбеюдің ерекше түрі; жер бетінде тіршілік етуге ауысуына байланысты жыныссыз спора түзуінін ерекшеліктері. Мукоралар қатары. Басты өкілдері, адам еміріндегі қолданылуы, мукорлардың табиғаттағы маңызы. Энтомофторалар қатары. Құрылысның ерекшеліктері және тіршілік жағдайы. Насекомдардың эпизоотиясындағы энтомофторалардың ролі.

Аскомицеттер (қалталы) саңырауқұлақтар класы. Жалпы си-паттамасы. Жыныстық процесі жене қалтаның түзілуі. Жемісті денесініц типтері және олардың эволюциясы. Конидиальды спора түзуі, плеоморфизм, Спораларының шашылуы. Класс тармақтарына бөлінуі: Гемиаскомицеттер, Эуаскомицеттер, Локулоаскомицеттер.

Гемиаскомицеттер класс тармағы (жалаңаш Қ^лталылыр) Эндомицеттер қатары. Ашытқылар және олардың шаруашылықт^_ғы маңызы (спирттік ашу). Тафриналар қатары. Паразиттігі, даму ерекшелігі.

Эуаскомицеттер (нағыз қалталылар) класс тармағы. Қатарларға бөлінуі. Плектомицеттер катарларының тобы. Эвроциялықтар қатары

Табиғатта кездесуі. Пеницилдер және асперигилдер. Басқа өкілдері

Пеницилин және басқа антибиотиктер. Жыныссыз және жыныстық _Көбеюі Өсімдіктердегі паразиттігі және оның ерекшелігі, Басты өкілдері Сферейнылар, Гипокрейнылар, Спорыньялар қатарлары. Спорынья өмірлік циклы, спорыньяның зияны және оның шаруашылықта Қолданылуы

Қатардың басқа өкілдері. Дискомицеттер қатарларының тобы. Пецицалылар, Гелоциялылар, Фацидилар қатарлары. Паразитті дискомице-г-гер Жеуге келетін дискомицеттер. Трюфелалылар қатары.

Лабульбениялылар катары. Локулоаскомицеттер класс тармағы (Асколокулярлылар). Дамуының ерекшеліктері (аскостромалары). Жекелеген өкілдерінің даму циклы. Эльсиное, вентурия, микосферелла.

Базидиомицеттер класы. Алғашқы мицелий- гаплойдты екінші реттік мицелий- дикорионды. Базидия және оның дамуы. Холобазидия гетеробазидия, склеробазидия. Кластың класс тармақтарына бөлідуі

Холобазидиомицеттер класс тармағы. Экзобазидиалдылар қатары Гименомицеттер қатарларының тобы. Афиллофоралылыр, Агарикалылар қатарлары. Жемісті денелерінің құрылысы және эволюциясы. Таралған жерлері, Табиғаттағы ролі. Жеуге келетін және улы түрлері. Гастеромицеттер қатарларының тобы: Ликопердалылар, Фаллустылар, Модулярлылар қатарлары. Олардың даму ерекшеліктері, табиғаттағы ролі.

Гетеробазидиомицеттер класс тармағы. Жалпы Сипаттамасы Аурикулярлылар, Дрожалкалылар, Дакримицеталылар қатарлары

Телиобазидиомицеттер (Склеробазидиомицеттер) класс тармағы Қаракүйе саңырауқұлақтары (Устилягиналылар) қатары. Паразиттігінің формалары. Өсімдіктерді зақымдау жолдары. Даму циклдері, онымен күресудің жолдары. Тат саңырауқұлақтары қатары. Әртүрлі өсімдіктерде және бір өсімдікте жетілуі. Даму циклы және спора түзу формалары. Мамандануы, физиологиялық расалары. Қатардың тұқымдастарға бөлінуі Басты өкілдері.

Жетілмеген саңырауқұлақтар (дейтеромицетер) класы. Кластық саңырауқұлақтардың системасындағы орны. Көбеюі: жыныссыз гетерокариоз және парасексуальды процессі, олардың Дейтеромицеттердің өзгергіштігіндегі маңызы. Классификациясының қатарлары, принциптері.

Гифомицеттер, Меланкониялылар, Пекнидиалдылар Дейтеромицеттер экологиялық тұрғыдан өзгергіш топ.

Саңырауқұлақтарға жалпы шолу. Саңырауқұлақтардың шығу тегі, әртүрлі кластарының арасындағы байланыстар. Жер бетінде өсуге бейімделушілігі және спора түзу ерекшелігінің өзгеруі. Саңырауқұлақтардың басқа организмдермен симблоз түзуі (микориза және басқалар)

Саңырауқұлақтардың негізгі экологиялық топтары. Саңырауқұлақтардың ядролық фазаларының алмасуы.

Қыналар бөлімі. Талломасының әртүрлі формалары, анатомиялық срекшеліктері, қыналардың компонеттері. Қыналардың екі организмнің селбссіп өмір сүруінің нәтижесінде пайда болғандығын ашудың тарихы (Л.С.Фаминцынның, О.Б.Баранецкийдің, С.Швендердің жұмыстары). Қипалардың компоненттерінің өзара қарым-қатынастары. Көбею жолдары. ТпПиғаттағы таралуы. Өсу жылдамдығы. Қыналар өсімдіктер жабынының шкшерлері. Қьшалардың практикалық маңызы.

5 тақырып. Жоғары сатыдағы өсімдіктер тіршілік циклінде гаметофиті басым өсімдіктер

Мүктерізділер бөлімі. Мүктәрізділердің шығу тегі. Жалпы морфологиялык, анатомиялық сипаттамасы. Тіршілік циклі. Тіршілік жигдайы және географиялық таралуы. Мүктәрізділердің шаруашылықтағы момі және олардың табиғаттағы ролі. Мүктәрізділердің кластарға бөлінуі.

Антоцеротопсидтер класы. Жалпы сипаттамасы. Антоцероттар тұқымдасы. Гаметофиттің және спорофиттің құрылыс ерекшеліктері. '.)кологиялық, биологиялық ерекшеліктері. Мүктәрізділер жүйесіндегі орны.

Маршанциопсидтер немесе Гепатикопсидтер класы. Гаметофиттің тплломды және сабақты жапырақты формалары. Спорофиттің құрылыс ерсісшеліктері. Тіршілік циклі. Маршанциидтер және Юнгерманниидтер класс тармақтары. Маршанциялар, Сферокарпостар, Метцгериялар, ІОшсрманниялар қатарлары. Маршанциялар, Сферокарпостар, Пеллиялар, 1'идулалар тұқымдастары. Олардың сипаттамалары, негізгі өкілдері.

Жапырақ сабақты мүктер немесе бриопсидтер класы. Жалпы ешіаттамасы. Гаметофиттің және спорофиттің құрылысы. Тіршілік циклі. Сфагнидтер, Андреидтер жене Бриидтер класс тармақтары. Сфагнумдар, Лпдреялар, Политрихумдар жене Бриумдар қатарлары мен тұқымдастары. Олардың сипаттамалары, негізгі өкілдері, таралуы, өсімдіктер жабынындағы

6 тақырып. Тіршілік циклінде спорофиті басым өсімдіктер

Риниофиттер бөлімі. Шығу тегі. Жалпы морфологиялык, анато-миялық сипаттамасы.

Риниопсидтер клаеы. Риниялар және Псилофиттер қатарлары. Риниялар, Хорнеофиттер және Псилофиттер тұқымдастары. Олардың сшіаттамалары, негізгі өкілдері. Риниофиттердің филогенетикалық мөні.

Зоостерофиллофиттер белімі. Зоостерофиллопсидтер класы. Жалпы сипаттамасы. Зоостерофиллумдар қатары. Зоостерофиллумдар және Гослингиялар тұқымдастары. Зоостерофиллумның, Гослингияның тіршіліи жағдайы және құрылыс ерекшеліктері.

Плаунтәрізділер (ликоподиофиттер) бөлімі. Плаунтәрізділердің шығу тегі. Жалпы сипаттамасы. Плаунтәрізділердің кластарға бөлінуі.

Ликоподиопсидтер класы. Қазба өкілдері (Астероксилдер, Протолепидодендрондар қатарлары). Плаундар қатары жене тұқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Тіршілік циклі. Өскіншенің құрылыс және даму ерекшеліктері.

Полушниктер (Изоэтопсидтер) класы. Қазба өкілдері (Лепидодендрондар қатары). Морфологиялық, анатомиялық сипаттамасы. Өкілдерінің құрылыс ерекшеліктері және таскөмірдің түзілуіндегі ролі. Се-лагинеллалар және Полушниктер қатарлары мен тұқымдастары. Өкілдерінің морфологиялық, анатомиялық сипаттамасы. Тіршілік циклі. Таралуы және экологиясы.

Псилоттәрізділер (псилотофиттер) белімі. Псилоттәрізділердің шығу тегі. Псилотопсидтер класы. Псилоттар қатары және тұқымдасы. Өкілдерінің жалпы морфологиялық, анатомиялық сипаттамасы. Өскіншенің құрылысы. Спорофит және гаметофит құрылысындағы қарапайым белгілер.

Қырықбуынтәрізділер (эквизетофиттер) бөлімі. Жалпы мор-фологиялық, анатомиялық сипаттамасы. Тіршілік циклі. Географиясы және экологиясы. Мені. Кластарға бөлінуі.

Қазба Қырықбуынтәрізділер (Гиениопсидтер, Сфенофиллопсидтер кластары). Морфологиялық, анатомиялық құрылыс ерекшеліктері. Қатарлары, тұқымдастары, өкілдері.

Қырықбуындар (Эквизетопсидтер) класы. Қырықбуындар қатары және тұқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Өкілдерінің морфологиялық, анатомиялық ерекшеліктері. Стробилдердің, споралардың, гаметофиттердің ерекшеліктері.

Папоротниктәрізділер (полиподиофиттер) бөлімі. Папорот-никтәрізділердің шығу тегі. Спорофиттің жалпы морфологиялық, анатомиялық сипаттамасы. Сорустардың, спорангийлердің құрылыс ерекшеліктері. Эв- және лептоспорангиялық папоротниктер. Гаметофит және үрықтану. Тіршілік формалары. Папоротниктәрізділердіц классификациясы жвне филогениясы. Таралуы және экологиясы.

Қазба Папоротниктәрізділер. Аневрофитопсидтер, Археопте-ридопсидтер, Кладоксилопсидтер, Зигоптеридопсидтер кластарының өкілдері (птилофитон, кладоксилон, зигоптерис, ставроптерис ж.б.)-

Офиоглоссопсидтер класы. Жалпы сипаттама. Ужовниктер кдтары және тұқымдасы. Әкілдерінің құрылыс ерекшеліктері (гроздовник, ужовник, гельминтостахис). Гаметофиттері. Таралуы.

Мараттиопсидтер класы. Класқа төн ерекшеліктер. Мараттиялар қатары және тұқымдасы. Морфологиялык, анатомиялық сипаттамасы. Көбею органдарының құрылысы. Гаметофиттері. Өкілдері. Таралуы.

Полиподиопсидтер. класы. Морфологиялық, анатомиялық си-паттамасы. Тең және ертүрлі споралығы. Класс тармактарына бөлінуі.

Полиподиидтер класс тармағы. Жалпы сипаттама. Полиподиумдар және Циатеялар қатарлары. Полиподиумдар және Асплениумдар тұқымдастары.Тіршілік формалары. Құрылыс ерешеліктері. Жергілікті флорадағы өкілдері. Сорустардың және спорангийлердің құрылысы. Тең споралық. Өскіншенің құрылысы. Үрықтану, спорофиттің дамуы. Таралуы. Марсилеидтер және Сальвиниидтер класс тармақтары. Марсилеалар және Сальвиниялар қатарлары және тұқымдастары. Өкілдерінод тіршілік жағдайы. Морфологиялық, анатомиялық құрылыс ерекшеліктері. Көбею органдарының құрылысы. Әртүрлі споралык. Тіршілік циклі. Таралуы жене экологиясы.

7 тақырып. Ашықтұқымды өсімдіктер немесе қарағайлар (пинофиттер) белімі. Жалпы морфологиялық, анатомиялық сипаттамасы. Стробилдердің құрылысы. Тұқымбүрдің пайда болуы. Аталық және аналык гаметофиттер. Үрыктану. Тұқымның дамуы және құрылысы. Ашықтұқымдылардың шығу тегі, классификациясы, филогениясы. Таралуы және экологиясы. Ашықтұқымдылардын. табиғаттағы жене шаруашылықтағы мөні.

Тұқымды папоротниктер (Лигиноптеридопсидтер) класы. Жалпы сипаттама. Лигиноптеристер, Медуллозалар, Кейтониялар, Глоссоптеристер қатарлары мен тұқымдастары. Өкілдері (Калиматотека, Медуллоза, Кейтония, Глоссоптерис). Тұқымды папорохниктердің филогенетикалық мөні.

Саговниктер (Цикадопсидтер) класы. Жалпы морфологиялық, анатомиялық сипаттамасы. Саговниктер қатары және тұқымдасы. Стробилдердің құрылысы. Аналық жене аталық гаметофиттер. Үрықтану. Тұқымның дамуы және құрылысы. Саговниктердің таралуы.

Беннетиттер (Беннеттитопсидтер) класы. Жалпы сипаттамасы. Беннеттиттер қатары және тұқымдасы. Саговниктерге үқсастығы және олардан айырмашылықтары. Стробилдерінің құрылыс ерекшеліктері. Бен-неттиттердін, филогенетикалық мені.

Гнеттер (Гнетопсидтер) класы. Жалпы сипаттама. Эфедралар, Вельвичиялар, Гнеттер катарлары мен тұқымдастары. Эфедра, вельвичия, гнетум құрылыстарының және тіршілік циклдерінің ерекшеліктері. Кластың шығу тегі және филогентикалық мөні.

Гинкголар (Гинкгопсидтер) класы. Жалпы сипаттама. Гинкголар қатары және тұқымдасы. Осы кездегі өкілінің морфологиялық,анатомиялық сипаттамасы. Споралану органдарының құрылысы. Гинкгоның биологиялық ерекшеліктері. Аталық және аналық гаметофиттер, үрықтану ерекшеліктері. Тұқымның құрылысы. Таралуы. Қазба өкілдері.

8 тақырып. Қылкан жапырақтылар (Пинопсидтер) класы. Жалпы сипаттамасы. Кордаитидтер және Қылқан жапырақтылар (Пинидтер) класс тармақтары. Кордаиттер, Араукариялар, Қарағайлар, Кипаристер, Подокарптар және Тисстер қатарлары және тұқымдастары. Қатарлар мен тұқымдастардың кысқаша сипаттамасы. Морфологиялык,, анатомиялық ерекшелектері. Стробилдер, спорангийлер, аталық және аналық гаметофиттер. Тозаңдану, үрықтану. Тұқымның құрылысы. Жергілікті флорадағы негізгі өкілдері. Таралуы. Қылқан жапьірақтылардың табиғаттағы және шаруашылықтағы мәні.

9 тақырып. Гүлді немесе жабық тұқымды өсімдіктер (магнолиофиттер) бөлімі. Жалпы сипаттамасы. Гүлді өсімдіктердің морфологиялық эво-люциясының негізгі бағыттары. Гүлдің пайда болуы. Арбер мен Паркиннің стробилдік теориясы, Веттштейн мен Карстеннің псевдоанттық теориясы, гүл бөліктерінің пайда болуы туралы теория және оларға енгізілген қазіргі кездегі түзетулер. Аталық және аналық гаметофиттің дамуы. Тозаңдану. Қосарынан үрықтану. Тұқымның дамуы. Жеміс. Жемістердің және тұқымдардың таралуы.

Гүлді өсімдіктердің шығу тегі. Олардың Жер тарихында пайда болған орны және уақыты. Гүлді өсімдіктердің болжамды ата тегі. Жабықтұқымды өсімдіктердің таралуы, олардың табиғаттағы және шаруашылықтағы мәні.

Жоғары сатыдағы өсімдіктер систематикасының бастамасы. Сипаттамалық немесе практикалық классификациялар кезеңі. Ботаниканың дамуындағы Аристотель, Теофраст, Диоскорид, Аға Плиний еңбектерінің маңызы.

Систематиканың дамуына ботаникалық бақтардың қосқан үлесі. А.Чезальпиноның, Ж.Турнефордың, Маньольдің және басқалардың жасанды системалар қүрудағы принциптері. К.Линней жұмыстарының ботаниканың дамуындағы маңызы. К.Линнейдің жасалған системасы.

Табиғи системалар кезеңі. А.Л.Жуссьенің, А.П. Декандольдің, Дж. Бентамның, Дж.Д.Гукердің табиғи системалар қүрудағы принциптері.

Филогенетикалық системалар кезеңі. А.Энглердің, Р.Веттштейіннің "Өрлеуші" (восходящий) типтегі филогенетикалық системалар қүрудағы принциптері. Г.Галлирдің, Ч.Бэссидің, Б.М.Козо-Полянскийдің, АА.Тахтаджянның және басқалардың "Төмендеуші" (нисходящий) типтегі системалар қүрудағы принциптері.

Гүлді өсімдіктердің филогенетикалык системасын қүрудағы проблемалар.

10 тақырып. Қос жарнақтылар (Магнолиопсидтер) класы. Жалпы сипаттама. Класс тармақтарына бөлінуі.

Магнолиидтер класс тармағы. Жалпы сипагтама. Вегетативтік органдардың, гүлдің, жемістің құрылыстарындағы қарапайым белгілер. Қатарларға бөлінуі.

11 тақырып. Магнолиягүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Дегенериялар, Магнолиялар тұқымдастары. Негізгі өкілдері, олардың құрылысындағы қарапайьш және мамандану белгілері. Географиялық таралуы. Табиғаттағы және шаруашылықтағы мәні.

Иллициумгүлділер (Бадьянгүлділер) қатары. Иллициумдар (Бадьяндар) және Шизандралар тұқымдастары. Гүлдің және жемістің құрылыс ерекшеліктері. Таралуы. Табиғаттағы және шаруашылықтағы мәні.

Лавргүлділер қатары. Монимиялар, Каликантустар, Лаврлар тұқым-дастары. Гулдің және жемістің құрылыс ерекшеліктері. Географиялық таралуы. Табиғаттағы және шаруашылықтағы мөні.

Нимфеягүлділер (Түңғиықгүлділер) қатары. Жалпы сипаттамасы, биологиялық ерекшеліктері. Нимфеялар (Түнғиықтар) тұқымдасы.

Диллениидтер класс тармағы. Жалпы сипаттамасы. Қатарларға бөлінуі.

Диллениягүлділер қатары. Диллениялар тұқымдасы. Жалпы сипатта-ма. Системадағы орны. Географиялық таралуы. Негізгі өкілдері.

Шайгүлділер қатары. Шайлар, Клузиялар тұқымдасы. Жалпы сипат-тамасы. Гүлдің және жемістің құрылыс ерекшеліктері. Географиялық таралуы. Негізгі өкілдері. Табиғаттағы және шаруашылықтағы мені.

Примулагүлділер қатары. Примулалар тұқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Гүл құрылысының ерекшеліктері. Географиялық таралуы. Негізгі өкілдері.

Шегіргүлгүлділер (Фиалкагүлділер) қатары. Шегіргүлдер (Фиалка-лар), Карикалар тұқымдастары. Жалпы сипаттамасы. Вегетативтік органдардың, гүлдің, жемістің құрылыс ерекшеліктері. Системадағы орны. Географиялық таралуы. Негізгі өкілдері. Табиғаттағы және шаруашылықтағы мөні.

Жыңғылгүлділер (Тамарикстер) қатары. Жыңғылдар тұқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Экологиялық ерекшеліктері. Жергілікті флорадағы өкілдері.

Талгүлділер қатары. Талдар тұқымдасы. Жалпы сипаттама. Гүлдің эволюциясы. Географиялық таралуы. Негізгі өкілдері. Системадағы орны.

Асқабақгүлділер қатары. Асқабақтар түқьшдасы. Жалпы сипаттамасы. Вегетативтік органдардың, гүлдің және жемістің құрылыс ерекшеліктері. Негізгі өкілдері. Системадағы орны.

Кеуелгүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Кеуелдер (Каперстер) тұқымдасы. Вегетативтік органдардың, гүлдің, жемістің құрылыс ерекшеліктері. Капусталар (Кресттүлділер) тұқымдасы. Морфологиялық, биохимиялық ерекшеліктері. Тұқымдардың, жемістердің құрылысы. Резедалар тұқымдасы. Қатар өкілдерінің географиялық таралуы. Негізгі өкілдері және олардың шаруашылық мөні.

Қүлқайыргүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Жекелер (Липалар), Стеркулиялар, Бомбакстар (Баобабтар), Қүлқайырлар тұқымдастары. Морфологиялық, анатомиялық ерекшеліктері. Негізгі өкілдері. Қатар өкілдерінің табиғаттағы жене шаруашылықтағы мәні.

Қалақайгүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Қарағаштар, Түттар, Кенептер, Қалақайлар тұқымдастары. Вегетативтік органдардың, гүлшоғырының, гүлдің, жемістердің құрылысы. Таралуы. Негізгі өкілдері. Табиғаттағы және шаруашылықтағы мәні.

Сүттігенгүлділер қатары. Сүттігендер тұқымдасы. Жалпы сипатта-масы. Экологиялық, морфологиялық ерекшеліктері. Гүлдің эволюциясы. Географиялық таралуы. Негізгі өкілдері.

Розидтер класс тармагы. Жалпы снпаттамасы. Қатарларға бөлінуі. Тасжарғангүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Системадағы орны. Тасжарғандар, Жасаңшөптер (Крассулалар), Қарлығандар (Гроссулариялар) тұқымдастары. Экологиялық және биологиялық ерекшеліктері. Гүлдің және Веістативтік органдардың, гүлдің жөнё жемістің құрылыс ерекшеліктері. Тиршіуы. Табиғаттағы және шаруашылықтағы мөні.

Лотосгүлділер қатары. Лотостар тұқымдасы. Жалпы сипаттама. Ве-гетитивтік органдардың, гүлдің және жемістің құрылысы. Таралуы. ТнСіш аітағы және шаруашылықтағы мәні.

Ранункулидтер класс тармағы. Жалпы сипаттамасы. Қатарларға Снілшуі.

Сарғалдақгүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Барбаристер, ('арі алдақтар тұқымдастары. Құрылыстарындағы қарапайым және ма-міиідаиу белгілері. Гүлдің және жемістің эволюциясы, биологиялық Өрскшеліктері. Жергілікті флорадағы өкілдері. Таралуы. Табиғаттағы және Шaруашылықтағы мөні.

Кекнәргүлділер қатары. Көкнөрлер тұқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Гүлдіц және жемістін, құрылыс ерекщеліктері. Тұқымдас тармақтарына боліпуі. Негізгі өкілдері. Таралуы. Табиғаттағы жене шаруашылықтағы мәні.

Кариофиллидтер класс тармағы. Жалпы сипаттамасы. Қатарларға ооліііуі.

Қалампыргүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Кактустар, Қалампырлар, Амарантустар (Щирицалар) тұқымдастары. Вегетативтік ор-пшдардың, гүлдің, жемістің құрылыс ерекінеліктері. Таралуы, экологиясы. I Ісгічіі өкілдері. Алабүталар тұқымдасы. Экологиялық, морфологиялық, шііпомиялық ерекшеліктері. Таралу облыстары. Алабүталардың илуантүрлілігі және эндемизмі. Негізгі өкілдері. Жергілікті флорадағы (ікілдері. Табиғаттағы және шаруашылықтағы мәні.

Тарангүлділер қатары. Тарандар тұқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Гүлдің эволюциясы. Негізгі өкілдері. Географиялық таралуы. Табиғаттағы. жопе шаруашылықтағы мәні.

Гамамелидидтер класс тармағы. Жалпы сипаттама. Қатарларға Гюлінуі.

Троходендронгүлділер қатары. Троходендрондар, Тетрацентрондар тұқымдастары. Морфологиялық, анатомиялық ерекшеліктері. Гүлдің, і үлшоғырының, жемістің құрылысы. Системадағы орны. Таралуы.

Казуаринагүлділер қатары. Казуариналар тұқымдасы. Морфология-лық, анатомиялық ерекшеліктері. Гүлдің, гүлшоғырының, жемістің құрылысы. Системадағы орны. Географиясы, экологиясы.

Шамшаттүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Шамшаттар тұқымдасы. Гүлдің, гүлшоғырының ерекшеліктері. Таралуы. Табиғаттағы және шаруашылықтағы мәні.

Қайыңгүлділер катары. Жалпы сипаттамасы. Қайыңдар тұқымдасы. Гүлдің, гүлшоғырының ерекшеліктері. Таралуы. Табиғаттағы және шаруашылықтағы мөні.

Жаңғақгүлділер қатары. Жаңғақтар тұқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Гүлдің, гүлшоғырының, жемістің құрылыс ерекшеліктері. Геоірафиялық таралуы. Негізгі өкілдері. Табиғаттағы және шаруашы-лықтағы мәні.

жемістің эволюциясы. Географиялық таралуы. Негізгі өкілдері. Табиғаттағы және шаруашылықтағы мөні.

12 тақырып. Раушангүлділер қатары. Раушандар тұқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Гүлдің және жемістің эволюциясы. Тобылғылар, Раушандар Алмалар, Алхорлар тұқымдас тармақтары. Географиялық таралуы. Жергілікті флорадағы негізгі өкілдері. Табиғаттағы және шаруашылықтағы мөні.

Бүршақгүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Бүршақтар тұқымдасы.
Цезальпиниялар, Мимозалар, Бүршақтар түқьшдас тармақтары.
Морфологиялық, биологиялық ерекшеліктёрі. Гүлдің және жемістің
эволюциясы. Географиялық таралуы. Негізгі өкілдері. Табиғаттағы және
шаруашылықтағы мөні. \

Зығыргүлділер қатары. Зығырлар тұқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Морфологиялық, анатомиялық ерекшеліктері. Негізгі өкілдері және олардың шаруашылық мөні.

Қазтамақгүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Саумалдықтар және Қазтамақтар тұқымдастары. Морфологиялық, анатомиялық ерекшеліктері. Гүлдің және жемістің эволюциясы. Таралуы. Негізгі өкілдері.

Итшомырттүлділер (Крушинагүлділер) қатары. Жалпы сипаттамасы. Итшомырттар тұқымдасы. Вегетативтік органдардың, гүлдің, жемістің құрылысы. Негізгі өкілдері және олардың шаруашылық мәні.

13 тақырып. Шатырша гүлділер қатары. . Жиделер тұқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Жергілікті флорадағы өкілдері және олардың шаруашылық мөні.

Жидегүлділер қатары. . Жиделер тұқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Жергілікті флорадағы өкілдері және олардың щаруашылық мөні.

Жүзімгүлділер қатары. Жүзімдер тұқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Вегетативтік органдардың, гүлдің, жемістің құрылысы. Шаруашылық мөні.

Селдерейгүлділер (Аралиягүлділер) қатары. Жалпы сипаттамасы. Аралиялар, Сельдерейлер тұқымдастары. Морфологиялық, анатомиялық, биологиялық, биохимиялық ерекшеліктері. Негізгі өкілдері. Жергілікті флорадағы өкілдері. Табиғаттағы және шаруашылықтағы мөні.

Ворсянкагүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Үшқаттар, Валерианалар, Ворсянкалар тұқымдастары. Гүлдің және жемістің құрылыс ерекшеліктері. Географиялық таралуы. Негізгі өкілдері.

Ламиидтер класс тармағы. Жалпы сипаттамасы. Қатарларға бөлінуі.

Горечавкагүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы.Рияндар (Мареналар), Кендірлер, Горечавкалар тұқымдастары. Морфологиялық, биохимиялық, биологиялық ерекшеліктері. Гүлдің жене жемістің құрылысы. Географиялық таралуы. Негізгі өкілдері, олардың табиғаттағы және шаруашылықтағы мәні.

Алқагүлділер қатары. Алқалар тұқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері. Таралуы. Негізгі өкілдері.

Айлаулықгүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Айлаулықтар (Бурачниктер) тұқымдасы. Морфологиялық, анатомиялық ерекшеліктері. Шаруашылық мәні.

Сабынкөкгүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Жолдықтар (Подорожниктер), Сабынкөктер (Норичниктер) түқьшдастары. Анатомиялық, морфологиялық ерекшеліктері. Гүлдің эволюциясы. Таралуы. Негізгі өкілдері.

Тауқалақайгүлділер қатары. Тауқалақайлар (Ерінгүлділер) тұқымдасы. Морфологиялық және анатомиялық ерекшеліктері. Таралуы. Негізгі өкілдері, олардың шаруашылық мәні.

Астеридтер класс тармағы. Жалпы сипаттамасы. Қос жарнақтылар системасындағы орны. Қатарларға бөлінуі.

Қоңыраушагүлділер қатары. Қоңыраушалар тұқымдасы.

Морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері. Негізгі өкілдері.

14 тақырып. Астрагүлділер қатары. Астралар (Күрделігүлділер) тұқымдасы. Анатомиялык, морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері. Гүлдің, гүлшоғырының, жемістің құрылысы. Тұқымдас тармақтарына бөлінуі. Таралуы. Қатар өкілдерінің табиғаттағы және шаруашылықтағы мәні. Жергілікті флорадағы негізгі өкілдері.

15 тақырып. Дара жарнақтылар (Лилиопсидтер) класы. Жалпы сипаттамасы. Эволюцияның негізгі бағыттары. Класс тармақтарына бөлінуі.

Алисматидтер класс тармағы. Жалпы сипаттамасы. Қатарларға бөлінуі.

Теңгебасгүлділер қатары. Тецгебастар (Сусактар) тұқымдасы. Құрылыс және экология ерекшеліктері. Гүлшоғырының, гүлдің құрылысы. Өкілдері.

Алисмагүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Алисмалар тұқымдасы. Құрылыс және экология ерекшеліктері. Гүлдің және жемістің құрылысы. Таралуы.

Елекшөптәріздігүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Елекшөптәріз-ділер (Ситниктәрізділер) тұқымдасы. Құрылыс және экологиялық ерекшеліктері. Гүлдің және жемістің құрылысы. Таралуы.

Шылаңгүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Шылаңдар (Рдесттер). тұқымдасы. Экологиялық және құрылыс ерекшеліктері. Гүлдің, жемістің құрылысы. Таралуы.

Наядагүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Наядалар тұқымдасы. Құрылыс және биологиялық ерекшеліктері. Таралуы.

Лилиидтер класс тармағы. Жалпы сипаттамасы. Қатарларға бөлінуі.

16 тақырып. Лалагүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Вегетативтік органдар-дың, гүлдің, жемістің эволюциясы. Лалалар (Лилиялар) және Қүртқашаштар (Касатиктер) тұқымдастары. Морфологиялық, анатомиялық және экологиялық ерекшеліктері. Таралуы. Негізгі өкілдері. Табиғаттағы және шаруашылықтағы мөні.

17 тақырып. Амариллисгүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Жуалар, Агавалар, Амариллистер, Иксиолириондар. тұқымдастары. Вегетатаивтік органдардың, гүлдің, жемістің құрылыс ерекшеліктері. Экологиясы.

Сүйсінгүлділер қатары. Сүйсіндер (Ятрышниктер немесе Орхидея-лар) гүқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Морфологиялық және биологиялық ерекшеліктері. Гүл құрылысының ерекшеліктері. Тозаңдануға бейімділігі. Таралуы. Негізгі өкілдері. Табиғаттағы және шаруашылықтағы мәні.

Бромелиягүлділер қатары. Бромелиялар тұқымдасы. Жалпы сипатта-масы. Экологиялык және морфологиялық ерекшеліктері. Таралуы. Негізгі окілдері.

Елекшөпгүлділер қатары. Елеқшөптер (Ситниктер) тұқымдасы. Жаііпы сипаттамасы. Экологиялық жене морфологиялық ерекшеліктері. Таралуы. Негізгі өкілдері.

18 тақырып. Қияқөлеңгүлділер қатары. Қияқөлеңдер (Осокалар) тұқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Морфологиялық, анатомиялық және экологиялык ерекшеліктері. Гүлдің эволюциясы. Тұқымдас тармақтарына бөлінуі. Әкілдері. Таралуы. Табиғаттағы жене шаруашылықтағы мәні.

Қоңырбасгүлділер қатары. Қоңырбастар (Злактар) тұқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Морфологиялық, анатомиялық және биологиялық ерекшеліктері. Гүлдің, гүлшоғының құрылысы. Тұқымдас тармақтарына бөлінуі. Таралуы. Негізгі өкілдері. Қоңырбастардың табиғаттағы және шаруашылықтағы мәні.

Арецидтер класс тармағы. Жалпы сипаттамасы. Қатарларға бөлінуі. Пальмагүлділер кдтары. Пальмалар тұқымдасы. Жалпы сипаттама. Вегетативтік органдардың, гүлдің, жемістін, құрылысы. Биологиялық ерекшеліктері. Таралуы. Негізгі өкілдері. Табиғаттағы және. шаруашылықтағы мәні.

Аройникгүлділер қатары. Жалпы сипаттамасы. Аройниктер, Ряскалар тұқымдастары. Морфологиялык. және биологиялық ерекшеліктері. Гүлдің эволюциясы. Таралуы. Мәні.

Қоғагүлділер қатары. Қоғалар ( Рогоздар ) тұқымдасы. Жалпы си-паттамасы. Гүлдің, жемістің құрылысы. Таралуы.

4.3 Тәжірибелік сабақтардың мазмұны

Тақырып 1 Кіріспе

Систематика, эволюция және филогенез; систематика және флористика ұғымдарының ара қатынастары. Жоғары және төменгі сатыдағы өсімдіктердің үқсастық және айырмашылық белгілері. Өсімдіктерге система-тикалық шолу. Систематиктердің мақсаты алуан түрлі организмдерді үқсастық және айырмашылық белгілеріне сәйкес тек қана белгілі бір реттілікпен орналастыру ғана еместігін керсету, сонымен қатар осы реттіліктен өсімдіктер дүниесі эволюциясының шын мәніндегі бағытын аңғарту. Систематиканың теориялық және практикалық (қолданбалық) маңызы. Систематиканың синтетикалық биологиялық ғылым ретіндегі ролі. Систематиканың белімдері. Диагностикасы мен таксономиясы. Микро- және макро (мега-) систематика. Биосистематика. Систематика, классификация және номенклатура деген ұғымдардың арасындағы байланыстар. Қазіргі кездегі систематиканың методологиясы, филогенетикалық системаның жалпы биологиялық және философиялық маңызы, оны қүрудың мүмкіндігі. Прокариоттар және эукариоттар: авто- және гетеротрофтылығы. Бір клеткалы, колониялы және көп клеткалы өсімдіктер.

Тақырып 2 Төменгі сатыдағы өсімдіктер прокариоттар

Жалпы сипаттамасы

Дробянкалар бөлімі. Жалпы сипаттамасы. Бактериялар класы. Клеткасының құрылысының ерекшеліктері. Бактерияның көбеюі. Спора түзуі. Физиологиялық функциясынын, алуан түрлілігі. Оттегіне қатынасы. Гетеро- және автотрофтылығы. Бактерияның фотосинтездігі мен хемосинтездігі. С.Н.Виноградовтың жұмыстары. Ашу және шіру. Бактерияның таралуы және табиғаттағы маңызы. Органикалық заттарды минералдық заттарға айналдыруы. Азоттың айналымы, бос азоттың фиксациясы. Термофильді бактериялар. Ауыру тарататын бактериялар. Л.Пастердің жұмыстары. Актиномицеттер класы. Құрылысы, көбеюі, таралуы және практикалық маңызы.Спирохеталар класы. Микоплазмалар класы. Балдырларға жалпы шолу. Балдырлардың өмірлік циклындағы яд) фазаларымен ұрпақ алмасуы. Өмір сүру ортасы, фотосинтез, көмі қышқылының көзі.

Тақырып 3 Саңырауқұлақтар белімі. Саңырауқұлақтардың құрылысының өсімдіктерге және жануарларға төн белгілері. Саңырауқұлақтардын гетеротрофты қоректенуі- сапротрофтылығы, паразиттігі, аралық формалары. Саңырауқұлақтарды кластарға бөлудің принциптері. Құрылысы. Көбеюі: вегетативтік, жыныссыз, жыныстық, гетерокариоз, парасексуальды процесс. Саңырауқұлақтардың табиғаттағы және адам еміріндегі маңызы.

Қыналар белімі. Талломасының әртүрлі формалары, анатомиялық срекшеліктері, қыналардың компонеттері. Қыналардың екі организмнің селбссіп өмір сүруінің нәтижесінде пайда болғандығын ашудың тарихы (Л.С.Фаминцынның, О.Б.Баранецкийдің, С.Швендердің жұмыстары).

Тақырып 4 Жоғары сатыдағы өсімдіктер тіршілік циклінде гаметофиті басым өсімдіктер

Мүктерізділер бөлімі. Мүктәрізділердің шығу тегі. Жалпы морфологиялык, анатомиялық сипаттамасы. Тіршілік циклі. Тіршілік жигдайы және географиялық таралуы. Мүктәрізділердің шаруашылықтағы момі және олардың табиғаттағы ролі. Мүктәрізділердің кластарға бөлінуі.

Антоцеротопсидтер класы. Жалпы сипаттамасы. Антоцероттар тұқымдасы. Гаметофиттің және спорофиттің құрылыс ерекшеліктері. экологиялық, биологиялық ерекшеліктері. Мүктәрізділер жүйесіндегі орны.

Тақырып 5Тіршілік циклінде спорофитібасым өсімдіктер

Риниофиттер бөлімі. Шығу тегі. Жалпы морфологиялык, анато-миялық сипаттамасы.

Риниопсидтер клаеы. Риниялар және Псилофиттер қатарлары. Риниялар, Хорнеофиттер және Псилофиттер тұқымдастары. Олардың сшіаттамалары, негізгі өкілдері. Риниофиттердің филогенетикалық мөні.

Зоостерофиллофиттер белімі. Зоостерофиллопсидтер класы. Жалпы сипаттамасы. Зоостерофиллумдар қатары. Зоостерофиллумдар және Гослингиялар тұқымдастары. Зоостерофиллумның, Гослингияның тіршіліи жағдайы және құрылыс ерекшеліктері.

Плаунтәрізділер (ликоподиофиттер) бөлімі. Плаунтәрізділердің шығу тегі. Жалпы сипаттамасы. Плаунтәрізділердің кластарға бөлінуі.

Ликоподиопсидтер класы. Қазба өкілдері (Астероксилдер, Протолепидодендрондар қатарлары). Плаундар қатары жене тұқымдасы. Жалпы сипаттамасы. Тіршілік циклі. Өскіншенің құрылыс және даму ерекшеліктері.

Полушниктер (Изоэтопсидтер) класы. Қазба өкілдері (Лепидодендрондар қатары). Морфологиялық, анатомиялық сипаттамасы. Өкілдерінің құрылыс ерекшеліктері және таскөмірдің түзілуіндегі ролі. Се-лагинеллалар және Полушниктер қатарлары мен тұқымдастары. Өкілдерінің морфологиялық, анатомиялық сипаттамасы. Тіршілік циклі. Таралуы және экологиясы.

Псилоттәрізділер (псилотофиттер) белімі. Псилоттәрізділердің шығу тегі. Псилотопсидтер класы. Псилоттар қатары және тұқымдасы. Өкілдерінің жалпы морфологиялық, анатомиялық сипаттамасы. Өскіншенің құрылысы. Спорофит және гаметофит құрылысындағы қарапайым белгілер.

Қырықбуынтәрізділер (эквизетофиттер) бөлімі. Жалпы мор-фологиялық, анатомиялық сипаттамасы. Тіршілік циклі. Географиясы және экологиясы. Мені. Кластарға бөлінуі.

Папоротниктәрізділер (полиподиофиттер) бөлімі. Папорот-никтәрізділердің шығу тегі. Спорофиттің жалпы морфологиялық, анатомиялық сипаттамасы. Сорустардың, спорангийлердің құрылыс ерекшеліктері. Эв- және лептоспорангиялық папоротниктер. Гаметофит және үрықтану. Тіршілік формалары. Папоротниктәрізділердіц классификациясы жвне филогениясы. Таралуы және экологиясы.

Тақырып 6 Ашықтұқымды өсімдіктер немесе қарағайлар (пинофиттер) белімі. Жалпы морфологиялық, анатомиялық сипаттамасы. Стробилдердің құрылысы. Тұқымбүрдің пайда болуы. Аталық және аналык гаметофиттер. Үрыктану. Тұқымның дамуы және құрылысы. Ашықтұқымдылардың шығу тегі, классификациясы, филогениясы. Таралуы және экологиясы. Ашықтұқымдылардын. табиғаттағы жене шаруашылықтағы мөні.

Тақырып 7 Гүлді немесе жабық тұқымды өсімдіктер (магнолиофиттер) бөлімі. Жалпы сипаттамасы. Гүлді өсімдіктердің морфологиялық эво-люциясының негізгі бағыттары. Гүлдің пайда болуы. Арбер мен Паркиннің стробилдік теориясы, Веттштейн мен Карстеннің псевдоанттық теориясы, гүл бөліктерінің пайда болуы туралы теория және оларға енгізілген қазіргі кездегі түзетулер. Аталық және аналық гаметофиттің дамуы. Тозаңдану. Қосарынан үрықтану. Тұқымның дамуы. Жеміс. Жемістердің және тұқымдардың таралуы.

Тақырып 8 Троходендронгүлділер қатары. Троходендрондар, Тетрацентрондар тұқымдастары. Морфологиялық, анатомиялық ерекшеліктері. Гүлдің, і үлшоғырының, жемістің құрылысы. Системадағы орны. Таралуы. Казуаринагүлділер қатары. Казуариналар тұқымдасы. Морфология-лық, анатомиялық ерекшеліктері. Гүлдің, гүлшоғырының, жемістің құрылысы. Системадағы орны. Географиясы, экологиясы.

Әдебиет: [1-16]

Зертханалық сабақтардың мазмұны

1-тақырып Төменгі сатыдағы өсімдіктер. Прокариотты балдырлар. Көкжасыл балдырлар бөлімі.

Бір апта бұрын орындалатын жұмыс. Пішен таяқшасын алу үшін су құйылған колбаға аздап майдалап пішен саласыңдар. Колбаға түскен әр түрлі бактерияларды жою үшін колбаның аузйн мақтадан жасалған тығынмен жауып 30 минуттай қайнатамыз. Пішен таяқшасы қайнатса да өлмейді.

Алынған тұнбаны сүзіңдер де, +20-25⁰ С жылы бөлмеге бірнеше күнге қалдыратынсыңдар. Біраздан кейін пішен таяқшасы бактериялары көбейе бастайды. Көп ұзамай-ақ олар тіпті көбейіп, судың беті бактериялардан пайда болған клегей қабатпен жабылады.

2-тақырып. Эукариотты балдырлар. Жасыл балдырлар бөлімі. Тіркеспелілер класы. Хара және эвгленалы балдырлар белімдері. Пирофитті балдырлар бөлімі.

Көк-жасыл балдырлардың өкілдерінің талломын банкадағы пробадан алып, уақытша препараттар дайындап, алдымен оларды микроскоптың кіші үлкейткішімен, содан соң үлкен үлкейткішпен қарап зерттеп, суретке салып, детальдарын белгілеу. Зигнемалықтар және Десидиялықтар қатарлары

3-тақырып. Әртүрлі талшықты, жалтырауық сары балдырлар бөлімдері.

Мына балдырлардың жаңа жиналған немесе фиксаторға салынған пробалары: хламидомонда, улотрикс, спирогира, кладофора, хара, вошерия, пинулярия, каулерпаның, ламинарияның фукустың, порфираның гербарийлық үлгілері.

4-тақырып. Диатомды балдырлар бөлімі.

Банкаға сумен және батпақпен араластырып салынған оссиляторияның, ностоктың және балдырлардың пробасы; осы балдырлардың тұрақты микропрепараттары; спиртке фиксацияланған ностоктың шырышты шары. Алдымен оларды микроскоптың кіші үлкейткішімен, содан соң үлкен үлкейткішпен қарап зерттеп, суретке салып, детальдарын белгілеу.

5-тақырып. Қоңыр балдырлар бөлімі. Банкаға сумен және батпақпен араластырып салынған оссиляторияның, ностоктың және балдырлардың пробасы; осы балдырлардың тұрақты микропрепараттары; спиртке фиксацияланған ностоктың шырышты шары. Алдымен оларды микроскоптың кіші үлкейткішімен, содан соң үлкен үлкейткішпен қарап зерттеп, суретке салып, детальдарын белгілеу.

6-тақырып. Қызыл балдырлар бөлімі Банкаға сумен және батпақпен араластырып салынған оссиляторияның, ностоктың және балдырлардың пробасы; осы балдырлардың тұрақты микропрепараттары; спиртке фиксацияланған ностоктың шырышты шары. Алдымен оларды микроскоптың кіші үлкейткішімен, содан соң үлкен үлкейткішпен қарап зерттеп, суретке салып, детальдарын белгілеу.

7-тақырып. Пластидтері жоқ төменгі сатыдағы өсімдіктер. Кілегейлілер бөлімі.

Сипаттамасы, морфологиялық анатомиялық ерекшеліктері.

8-тақырып. Хитридиомицеттер класы. Оомицеттер класы.

Хитридиевтер класы. Хитридиевтер қатары, Оомициттер класы, Сапролегниялар және Перинеспоралықтар қатарлары. Наның кішкене бөлігін алып, тазартылған Петри шыны ыдысына салып, үстіңгі бетін жауып жылы, әрі қараңғы жерде қалдырады. 2-3 тәулік өткен соң ақ жіпшумақта қара нүктелері – спорангилер түзіледі.

9-тақырып. Зигомициттер класы.

Нандағы мукордың мицелийі; тұрақты препараттар; мукордың зиготасы; мукордың өскен зиготасы.

10-тақырып. Жалаңаш қалталылар класс тармағы. Қалталы саңырауқұлақтар. Плектомицеттер қатарларының тобы.

Ашытқысы бар сұйықтың бір тамшысын пипеткамен алып, одан препарат дайындайды. Содан соң үлкен үлкейткішімен сыраның немесе нанның дөңгелек клеткаларын және шараптың сопақтау клеткаларын қарастырады. Содан соң үлкен үлкейткішпен қарап зерттеп, суретке салып, детальдарын белгілеу.

11-тақырып. Қалталы саңырауқұлақтар. Пиреномицеттер қатарларының тобы. Дискомицеттер қатарларының тобы. Базидиомицеттер класы. Афиллофоралылар қатары. Базидиомицеттер класы. Агарикалылар қатары.Базидиомицеттер класы. Гастеромицеттер қатары. Телеобазидиомицеттер класс тармағы. Қаракүйя саңырауқұлақтары, татсаңырауқұлақтары қатарлары.

Шампиньон және трутовик екі түрдің де жемісті денесін қарастырады. Микроскоптың кіші және үлкен үлкейткіштерімен шампиньонның пластикалы және трутовиктің түтікті гименофорасын көріп зерттейді. Қарастырып отырған түрлердің жемісті денелерінің жалпы кескінін және гименофорасының кесіндісінің бір бөлігін суретке салып, детальдарын белгілейді.

12-тақырып. Жетілмеген саңырауқұлақтар класы. Гифомицеттер қатары. Жетілмеген саңырауқұлақтар класы. Сферопсидалылар класы.

Бидайдың тозаңды және бидайдың қатты қаракүйесімен залалданған масақтарды қарастырады. Олардың айырмашылықтарын атап көрсетеді. Екі түрінде араласқан спораларынан дайындалған тұрақты препараттан тозаңды қаракүйенің ұсақ спораларын және сырты кедр-бұдыр болып келген үлкен қатты қаракүйенің спораларын табады. Зақымданған масақтардың жалпы кескінің және қаракүйенің екі түрінің де спораларын суретке салып, детальдарын белгілейді.

13-тақырып. Қыналар бөлімі.

Қыналардың гербарийға жиналған коллоекцияларын қарау және оларды суретке түсіріп алу.

14-тақырып. Мүк тәрізділер бөлімі.

Бауыр мүктер класы. Кәдігі көкек зығырының және нағыз мүктердің басқа түрлерінің жаңа жиналған немесе гербарийға салынған үлгілері. Жасыл мүктер және сфагнум мүктер қатары. Мүк тәрізділерді гербарийға жинадың және оларды анықтауға дайындаудың басқа жоғарғы сатыдағы споралы және тұқымды өсімдіктерді жинап дайындау.

15-тақырып. Плаун тәрізділер бөлімі.

Түйрегіш басты плауынның және осы туыстың басқа түрлерінің гербарий үлгілері; осы өсімдіктердің фиксаторға салынған споралы масақтары. Гербарийға спорасы толық пісіп жетілген өсімдіктерді жинап салады.

16-тақырып. Қырықбуындылар бөлімі.

Дала қырықбуынының және осы туыстың басқа түрлерінің гербарий үлгілері; осы өсімдіктердің фиксаторға салынған споралы масақтары. Гербарийға спорасы толық пісіп жетілген өсімдіктерді жинап салады.

17-тақырып. Папортник тәрізділер бөлімі.

Еркек папоротниктің және басқа тонкоспорангиатты папоротниктердің гербарийлері үлгілері; осы өсімдіктердің фиксаторға салынған споралы масақтары. Гербарийға спорасы толық пісіп жетілген өсімдіктерді жинап салады.

18-тақырып. Ашық тұқымды өсімдіктер бөлімі.

Кәдімгі қарағайдың және басқа да қылқан жапырақтылардың стробилі (шишкасы) бар гербарий үлгілері; осы түрлердің фиксаторға салынған жас аналық және аталық стробилдері, пісіп жетілген стробилдердің коллекциясы.

19-тақырып. Жабық тұқымды өсімдіктер бөлімі. Қос жарнақтылар (Магнолиопсидтер) класы. Сарғалдақгүлділер, Көкнәргүлділер қатарлары. Қалампыргүлділер қатары.

Жоғарыда аталған тұқымдас түрлерінің гербарий үлгілері; осы өсімдіктердің фиксаторға салынған гүлдері. Өсімдікті анықтауға кіріспес бұрын, оған морфологиялық талдау жүргізу қажет, содан соң тиісті сипаттамалар жасалынады, жеклеген органдары суретке салынады.

20-тақырып. Шамшаттүлділер, Талгүлділер,

Қайың және тал тұқымдастары гербарий үлгілері; өсы өсімдіктердің фиксаторға салынған гүлдері. Өсімдікті анықтауға кіріспес бұрын, оған морфологиялық талдау жүргізу қажет, содан соң тиісті сипаттамалар жасалынады, жеклеген органдары суретке салынады.

21-тақырып. Асқабакгүлділер қатарлары. Кеуелгүлділер қатары. Асқабақ және крест гүлділер тұқымдастары. гербарий үлгілері; өсы өсімдіктердің фиксаторға салынған гүлдері. Өсімдікті анықтауға кіріспес бұрын, оған морфологиялық талдау жүргізу қажет, содан соң тиісті сипаттамалар жасалынады, жеклеген органдары суретке салынады.

22-тақырып. Қүлқайыргүлділер, Қалақайгүлділер қатарлары.

Құлқайыр және сүттігендер тұқымдасты түрлерінің гербарий үлгілері; өсы өсімдіктердің фиксаторға салынған гүлдері. Өсімдікті анықтауға кіріспес бұрын, оған морфологиялық талдау жүргізу қажет, содан соң тиісті сипаттамалар жасалынады, жеклеген органдары суретке салынады.

23-тақырып. Раушан гүлділер қатары.

Раушан гүлділер тұқымдасы. гербарий үлгілері; өсы өсімдіктердің фиксаторға салынған гүлдері. Өсімдікті анықтауға кіріспес бұрын, оған морфологиялық талдау жүргізу қажет, содан соң тиісті сипаттамалар жасалынады, жеклеген органдары суретке салынады.

24 –тақырып. Бүршақгүлділер, Аралиягүлділер (Сельдерейгүлділер) қатарлары.

Бұршақ тұқымдасы түрлерінің гербарий үлгілері; өсы өсімдіктердің фиксаторға салынған гүлдері. Өсімдікті анықтауға кіріспес бұрын, оған морфологиялық талдау жүргізу қажет, содан соң тиісті сипаттамалар жасалынады, жеклеген органдары суретке салынады.

25-тақырып. Алқагүлділер, Айлаулықгүлділер қатарлары. Сабынкөкгүлділер, Тауқалақайгүлділер қатарлары.

Тұқымдас түрлерінің гербарий үлгілері; өсы өсімдіктердің фиксаторға салынған гүлдері. Өсімдікті анықтауға кіріспес бұрын, оған морфологиялық талдау жүргізу қажет, содан соң тиісті сипаттамалар жасалынады, жеклеген органдары суретке салынады.

26-тақырып Астрагүлділер (Күрделігүлділер) қатары.

Шатырша гүлділер тұқымдасы түрлерінің гербарий үлгілері; өсы өсімдіктердің фиксаторға салынған гүлдері. Өсімдікті анықтауға кіріспес бұрын, оған морфологиялық талдау жүргізу қажет, содан соң тиісті сипаттамалар жасалынады, жеклеген органдары суретке салынады. Күрделі гүлділер тұқымдасы түрлерінің гербарий үлгілері; өсы өсімдіктердің фиксаторға салынған гүлдері. Өсімдікті анықтауға кіріспес бұрын, оған морфологиялық талдау жүргізу қажет, содан соң тиісті сипаттамалар жасалынады, жеклеген органдары суретке салынады.

27-тақырып. Дара жарнактылар (Лилиопсидтер) класы. Лалагүлділер, Қүртқашашгүлділер, Амариллисгүлділер, Жуагүлділер қатарлары.

Лала гүлділер тұқымдасы түрлерінің гербарий үлгілері; өсы өсімдіктердің фиксаторға салынған гүлдері. Өсімдікті анықтауға кіріспес бұрын, оған морфологиялық талдау жүргізу қажет, содан соң тиісті сипаттамалар жасалынады, жеклеген органдары суретке салынады.

28-тақырып. Қияқөлеңгүлділер, Қоңырбасгүлділер (Злактар) қатарлары.

Астық тұқымдастары түрлерінің гербарий үлгілері; өсы өсімдіктердің фиксаторға салынған гүлдері. Өсімдікті анықтауға кіріспес бұрын, оған морфологиялық талдау жүргізу қажет, содан соң тиісті сипаттамалар жасалынады, жеклеген органдары суретке салынады.

4.4 Студенттің өздік жұмысының мазмұны

4.4.1 СӨЖ мазмұны

№	СӨЖ түрі	Есеп беру нысаны	Бақылау түрі	Сағтқа шаққандағы көлем
1	Дәріс сабақтарына дайындалу		Сабаққа қатысу	15
2	Практикалық сабақтарға дайындалу (сабақ тақырыбы бойынша материалды меңгеру, тапсырмаларды шешу және т.б.)	Жұмыс дәптері	Сабаққа қатысу	10
3	Зертханалық жұмыстарға дайындалу (сабақ тақырыбы бойынша материалды меңгеру, есеп беру шаблонын дайындау)	Есеп беру шаблоны	ЗЖ рұқсат алу	8
4	Аудиториялық сабақтың мазмұнына кірмеген материалды меңгеру	Конспект (және т.б.)	Коллоквиум (және т.б.)	12
6	Семестрлік тапсырмаларды орындау (рефераттар, глоссарий)	Реферат, КЖ-а, ЕКЖ және т.б.	СТ қорғау	40
7	Бақылау шараларына дайындалу		1 МБ, 2 МБ (тестілеу)	5
Барлығы:				90

4.4.2 Студенттердің өздігінен оқуына бөлінген тақырыптардың тізімі

1-тақырып. Төменгі сатыдағы өсімдіктер. Балдырлар бөлімі. Төменгі және жоғары сатыдағы өсімдіктер туралы тұсінік. Балдырлардың экоситемадағы алатын орны, жалпы сипаттамасы, ерекшелігі, тіршілік ортасы, көбеюі, ұрпақ аусуы.

2-тақырып. Санырауқұлақтар бөлімі. Санырауқұлақтар бөлімі. Хитридиомицеттер класы. Зигомицеттер классы. Аскомицеттер класы. Жоғарғы және төменгі сатыдағы саңырауқұлақтар ерекшеліктері. Сапрофиттік және паразиттік тіршілікке бейімделуі, қоректенуі. Жыныстық көбеюінің эволюциялық тенденциялары. Қалта және базидия туралы түсінік.

Саңырауқұлақтардың классификациялау принциптері, таралуы, маңызы.

3-тақырып. Қыналар бөлімі. Қыналар туралы түсінік. Морфологиясы. Анатомиялық құрылысы, компоненттері. Қынадағы саңырауқұлақ пен балдырлардың арасындағы қатынасы, көбеюі.

4-тақырып. Жоғары сатыдағы өсімдіктер. Мүк тәрізділер бөлімі.

Жоғары сатыдағы өсімдіктердің жалпы сипаттамасы. Ауа-топырақ тіршілік ортасына бейімделу ерекшеліктері. Органдарының жіктелуі, ұлпалары. Көбею органдары, олардың шығу тегі. Даму циклдары. Жоғары сатыдағы өсімдіктердің бөлімдері. Манызы. Ертедегі қарапайым өсімдіктер- риниофиттер.

Жаплы сипаттамасы. Мүк тәрізділердің қарапайымдылығының белгілері және ерекшеліктері.

5-тақырып. Плаун тәрізділер бөлімі. Қырықбуындылар бөлімі. Папоротник тәрізділер бөлімі. Плаундар, қырықбуындар, папоротниктер бөлімдеріне сипаттама. Қүрылысы. Экологиясы. Дамуы, классификациясы. Қазбадағы түрлері. Маңызы.

6-тақырып. Тұқымды өсімдіктер. Жалаңаш тұқымдылар бөлімі. Жалаңаш тұқымдылар мен жабық тұқымдылардың споралануы.

Жалпы сипаттама. Құрылысы, даму циклының ерекшеліктері. Тұқымның биологиялық маңызы. Мегафильді және микрофильді эволюциясының деңгейі. Жалаңаш тұқымдылар. Таралуы. Экологиясы. Филогениясы, классификациясы, маңызы.

7-тақырып. Жабық тұқымдылар бөлімі. Жалпы сипаттамасы, ерекшелігі. Қос жарнақты өсімдіктердің негізгі өкілдеріне сипаттама. Дара жарнақтылар класы. Негізгі өкілдерінің ерекшеліктері. Шығу тегі және эволюциясының бағыты. Астық тұқымдасының ерекшелік-тері, маңызы.

8-тақырып. Қос жарнақтылар класы. Жалпы сипаттама. Эволюциясының негізгі бағыты. Могнолия гүлділер қатары. Вегетативтік органдарының құрлысындағы негізгі белгілері. Гүлдің бастапқы типі және оның түр өзгерістері.

9-тақырып. Астық гүлділер қатары. Тіршілік формалары. Гүл. Жеміс. Таралуы мен адам өміріндегі маңызы. Өкілдері: жүгері, тары, күріш, бидай, арпа, селеу, сұлы, қоңырбас және арпабас т.б.

10-тақырып. Фитоценология негіздері. Фитоценоз туралы түсінік. Фитоценоздың структурасы. Фитоценоз құрылысы. Фитоценоздар динамикасы. Фитоценоздарды классификациялау.

5 Әдебиеттер тізімі

Негізгі:

1. Абдрахманов, О. Төменгi сатыдағы өсiмдiктер систематикасының практикалық жұмыстары.-Алматы: Қазақ университетi. 2 бөлiм: Саңырауқұлақтар мен қыналардың лабораториялық жұмыстары.-2004.-126 бет

1. Шигаева М.Х., Цзю В.Л. Систематика бактерий:Учебное пособие.-Алматы:Қазақ университетi,2003.-150с.

2. Әметов Ә Ботаника. Ы.Алтынсарин атындағы Қазақтың білім академиясының Республикалық баспа кабинеті. Алматы, 2000ж.-508 б.

3. Әметов Ә., Мырзақүлов П.М. Жоғары сатыдығы өсімдіктер систематикасы. .1 бөлім. Архегониальды өсімдіктер. Алматы "Қазақ Университеты" 2000 ж.

4. Еленевский А. Г. и др. Ботаника: Систематика высших, или наземных,растений:Учебник для пед.вузов.-3-е изд.,испр. и доп.-М.:Академия,2004.-432с.

5. Жатканбаев Ж. Биология, өсімдіктер систематикасы, экологиясы. т.1

6. Абрахманов О. Өсімдіктер систематикасы. Теменгі сатыдағы өсімдіктер. Алматы. "Ғылым", 2003. — 440 б.

Қосымша:

8. Абдрахманов, О. А. Практические работы по систематике низших растений.-Караганда:Изд-во КарГУ. Ч.2:Лабораторный практикум по грибам и лишайникам.-2001.-146 с.

9. Абдрахманов О. А. Лихенология: оқулық.-Қарағанды-Алматы: Жания-Полиграф,2003.-168 бет.

10. Абдрахманұлы, О. Өсiмдiктер систематикасы. Төменгi сатыдағы өсiмдiктер:оқулық.-Алматы:ғылым,2003.-444 бет.

11. Андреева И.И., Родман Л.С. Ботаника:Учебник для вузов.-3-е изд. , перераб. и доп.-М.:КолосС,2003.-528с.

Мамандық(тардың) жұмыс оқу жоспарынан көшірме

Нысан ПМУ ҰС Н 7.18.3/32

050607 - Биология мамандығының жұмыс оқу жоспарынан көшірме

Өсімдіктер систематикасы

Оқу нысаны	Пәннің көп еңбекті қажет етуі				Семестр бойынша бақылау нысандары				Семестр	Семестр бойынша студенттердің жұмыс көлемі
	кре-дит-тер	академиялық сағат								кре дит тер	Аудиториялық сабақ (ак. сағат)				СӨЖ (ак. САғат)
		Бар-лығы	ауд	СӨЖ	емт	сын	КЖ-а	КЖ-с			бар- лығы	дәр	пр.	зерт	бар лығы	ОСӨЖ
Орта білім база-сындағы іштей	3	135	45	90	4	-	-	-	4	3	135	22,5	15	7,5	90	45

Кафедра меңгерушісі ______ Исимбеков Ж.М. 20__ж. «___» ________