Қалмақан Әбдіқадыровтың «Қажымұқан» хикаяты желісі бойынша

САЙЫС САБАҚ ТАҚЫРЫБЫ: «ХХІ ҒАСЫР ОҚЫРМАНЫ» ИНТЕЛЛЕКТУАЛДЫҚ ОЙЫНЫ

Сабақтың мақсаты: Оқушылардың жазушы туындысынан алған білімдерін жинақтауға,жинақтай отырып даралауға, талдауға үйрету,ұлтжандылыққа, ерлікке тәрбиелей отырып ерік-жігерін,есте сақтау қабілетін, көп арасынан даралауға,додада жүйріктен озып шығу дағдыларын қалыптастыруға үйрету.

Көрнекілігі: Суреттер, нөмірлеу дөңгелекшелері, Қажымұқан туралы кітаптар,слайдтар.

Жабдығы: интерактивті тақта

Мұғалім сөзі: Құрметті қазылар алқасы мен қатысушылар,көрермендер! Бүгінгі интеллектуалдық сайысымыз жазушы Қалмақан Әбдіқадыровтың «Қажымұқан» хикаяты бойынша өтпек.Сайыс соңында «Қажымұқан» кітабының жеңімпазын анықтаймыз.

Сайысымыз үш кезеңнен тұрады. Үш кезеңнен ең жоғары ұпай жинап, ойын соңына мүдірмей жеткен қатысушымыз жеңімпаз атанады. Онда бізге әділ қазы алқасы көмектеседі.

Жүргізуші:

I кезең

1.Қалмақанның үйі осы ма?-деген қомақты үн үй алдындағы басқыштан естілді. Үйге келген кім?

Жауап: Қажымұкан.

2.-Сен онда неге қарайсың? Қарыңды күре де, тиісті тиын тебеніңді алып құры. Кімнің сөзі?

Жауап: Қойма бастығы

3.-Енді неге ұйықтай алмадың?

-Ұйықтай алмағаным, төсеген сабанның арасында тышқан бар екен.Олардың шиқылдаған даусын естісем зәрем кетеді.Диалогты айтқан кімдер?

Жауап: Масликов пен Мұкан

4. Сүлдеміз сүйретіліп шөбіне әзер жетіп едік, енді мұны аршып алу азабы шөппен бірге сүйегімізді шанаға салар,- деді тоңып, жақ жүні үрпиген біреуі.

-Масликовтың бір сом секскен тиыны сол сүйегің үшін берілгенін шөптің басына келгенде білдің бе? -деді шақ денелі сары жігіт.Оқиға қай жерде болған?

Жауап: Қаладан 20 шақырым жердегі шөпте.

5.-Ойбай ат қайда? Итің баласы!-деп жан даусы шықты байдың. Жалғастыр....

Жауап: Жоқ деген атың шананың үстінде, бір атың шөптің артында байлаулы, қожайын далада қалған ешнәрсең жоқ.

6.Айта көрмеңіз ақсақал. Тышқаны құрысын. Әжем жылың мақұлықтың ең үлкені деген. Мұқанның жылы не?

Жауап: Ұлу

7.Мұқанның әжесінің аты кім?

Жауап: Айсары

8. Мұңайтпас ұрса оның жөні басқа болар еді ғой, мені соққыға жыққан ана оқуын ұқпай жүрген жас немерең-Мұқаның. Мұқан кімді не үшін ұрды?

Жауап: Молданы

9. Мұқанның анасының аты кім?

Жауап: Кәбира

10. Шөп тамырын дәрі етіп кім ішті?

Ж: Мұқанның анасы

11.Бұлар екеуі әй дейтін жерге барғанда артынан кісі жіберіп, лагон басы бір сомнан келісіп қой тиесті.Қой тиеген кімдер?

Ж: Павел мен Мұқан

12. Қодастың бұзауын алған кім, қалай алды?

Ж: Добрый-Рабий

13. Батрак-Акмолинский деп Мұқан алғаш рет қай жерде күреске шықты?

Ж: Қазан қ-да көшпелі циркте

14.Ей мұнша тулағаның не? Өзің үркек екенсің ғой

-Е өзіңдікі не? Жай отырған кісіге мысықша секіріп. Диалог кімдердікі

Ж: Иван Лебедев пен Мұқан

15.Мұқан қай жерге, қай мектепке оқуға түсті?

Ж: Петр қ, фр. Күр. Мектебі

16. Мұқан мектепке барғанда рельске 20 адам мінгізіп, көтерген кімді көрді?

Ж: Поддубный

17. Палуан неден қорқатын еді?

Ж: Тышқаннан

18.Мұқанға әріпті кім үйретті?

Ж: Семен палуан

19. Мұңайтпасов мұның қалай мейрамда неге демалмайсың?

Мұқанның жауабы, кімге айтты?

Ж: Жылда 150 сом төлейтін менің ақшам қайда? 1 жылда бітіремін.

20. Мектепте Мұқанды кім дер атады?

Ж: Черный Иван.

Көрініс: 7 - сынып оқушылары « Қажымұқан өмірінен

II кезең: Жүйріктен жүйрік озар.

1. Париждегі циркте Үндістан палуаны қандай өнер көрсетті?

Ж. Дөңгелек тақтайға өз мырзасын үй ішімен көтеріп әкелді

2. 30 пұттық пілді иығына көтерген қай елдің палуаны?

Ж: Африка

1. Париждегі циркте Мұқан қандай өнер көрсетті?

Ж: Түйе көтерді,75 пұт арбаны тісімен тартты, тасты кеудесіне ұрғызды

2. 5 пұттық 2 гирдің тасын екі шынашағына іліп, резинка доптай ойнаған қай палуан?

Ж: Саханлиндік Иван Корень

3. Күрес өнерін үйрену үшін Россиядан шығып, шет елден ұстаз іздемеймін туған елімдегі тәрбиешілер маған жетеді. Кімнің сөзі?

Ж: Поддубный

4. 1948 жылы Темірлан ауд-на келіп Қажымұқанның қабіріне гүл қойған кім?

Ж: Ақмолада белгісіз болып күрескен 12 палуанның бірі, орыс.

5. Жапонның палуаны Сар-кен-ки Қажымұқаннан Париждегі дүниежүзілік күресте неше мин-та жеңілді?

6. Ж: 2 мин.

7. Стамбулдағы қонақ үйде Мұқанға суды шашқан кімдер?

Ж: 2 қыз

8. Мұқан қалай қажы атанды?

Ж: Стамбулдағы мешітке кіргенде түріктің ишаны қызыл тақия кигізіп қажы атады

9. Қажымұқан Балуан Шолақпен қай жерде кездесті?

Ж: Рысбек бекетшінің үйінде

10. Мұқанды құрдастары кім деп атады?

Ж: Жайбасар

11. Балуан Шолақ Мұқанды кімге айттырды?

Ж: Қадишаға

12. Қажымұқан Қадишаға үйленді ме?

Ж: Жоқ, Қадиша қайтыс болған

13. Жанаттың әңгімесін кім айтты?

Ж: Нұрмағанбет

14. Өлген өгізді Мұқан ауылға қалай әкелді?

Ж: Арқалап.

15. Жанаттың әңгімесінде қобызды кім тартты?

Ж: Шал.

16. Қажымұқан кімге үйленді?

Ж: Поляк қызы Поляға – Патима

17. Қажымұқанның ұлдары кімдер?

Ж: Қайролла, Абдолла, Айдархан, Жәнәбіл.

18. Қажымұқан кімнің қолында өсті, тәрбиеленді?

Ж: Әжесі Айсары.

19. Көк маска кім? Дала бүркіті кім?

Ж. Якуп Жапаридзе, Қажымұқан.

20. Мінәйым женгей кім?

Ж. Қажымұқанның екінші әйелі

Көрініс: 7 - сынып оқушылары «Қажымұқан жекпе-жегі»

III кезең Ақтық мәре

1. Үйлену оқиғасын айт.

2. Дядя Иванға жазылған хатты баянда.

3. Қодас бұзауын қалай алды, не істеді?

Сайысты әділ қазы алқасы қорытындылайды қорытындылайды.

Жеңімпаздарға жүлделі сыйлыққа « Қажымұқан» кітаптары беріледі.