Сабақ: Қарсылықты салалас,мағынасы

Мектеп: «Қосағаш» жом

Күні: 18.01. 2017, қазақ тілі

Мұғалімнің есімі: Тұрдалиева Айжан

Сынып: 8^ә

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны: -

Сабаққа негізделген оқу мақсаты

(мақсаттары)

Қарсылықты салалас құрмалас сөйлемдердің жасалу жолдарын , құрамындағы жай сөйлемдердің қарым - қатынасын меңгерту.Өзге салаластардан ажырата білуге үйрету.Тапсырмаларды орындау негізінде оқушының жеке тұлғалық қабілетін ашу.

Сабақ мақсаттары

Барлық оқушылар:

Қарсылықты салаластың ережесін айта алады. Жасалу жолдарын біледі.

Оқушылардың басым бөлігі:

Мәтін ішіндегі қарсылықты салалас құрмалас сөйлемді ажыратады. Қарсылықты салалас құрмаластың жалғаулықты,жалғаулықсыз екенін ажырата алады.

Кейбір оқушылар:

Қарсылықты салаласқа мысалдар келтіріп, түсіндіріп айта алады. Талдау жасайды.Өмірде қолдана алады.

Тілдік мақсаты

Негізгі сөздер мен тіркестер:

Құрмалас сөйлем– сложное предложение .

Салалас құрмалас – сложносочинённое предложение.

Қарсылықты салалас - сложносочинённое предложение с противительным союзом.Антоним , қарсылықты мәндегі шылау.

Сыныптағы диалог/жазылым үшін пайдалы тілдік бірліктер:

Талқылауға арналған тармақтар: Қарсылықты салалас құрмаластың жасалу жолын, құрамындағы жай сөйлемдердің қарым - қатынасын меңгерту.

Сіз неліктен ... екенін айта аласыз ба? Неліктен қарсылықты салалас деп аталатынын айта аласыз ба?

Себебі: жай сөйлемдері бір- біріне қарама - қарсы мағынада болады.

Жазылым бойынша ұсыныстар: жаттығуларды шарты бойынша орындап, сөйлемнің түрлерін талдап түсіндіру.

Пәнаралық байланыс

Орыс тілі ,география , тарих.

Алдыңғы тақырып

Құрмалас сөйлем түрлері

Жоспар

Жоспарланған уақыт

Жоспарланған жаттығулар (төменде жоспарланған

жаттығулармен қатар, ескертпелерді жазыңыз)

Ресурстар

Басталуы

Ұйымдастыру кезеңі

Оқушылармен амандасу.

Оқушыларды үш топқа бөлу.

1. «Шылаулар» тобы.

2. «Антонимдер» тобы.

3. «Қарсылықты салалас» тобы.

Бағалау парақшаларын беру.(Жеке ,топтық)

Топтардың

аттары.

Бағалау парақшалары.

Ортасы

1 . «Білімді пысықтау» сатысы.

1. Құрмалас сөйлем дегеніміз не, оның неше түрі бар?

2. Құрмалас сөйлем мен жай сөйлемнің айырмашылығы қандай?

3. Салалас құрмалас сөйлем дегеніміз не?

4. Салалас құрмаласты жасауға қандай шылау қатысады?

5. Салаластың мағыналық түрлері нешеу, олар қалай жасалады?

6. Ыңғайлас салалас қалай жасалады, тыныс белгілері қандай?

7. Cебеп-салдар салалас дегеніміз не?Жасалу жолдары.

2. Үй тапсырмасын тексеру.

103 – жаттығу . 122 –бет.

Бірінші мен екінші топтағы сөйлемді құрмаластыру.

1.Тереңге балық уылдырық шаша алмайды, неге десең онда уылдырық оралатын не балдыр , не шөп ,не қамыс жоқ.

(Тереңге балық уылдырық шаша алмайды, бірақ 40- 50 см биіктікте өсетін ламинария балдыры бар жерге шаша алады.)

3. Жаңа сабақ

1. «Шылаулар» тобы

2. «Антонимдер» тобы.

3. «Қарсылықты салалас» тобы

Әр топ өзінің атына сай берілген тапсырманы тақтаға орындайды.

1. Қарсылықты мәндегі шылаулар: бірақ ,алайда ,дегенмен ,сонда да, әйтсе де

2. Антоним сөздер: жылы – суық ,биік – аласа, ақ – қара.

3. Далады қысқа лайықты ауа- райы суық болып тұр, дегенмен сыныптың іші жылы.

А )«Ойлан,жұптас,бөліс» әдісі.

Оқулықпен жұмыс.

Тақырыпты оқиды,топта талқылайды.

Әр топқа тақырыптан ережені қамтитын үш сұрақ дайындату.

«Топтық ыстық орындық» әдісі.

«Бас бармақ» әдісімен бірі- біріне баға береді.

4. Жаттығулар орындау.

104- жаттығу.

1 .Мақалдардың сыңарлары салаласа байланысқан ба , сабақтаса байланысқан ба? (оқушылық деңгей)

2.Жетіспей тұрған тыныс белгілері болса ,дәлелдеп қойып шығыңдар.

(оқушылық деңгей)

3.Төмендегі ғылыми мәтінде берілген ой – пікірдің өтіліп жатқан тақырыпқа қатысы бар ма? Дәлелдеңдер. (алгоритімдік деңгей)

4. Автор келтірген мақалдардың қарама - қарсылығына көз жеткізіңдер.

(ізденімдік деңгей)

105-жаттығу.

Берілген жай сөйлемдерге ойларыңнан қарама – қарсы мәнді жай сөйлем ойлап жазып ,қарсылықты салалас құраңдар.(алгоритімдік деңгей)

1. Жел саябырлаған сияқты,...
   2. Теңіз тынышталды,...
   3. Тау астындағы көлдің үңгірі жолдан алыс екен,...
   4. Бұрын бай еді,...
   5. Көп балалы үйдің шаң-шұңы көп болушы еді,...
   6. Қыстың ортасы болып қалды,...
   Талдату.

5.Жаңа сабақты бекіту
1.Постер жазып,қорғау
Берілген тақырыптар бойынша мәтін жазу .(мәтінде қарсылықты салалас сөйлем болуы тиіс)
Компьютердің пайдасы мен зияны.
Ұялы телефонның пайдасы мен зияны.
Қыс мезгілінің қолайлы жақтары мен қолайсыз жақтары.

«Сөйлемді аяқта» әдісі
Оқушылар жұптасып бірі- біріне қарап тұрады да, бірінші оқушы бірінші жай сөйлемді айтады ,ал екінші оқушы қарсылықты салалас етіп сөйлемді аяқтайды.

Проектор

Жұмыс дәптерлері, оқулық,

қарындаш,

А-3, А-4 форматтары,

маркер

Аяқталуы

Бағалау парқшалары арқылы бағалау.

Кері байланыс:Не оңай болды? Не қиын болды?

Үйге тапсырма:

«Қыс қызығы бітпесін» тақырыбы бойынша мәтін жазу .(мәтінде қарсылықты салалас сөйлем болуы тиіс)
Ережелерді қайталау.

Стикерлер

Қосымша ақпарат: 6-сынып қазақ тілі «жалғаулықты шылау» тақырыптарын қосымша оқуды (қайталау жасауды) тапсырамын.

5.Кері байланыс

Сабақ/оқу мақсаттары шынайы ма?

Бүгін оқушылар не білді?

Сыныптағы ахуал қандай болды?

Мен жоспарлаған саралау шаралары тиімді болды ма?

Мен берілген уақыт ішінде үлгердім бе?

Мен өз жоспарыма қандай түзетулер енгіздім және неліктен?