Қазақ Әдебиет пәнінен ҚМЖ

Мектеп

Бөлім

Тәрбиенің қайнар бұлағы

Педагогтің аты-жөні

Күні:

Сынып:5

Қатысушылар саны:

Қатысушылар саны

Сабақтың тақырыбы

«О Ақтан жас, Ақтан жас...» өлеңі. Көркемсөз

Оқу бағдарламасына сәйкес оқыту мақсаттары

5.1.4.1 — Көркем шығармалардан шағын көлемді үзінділерді мәнерлеп оқу және жатқа айту арқылы оқушының көркем мәтінді қабылдау қабілетін дамыту.

5.2.3.1 — Шығармадағы тілдік бейнелеу және суреттеу құралдарының (теңеу, эпитет, ауыспалы мағынадағы сөздер, қайталау, өлең құрылысы) мағынасын анықтап, олардың көркемдік қызметін түсіндіру.

Сабақтың мақсаты

Көркем шығарма үзіндісін мәнерлеп оқиды және жатқа айтады;

Мәтіннен тілдік бейнелеу құралдарын (теңеу, эпитет, т.б.) табады;

Бұл құралдардың шығарманың мазмұнын ашудағы рөлін түсіндіреді;

Өз ойын дәлелмен ауызша және жазбаша түрде жеткізеді.

Уақыты

Педагогің іс-әрекеті

Оқушының іс-әрекеті

Бағалау

Ресурстар

Сабақтың басы.

10-мин

Пихологиялық ахуал қалыптастыруға мақсатында:

«Оюларды қайтала» биі

Жаңа тақырыпты ашу.

Дулат Бабатайұлымен танысу.

1-тапсырма.

Дулат Бабатайұлы туралы ақпарат барысында кластер құру.

Мұқият тыңда айдары

Толғау дегеніміз не?

Оюларды қаталап билейді.

Мұқият тыңдайды.

Дулат Бабатайұлы туралы ақпарат алады.

Дулат Бабатайұлы туралы ақпаратты қолдана отырып кластерге жазып шығады.

Толғау дегеніміз өмір туралы, қоғам, адам тіршілігі, жақсылық, жамандық, т.б. тақырыптарда ақыл-өсиет, насихаттық тұрғыда ой қозғайтын әдеби жанр.

Мадақтау

Дескриптор

-Дулат Бабатайұлы туралы негізгі ақпаратты анықтайды;

-ақынның өмірі мен шығармашылығына қатысты мәліметтерді жазады;

-кластер түрінде ақпаратты жүйелейді;

-ақпаратты тақырыпқа сай, көрнекі түрде ұсынады.

Smаrt тақта

Плакат

Смарт

тақта

Сабақтың ортасы 15 мин

«О Ақтан жас, Ақтан жас.»

Өлеңін оқу.

«Жаңа ақпарат айдары»

Сен білесің бе?

«О Ақтан жас, Ақтан жас» өлеңі туралы ақпарат алады.

2-тапсырма.

«Диалог» әдісі арқылы

Бір-бірімен диалог құрып,

сұрақтарға жауап береді.

1. «О, Ақтан жас!» өлеңінің авторы кім?

2. Ақын өлеңін кімге арнаған?

3. Ақтанға ақын қандай ақыл-кеңес береді?

4. Өлеңнің негізгі идеясы қандай?

Жаңа ақпарат айдары арқылы

1.Риторикалық сұрақ дегеніміз не?

2.Эпитет дегеніміз не?

Өлеңін оқиды. Мағынасын түсінеді.

Өлең туралы жаңа ақпараттармен танысады.

Өлеңнің авторы — Дулат Бабатайұлы.

Ақын өлеңін жас ақын Ақтанға арнаған.

Ақын Ақтанға әділ болуға, елінің қамын ойлауға, ақиқат сөз айтуға, адал әрі батыл болуға кеңес береді.

Өлеңнің негізгі идеясы — жас ұрпақты елге қызмет етуге, ақиқат жолынан таймауға үйрету.

Риторикалық сұрау (лепті сұрау) — ойды, сезімді әсерлі жеткізу үшін жауабы өзінен-өзі айқын нәрсені әсерлі леппен, сұрау түрінде айту.

Эпитет (грек. Epіtheton – қосымша) – заттың, құбылыстың ерекшелігін, сыр-сипатын бейнелі түрде танытатын поэтикалық және стилистикалық ұғым, экспрессивті айқындаушы сөз.

Дескриптор:

-Диалог барысында сұрақтарды дұрыс қоя біледі;

-серіктесінің жауабын тыңдайды және түсінеді;

-«О, Ақтан жас!» өлеңі бойынша сұрақтарға толық жауап береді;

-автор, кейіпкер және өлең идеясы туралы ойын жеткізеді.

Оқулық

Диалог микрофон

Қуаттағыштар

Плакат

Көрнекіліктер

5 мин

Сергіту сәті

Оқушылар бірге орындайды.

Жарайсыңдар!

Оқулық

Слайд

10 мин

3.Теңеу дегеніміз не?

3-тапсырма.

«О Ақтан жас, Ақтан жас» өлеңінен

Риторикалық сұрақтарды табыңдар.

«Сызба» әдісі арқылы орындау.

4-тапсырма.

«О Ақтан жас, Ақтан жас» өлеңінен эпитет, теңеуді тауып, сызбаға бөліп жазыңдар.

Эпитет сөздерді табыңдар?!

Теңеу сөзді табыңдар.

Теңеу – заттың, құбылыстың ерекше белгілерін, қасиетін, сапасын көрсетпей-ақ, оны басқа затпен,құбылыспен салыстыра суреттеу.

•Сен де жетер ме екенсің?

•Жетімдіктің белінен асып өтер ме екенсің?

•Жарық сәуле көре алмай, ел шаңына ере алмай, сол бойы кетер ме екенсің?

Сызбаға екіге бөліп эпитетпен теңеуді жазып шығады.

1. Жарық сәуле – өмір, үміт нышаны.

2. Жапанға біткен жапырақ – жалғыздықты суреттейді.

3. Жазғы шыққан бүлдірген – нәзіктік, балғындық бейнесі.

1. Жапанға біткен жапырақтай – жалғыз, жетім баланы жапанға біткен ағаш жапырағына ұқсатқан.

2. Жазғы шыққан бүлдіргендей – баланың нәзіктігін, үмітін көрсетеді.

3. Сырты қырлы, жүзі алмас сапыдай – батырдың қылышын өткір сапыға теңейді.

Дескриптор:

-Өлеңнен риторикалық сұрақтарды анықтайды;

-сұрақтардың өлең мазмұнындағы маңызын түсіндіреді;

-дәлелді түрде мысал келтіреді.

-Өлеңдегі көркемдегіш құралдарды (эпитет, теңеу) ажыратады;

-Эпитет пен теңеуді дұрыс анықтайды;

-сызба түрінде жазып, мысал келтіреді;

-тілдік бейнелеу құралдарының мағынасын түсіндіреді.

Оқулық ,дәптер

Риторикалық сұрақтар үшін арнайы парақ

Қаут заряды

Сызба әдісі

Эпитет плакат

Қуат заряды

Теңеу плаакат

Сабақтың соңы

5 мин

Кері байланыс

Кері байланыс береді.

Мұқият тыңдайды.

Шығарма парағына жауаптарын жазады.

Кері байланыс

Шығарма парағы