Ұзақ мерзімді жоспар бөлімі:

7.2A Х – XІІІ ғғ. Қазақстан территориясындағы мемлекеттер

Мектеп: Шымкент қ. ФМБ НЗМ

Күні:

Мұғалімнің аты-жөні: Сүлейменова Г.М.

Сынып: 7 сыныптар

Қатысқандар саны:

Қатыспағандар саны:

Сабақ тақырыбы

Қазақ даласы не себепті «Дешті Қыпшақ» деп аталды? (2 сағат)

Кәсіби даму мақсаты

Сыни тұрғыдан оқыту арқылы оқушылардың жазбаша дағдысын дамыту

Осы сабақта қол жеткізілетін оқу мақсаттары (оқу бағдарламасына сілтеме)

• 7.3.2.4 қыпшақтардың Еуразия тарихындағы орнын анықтау

• 7.2.2.3 көшпелілердің әскери өнері жетістіктерін талдау

Сабақ мақсаттары

Қыпшақ мемлекетінің құрылуы мен қалыптасуының негізгі айғақты шарттарын көрсету

Бағалау критерийлері

• Х – ХІІІғғ. мемлекеттерді білу және картаны қолдану арқылы саяси үдерістерді түсіндіру;

• көшпелілердің әскери өнері жетістіктерін талдайды;

• қыпшақтардың Еуразия тарихындағы орнын анықтайды

Тілдік мақсаттар

Глосарий беріледі:

Мүліктік теңсіздік;

Жер иелену түрлері;

Мыс: Бұл оқиға маңызды/ірі болды, өйткені…

Құндылықтарды дарыту

Өмір бойы оқу: материалды білуге құмарлық, шығармашылық және сыншылдық тұрғыда зерттеу арқылы оқуға деген сүйіспеншілікті дағдыландыру

Пәнаралық байланыстар

Дүние жүзі тарихы пәнінен алған білімдерін пайдаланып, кыпшақтардың әскери саясатын анықтайды

АКТ қолдану дағдылары

АКТ дағдыларын дамыту (интербелсенді тақта).

Бастапқы білім

Қарахан мемлекетінің құрылуын, ислам діні, (вақтық, коммендация,иқта) сөз тіркестерін біледі

Сабақ барысы

Сабақтың жоспарланған кезеңдері

Сабақтағы жоспарланған іс-әрекет

Ресурстар

1 сабақ

Сабақтың басы Ұйымдастыру; 10 минут

І. Сәлемдесу, ынтымақтастық атмосферасын қалыптастыру.

Б Оқушылардың назарын Қазақстанның орта ғасырлық саяси картасына аударып, «Дешті Қыпшақ» деген атауды қалай түсінетіндерін сұраймын.

«Қыпшақтар осынша жерді иелене алуының себебі неде?» оқушылар өздерінің дәптерлеріне болжамды 2 себептерін сұраймын.

Сабақтың оқу мақсаты мен бағалау критерийлеріне тоқталып өтемін.

С.Жолдасбаев, Д.Бабаев Орта ғасырлардағы Қазақстан тарихы. Алматы "Атамұра" 2003ж. 46-51бб.

Ф Оқушыларға осы цитата негізінде қыпшақтардың шаруашылығына баға беруге тапсырма беріңіз.

7 сынып Атлас карта,

кескін карта.

Жазбаша жұмысты оқушылардың тілді меңгеру деңгейлеріне сай беріңіз. Мысалы, тілдік қабілеттері төмендеу оқушыларға қарапайым хабарлама жазуға тапсырма беруге болады.

Ф оқушылардың жазған ой-толғауын жазба жұмысының критерийлеріне сәйкес қалыптастырушы бағалау мүмкіндігі бар.

Топтық жұмыс

10 минут

Мәтінмен жұмыс

15 минут

Зерттеу сұрақтары:

• Қыпшақтар осындай ұлан-байтақ жерге ие болуының себептері қандай?

• Қыпшақ тайпаларының этникалық ерекшеліктері, шаруашылығы туралы қандай тарихи деректер ақпарат береді?

• Қыпшақтар қандай елдермен саяси қарым-қатынаста болды?

Т Топтық жұмыс (оқулық бб)

1 топ – Қыпшақтардың этникалық құрылым зерттейді

2 топ - Қоғамдық құрылысын...

3 топ – Шаруашылығын зерттейді

Критерийлері:

• П. Карпинидің «Қаңлылар қыпшақша сөйлейді екен» деген цитатасын және орта ғасырлар картасын оқушыларға ұсынады. Оқушылар картадан қыпшақтардың құрамында болған ру тайпаларды анықтайды;

• елбөрілі тайпасы → хан, Орда, оң қанат →Сарайшық, сол қанат→ Сығанақ. Басқақтар, бектер, тархан, құл → яланкуг деген тірек сөздер арқылы оқушылар қыпшақтардың қоғамдық құрылысын ашады;

• қыпшақтардың шаруашылығы жөнінде белгілі саяхатшылардың цитаталары талдайды;

(Ибн Батуттаның «Қыпшақтар сиыр малын көп өсіреді», Омари «қыпшақтар тарыны көп өсіреді», Петахья «қыпшақтар күрішті көп өсіреді»,

П. Карпини мен В. Рубрук «қыпшақтар арба үстінде тігілген үйлерін 22 өгізбен тартып жүреді»,

Ибн Баттута «қыпшақтардың малдары соншалықты, ондай мал ешбір елде жоқ шығар», саяхатшылар «қыпшақтардың жылқылары 500 динарға дейін өтті, олар аң да аулады, тамаша шеберлер өте көп болды».

Интерпретация

Т Әр топ өздерінің зерттеулерімен басқа топтарды таныстырады.

Топтық бағалау жүзеге асады.

Бағалау критерийлері:

• Этникалық құрылымын анықтаса;

• Қоғамдық құрылысын ашса;

• Қыпшақтардың шаруашылығын талдаса

Сабақтың соңы

5 минут

Рефлексия: "1 минуттық" эссе

Мұғалімнің кері байланысы

2 сабақ

Сабақтың басы

"Адасқан сөздер" әдісі

5 мин

І. Қыпшақтар даласы, бөрілер, қыпшақ халқы, оң қанат, сол қанат, мал шаруашылығы сөздерден сөйлем құрау (қолдауды қажет ететін оқушыларға арналған).

Критерийлері:

• Берілген сөздердің мағынасын ажырата алады;

• Қыпшақ мемлекетіне тән белгілерді біледі

Сабақтың ортасы

Зерттеу тапсырмасы

10 мин

Салыстыру тапсырмасы

10 минут

10 минут

ІІ. Топтық жұмыс

Тапсырма: Қыпшақтардың халықаралық саяси аренадағы әскери беделін анықтау.

1 топ – Қыпшақтардың әскери өнері

2 топ – Қыпшақтар және Киев Русі

3 топ – Қыпшақтар және Византия

4 топ – Қыпшақтар және Кавказ

5 топ – Қыпшақтар және Хорезм

Дескриптор:

• Қыпшақтардың әскери шеберлігін анықтайды;

• Дипломатия арқылы халықаралық саяси үрдістерге ықпалын талдайды

Топтар өз зерттеу қорытындыларын постер арқылы көрсетеді. Топтық бағалау жүзеге асады.

Бағалау критерийлері:

• Қыпшақтардың толық әскери шеберлігін анықтаса;

• Сыртқы саясатын талдаса

Кинестетикалық қабілетті оқушылар өз мүмкіндігін көрсете алады.

ІІІ. Ж «Қыпшақтар осындай ұлан-ғайыр жерге қалай ие болды?» - өз факторларын келтіру.

Мұғалімнің кері байланысы беріледі.

IV. Интерпретация:

Сабақтың соңы

рефлексия: 5 минут

Рефлексия: "Табыс баспалдағы"

Б Үйге тапсырма: Ой толғау жазу «Дешті Қыпшақ жері - менің атамекенім» (жазылым дағдысы дамиды).

Саралау – оқушыларға қалай көбірек қолдау көрсетуді жоспарлайсыз? Қабілеті жоғары оқушыларға қандай міндет қоюды жоспарлап отырсыз?

Бағалау – оқушылардың материалды меңгеру деңгейін қалай тексеруді жоспарлайсыз?

Денсаулық және қауіпсіздік техникасының сақталуы

Саралау дағдыларын дамыту үшін құрылған тапсырмаларды орындау кезінде мені қолдауды қажет ететін оқушыларға қолдау көрсетемін.

Тапсырмалар аудиал,визуал,кинестетик оқушылар үшін таңдалынып берілген. Интерпретациялау үрдісі кезінде барлық оқушылардың бірегей қатысуын қадағалаймын.

Сабақ барысында жетістік критерийлерін қолдана отырып оқушыларға сараланған тапсырмалар беріледі. Жұмыс барысында қалыптастырушы бағалаудың бірнеше формасын іске асырылады.Ал кері байланысты үнемі ауызша беріп, оқушыларға қолдау көрсетіп отырамын.

Оқушыларға АКТ-ны қолдануда қауіпсіздік ережелері таныстырамын.Бөлменің жарық болуын ескеремін,оқушылардың орындықта дұрыс отыруын қадағалаймын

Сабақ бойынша рефлексия

Сабақ мақсаттары/оқу мақсаттары дұрыс қойылған ба? Оқушылардың барлығы ОМ қол жеткізді ме?

Жеткізбесе, неліктен?

Сабақта саралау дұрыс жүргізілді ме?

Сабақтың уақыттық кезеңдері сақталды ма?

Сабақ жоспарынан қандай ауытқулар болды, неліктен?

Бұл бөлімді сабақ туралы өз пікіріңізді білдіру үшін пайдаланыңыз. Өз сабағыңыз туралы сол жақ бағанда берілген сұрақтарға жауап беріңіз.

Жалпы баға Сабақтың жақсы өткен екі аспектісі (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1.

2.

Сабақты жақсартуға не ықпал ете алады (оқыту туралы да, оқу туралы да ойланыңыз)?

1.

2.

Сабақ барысында сынып туралы немесе жекелеген оқушылардың жетістік/қиындықтары туралы нені білдім, келесі сабақтарда неге көңіл бөлу қажет?