Қазақ хандығының құрылуы – ұлттық мемлекеттіліктің бастауы

Қазақ хандығының құрылуы – ұлттық мемлекеттіліктің бастауы

Кіріспе

Қазақстан тарихындағы ең маңызды кезеңдердің бірі – Қазақ хандығының құрылуы. Бұл оқиға қазақ халқының этникалық тұрғыдан бірігуі мен дербес мемлекет ретінде қалыптасуына негіз қалады. XV ғасырдың ортасында орын алған бұл тарихи үдеріс кейінгі саяси, әлеуметтік және мәдени дамуға зор ықпал етті.

Қазақ хандығының құрылу алғышарттары

XIV–XV ғасырларда Дешті Қыпшақ аумағында саяси тұрақсыздық күшейді. Әбілхайыр хандығының ішкі қайшылықтары, халыққа ауыр салық салу және билік үшін күрес көптеген тайпалардың наразылығын тудырды. Осындай жағдайда Керей мен Жәнібек сұлтандар бастаған ру-тайпалар Әбілхайыр ханнан бөлініп, Моғолстан жеріне қоныс аударды.
Моғолстан ханы Есенбұға олардың қоныстануына рұқсат беріп, бұл жаңа саяси бірлестіктің қалыптасуына қолайлы жағдай жасады.

Қазақ хандығының құрылуы

1465–1466 жылдары Керей мен Жәнібек сұлтандар Шу мен Талас өзендерінің бойында Қазақ хандығын құрды. Керей хан алғашқы хан болып сайланып, жаңа мемлекеттің іргесін қалады. Қазақ хандығы біртіндеп күшейіп, халық арасында беделге ие болды.
«Қазақ» атауы осы кезеңде этникалық және саяси мағынада кеңінен қолданыла бастады.

Қазақ хандығының тарихи маңызы

Қазақ хандығының құрылуы бірнеше маңызды нәтижелерге алып келді:

• Қазақ халқы біртұтас этнос ретінде қалыптасты;

• Дербес мемлекеттік басқару жүйесі орнықты;

• Қазақтың дәстүрлі құқықтық жүйесі мен басқару тәжірибесі дамыды;

• Ұлттық мәдениет пен салт-дәстүр сақталып, ұрпақтан ұрпаққа жалғасты.

Қорытынды

Қазақ хандығы – қазіргі Қазақстан Республикасының тарихи негізі. Оның құрылуы халықтың еркіндікке, бірлікке және тәуелсіздікке ұмтылысын айқын көрсетеді. Бұл тарихи кезеңді оқыту – оқушылардың ұлттық санасын қалыптастыруда және отансүйгіштік тәрбиеде ерекше маңызға ие.